Interakcje / Metadon / Metadon i zydowudyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale pacjenta trzeba ściśle monitorować pod kątem toksyczności zydowudyny, a w razie potrzeby zmniejszyć jej dawkę.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, regularnie rób badania krwi i nie zmieniaj sam dawek – o niepokojących objawach powiedz lekarzowi.
Niekorzystna interakcjaMetadon+ ZydowudynaPołączenie można stosować, ale pacjenta trzeba ściśle monitorować pod kątem toksyczności zydowudyny, a w razie potrzeby zmniejszyć jej dawkę.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, regularnie rób badania krwi i nie zmieniaj sam dawek – o niepokojących objawach powiedz lekarzowi.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, regularnie rób badania krwi i nie zmieniaj sam dawek – o niepokojących objawach powiedz lekarzowi.
Metadon sprawia, że zydowudyna dłużej utrzymuje się w organizmie i jej stężenie we krwi rośnie. Może to nasilić działania niepożądane zydowudyny, zwłaszcza wpływ na krew, na przykład niedokrwistość i spadek odporności. Czasem pojawiają się też dolegliwości podobne do odstawienia metadonu, takie jak ból głowy, bóle mięśni, zmęczenie i rozdrażnienie. Te leki można przyjmować razem, ale pod kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe, narastające zmęczenie lub osłabienie
- bladość skóry i zadyszka przy niewielkim wysiłku
- gorączka, częste infekcje lub ból gardła
- bóle głowy i bóle mięśni
- rozdrażnienie i niepokój
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale pacjenta trzeba ściśle monitorować pod kątem toksyczności zydowudyny, a w razie potrzeby zmniejszyć jej dawkę.[1] Należy regularnie kontrolować morfologię krwi, zwłaszcza stężenie hemoglobiny i liczbę granulocytów obojętnochłonnych.[2] Trzeba też obserwować pacjenta pod kątem objawów odstawiennych i odróżniać je od działań niepożądanych zydowudyny, zanim zmieni się dawkę metadonu.[3]
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie zydowudyny zwiększa ryzyko jej toksyczności, przede wszystkim hematologicznej, takiej jak niedokrwistość i neutropenia.[2] U części pacjentów mogą wystąpić objawy przypominające opioidowy zespół odstawienia – bóle głowy, bóle mięśni, znużenie i drażliwość.[1]
Mechanizm
Metadon hamuje glukuronidację zydowudyny i zmniejsza jej wydzielanie przez nerki, co podnosi stężenie zydowudyny w osoczu.[1] Rośnie AUC zydowudyny, a jej klirens maleje.[2] Zwiększenie AUC jest wyraźniejsze po podaniu doustnym zydowudyny niż po dożylnym.[3] Przy tym połączeniu opisywano też objawy opioidowego zespołu odstawienia, których mechanizm nie jest jednoznacznie wyjaśniony – część z nich pokrywa się z działaniami niepożądanymi zydowudyny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – hemoglobina, granulocyty obojętnochłonne
- objawy toksyczności zydowudyny – osłabienie, bladość, duszność wysiłkowa, nawracające infekcje
- objawy opioidowego zespołu odstawienia – bóle głowy, bóle mięśni, znużenie, drażliwość
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirlamiwudynaemtrycytabinaabakawir
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · zydowudyna | ryzyko maleje | Przy dożylnym podaniu zydowudyny wzrost AUC pod wpływem metadonu jest mniejszy niż przy podaniu doustnym, ale monitorowanie toksyczności nadal obowiązuje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni 1 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-inn-farm-100402132/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneMetadona alkoholPacjent leczony metadonem nie powinien spożywać alkoholu.Nie pij alkoholu w żadnej ilości w trakcie leczenia metadonem, a jeśli trudno ci przestać, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu w żadnej ilości w trakcie leczenia metadonem, a jeśli trudno ci przestać, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Metadon i alkohol razem bardzo silnie spowalniają pracę mózgu i oddychanie. Może to doprowadzić do głębokiego snu, z którego nie da się obudzić, zatrzymania oddechu, a nawet śmierci. Ryzyko jest szczególnie duże na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Alkohol nie powinien być spożywany przez cały czas leczenia metadonem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem
