Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Mirtazapina / Mirtazapina i olanzapina

Mirtazapina i olanzapina

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale wymaga ostrożnego dawkowania i monitorowania sedacji, ciśnienia tętniczego oraz parametrów metabolicznych.

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak te leki na ciebie działają.

Niekorzystna interakcjaMirtazapina+ OlanzapinaPołączenie można stosować, ale wymaga ostrożnego dawkowania i monitorowania sedacji, ciśnienia tętniczego oraz parametrów metabolicznych.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak te leki na ciebie działają.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak te leki na ciebie działają.

Oba leki mogą wywoływać senność, a razem działają usypiająco silniej. Mogą też powodować zawroty głowy przy szybkim wstawaniu, zwiększać apetyt i masę ciała. Rzadko mogą wpływać na pracę serca. Lekarz często łączy te leki celowo, ale warto obserwować, jak się czujesz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • szybki przyrost masy ciała
  • nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
  • upadki lub chwiejny chód
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ostrożnego dawkowania i monitorowania sedacji, ciśnienia tętniczego oraz parametrów metabolicznych. Zaleca się zachowanie ostrożności przy łączeniu mirtazapiny z lekami przeciwpsychotycznymi o działaniu uspokajającym[1]. Warto rozpoczynać od małych dawek, zwiększać je stopniowo i podawać oba leki wieczorem. U pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT, takimi jak choroby serca, hipokaliemia, hipomagnezemia lub inne leki wydłużające QT, należy rozważyć wykonanie EKG przed leczeniem i w jego trakcie. Pacjent powinien unikać alkoholu, ponieważ oba leki nasilają jego hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy[1].

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest nasilona senność i spowolnienie psychoruchowe, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Możliwe są też niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy i ryzykiem upadków, nasilony przyrost masy ciała z pogorszeniem gospodarki węglowodanowej i lipidowej oraz rzadko wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu.

Mechanizm

Olanzapina i mirtazapina sumują działanie uspokajające, a ich połączenie może też nasilać wydłużenie odstępu QT. ChPL mirtazapiny podaje, że może ona nasilać uspokajające działanie innych leków uspokajających, szczególnie większości leków przeciwpsychotycznych, i że jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QTc, np. niektórych leków przeciwpsychotycznych, może zwiększać ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu[1]. ChPL olanzapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami hamującymi aktywność ośrodkowego układu nerwowego oraz z lekami wydłużającymi odstęp QTc[2]. Oba leki silnie blokują receptory histaminowe H1, co dodatkowo tłumaczy sumowanie senności, wzrostu apetytu i przyrostu masy ciała. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów CYP450[2], a mirtazapina nie jest istotnym inhibitorem CYP1A2, przez który olanzapina jest metabolizowana.

Metabolizm i transportery

  • Mirtazapina: substrat CYP1A2[3], substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
  • Olanzapina: substrat CYP1A2[4], substrat CYP2D6[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • masa ciała i obwód talii
  • glikemia na czczo lub HbA1c
  • lipidogram
  • EKG z oceną odstępu QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu u pacjentów z grupy ryzyka

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinawortioksetynaarypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji i niedociśnienia ortostatycznego istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań, a ryzyko wydłużenia QT jest większe. Należy stosować najmniejsze skuteczne dawki i zwiększać je bardzo powoli.
Domięśniowadroga podania · olanzapinaryzyko rośnieOlanzapina podana domięśniowo działa szybko i silniej uspokaja, dlatego u pacjenta przyjmującego mirtazapinę należy monitorować stopień sedacji, ciśnienie tętnicze i oddech po podaniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaMirtazapinaa alkoholZaleć choremu, aby w trakcie leczenia mirtazapiną unikał spożywania alkoholu.Na czas leczenia mirtazapiną zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu i nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Na czas leczenia mirtazapiną zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu i nie obsługuj maszyn.

W czasie leczenia mirtazapiną nie należy pić alkoholu. Lek i alkohol razem mogą silniej Cię uśpić, osłabić koncentrację i spowolnić reakcje. Możesz poczuć się bardziej senny i otępiały, niż zwykle bywa po samym lekarstwie albo samym alkoholu. Alkohol może też pogarszać samopoczucie w depresji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem się na nogach
  • zawroty głowy i niepewny chód
  • splątanie albo trudność ze skupieniem uwagi
  • bardzo wolne reakcje i problemy z mówieniem
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć choremu, aby w trakcie leczenia mirtazapiną unikał spożywania alkoholu.[1] Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, ostrzeż go przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn oraz przed łączeniem alkoholu z innymi lekami uspokajającymi.

