Interakcje / Lowastatyna / Lowastatyna i zydowudyna
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, ale należy poinformować pacjenta o objawach mięśniowych i oceniać je podczas wizyt kontrolnych.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, pokaż farmaceucie lub lekarzowi listę wszystkich swoich leków na HIV i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się niewyjaśnione bóle lub osłabienie mięśni.
Interakcja o niejasnym znaczeniuLowastatyna+ ZydowudynaPołączenie można stosować, ale należy poinformować pacjenta o objawach mięśniowych i oceniać je podczas wizyt kontrolnych.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, pokaż farmaceucie lub lekarzowi listę wszystkich swoich leków na HIV i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się niewyjaśnione bóle lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, pokaż farmaceucie lub lekarzowi listę wszystkich swoich leków na HIV i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się niewyjaśnione bóle lub osłabienie mięśni.
Te dwa leki zwykle można przyjmować razem. Każdy z nich może jednak rzadko szkodzić mięśniom i wątrobie, a razem to ryzyko może być nieco większe. Ważne jest też, jakie inne leki na HIV przyjmujesz, bo niektóre z nich nie mogą być łączone z lowastatyną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyjaśniony ból, tkliwość lub kurcze mięśni
- osłabienie mięśni
- ciemny, brunatny mocz
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy poinformować pacjenta o objawach mięśniowych i oceniać je podczas wizyt kontrolnych. Przy niewyjaśnionym bólu, tkliwości lub osłabieniu mięśni należy oznaczyć kinazę kreatynową i rozważyć przerwanie lowastatyny. Należy sprawdzić pozostałe leki przeciwretrowirusowe w schemacie, ponieważ łączenie lowastatyny z inhibitorami proteazy HIV jest przeciwwskazane[1]. Nie należy stosować lowastatyny w czynnej chorobie wątroby, przy utrzymującym się więcej niż trzykrotnym zwiększeniu aktywności aminotransferaz ani u osób z miopatią[1].
Skutek kliniczny
Teoretycznie może wzrosnąć ryzyko bólów i osłabienia mięśni, zwiększenia aktywności kinazy kreatynowej oraz zwiększenia aktywności aminotransferaz. Brak dobrze udokumentowanych przypadków ciężkiej miopatii lub rabdomiolizy wynikających z samego tego połączenia.
Mechanizm
Nie należy oczekiwać interakcji farmakokinetycznej, a możliwe jest jedynie sumowanie działania uszkadzającego mięśnie szkieletowe i wątrobę. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a jej toksyczność mięśniową nasilają głównie silne inhibitory tego enzymu[1]. Zydowudyna jest metabolizowana głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i nie jest inhibitorem CYP3A4, więc nie powinna zwiększać stężenia lowastatyny. Zydowudyna sama może wywoływać miopatię o podłożu mitochondrialnym oraz zaburzenia czynności wątroby, a lowastatyna może wywoływać miopatię i zwiększać aktywność aminotransferaz[1]. Teoretycznie oba leki mogą więc addytywnie uszkadzać mięśnie i wątrobę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy mięśniowe (ból, tkliwość, osłabienie)
- kinaza kreatynowa przy objawach mięśniowych
- aktywność aminotransferaz
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneLowastatynaa alkoholNie przyjmuj lowastatyny równocześnie z alkoholem.W trakcie leczenia lowastatyną nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
W trakcie leczenia lowastatyną nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Nie przyjmuj lowastatyny razem z alkoholem. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, a lek może jej szkodzić, więc razem zwiększają ryzyko uszkodzenia tego narządu. Jeśli pijesz regularnie i dużo, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz i jasny stolec
- ból w prawym górnym podbrzuszu
- nietypowe zmęczenie, brak apetytu, nudności
- niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie przyjmuj lowastatyny równocześnie z alkoholem[1]. Osoby uzależnione od alkoholu nie powinny stosować tego leku[1]. U pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu trzeba oznaczyć aktywność aminotransferaz przed rozpoczęciem leczenia i kontrolować ją okresowo w trakcie terapii[1]. Lek należy odstawić przy zwiększeniu aktywności aminotransferaz, a po odstawieniu aktywność powoli wraca do wartości wyjściowych[1].
