Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Lurbinektedyna / Lurbinektedyna i worykonazol

Lurbinektedyna i worykonazol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Należy unikać łączenia lurbinektedyny z worykonazolem.

Przed najbliższym podaniem chemioterapii powiedz onkologowi, że przyjmujesz worykonazol, i nie zmieniaj leków na własną rękę.

Niekorzystna interakcjaLurbinektedyna+ WorykonazolNależy unikać łączenia lurbinektedyny z worykonazolem.Przed najbliższym podaniem chemioterapii powiedz onkologowi, że przyjmujesz worykonazol, i nie zmieniaj leków na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Przed najbliższym podaniem chemioterapii powiedz onkologowi, że przyjmujesz worykonazol, i nie zmieniaj leków na własną rękę.

Worykonazol, lek na zakażenia grzybicze, spowalnia usuwanie lurbinektedyny z organizmu. Chemioterapia może wtedy działać silniej, niż zaplanowano, i łatwiej wywołać działania niepożądane, zwłaszcza spadek liczby krwinek, który zwiększa ryzyko poważnych zakażeń i krwawień. Lekarze zwykle starają się wybrać inny lek przeciwgrzybiczy albo zmniejszają dawkę chemioterapii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka 38°C lub wyższa, dreszcze
  • ból gardła, kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, drobne czerwone plamki na skórze
  • silne zmęczenie, bladość, duszność
  • zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
  • uporczywe nudności lub wymioty
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia lurbinektedyny z worykonazolem[1]. W pierwszej kolejności rozważ lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje silnie ani umiarkowanie CYP3A, np. echinokandynę albo amfoterycynę B. Jeśli worykonazolu nie można zastąpić, dawkę lurbinektedyny zmniejsza się o 50% zaakceptowanej dawki, a przy działaniach niepożądanych mimo tej redukcji dopuszcza się najwyżej dwa kolejne zmniejszenia o 20%[1]. Przed każdym cyklem i między cyklami kontroluj morfologię krwi oraz parametry wątrobowe.

Skutek kliniczny

Zwiększona ekspozycja na lurbinektedynę nasila jej toksyczność zależną od dawki, przede wszystkim mielosupresję z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością oraz ryzykiem gorączki neutropenicznej i ciężkich zakażeń. Może też narastać hepatotoksyczność, nudności, wymioty i zmęczenie.

Mechanizm

Worykonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a lurbinektedyna jest eliminowana głównie przez ten izoenzym. Zahamowanie jej metabolizmu zmniejsza klirens i zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową na lurbinektedynę. Przy jednoczesnym podaniu itrakonazolu, innego silnego inhibitora CYP3A4, AUC lurbinektedyny zwiększyło się około 2,7-krotnie, a całkowity klirens zmniejszył się o 63%[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Worykonazol – silny inhibitor CYP3A4[2], lurbinektedyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[2], umiarkowany inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], silny inhibitor CYP3A4[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[2], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (bezwzględna liczba neutrofili, płytki krwi, hemoglobina) przed każdym cyklem i między cyklami
  • aminotransferazy, fosfataza zasadowa i bilirubina
  • objawy gorączki neutropenicznej i zakażenia
  • nasilenie nudności, wymiotów i zmęczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofunginamykafunginaanidulafunginaamfoterycyna B

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca 2 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/

Alkohol przy tych lekach

Lurbinektedyna a alkohol: brak opisu w bazie.

Niekorzystna interakcjaWorykonazola alkoholZalecić pacjentowi niepicie alkoholu przez cały czas leczenia worykonazolem, szczególnie przy dłuższej terapii, u osób z chorobą wątroby oraz u pacjentów kontrolowanych ze względu na stężenie leku.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli się to zdarzy, obserwuj samopoczucie i zgłoś lekarzowi lub farmaceucie żółtaczkę, ciemny mocz, silne osłabienie albo zaburzenia widzenia.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli się to zdarzy, obserwuj samopoczucie i zgłoś lekarzowi lub farmaceucie żółtaczkę, ciemny mocz, silne osłabienie albo zaburzenia widzenia.

W trakcie leczenia worykonazolem lepiej nie pić alkoholu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą obciążać wątrobę, a razem zwiększają to ryzyko. Alkohol może też nasilić senność lub zawroty głowy, które czasem pojawiają się po tym leku. W ulotce nie ma wprost zakazu picia, ale ostrożność jest uzasadniona.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból w prawej górnej części brzucha
  • nasilone nudności lub wymioty
  • silna senność, zawroty głowy lub splątanie
  • nowe zaburzenia widzenia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecić pacjentowi niepicie alkoholu przez cały czas leczenia worykonazolem, szczególnie przy dłuższej terapii, u osób z chorobą wątroby oraz u pacjentów kontrolowanych ze względu na stężenie leku. Jednorazowe wypicie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga przerwania leczenia, ale pacjent powinien o tym powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie, zwłaszcza przy niepokojących objawach.