Skutek kliniczny

Alkohol podczas leczenia mirtazapiną nasila senność, otępienie i spowolnienie reakcji oraz pogarsza koordynację, uwagę i zdolność prowadzenia pojazdów. U osób w depresji alkohol może dodatkowo pogarszać nastrój i przebieg choroby, dlatego jego unikanie jest częścią leczenia.

Mechanizm

Mirtazapina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające i zaburzające sprawność psychofizyczną się sumują. Mirtazapina może wzmagać hamujące działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy.[1]

Metabolizm i transportery

  • Mirtazapina: substrat CYP1A2[2], substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nadmierna senność i zawroty głowy
  • spowolnienie reakcji i zaburzenia koordynacji
  • przebieg objawów depresji i przestrzeganie zaleceń dotyczących alkoholu
  • spożycie alkoholu zgłaszane przez pacjenta, zwłaszcza przy stosowaniu innych leków działających uspokajająco

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieIm więcej alkoholu, tym silniejsze sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy i większe ryzyko nadmiernej sedacji oraz upadków. Konkretnych progów ilościowych ChPL nie podaje.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOlanzapinaa alkoholNależy zalecić pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia olanzapiną.W czasie leczenia tym lekiem nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

W czasie leczenia tym lekiem nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.

Ten lek razem z alkoholem może wywołać silną senność i spowolnienie. Może też powodować spadek ciśnienia przy wstawaniu, zawroty głowy, kołatanie serca i omdlenie, co grozi upadkiem. Takie objawy mogą się pojawić nawet po niewielkiej ilości alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • zawroty głowy albo pociemnienie przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie lub upadek
  • kołatanie albo wyraźne przyspieszenie bicia serca
  • splątanie lub dezorientacja
  • spowolniony lub płytki oddech
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy zalecić pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia olanzapiną. ChPL olanzapiny nakazuje zachowanie ostrożności u pacjentów spożywających alkohol, a informacja dla pacjenta wskazuje, że alkoholu nie należy pić[1] U osób, które mimo to spożywają alkohol, trzeba ocenić nasilenie sedacji i hipotonii ortostatycznej, poinformować o ryzyku upadków oraz odradzić prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Przy podejrzeniu nadużywania alkoholu warto skierować pacjenta do lekarza prowadzącego w celu oceny i ewentualnego leczenia uzależnienia.

Skutek kliniczny

Połączenie olanzapiny z alkoholem może nasilać senność, hipotonię ortostatyczną i przyspieszenie tętna już po przyjęciu pojedynczej dawki leku. Skutkiem mogą być zawroty głowy, omdlenia i upadki, a przy większych ilościach alkoholu także splątanie i głębokie zaburzenia świadomości. Regularne picie alkoholu może dodatkowo pogarszać kontrolę objawów choroby psychicznej i współpracę w leczeniu.

Mechanizm

Olanzapina i alkohol sumują swoje działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy, co nasila sedację i spowalnia reakcje psychoruchowe. ChPL olanzapiny zaleca zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami o działaniu ośrodkowym oraz z alkoholem[1] Olanzapina blokuje receptory alfa1-adrenergiczne, a alkohol rozszerza naczynia obwodowe, dlatego połączenie sprzyja hipotonii ortostatycznej z odruchowym przyspieszeniem tętna. Zapisy w poszczególnych charakterystykach się różnią, ponieważ wszystkie w punktach 4.4 i 4.5 zalecają ostrożność, a część ulotek dla pacjenta jednoznacznie mówi, że „nie należy pić alkoholu” po przyjęciu leku albo że osoby przyjmujące olanzapinę „nie mogą pić alkoholu pod żadną postacią”[1] Alkohol nie jest wymieniony w przeciwwskazaniach w punkcie 4.3 żadnego z produktów olanzapiny[1]

Metabolizm i transportery

  • Olanzapina: substrat CYP1A2[2], substrat CYP2D6[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • częstość akcji serca
  • ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
  • ilość spożywanego alkoholu i objawy jego nadużywania
  • stan psychiczny pacjenta