- wolny, płytki lub chrapliwy oddech
- sine usta lub paznokcie
- bardzo małe źrenice
- zawroty głowy i omdlenie
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Pacjent leczony metadonem nie powinien spożywać alkoholu. Metadonu nie należy podawać osobie w stanie ostrego zatrucia alkoholem ani w ostrej postaci alkoholizmu[1] Jeśli pacjent pije alkohol, metadon należy stosować ze szczególną ostrożnością i w zmniejszonych dawkach[1] U osób długotrwale pijących alkohol z uszkodzeniem wątroby dawkę metadonu należy dokładnie monitorować, a szczególną ostrożność zachować przy dawkach powyżej 50 mg[1] Pacjenta i jego bliskich należy poinformować o objawach przedawkowania i rozważyć zapewnienie dostępu do naloksonu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne przyjęcie metadonu i alkoholu grozi nasiloną sedacją, ciężką depresją oddechową, niedociśnieniem, śpiączką i zgonem. ChPL metadonu ostrzega, że nadużywanie lub niewłaściwe stosowanie leku może prowadzić do przedawkowania i zgonu[1] Ryzyko jest największe w okresie wprowadzania i zwiększania dawki metadonu, ponieważ lek ma długi okres półtrwania i kumuluje się w organizmie. Alkohol jest częstym współczynnikiem w zgonach związanych z metadonem.
Mechanizm
Metadon i alkohol sumują hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, w tym na ośrodek oddechowy, oraz nasilają spadek ciśnienia tętniczego. ChPL metadonu podaje, że alkohol „może wywoływać ciężką depresję oddechową i niedociśnienie tętnicze”[1] Alkohol może dodatkowo zwiększać biodostępność metadonu, co nasila jego działanie. Długotrwałe picie alkoholu uszkadza wątrobę, w której metadon jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, przez co zmienia się ekspozycja na lek i trudniej przewidzieć jego działanie. Charakterystyki produktów metadonu różnią się zapisem o alkoholu. Jedna wymienia „ostrą postać alkoholizmu” wśród przeciwwskazań[1] Druga zaleca szczególną ostrożność i zmniejszone dawki metadonu u pacjentów spożywających alkohol[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- poziom świadomości i nasilenie senności
- częstość i głębokość oddechu
- ciśnienie tętnicze
- objawy upojenia alkoholowego przed podaniem dawki metadonu
- parametry czynności wątroby u osób długotrwale pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe spożywanie alkoholu z uszkodzeniem wątrobyczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z uszkodzeniem wątroby w przebiegu długotrwałego spożywania alkoholu dawkę metadonu należy dokładnie monitorować i zachować szczególną ostrożność przy dawkach powyżej 50 mg |
| Wprowadzanie leczenia lub zwiększanie dawkidawka · alkohol | ryzyko rośnie | W okresie wprowadzania i zwiększania dawki metadonu ryzyko depresji oddechowej po alkoholu jest największe z powodu kumulacji leku o długim okresie półtrwania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni 1 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
Interakcja o niejasnym znaczeniuZydowudynaa alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.
Alkohol nie jest zabroniony podczas leczenia tym lekiem, ale obciąża wątrobę, a ten lek również może ją obciążać. Częste picie alkoholu zwiększa też ryzyko uszkodzenia kości u osób leczonych z powodu zakażenia HIV. Dlatego w trakcie leczenia najlepiej ograniczyć alkohol do minimum.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból w prawej górnej części brzucha
- silne osłabienie
- ból kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Przy regularnym spożywaniu alkoholu może wzrastać ryzyko uszkodzenia i stłuszczenia wątroby oraz martwicy kości w trakcie leczenia. Pojedyncza okazjonalna porcja nie ma udokumentowanych poważnych skutków w ChPL.