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby, co objawia się wzrostem aktywności aminotransferaz. W badaniach klinicznych wzrosty przekraczające trzykrotnie górną granicę normy występowały najczęściej po 3–12 miesiącach stosowania i nie towarzyszyły im objawy kliniczne[1]. Przy utrzymującym się podwyższeniu aminotransferaz powyżej tej wartości lowastatyna jest przeciwwskazana[1].
Mechanizm
Lowastatyna i alkohol obciążają wątrobę, więc ich działanie się sumuje. Statyna może zwiększać aktywność aminotransferaz, a nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko alkoholowego uszkodzenia wątroby[1]. Pacjenci z nieprawidłowymi wynikami prób wątrobowych przed leczeniem lub spożywający znaczne ilości alkoholu byli wśród osób, u których w badaniach klinicznych obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST) przed leczeniem i okresowo w trakcie terapii
- kontrola częstsza przy dawce 40 mg na dobę lub większej
- kontrola częstsza przy nieprawidłowych wynikach prób wątrobowych przed leczeniem
- wywiad dotyczący ilości spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | U osób nadużywających alkoholu ryzyko alkoholowego uszkodzenia wątroby podczas leczenia jest zwiększone, a osoby uzależnione od alkoholu nie powinny stosować lowastatyny. |
| Umiarkowane spożycieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Badanie obserwacyjne u mężczyzn po pomostowaniu aortalno-wieńcowym nie wykazało pogorszenia bezpieczeństwa lowastatyny przy umiarkowanym piciu. Zapis ChPL o niepodawaniu równocześnie z alkoholem pozostaje jednak obowiązujący. |
| dawka ≥ 40 mg na dobęalkohol | ryzyko rośnie | Przy dawce lowastatyny 40 mg na dobę lub większej kontrolę aktywności aminotransferaz trzeba prowadzić częściej, zwłaszcza u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuZydowudynaa alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.
Alkohol nie jest zabroniony podczas leczenia tym lekiem, ale obciąża wątrobę, a ten lek również może ją obciążać. Częste picie alkoholu zwiększa też ryzyko uszkodzenia kości u osób leczonych z powodu zakażenia HIV. Dlatego w trakcie leczenia najlepiej ograniczyć alkohol do minimum.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból w prawej górnej części brzucha
- silne osłabienie
- ból kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Przy regularnym spożywaniu alkoholu może wzrastać ryzyko uszkodzenia i stłuszczenia wątroby oraz martwicy kości w trakcie leczenia. Pojedyncza okazjonalna porcja nie ma udokumentowanych poważnych skutków w ChPL.
Mechanizm
Nie jest to klasyczna interakcja farmakologiczna. Zydowudyna jako analog nukleozydu może uszkadzać wątrobę i prowadzić do jej stłuszczenia, a alkohol jest samodzielnym czynnikiem ryzyka choroby wątroby. ChPL każe zachować ostrożność przy podawaniu analogów nukleozydów osobom z innymi czynnikami ryzyka choroby wątroby i stłuszczenia wątroby, w tym z alkoholem.[1] Alkohol jest też wymieniany wśród czynników ryzyka martwicy kości, której przyczyna jest wieloczynnikowa i która występuje szczególnie u osób z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długo leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową.[1]
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ból w prawym podżebrzu, ciemny mocz i nasilone osłabienie
- bóle kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się jako możliwe objawy martwicy kości
- kontrola czynności wątroby według zaleceń lekarza prowadzącego leczenie przeciwretrowirusowe
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub duże spożycieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub dużym spożyciu alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z chorobą wątroby, zapaleniem wątroby lub współzakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C, zalecaj unikanie alkoholu i rozważ z lekarzem częstszą kontrolę czynności wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Inne interakcje tych leków 283
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ ZydowudynaNie łącz fenylobutazonu z zydowudyną, także w postaci maści.Nie stosuj maści z fenylobutazonem, jeśli przyjmujesz zydowudynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na ból i stan zapalny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem, jeśli przyjmujesz zydowudynę, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na ból i stan zapalny.