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych nasilona sedacja i hipotonia ortostatyczna po połączeniu olanzapiny z alkoholem znacząco zwiększają ryzyko upadków i złamań, dlatego zalecenie unikania alkoholu należy przekazać ze szczególnym naciskiem.
Duża jednorazowa ilość alkoholu lub picie regularneilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu nasilają addytywne hamowanie ośrodkowego układu nerwowego i mogą prowadzić do głębokich zaburzeń świadomości, a regularne picie pogarsza przebieg choroby psychicznej i przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Pełny opis tej pary

Działania obu leków

Sumują się

4Działanie antycholinergiczne (ACB)
mirtazapinaolanzapina
4Depresja OUN
mirtazapinaolanzapina
2Wydłużenie odstępu QT
mirtazapinaolanzapina
2Hipotonia
mirtazapinaolanzapina

Wspólne działania niepożądane

senność
mirtazapinabardzo częstoolanzapinabardzo często
zwiększenie masy ciała
mirtazapinabardzo częstoolanzapinabardzo często
zwiększenie apetytu
mirtazapinabardzo częstoolanzapinabardzo często
suchość w ustach
mirtazapinabardzo częstoolanzapinaczęsto
zaparcia
mirtazapinaczęstoolanzapinaczęsto
zawroty głowy
mirtazapinaczęstoolanzapinaczęsto
niedociśnienie ortostatyczne
mirtazapinaniezbyt częstoolanzapinaczęsto
splątanie
mirtazapinaniezbyt częstoolanzapinaniezbyt często

Inne interakcje tych leków 139

Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.

Mechanizm

Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
  • nasilenie sedacji i stan świadomości
  • stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu.
Dożylnadroga podania · makrolidyryzyko rośnieDożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną.
Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidyinne zalecenieGdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu.

Źródła

  1. Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneOlanzapina+ EscytalopramFormalnie połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, czy możesz je dalej łączyć i czy potrzebujesz EKG.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, czy możesz je dalej łączyć i czy potrzebujesz EKG.

Oba leki mogą w podobny sposób wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może być silniejszy. W rzadkich przypadkach może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Ulotka escytalopramu zabrania łączenia go z lekami, które tak działają na serce. Lekarz czasem świadomie łączy te leki, ale wtedy powinien zlecić badanie EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • zasłabnięcie lub omdlenie
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Formalnie połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.[1][2][3] Olanzapina nie jest wymieniona z nazwy, a przeciwwskazanie ma charakter grupowy, dlatego decyzję o kontynuacji skojarzenia powinien podjąć lekarz po ocenie ryzyka i wykonaniu EKG. Jeżeli połączenie jest utrzymywane, należy kontrolować QTc oraz stężenie potasu i magnezu, a także unikać dołączania kolejnych leków wydłużających QT. Escytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym wydłużeniem odstępu QT lub wrodzonym zespołem wydłużonego QT.[1]

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. ChPL escytalopramu wskazuje, że produkty wywołujące hipokaliemię i hipomagnezemię mogą zwiększać ryzyko złośliwych arytmii.[1] Dodatkowo leki z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami neuroleptycznymi.[1]

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL escytalopramu podaje, że nie badano jego farmakokinetyki ani farmakodynamiki w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT i nie można wykluczyć działania addytywnego.[1] ChPL olanzapiny zaleca ostrożność przy łączeniu jej z lekami wydłużającymi odstęp QTc.[4] Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ olanzapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2 i nie hamuje in vitro głównych izoenzymów CYP450.[4] Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, w mniejszym stopniu przez CYP3A4 i CYP2D6.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], olanzapina – substrat CYP2D6[6]
  • Olanzapina: substrat CYP1A2[6], substrat CYP2D6[6]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem skojarzenia i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, zasłabnięcia i omdlenia
  • napady drgawkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKsylometazolina+ MirtazapinaJeśli lek obkurczający śluzówkę nosa jest potrzebny, stosuj ksylometazolinę w najmniejszej skutecznej dawce, możliwie krótko i bez przekraczania liczby dawek z ChPL.Używaj kropli do nosa jak najkrócej, nie przekraczaj dawek z ulotki, a jeśli masz nadciśnienie lub chorobę serca, zapytaj farmaceutę o inny sposób na zatkany nos.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Używaj kropli do nosa jak najkrócej, nie przekraczaj dawek z ulotki, a jeśli masz nadciśnienie lub chorobę serca, zapytaj farmaceutę o inny sposób na zatkany nos.