Skutek kliniczny

Wzrost ryzyka uszkodzenia wątroby (podwyższone aktywności aminotransferaz, żółtaczka) oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń widzenia, które mogą występować podczas leczenia worykonazolem. U osób przewlekle pijących możliwa jest nieprzewidywalna zmiana stężenia leku we krwi, a więc ryzyko osłabienia skuteczności albo nasilenia działań niepożądanych.

Mechanizm

Worykonazol może uszkadzać wątrobę, a alkohol działa hepatotoksycznie, więc oba czynniki dodają się do siebie w obciążeniu wątroby. Worykonazol jest metabolizowany głównie przez wątrobowe izoenzymy CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4[1]. Przewlekłe picie alkoholu może zmieniać aktywność enzymów wątrobowych i uszkadzać wątrobę, co teoretycznie zaburza stężenie worykonazolu. Bezpośrednich badań interakcji worykonazolu z etanolem nie ma w dostarczonych źródłach, więc ocena opiera się na wiedzy farmakologicznej.

Metabolizm i transportery

  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[2], umiarkowany inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], silny inhibitor CYP3A4[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[2], substrat CYP2C9[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i bilirubina zgodnie z zaleceniami dla leczenia worykonazolem
  • objawy ze strony wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, nudności)
  • zaburzenia widzenia, senność i splątanie
  • stężenie worykonazolu we krwi, jeśli jest rutynowo monitorowane, szczególnie przy regularnym piciu

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekła choroba wątroby lub nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z uszkodzeniem wątroby lub przewlekle pijących ryzyko hepatotoksyczności jest wyższe, a alkohol powinien być bezwzględnie wykluczony. Zalecana jest częstsza kontrola prób wątrobowych i ewentualnie stężenia worykonazolu.
Jednorazowa niewielka ilośćilość alkoholu · alkoholryzyko malejeJednorazowe wypicie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta z prawidłową funkcją wątroby jest mało prawdopodobne, by spowodowało poważne następstwa. Należy jednak pouczyć o objawach alarmowych i utrzymać zalecenie unikania alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 717

Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • osłabienie lub ciężkość mięśni
  • mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
  • kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
  • nudności i ogólne złe samopoczucie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.

Mechanizm

Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
  • kreatynina i eGFR
  • ciśnienie tętnicze
  • EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
  • inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)

Kiedy ocena się zmienia

Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazoleryzyko malejeHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek.
eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny.
Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu.
Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronuinne zalecenieGdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia.

Źródła

  1. Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
  2. Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.

Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i ruchowych, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Podobne działanie mają niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i z niskim poziomem potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie lub nagła utrata przytomności
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Nie należy rozpoczynać połączenia przy wyjściowo wydłużonym QTc. EKG trzeba powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego obu leków i po każdym zwiększeniu dawki. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek, a przy wydłużeniu QTc odstawić benzamid lub zmienić lek przeciwgrzybiczy. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć echinokandynę lub izawukonazol.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie benzamidu i triazolu wydłużającego QT zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy amisulprydzie, dużych dawkach, zaburzeniach elektrolitowych, niewydolności nerek, bradykardii i chorobach serca[1].

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i w zależności od stężenia wydłużają odstęp QT. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają odstęp QT[2]. Benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i praktycznie nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu przez triazole nie zwiększa istotnie ich stężenia. Brak par tiaprydu i sulpirydu w bazie oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, ponieważ mechanizm jest wspólny dla całej grupy benzamidów.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • czynność nerek (eGFR)
  • częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60pacjentryzyko rośnieBenzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim wydłużenie QT. Flukonazol także jest wydalany przez nerki. Konieczne jest zmniejszenie dawki benzamidu i częstsza kontrola EKG.
Duża dawkadawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez benzamidy zależy od stężenia, dlatego duże dawki, szczególnie amisulprydu, istotnie zwiększają ryzyko w połączeniu z triazolem.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują pogorszenie czynności nerek, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.