Maść z fenylobutazonem i zydowudyna mogą razem osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Może to prowadzić do niedokrwistości, częstszych zakażeń i łatwiejszego krwawienia. Ryzyko dotyczy także leku stosowanego na skórę, zwłaszcza przez dłuższy czas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- nietypowe siniaki lub krwawienia z nosa i dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz fenylobutazonu z zydowudyną, także w postaci maści.[1] Przy potrzebie miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny lek, a jeśli pacjent już stosował oba leki, skontroluj morfologię z rozmazem i czynność nerek.[2]
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko neutropenii, agranulocytozy, niedokrwistości i małopłytkowości, a także uszkodzenia nerek. Zydowudyny nie podaje się doustnie przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub hemoglobinie poniżej 7,5 g/100 ml, więc dodatkowa mielotoksyczność może wymusić przerwanie leczenia przeciwretrowirusowego.[2]
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego, a zydowudyna działa mielosupresyjnie, więc oba leki sumują ryzyko uszkodzenia szpiku.[1] Leki o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym lub mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny.[2] Niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą dodatkowo hamować sprzęganie zydowudyny z kwasem glukuronowym i zwiększać jej narażenie, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia.[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, hemoglobina, płytki krwi)
- kreatynina i eGFR
- objawy zakażenia, krwawienia i niedokrwistości
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak w żeluetofenamat w żelu
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni wchłanianie ogólne jest na tyle duże, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu. |
| Skóra uszkodzonadroga podania · fenylobutazon | ryzyko rośnie | Fenylobutazonu nie stosuje się na uszkodzoną skórę, ponieważ zwiększa to wchłanianie ogólne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ ZydowudynaNie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę.Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.
Kremu z fluorouracylem nie stosuje się razem z zydowudyną, lekiem na HIV. Oba leki mogą osłabiać wytwarzanie krwinek, a ich łączenie zwiększa ryzyko niedokrwistości, zakażeń i krwawień. Jeśli dostajesz fluorouracyl w kroplówce w ramach chemioterapii, lekarz będzie częściej sprawdzał twoją morfologię krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę[1]. W leczeniu zmian skórnych wybierz, w porozumieniu z lekarzem, inny lek miejscowy. Gdy fluorouracyl jest podawany dożylnie, kontroluj ściśle parametry hematologiczne i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejsz dawkę jednego lub obu leków[2]. Zydowudyny doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[2]. Leczenia przeciwretrowirusowego nie przerywa się bez decyzji lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Przy podaniu ogólnym fluorouracylu rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, a w ich następstwie zakażeń i krwawień. Fluorouracylu w kremie nie łączy się z przeciwwirusowymi lekami z grupy nukleozydów, do których należy zydowudyna[1]. Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie fluorouracylu jest małe, więc skutek hematologiczny jest mało prawdopodobny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje – fluorouracyl wywołuje głównie neutropenię i małopłytkowość, a zydowudyna niedokrwistość i neutropenię. Leki o działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[2]. Brywudyna i sorywudyna silnie hamują dehydrogenazę dihydropirymidynową i przez to zwiększają stężenie fluorouracylu[3]. Zydowudyna nie działa w ten sposób, więc nie należy się spodziewać istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, hemoglobina, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i czynność nerek
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
imikwimodtirbanibulinatenofowir
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · fluorouracyl | ryzyko maleje | Przy fluorouracylu podawanym dożylnie dominuje sumowanie mielotoksyczności – połączenie jest możliwe pod ścisłą kontrolą parametrów hematologicznych i czynności nerek, z ewentualnym zmniejszeniem dawki jednego lub obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efudix 50 mg/g, krem. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efudix-100021476/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksykarbamid+ ZydowudynaHydroksykarbamidu nie łączy się z lekami przeciwretrowirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia HIV, w tym z zydowudyną.Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza i upewnij się, że lekarz leczący HIV oraz lekarz przepisujący hydroksykarbamid wiedzą o obu lekach, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza i upewnij się, że lekarz leczący HIV oraz lekarz przepisujący hydroksykarbamid wiedzą o obu lekach, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.