Krople lub aerozol do nosa z ksylometazoliną mogą działać silniej na serce i ciśnienie, gdy przyjmujesz mirtazapinę. Zwykle nie jest to groźne, jeśli używasz ich krótko i zgodnie z ulotką. Ryzyko rośnie, gdy stosujesz je częściej lub dłużej niż zalecono albo masz nadciśnienie lub chorobę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • silny ból głowy
  • wysokie ciśnienie
  • niepokój lub drżenie
  • kłopoty ze snem
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jeśli lek obkurczający śluzówkę nosa jest potrzebny, stosuj ksylometazolinę w najmniejszej skutecznej dawce, możliwie krótko i bez przekraczania liczby dawek z ChPL. ChPL ksylometazoliny nie zaleca łączenia jej z czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi[1]. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami rytmu rozważ w pierwszej kolejności postępowanie bez sympatykomimetyku, np. płukanie nosa roztworem soli, a przy alergicznym nieżycie nosa glikokortykosteroid donosowy. Przy pojawieniu się kołatania serca, silnego bólu głowy lub wzrostu ciśnienia odstaw ksylometazolinę.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie ogólnoustrojowych objawów sympatykomimetycznych, takich jak wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie lub nierówna praca serca, niepokój, bóle głowy i zaburzenia snu. Przy prawidłowym, krótkotrwałym stosowaniu donosowym ryzyko jest małe, a rośnie przy przekraczaniu dawek, długim stosowaniu oraz u pacjentów z nadciśnieniem lub chorobami serca.

Mechanizm

Ksylometazolinę u osoby leczonej mirtazapiną należy stosować krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, bo oba leki mogą sumować działanie na układ adrenergiczny. Ksylometazolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne, a jej część wchłania się z błony śluzowej nosa do krążenia ogólnego. Mirtazapina jest czteropierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, który blokuje presynaptyczne receptory alfa2 i w ten sposób zwiększa przekaźnictwo noradrenergiczne. ChPL ksylometazoliny wskazuje, że trój- i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą nasilać ogólnoustrojowe działanie ksylometazoliny, zwłaszcza przy przedawkowaniu, i nie zaleca jednoczesnego stosowania[1]. ChPL mirtazapiny nie wymienia ksylometazoliny ani innych sympatykomimetyków[2].

Metabolizm i transportery

  • Mirtazapina: substrat CYP1A2[3], substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze u pacjentów z nadciśnieniem
  • częstość i miarowość pracy serca
  • bóle głowy, niepokój, bezsenność
  • czas stosowania i liczba dawek ksylometazoliny

Kiedy ocena się zmienia

Dawka większa niż zalecana w ChPLdawka · ksylometazolinaryzyko rośnieChPL ksylometazoliny wskazuje, że nasilenie działania ogólnoustrojowego jest szczególnie prawdopodobne przy przedawkowaniu.
Dłużej niż maksymalny czas stosowania z ChPLczas leczenia · ksylometazolinaryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie ksylometazoliny zwiększa łączną ekspozycję ogólnoustrojową i ryzyko sumowania działania z mirtazapiną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaMirtazapina+ IwabradynaUnikaj łączenia iwabradyny z mirtazapiną, a jeśli skojarzenie jest konieczne, ściśle monitoruj czynność serca.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebujesz EKG.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebujesz EKG.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca. Lek na serce zwalnia tętno, a lek przeciwdepresyjny może zaburzać przewodzenie w sercu. Razem mogą rzadko wywołać groźne zaburzenia rytmu. Lekarz może zlecić badanie EKG i kontrolę potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagłe zawroty głowy
  • bardzo wolne tętno
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia iwabradyny z mirtazapiną, a jeśli skojarzenie jest konieczne, ściśle monitoruj czynność serca.[1] Przed włączeniem drugiego leku i po zwiększeniu dawki wykonaj EKG z oceną QTc i częstości rytmu oraz oznacz stężenie potasu i magnezu. Wyrównaj hipokaliemię i ostrożnie dołączaj kolejne leki wydłużające QT lub nasilające utratę potasu.[1] Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę mirtazapiny.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, zwłaszcza przy bradykardii.[2] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, na przykład podczas stosowania tiazydowych lub pętlowych leków moczopędnych, oraz u pacjentów z wrodzonym lub polekowym zespołem długiego QT.[1]