Mechanizm
Nie jest to klasyczna interakcja farmakologiczna. Zydowudyna jako analog nukleozydu może uszkadzać wątrobę i prowadzić do jej stłuszczenia, a alkohol jest samodzielnym czynnikiem ryzyka choroby wątroby. ChPL każe zachować ostrożność przy podawaniu analogów nukleozydów osobom z innymi czynnikami ryzyka choroby wątroby i stłuszczenia wątroby, w tym z alkoholem.[1] Alkohol jest też wymieniany wśród czynników ryzyka martwicy kości, której przyczyna jest wieloczynnikowa i która występuje szczególnie u osób z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długo leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową.[1]
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ból w prawym podżebrzu, ciemny mocz i nasilone osłabienie
- bóle kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się jako możliwe objawy martwicy kości
- kontrola czynności wątroby według zaleceń lekarza prowadzącego leczenie przeciwretrowirusowe
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub duże spożycieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub dużym spożyciu alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z chorobą wątroby, zapaleniem wątroby lub współzakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C, zalecaj unikanie alkoholu i rozważ z lekarzem częstszą kontrolę czynności wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Inne interakcje tych leków 309
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ MetadonNie należy łączyć cytalopramu z metadonem, ponieważ charakterystyka cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj samodzielnie metadonu ani cytalopramu.nieznanyopisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj samodzielnie metadonu ani cytalopramu.
Cytalopram i metadon mogą razem zaburzać rytm serca, co w rzadkich przypadkach prowadzi do groźnych arytmii i utraty przytomności. Oba leki działają też na serotoninę w mózgu, więc razem mogą wywołać zespół serotoninowy z gorączką, drżeniem i pobudzeniem. Tych leków zwykle się nie łączy, ale lekarz może dobrać inny lek na depresję, który jest bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- drżenie mięśni, sztywność, skurcze
- gorączka, silne pocenie się, biegunka
- niepokój, pobudzenie, splątanie
- nadmierna senność lub spowolniony oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z metadonem, ponieważ charakterystyka cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] U pacjenta w terapii substytucyjnej metadonem lepiej wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT, pamiętając, że każdy lek z grupy SSRI zachowuje ryzyko zespołu serotoninowego. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za niezbędne, decyzja wymaga udokumentowania, wyjściowego EKG z oceną QTc, wyrównania potasu i magnezu oraz kontroli EKG po włączeniu i po każdej zmianie dawki. Nie należy samodzielnie odstawiać żadnego z leków, zwłaszcza metadonu, bez kontaktu z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwy jest również zespół serotoninowy ze zmianami stanu psychicznego, niestabilnością układu autonomicznego, nieprawidłowościami nerwowo-mięśniowymi i zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi.[2] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, ponieważ wtedy zwiększa się ryzyko złośliwych arytmii.[1]
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się i zwiększa ryzyko groźnych arytmii. Charakterystyka cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego.[1] Ten sam zapis o przeciwwskazaniu przy lekach wydłużających QT zawierają inne charakterystyki cytalopramu.[3][4] Charakterystyka metadonu przeciwwskazuje go u osób z wydłużonym odstępem QT, w tym z wrodzonym zespołem wydłużonego QT.[5] Dodatkowo oba leki działają serotoninergicznie, a charakterystyka metadonu podaje, że zespół serotoninowy może wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu z lekami z grupy SSRI.[2] Charakterystyka cytalopramu wymienia opioidy jako leki serotoninergiczne, z którymi cytalopramu nie należy stosować.[1] Ta sama charakterystyka metadonu zalicza selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny do leków hamujących CYP3A4, które mogą zwiększać stężenie metadonu, co może dodatkowo nasilać jego działanie na QT i ośrodek oddechowy.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianach dawek
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
- nadmierna senność i spowolnienie oddechu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka podtrzymującadawka · metadon | ryzyko rośnie | Wpływ metadonu na odstęp QT zależy od dawki, więc przy dużych dawkach podtrzymujących ryzyko arytmii w połączeniu z cytalopramem jest wyższe. |
| Duża dawkadawka · cytalopram | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT po cytalopramie zależy od dawki, dlatego większe dawki dodatkowo zwiększają ryzyko w połączeniu z metadonem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni 1 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-inn-farm-100402132/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ MetadonNie łącz difenhydraminy z metadonem.Nie bierz difenhydraminy, jeśli przyjmujesz metadon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen albo alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy, jeśli przyjmujesz metadon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen albo alergię.