Hydroksykarbamid i zydowudyna osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem działają na niego znacznie silniej. Może to prowadzić do niedokrwistości, częstych zakażeń i krwawień. U osób leczonych z powodu HIV takie połączenie może też uszkadzać trzustkę, wątrobę i nerwy, dlatego tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- bladość, duże zmęczenie lub duszność
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silny ból brzucha promieniujący do pleców, nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- mrowienie, drętwienie lub ból dłoni i stóp
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Hydroksykarbamidu nie łączy się z lekami przeciwretrowirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia HIV, w tym z zydowudyną.[1] Jeśli lekarz prowadzący i specjalista chorób zakaźnych uznają skojarzenie za niezbędne, należy ściśle kontrolować morfologię krwi i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejszyć dawkę jednego lub obu leków.[2] Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10⁹/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml.[2] Hydroksykarbamidu nie stosuje się przy leukocytopenii poniżej 2,5 × 10⁹/l, małopłytkowości poniżej 100 × 10⁹/l lub ciężkiej niedokrwistości.[3]
Skutek kliniczny
Grozi ciężka niedokrwistość, neutropenia i małopłytkowość z ryzykiem zakażeń i krwawień.[4][2] U osób zakażonych HIV leczonych hydroksykarbamidem z lekami przeciwretrowirusowymi pierwszej generacji zgłaszano zapalenie trzustki i uszkodzenie wątroby, które mogły kończyć się zgonem, oraz ciężką neuropatię obwodową.[4]
Mechanizm
Hydroksykarbamid i zydowudyna hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[4][2] U osób zakażonych HIV hydroksykarbamid stosowany z lekami przeciwretrowirusowymi pierwszej generacji, do których należy zydowudyna, nasilał też toksyczność dla trzustki, wątroby i nerwów obwodowych oraz zmniejszał liczbę limfocytów CD4.[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (granulocyty obojętnochłonne, hemoglobina, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność aminotransferaz
- amylaza i lipaza przy bólu brzucha
- objawy neuropatii obwodowej
- liczba limfocytów CD4
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xromi 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xromi-100423186/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyurea medac 500 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyurea-medac-100108800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
Połączenie przeciwwskazaneItrakonazol+ LowastatynaNie łączyć itrakonazolu z lowastatyną.Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza, czy na czas leczenia itrakonazolem oraz przez 2 tygodnie po nim wstrzymać lowastatynę albo zamienić ją na inny lek na cholesterol.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza, czy na czas leczenia itrakonazolem oraz przez 2 tygodnie po nim wstrzymać lowastatynę albo zamienić ją na inny lek na cholesterol.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy itrakonazol sprawia, że lek na cholesterol lowastatyna gromadzi się w organizmie w dużych ilościach. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, a w konsekwencji nawet do niewydolności nerek. Ten efekt utrzymuje się jeszcze przez około 2 tygodnie po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle mięśni
- osłabienie lub tkliwość mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ogólne złe samopoczucie lub gorączka z bólami mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łączyć itrakonazolu z lowastatyną. Jeśli leczenie itrakonazolem jest konieczne, lowastatynę należy odstawić na cały czas terapii przeciwgrzybiczej i wznowić ją najwcześniej 2 tygodnie po przyjęciu ostatniej dawki itrakonazolu.[1] Gdy pacjent wymaga ciągłego leczenia hipolipemizującego, należy rozważyć statynę niemetabolizowaną przez CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lowastatyny zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, a nawet do zgonu.[2]
Mechanizm
Itrakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego jej eliminacja zostaje silnie zahamowana i stężenie w osoczu znacznie rośnie.[3] Po odstawieniu itrakonazolu jego stężenie spada do prawie nieoznaczalnego dopiero w ciągu 7 do 14 dni, a u osób z marskością wątroby jeszcze wolniej, więc działanie hamujące utrzymuje się po zakończeniu leczenia.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- barwa moczu (ciemny mocz)
- czynność nerek (kreatynina) przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
prawastatynarosuwastatynafluwastatynapitawastatyna
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki itrakonazoluitrakonazol | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obowiązuje także przez 2 tygodnie po zakończeniu leczenia itrakonazolem ze względu na powolne zmniejszanie się jego stężenia, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby. Lowastatynę można wznowić dopiero po tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ZydowudynaNie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego zydowudynę i nie dołączaj zydowudyny do leczenia klozapiną.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejsze leczenie, i nie pomijaj zleconych badań krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejsze leczenie, i nie pomijaj zleconych badań krwi.