Źródła

  1. He L, Yu Y, Wei Y, Huang J, Shen Y, Li H. Characteristics and Spectrum of Cardiotoxicity Induced by Various Antipsychotics: A Real-World Study From 2015 to 2020 Based on FAERS. Front Pharmacol. 2022;12:815151. doi: 10.3389/fphar.2021.815151. PMID: 35185550.
  2. Vandael E, Vandenberk B, Vandenberghe J, Spriet I, Willems R, Foulon V. Development of a risk score for QTc-prolongation: the RISQ-PATH study. Int J Clin Pharm. 2017;39(2):424-432. doi: 10.1007/s11096-017-0446-2. PMID: 28281228.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność, także w ciągu dnia
  • trudność z obudzeniem się
  • spowolniony lub płytki oddech
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • upadek lub prawie upadek
  • splątanie albo niewyraźna mowa
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.

Skutek kliniczny

Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.

Mechanizm

Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.

Monitorować

  • głębokość sedacji i poziom świadomości
  • częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
  • ciśnienie tętnicze
  • senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
  • zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
  • czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenneryzyko rośniePrzy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać.
Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenneryzyko rośnieJednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji.
Duża dawka flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji.
Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce.

Źródła

  1. Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ WorykonazolNie łącz worykonazolu z bromokryptyną.Nie zaczynaj brać worykonazolu, jeśli przyjmujesz bromokryptynę – najpierw powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, a bromokryptyny nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać worykonazolu, jeśli przyjmujesz bromokryptynę – najpierw powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, a bromokryptyny nie odstawiaj samodzielnie.

Worykonazol, lek na zakażenia grzybicze, sprawia, że bromokryptyna wolniej się rozkłada i gromadzi w organizmie. Za duża ilość bromokryptyny może powodować silne nudności, spadki ciśnienia, splątanie, a nawet groźne zwężenie naczyń krwionośnych. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny lub nieustępujący ból głowy, zwłaszcza z zaburzeniami widzenia
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • zimne, blade, drętwiejące lub bolesne palce dłoni i stóp
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • splątanie, omamy, niepokój
  • drgawki
  • nasilone nudności lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz worykonazolu z bromokryptyną.[1][2][3] Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybierz lek, który nie hamuje silnie CYP3A4, np. echinokandynę, albo – gdy pozwala na to stan pacjenta – czasowo odstaw bromokryptynę lub zamień ją na nieergotaminowy agonistę dopaminy. Jeśli lekarz prowadzący mimo to zdecyduje o jednoczesnym stosowaniu, konieczne są nadzór, kontrola ciśnienia tętniczego i obserwacja w kierunku objawów niedokrwienia oraz zaburzeń neurologicznych i psychicznych. W razie nadciśnienia, bólu w klatce piersiowej, ciężkiego lub utrzymującego się bólu głowy albo objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego bromokryptynę należy natychmiast odstawić, a pacjenta pilnie zbadać.[4]

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie bromokryptyny może nasilać jej działania niepożądane – nudności, wymioty, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, dyskinezy, splątanie i omamy. Możliwe są też objawy zatrucia sporyszem, czyli skurcz naczyń z niedokrwieniem kończyn lub narządów. Bromokryptyna może wywoływać nadciśnienie tętnicze, zawał serca, napady drgawkowe, udar mózgu i zaburzenia psychiczne, a większa ekspozycja na lek może zwiększać to ryzyko.[4]

Mechanizm

Worykonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez ten izoenzym.[1] Bromokryptyna jest substratem i inhibitorem CYP3A4, dlatego silne inhibitory tego enzymu, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze, mogą zwiększać jej stężenie.[4] Inne inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna i josamycyna, zwiększają stężenie bromokryptyny w osoczu.[4] Bromokryptyna jest pochodną alkaloidów sporyszu, a łączenie worykonazolu z alkaloidami sporyszu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich reakcji wynikających z ich zwiększonego stężenia.[1][2][3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Bromokryptyna – inhibitor CYP3A4[5], worykonazol – substrat CYP3A4[6]
  • Worykonazol – silny inhibitor CYP3A4[7], bromokryptyna – substrat CYP3A4[5]
  • Bromokryptyna: inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]
  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[7], umiarkowany inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2C9[7], silny inhibitor CYP3A4[7], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[7], substrat CYP2C9[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
  • objawy niedokrwienia – ból w klatce piersiowej, zimne, blade lub bolesne palce i kończyny
  • silny ból głowy i zaburzenia widzenia
  • objawy neurologiczne i psychiczne – splątanie, omamy, drgawki
  • nudności i wymioty
  • dyskinezy u chorych na chorobę Parkinsona

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofunginamykafunginaanidulafunginapramipeksolropinirolrotygotyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voriconazole Accord 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/voriconazole-accord-100306606/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voriconazol Polpharma 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/voriconazol-polpharma-100298410/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDeferypron+ LurbinektedynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem chemioterapii powiedz onkologowi oraz hematologowi, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem chemioterapii powiedz onkologowi oraz hematologowi, że przyjmujesz deferypron.