Difenhydramina, często sprzedawana jako lek nasenny, razem z metadonem może zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Oba leki usypiają, więc razem mogą spowolnić oddech i powodować silną senność. Mogą też wywołać bardzo uporczywe zaparcia i problemy z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- bardzo silna senność, trudność z wybudzeniem
- płytki lub wolny oddech
- brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęty i bolesny brzuch
- trudność z oddaniem moczu
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z metadonem[1]. U pacjenta leczonego metadonem wybierz lek przeciwhistaminowy bez działania na QT i bez działania przeciwcholinergicznego, a w bezsenności skieruj do lekarza prowadzącego terapię metadonem. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, oceń objawy kołatania serca, omdleń, nadmiernej senności i spowolnienia oddechu, a przy ich wystąpieniu skieruj pilnie do lekarza z wykonaniem EKG.
Skutek kliniczny
Ryzyko wydłużenia odstępu QT z częstoskurczem typu torsade de pointes i nagłym zgonem sercowym. Nasilona senność, zaburzenia koordynacji, upadki i depresja oddechowa. Silne zaparcia aż do niedrożności porażennej jelit, zwłaszcza przy dłuższym stosowaniu[2]. Możliwe zatrzymanie moczu i splątanie, szczególnie u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1]. Metadonu nie stosuje się u osób z wydłużonym odstępem QT, w tym z wrodzonym zespołem długiego QT[3]. Difenhydramina działa przeciwmuskarynowo, a metadon w połączeniu z lekami przeciwmuskarynowymi może wywołać silne zaparcia, a nawet niedrożność porażenną jelit[2]. Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, co nasila sedację i depresję oddechową[1][2]. Difenhydramina hamuje też CYP2D6[1], który odgrywa poboczną rolę w metabolizmie metadonu, więc niewielki wzrost jego stężenia jest możliwy, ale ma mniejsze znaczenie niż sumowanie działań.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu
- stopień sedacji i częstość oddechów
- częstość wypróżnień i objawy niedrożności
- oddawanie moczu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa na skórędroga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na skórę wchłania się w małym stopniu, więc ryzyko ogólnoustrojowe jest wyraźnie mniejsze. Unikaj stosowania na duże powierzchnie lub uszkodzoną skórę. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego i sedacyjnego zwiększa ryzyko splątania, upadków, zatrzymania moczu i niedrożności jelit. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · metadon | ryzyko rośnie | Ryzyko silnych zaparć i niedrożności porażennej jelit rośnie przy dłuższym łącznym stosowaniu metadonu z lekami przeciwmuskarynowymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni 1 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-inn-farm-100402132/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ ZydowudynaNie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę.Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.
Kremu z fluorouracylem nie stosuje się razem z zydowudyną, lekiem na HIV. Oba leki mogą osłabiać wytwarzanie krwinek, a ich łączenie zwiększa ryzyko niedokrwistości, zakażeń i krwawień. Jeśli dostajesz fluorouracyl w kroplówce w ramach chemioterapii, lekarz będzie częściej sprawdzał twoją morfologię krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę[1]. W leczeniu zmian skórnych wybierz, w porozumieniu z lekarzem, inny lek miejscowy. Gdy fluorouracyl jest podawany dożylnie, kontroluj ściśle parametry hematologiczne i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejsz dawkę jednego lub obu leków[2]. Zydowudyny doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[2]. Leczenia przeciwretrowirusowego nie przerywa się bez decyzji lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Przy podaniu ogólnym fluorouracylu rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, a w ich następstwie zakażeń i krwawień. Fluorouracylu w kremie nie łączy się z przeciwwirusowymi lekami z grupy nukleozydów, do których należy zydowudyna[1]. Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie fluorouracylu jest małe, więc skutek hematologiczny jest mało prawdopodobny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje – fluorouracyl wywołuje głównie neutropenię i małopłytkowość, a zydowudyna niedokrwistość i neutropenię. Leki o działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[2]. Brywudyna i sorywudyna silnie hamują dehydrogenazę dihydropirymidynową i przez to zwiększają stężenie fluorouracylu[3]. Zydowudyna nie działa w ten sposób, więc nie należy się spodziewać istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, hemoglobina, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i czynność nerek
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
imikwimodtirbanibulinatenofowir
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · fluorouracyl | ryzyko maleje | Przy fluorouracylu podawanym dożylnie dominuje sumowanie mielotoksyczności – połączenie jest możliwe pod ścisłą kontrolą parametrów hematologicznych i czynności nerek, z ewentualnym zmniejszeniem dawki jednego lub obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efudix 50 mg/g, krem. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efudix-100021476/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksykarbamid+ ZydowudynaHydroksykarbamidu nie łączy się z lekami przeciwretrowirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia HIV, w tym z zydowudyną.Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza i upewnij się, że lekarz leczący HIV oraz lekarz przepisujący hydroksykarbamid wiedzą o obu lekach, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza i upewnij się, że lekarz leczący HIV oraz lekarz przepisujący hydroksykarbamid wiedzą o obu lekach, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.