Klozapina i zydowudyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, przez co organizm gorzej broni się przed zakażeniami. Mogą też nasilać niedokrwistość. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nasilone osłabienie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego zydowudynę i nie dołączaj zydowudyny do leczenia klozapiną[1][2][3]. U pacjenta zakażonego HIV leczonego klozapiną schemat przeciwretrowirusowy należy oprzeć na lekach nieuszkadzających szpiku. Jeśli lekarz prowadzący i psychiatra uznają połączenie za nieuniknione, trzeba ściśle kontrolować parametry hematologiczne i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę jednego z leków[4].
Skutek kliniczny
Sumowanie działania mielotoksycznego zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z zagrażającymi życiu zakażeniami, a także pogłębienia niedokrwistości. Jednoczesne stosowanie utrudnia też ustalenie, który lek odpowiada za spadek liczby granulocytów, co komplikuje decyzję o odstawieniu klozapiny. Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[4].
Mechanizm
Oba leki niezależnie uszkadzają szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a zydowudyna powoduje neutropenię i niedokrwistość zależne od dawki. Klozapiny nie wolno łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Leki o działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[4]. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo zydowudyna jest sprzęgana z kwasem glukuronowym, a klozapina metabolizowana głównie przez cytochrom P450.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą granulocytów obojętnochłonnych
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirabakawirlamiwudynaemtrycytabina
Kiedy ocena się zmienia
| Zydowudyna dołączana do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · zydowudyna | inne zalecenie | Zakaz łączenia obowiązuje również wtedy, gdy zydowudyna miałaby zostać dołączona do ustabilizowanego leczenia klozapiną. Jeśli lekarz prowadzący i psychiatra uznają połączenie za nieuniknione, wymagana jest częstsza morfologia z rozmazem i gotowość do zmniejszenia dawki lub odstawienia jednego z leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ DarunawirNie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.
Lek na HIV darunawir sprawia, że lowastatyna, czyli lek na cholesterol, gromadzi się w organizmie w dużo większej ilości niż zwykle. Może to poważnie uszkodzić mięśnie, a rozpad mięśni grozi też uszkodzeniem nerek. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może zamienić lowastatynę na inny lek na cholesterol, który jest bezpieczniejszy z darunawirem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle, kurcze lub tkliwość mięśni
- nietypowe osłabienie mięśni
- ciemny, brunatny mocz
- gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólem mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.[1][2] Przed rozpoczęciem leczenia darunawirem należy odstawić lowastatynę i zastąpić ją inną statyną. Gdy potrzebna jest atorwastatyna, leczenie zaczyna się od dawki 10 mg raz na dobę i stopniowo dostosowuje do odpowiedzi klinicznej.[1] Prawastatynę i rozuwastatynę zaczyna się od możliwie najmniejszej dawki i stopniowo zwiększa przy monitorowaniu bezpieczeństwa.[1]
Skutek kliniczny
Znacznie zwiększone stężenie lowastatyny może uszkadzać mięśnie i prowadzić do rabdomiolizy.[1] Silne inhibitory CYP3A4 zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[2]
Mechanizm
Darunawir stosowany z rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A, a lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, więc jej wydalanie się zmniejsza i stężenie w osoczu znacznie rośnie.[1] Rytonawir hamuje dodatkowo glikoproteinę P oraz transportery OATP1B1 i OATP1B3, przez które przechodzą statyny.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ AtazanawirLowastatyny nie wolno stosować razem z atazanawirem, niezależnie od tego, czy atazanawir jest wzmacniany rytonawirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – leku na HIV nie odstawiaj na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – leku na HIV nie odstawiaj na własną rękę.