Lek na usuwanie nadmiaru żelaza (deferypron) i lek przeciwnowotworowy lurbinektedyna mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnej infekcji. Tych leków nie wolno stosować jednocześnie, a lekarz zwykle zamienia lek na żelazo na inny na czas chemioterapii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
  • pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] Na czas leczenia lurbinektedyną należy przerwać deferypron i w porozumieniu z hematologiem zastosować inny lek chelatujący żelazo. Wznowienie deferypronu po zakończeniu chemioterapii wymaga powrotu prawidłowej liczby neutrofili i decyzji lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Sumowanie działania mielosupresyjnego grozi ciężką neutropenią, agranulocytozą i zakażeniami z gorączką neutropeniczną, które mogą zagrażać życiu. Przy połączeniu trudno też ustalić, który lek odpowiada za spadek neutrofili, co utrudnia decyzje o dawkowaniu chemioterapii.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i obniżają liczbę neutrofili. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie wolno go łączyć z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1][2] Lurbinektedyna jest cytostatykiem alkilującym DNA, a mielosupresja z neutropenią to jej główna toksyczność ograniczająca dawkę.

Metabolizm i transportery

  • Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • bezwzględna liczba neutrofili i morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i między cyklami
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny

Bezpieczniejsze alternatywy

deferoksaminadeferazyroks

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ WorykonazolWorykonazolu nie łączy się z dzurawcem w żadnej postaci doustnej.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci (herbatka, krople, tabletki, suplementy) w trakcie leczenia worykonazolem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci (herbatka, krople, tabletki, suplementy) w trakcie leczenia worykonazolem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.

Dziurawiec osłabia działanie worykonazolu, bo przyspiesza jego usuwanie z organizmu. Przez to lek przeciwgrzybiczy może przestać działać, a zakażenia, które leczy, bywają groźne dla życia. Ten efekt może się utrzymywać jeszcze przez jakiś czas po odstawieniu dziurawca. Oba środki zwiększają też wrażliwość skóry na słońce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawrót lub nasilenie gorączki
  • pogorszenie objawów zakażenia, np. kaszlu lub duszności
  • zaczerwienienie, pęcherze lub silne oparzenie skóry po wyjściu na słońce
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Worykonazolu nie łączy się z dzurawcem w żadnej postaci doustnej[1][2]. Pacjent rozpoczynający leczenie worykonazolem powinien odstawić dziurawiec, a ponieważ indukcja enzymów wygasa stopniowo, w pierwszym okresie leczenia warto rozważyć terapeutyczne monitorowanie stężenia worykonazolu. W razie przyjmowania dziurawca z powodu obniżonego nastroju decyzję o ewentualnym leczeniu zastępczym podejmuje lekarz z uwzględnieniem interakcji z worykonazolem.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia worykonazolu może prowadzić do niepowodzenia leczenia inwazyjnej grzybicy, która u pacjentów z obniżoną odpornością zagraża życiu. Efekt indukcji narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu dziurawca. Równoczesne fotouczulenie zwiększa ryzyko oparzeń słonecznych i reakcji fototoksycznych.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450, co osłabia działanie leków przez nie metabolizowanych[3]. Worykonazol jest metabolizowany przez CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, a induktory tych izoenzymów zmniejszają jego stężenie w osoczu[1]. Ziele dziurawca należy do induktorów CYP3A4, które znacząco obniżają stężenie worykonazolu[4]. Dodatkowo oba leki działają fotouczulająco, więc ich działania niepożądane na skórze mogą się sumować[5].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[6], worykonazol – substrat CYP3A4[7]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[6]
  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[6], umiarkowany inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], silny inhibitor CYP3A4[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[6], substrat CYP2C9[7], substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • stężenie worykonazolu w osoczu (TDM), zwłaszcza gdy dziurawiec odstawiono niedawno
  • odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
  • zmiany skórne po ekspozycji na słońce

Kiedy ocena się zmienia

Przyjmowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieIndukcja enzymów jest skutkiem systematycznego przyjmowania dziurawca, dlatego regularne stosowanie niesie największe ryzyko niepowodzenia terapii.
Dziurawiec odstawiony niedawno przed worykonazolemodstep · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, dlatego na początku leczenia worykonazolem zaleca się monitorowanie jego stężenia i odpowiedzi klinicznej.
Zewnętrzna (na skórę)droga podania · dziurawiecryzyko malejePrzy stosowaniu na skórę wpływ na metabolizm worykonazolu jest mało prawdopodobny, ale sumowanie fotouczulenia pozostaje istotne i wymaga ochrony przed słońcem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voriconazole Accord 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/voriconazole-accord-100306606/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voriconazol Polpharma 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/voriconazol-polpharma-100298410/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LurbinektedynaFenylobutazonu nie stosuje się u pacjenta leczonego lurbinektedyną.Przestań używać tej maści i zapytaj lekarza prowadzącego chemioterapię lub farmaceutę, czym możesz ją zastąpić.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przestań używać tej maści i zapytaj lekarza prowadzącego chemioterapię lub farmaceutę, czym możesz ją zastąpić.