Hydroksykarbamid i zydowudyna osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem działają na niego znacznie silniej. Może to prowadzić do niedokrwistości, częstych zakażeń i krwawień. U osób leczonych z powodu HIV takie połączenie może też uszkadzać trzustkę, wątrobę i nerwy, dlatego tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- bladość, duże zmęczenie lub duszność
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silny ból brzucha promieniujący do pleców, nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- mrowienie, drętwienie lub ból dłoni i stóp
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Hydroksykarbamidu nie łączy się z lekami przeciwretrowirusowymi stosowanymi w leczeniu zakażenia HIV, w tym z zydowudyną.[1] Jeśli lekarz prowadzący i specjalista chorób zakaźnych uznają skojarzenie za niezbędne, należy ściśle kontrolować morfologię krwi i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejszyć dawkę jednego lub obu leków.[2] Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10⁹/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml.[2] Hydroksykarbamidu nie stosuje się przy leukocytopenii poniżej 2,5 × 10⁹/l, małopłytkowości poniżej 100 × 10⁹/l lub ciężkiej niedokrwistości.[3]
Skutek kliniczny
Grozi ciężka niedokrwistość, neutropenia i małopłytkowość z ryzykiem zakażeń i krwawień.[4][2] U osób zakażonych HIV leczonych hydroksykarbamidem z lekami przeciwretrowirusowymi pierwszej generacji zgłaszano zapalenie trzustki i uszkodzenie wątroby, które mogły kończyć się zgonem, oraz ciężką neuropatię obwodową.[4]
Mechanizm
Hydroksykarbamid i zydowudyna hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[4][2] U osób zakażonych HIV hydroksykarbamid stosowany z lekami przeciwretrowirusowymi pierwszej generacji, do których należy zydowudyna, nasilał też toksyczność dla trzustki, wątroby i nerwów obwodowych oraz zmniejszał liczbę limfocytów CD4.[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (granulocyty obojętnochłonne, hemoglobina, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność aminotransferaz
- amylaza i lipaza przy bólu brzucha
- objawy neuropatii obwodowej
- liczba limfocytów CD4
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xromi 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xromi-100423186/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyurea medac 500 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyurea-medac-100108800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ZydowudynaNie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego zydowudynę i nie dołączaj zydowudyny do leczenia klozapiną.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejsze leczenie, i nie pomijaj zleconych badań krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejsze leczenie, i nie pomijaj zleconych badań krwi.
Klozapina i zydowudyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, przez co organizm gorzej broni się przed zakażeniami. Mogą też nasilać niedokrwistość. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nasilone osłabienie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego zydowudynę i nie dołączaj zydowudyny do leczenia klozapiną[1][2][3]. U pacjenta zakażonego HIV leczonego klozapiną schemat przeciwretrowirusowy należy oprzeć na lekach nieuszkadzających szpiku. Jeśli lekarz prowadzący i psychiatra uznają połączenie za nieuniknione, trzeba ściśle kontrolować parametry hematologiczne i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę jednego z leków[4].