Lowastatyna to lek obniżający cholesterol, a atazanawir to lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV. Atazanawir spowalnia usuwanie lowastatyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi mocno rośnie. Może to doprowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, a nawet nerek. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub skurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- ciemny, brunatny mocz
- gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólami mięśni
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lowastatyny nie wolno stosować razem z atazanawirem, niezależnie od tego, czy atazanawir jest wzmacniany rytonawirem. Skojarzone stosowanie atazanawiru z lowastatyną jest wymienione w przeciwwskazaniach[1]. Także charakterystyka lowastatyny przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, w tym inhibitorów proteazy HIV[2]. Jeśli pacjent wymaga leczenia hipolipemizującego w trakcie terapii atazanawirem, należy odstawić lowastatynę przed włączeniem atazanawiru i zamienić ją na statynę w mniejszym stopniu zależną od CYP3A4, ustalając wybór i dawkę z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi miopatią i rabdomiolizą, które mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Silne inhibitory CYP3A4 zwiększają ryzyko miopatii podczas leczenia lowastatyną[2].
Mechanizm
Atazanawir hamuje CYP3A4, czyli główny szlak metabolizmu lowastatyny, co zmniejsza jej eliminację i zwiększa jej stężenie we krwi. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii poprzez zmniejszenie wydalania lowastatyny[2]. Atazanawir jest inhibitorem CYP3A4[1]. Gdy atazanawir podaje się z rytonawirem, profil interakcji rytonawiru może być dominujący, ponieważ rytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy ze strony mięśni (ból, tkliwość, osłabienie)
- aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
- barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
prawastatynafluwastatynarozuwastatyna
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir włączany u osoby przyjmującej lowastatynękolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Jeśli atazanawir ma być włączony u pacjenta leczonego lowastatyną, lowastatynę należy odstawić przed pierwszą dawką atazanawiru i zastąpić statyną w mniejszym stopniu metabolizowaną przez CYP3A4. |
| Atazanawir wzmacniany rytonawirempostać · atazanawir | ryzyko rośnie | Rytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir, więc przy schemacie wzmacnianym interakcja może być jeszcze silniejsza. Połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od schematu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ RytonawirNie łączyć lowastatyny z rytonawirem w żadnej dawce, również gdy rytonawir służy jedynie do nasilania działania innego leku przeciwwirusowego.Nie bierz lowastatyny razem z rytonawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo farmaceutą, który zmieni lek na cholesterol lub powie, kiedy go wstrzymać.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz lowastatyny razem z rytonawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo farmaceutą, który zmieni lek na cholesterol lub powie, kiedy go wstrzymać.
Rytonawir sprawia, że lowastatyna dłużej zostaje w organizmie i jej ilość we krwi mocno rośnie. Zwiększa to ryzyko poważnego uszkodzenia mięśni, które może też uszkodzić nerki. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, osłabienie lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brązowy mocz
- wyraźne zmęczenie z bólem mięśni lub gorączką
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łączyć lowastatyny z rytonawirem w żadnej dawce, również gdy rytonawir służy jedynie do nasilania działania innego leku przeciwwirusowego. Gdy pacjent wymaga leczenia z rytonawirem, należy zamienić lowastatynę na statynę niezależną od CYP3A4 albo przy krótkiej kuracji wstrzymać lowastatynę na czas leczenia i do ustąpienia działania hamującego rytonawiru, zgodnie z ChPL leku zawierającego rytonawir.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to miopatia z możliwością przejścia w rabdomiolizę, która może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek. Ryzyko miopatii przy łączeniu lowastatyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 opisuje charakterystyka lowastatyny w części o miopatii i rabdomiolizie.[1]
Mechanizm
Rytonawir silnie hamuje CYP3A, przez co zmniejsza wydalanie lowastatyny i zwiększa jej stężenie w osoczu. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[1] Rytonawir jest silnym inhibitorem biotransformacji z udziałem CYP3A i CYP2D6, a jego podanie z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A może zwiększać ich stężenie oraz nasilać i wydłużać ich działania niepożądane.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle, osłabienie lub tkliwość mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu
- czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.