Maści z fenylobutazonem nie stosuj, gdy dostajesz chemioterapię lurbinektedyną. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Dotyczy to także leku w postaci maści, zwłaszcza używanej dłużej niż tydzień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne stolce lub krew w moczu
  • nasilone osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjenta leczonego lurbinektedyną[1]. Należy odstawić maść i zastąpić ją lekiem przeciwbólowym miejscowym bez działania mielotoksycznego, po uzgodnieniu z onkologiem. Jeśli pacjent już stosował maść, zwłaszcza dłużej niż 7 dni, należy poinformować zespół onkologiczny i ocenić morfologię krwi przed kolejnym cyklem.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, a w konsekwencji ciężkich zakażeń i krwawień. Działanie niesteroidowego leku przeciwzapalnego dodatkowo zwiększa ryzyko krwawienia przy małopłytkowości wywołanej chemioterapią.

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Lurbinektedyna jest cytostatykiem alkilującym DNA, który hamuje czynność szpiku. Fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, a jego działania mielotoksyczne sumują się z działaniem chemioterapii. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Interakcji farmakokinetycznej przez CYP3A nie należy oczekiwać, bo fenylobutazon nie jest istotnym inhibitorem ani silnym induktorem tego enzymu.

Metabolizm i transportery

  • Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia – gorączka
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenak (żel)ibuprofen (żel)

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni możliwe są interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko mielotoksyczności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ LurbinektedynaFingolimodu nie łączy się z lurbinektedyną.Powiedz neurologowi i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj fingolimodu na własną rękę, tylko ustal z nimi dalsze leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz neurologowi i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj fingolimodu na własną rękę, tylko ustal z nimi dalsze leczenie.

Fingolimod na stwardnienie rozsiane i lurbinektedyna stosowana w leczeniu nowotworu nie mogą być stosowane razem. Oba leki osłabiają odporność, więc razem bardzo zwiększają ryzyko groźnych zakażeń. Gdy potrzebna jest chemioterapia, lekarze zwykle zmieniają leczenie stwardnienia rozsianego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność, ból gardła
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • opryszczka lub półpasiec
  • nowe lub nasilające się zaburzenia widzenia, mowy, siły mięśni lub myślenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Fingolimodu nie łączy się z lurbinektedyną. Przy rozpoznaniu nowotworu wymagającego lurbinektedyny fingolimod należy odstawić, a dalsze leczenie stwardnienia rozsianego ustalić wspólnie z neurologiem i onkologiem[1]. Wpływ fingolimodu na odporność utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu, dlatego chemioterapię rozpoczyna się z uwzględnieniem tego okresu i przy kontroli morfologii. Po odstawieniu fingolimodu trzeba obserwować pacjenta pod kątem zaostrzenia stwardnienia rozsianego.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich, w tym oportunistycznych zakażeń oraz zakażeń z neutropenią. Fingolimod jest przeciwwskazany u osób z aktywną chorobą nowotworową oraz u osób przyjmujących leki immunosupresyjne lub z odpornością obniżoną wcześniejszym leczeniem[1][2][3].

Mechanizm

Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a lurbinektedyna jako lek cytotoksyczny hamuje czynność szpiku, głównie powodując neutropenię. Oba leki sumują działanie hamujące układ immunologiczny, dlatego leków przeciwnowotworowych nie stosuje się jednocześnie z fingolimodem[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo fingolimod nie zmienia farmakokinetyki substratów CYP3A4, a lurbinektedyna jest metabolizowana przez CYP3A[1][4].

Metabolizm i transportery

  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
  • Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty) przed każdym cyklem
  • objawy zakażenia, w tym gorączka w okresie neutropenii
  • nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (rzut stwardnienia rozsianego, podejrzenie PML)
  • aktywność aminotransferaz

Kiedy ocena się zmienia

Fingolimod niedawno odstawiony przed rozpoczęciem lurbinektedynykolejność włączenia · fingolimodinne zaleceniePo odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ immunologiczny utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego przy rozpoczynaniu lurbinektedyny wymagana jest ścisła kontrola morfologii i objawów zakażenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca 2 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.