Skutek kliniczny
Sumowanie działania mielotoksycznego zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z zagrażającymi życiu zakażeniami, a także pogłębienia niedokrwistości. Jednoczesne stosowanie utrudnia też ustalenie, który lek odpowiada za spadek liczby granulocytów, co komplikuje decyzję o odstawieniu klozapiny. Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[4].
Mechanizm
Oba leki niezależnie uszkadzają szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a zydowudyna powoduje neutropenię i niedokrwistość zależne od dawki. Klozapiny nie wolno łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Leki o działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[4]. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo zydowudyna jest sprzęgana z kwasem glukuronowym, a klozapina metabolizowana głównie przez cytochrom P450.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą granulocytów obojętnochłonnych
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirabakawirlamiwudynaemtrycytabina
Kiedy ocena się zmienia
| Zydowudyna dołączana do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · zydowudyna | inne zalecenie | Zakaz łączenia obowiązuje również wtedy, gdy zydowudyna miałaby zostać dołączona do ustabilizowanego leczenia klozapiną. Jeśli lekarz prowadzący i psychiatra uznają połączenie za nieuniknione, wymagana jest częstsza morfologia z rozmazem i gotowość do zmniejszenia dawki lub odstawienia jednego z leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneMetadon+ EscytalopramNależy unikać łączenia metadonu z escytalopramem, ponieważ charakterystyki escytalopramu przeciwwskazują jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie łącz tych leków bez wyraźnej decyzji lekarza i badania EKG, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj żadnego na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków bez wyraźnej decyzji lekarza i badania EKG, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj żadnego na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Metadon i escytalopram mogą razem zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Oba leki działają też na serotoninę w mózgu i razem mogą wywołać niebezpieczny stan z gorączką, drżeniem i pobudzeniem. Escytalopram może też zwiększać ilość metadonu w organizmie, przez co możesz być bardziej senny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- gorączka, poty i drżenie mięśni
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- biegunka i nudności pojawiające się nagle
- nadmierna senność lub spowolniony oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia metadonu z escytalopramem, ponieważ charakterystyki escytalopramu przeciwwskazują jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1][2][3] Przy potrzebie leczenia przeciwdepresyjnego u pacjenta leczonego metadonem lekarz powinien wybrać lek o mniejszym wpływie na odstęp QT albo rozważyć zmianę opioidu. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje połączenie, konieczne jest EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównanie potasu i magnezu oraz obserwacja w kierunku zespołu serotoninowego i nadmiernej sedacji. Należy zachować ostrożność przy lekach wywołujących hipokaliemię lub hipomagnezemię, ponieważ zwiększają one ryzyko złośliwych arytmii.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwy zespół serotoninowy ze zmianami stanu psychicznego, niestabilnością autonomiczną, objawami nerwowo mięśniowymi i zaburzeniami żołądkowo jelitowymi.[4] Wzrost stężenia metadonu może nasilać senność i depresję oddechową.
Mechanizm
Główne zagrożenie to sumowanie się działania obu leków wydłużającego odstęp QT, co zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT, a jego charakterystyka podaje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i tych leków.[1] Metadon jest przeciwwskazany u osób z wydłużonym odstępem QT, co potwierdza jego znaczenie dla repolaryzacji serca.[5] Dodatkowo ChPL metadonu wymienia SSRI wśród leków, z którymi może wystąpić zespół serotoninowy.[4] Ta sama charakterystyka zalicza SSRI do inhibitorów CYP3A4, które mogą zwiększać stężenie metadonu, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i działań opioidowych.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego
- senność i częstość oddechów
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki metadonudawka · metadon | ryzyko rośnie | Wpływ metadonu na odstęp QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach ryzyko arytmii w połączeniu z escytalopramem jest wyższe i kontrola EKG jest szczególnie ważna. |
| Escytalopram dołączony do stałej dawki metadonukolejność włączenia · escytalopram | inne zalecenie | Dołączenie escytalopramu u pacjenta na ustabilizowanej dawce metadonu może zwiększyć stężenie metadonu, dlatego po włączeniu należy obserwować nadmierną sedację i depresję oddechową oraz powtórzyć EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni 1 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-inn-farm-100402132/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneMetadon+ MetylotioniniowaMetadonu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym jako inhibitorem MAO, a metadonu nie włącza się wcześniej niż 2 tygodnie od odstawienia inhibitora MAO.Zawsze mów lekarzowi w szpitalu lub przed zabiegiem, że przyjmujesz metadon.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zawsze mów lekarzowi w szpitalu lub przed zabiegiem, że przyjmujesz metadon.
Metadonu nie łączy się z błękitem metylenowym, bo razem mogą wywołać groźną reakcję zwaną zespołem serotoninowym. Błękit metylenowy podaje się zwykle w szpitalu, w nagłych sytuacjach lub podczas zabiegów. Lekarz może go podać tylko wtedy, gdy ratuje życie, i wtedy będzie cię uważnie obserwował przez kilka godzin.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- gorączka i obfite pocenie się
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- sztywność mięśni
- szybkie bicie serca
- biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Metadonu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym jako inhibitorem MAO, a metadonu nie włącza się wcześniej niż 2 tygodnie od odstawienia inhibitora MAO[1]. Jeśli podanie chlorku metylotioniniowego jest niezbędne ze wskazań ratujących życie, stosuje się najniższą możliwą dawkę i ściśle obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony OUN przez 4 godziny od podania[2]. Decyzję o podaniu podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka, a personel powinien być przygotowany do leczenia zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Grozi zespół serotoninowy, który może być śmiertelny[2]. Objawy obejmują zmiany stanu psychicznego, niestabilność układu autonomicznego, nieprawidłowości nerwowo-mięśniowe i zaburzenia przewodu pokarmowego[3].
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy[2]. Metadon nasila przekaźnictwo serotoninergiczne, a jego połączenie z inhibitorami MAO może wywołać zespół serotoninowy[3]. Opioidy zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego podczas stosowania chlorku metylotioniniowego[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stan psychiczny – pobudzenie, splątanie, niepokój
- temperatura ciała
- drżenia, mioklonie, wygórowane odruchy, sztywność mięśni
- tętno i ciśnienie tętnicze
- potliwość, biegunka, wymioty
- obserwacja przez 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Metadon włączany po odstawieniu chlorku metylotioniniowegokolejność włączenia · metadon | inne zalecenie | Metadonu nie podaje się w czasie krótszym niż 2 tygodnie od odstawienia inhibitora MAO. |
| Dożylnadroga podania · metylotioniniowa | inne zalecenie | Jeśli nie można uniknąć dożylnego chlorku metylotioniniowego, stosuje się najniższą możliwą dawkę i obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony OUN przez 4 godziny od podania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-inn-farm-100402132/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni 1 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
Połączenie przeciwwskazaneMetadon+ CyzaprydNie łącz metadonu z cyzaprydem.Nie przyjmuj cyzaprydu, jeśli bierzesz metadon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na dolegliwości żołądkowe.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj cyzaprydu, jeśli bierzesz metadon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na dolegliwości żołądkowe.
Metadon i cyzapryd mogą zaburzać pracę serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca, które czasem prowadzi do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz metadonu z cyzaprydem. Cyzapryd jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. U pacjenta leczonego metadonem dobierz lek prokinetyczny, który nie wydłuża istotnie odstępu QT. Gdy przyczyną dolegliwości są zaparcia po opioidzie, rozważ leczenie zaparć zamiast prokinetyku. Jeśli pacjent przyjmował już oba leki, odstaw cyzapryd, wykonaj EKG z oceną QTc i oznacz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes i migotania komór, które mogą skończyć się omdleniem lub nagłym zgonem sercowym. Ryzyko zwiększają hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia i duże dawki metadonu.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Metadon zależnie od dawki hamuje kanały potasowe w sercu i wydłuża odstęp QT. Metadonu nie stosuje się u osób z wydłużonym odstępem QT, w tym z wrodzonym zespołem wydłużonego QT[2]. Cyzapryd sam wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Oba leki są metabolizowane przez CYP3A4[3][1], ale metadon nie jest silnym inhibitorem tego enzymu i główne zagrożenie wynika z sumowania wpływu na QT.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- częstość akcji serca – bradykardia
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-inn-farm-100402132/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni 1 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.