Mechanizm

Mirtazapina może wydłużać odstęp QTc, a łączenie jej z innymi lekami wydłużającymi QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.[2] Iwabradyna zwalnia częstość pracy serca, a bradykardia nasila wydłużenie odstępu QT wywołane przez leki, dlatego iwabradyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT.[1] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać – mirtazapina nie hamuje istotnie CYP3A4, a iwabradyna nie wpływa na metabolizm innych substratów tego izoenzymu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Iwabradyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], mirtazapina – substrat CYP3A4[4]
  • Mirtazapina: substrat CYP1A2[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po zmianie dawki
  • częstość pracy serca w spoczynku
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinawortioksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOlanzapina+ RopinirolNależy unikać łączenia olanzapiny z ropinirolem, a jeśli leczenie przeciwpsychotyczne jest konieczne u pacjenta wymagającego agonisty dopaminy, trzeba rozważyć lek przeciwpsychotyczny o słabym działaniu na receptory D2.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, bo zwykle można dobrać lepiej pasujący lek.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, bo zwykle można dobrać lepiej pasujący lek.

Olanzapina i ropinirol działają w mózgu w przeciwny sposób, więc mogą nawzajem osłabiać swoje działanie. Ropinirol może wtedy gorzej łagodzić objawy choroby Parkinsona lub niespokojnych nóg, a olanzapina może gorzej działać na objawy, na które ją dostałeś. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy, które razem mogą być silniejsze.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie drżenia, sztywności lub spowolnienia ruchów
  • powrót dolegliwości w nogach wieczorem lub w nocy
  • nasilenie niepokoju, omamów lub dziwnych myśli
  • silna senność albo nagłe zasypianie w ciągu dnia
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia olanzapiny z ropinirolem, a jeśli leczenie przeciwpsychotyczne jest konieczne u pacjenta wymagającego agonisty dopaminy, trzeba rozważyć lek przeciwpsychotyczny o słabym działaniu na receptory D2. Charakterystyka produktu ropinirolu zaleca unikanie jednoczesnego stosowania z neuroleptykami.[1] Charakterystyka produktu olanzapiny nie zaleca jej łączenia z lekami stosowanymi w chorobie Parkinsona u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem.[2] Jeśli lekarz świadomie utrzymuje oba leki, należy ściśle obserwować objawy ruchowe, objawy psychotyczne, senność i ciśnienie tętnicze.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest osłabienie działania ropinirolu, co u chorego na chorobę Parkinsona może oznaczać nasilenie spowolnienia, sztywności i drżenia, a u chorego z zespołem niespokojnych nóg nawrót dolegliwości. Możliwe jest też osłabienie kontroli objawów psychotycznych przez olanzapinę oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i hipotensji ortostatycznej.

Mechanizm

Połączenia należy unikać, ponieważ olanzapina blokuje receptory dopaminowe, na które działa ropinirol jako agonista dopaminy. Charakterystyka produktu olanzapiny podaje, że może ona wywierać antagonistyczne działanie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.[2] Charakterystyka produktu ropinirolu wskazuje, że leki neuroleptyczne i inne ośrodkowo działający antagoniści dopaminy mogą zmniejszać skuteczność ropinirolu i należy unikać ich jednoczesnego stosowania.[1] Działanie jest wzajemne, bo pobudzanie receptorów dopaminowych przez ropinirol może osłabiać działanie przeciwpsychotyczne olanzapiny. Dodatkowo oba leki mogą powodować senność i spadki ciśnienia tętniczego, więc te działania mogą się sumować. Oba leki są metabolizowane przez CYP1A2, ale olanzapina nie hamuje in vitro tego izoenzymu, a ChPL żadnego z nich nie opisuje istotnej interakcji farmakokinetycznej w tej parze.[2]

Metabolizm i transportery

  • Olanzapina: substrat CYP1A2[3], substrat CYP2D6[3]
  • Ropinirol: wrażliwy substrat CYP1A2[4]

Monitorować

  • nasilenie objawów choroby Parkinsona lub zespołu niespokojnych nóg
  • nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych
  • senność i nagłe zasypianie
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i leżącej

Bezpieczniejsze alternatywy

kwetiapinaklozapina

Kiedy ocena się zmienia

Dołączenie olanzapiny u pacjenta z chorobą Parkinsona leczonego ropinirolemkolejność włączenia · olanzapinainne zalecenieDołączenie olanzapiny u pacjenta z chorobą Parkinsona leczonego ropinirolem grozi pogorszeniem kontroli objawów ruchowych, a u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem ChPL olanzapiny nie zaleca takiego połączenia. W tej sytuacji należy w pierwszej kolejności rozważyć inny lek przeciwpsychotyczny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Requip 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/requip-100130969/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Requip. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/requip-100130969/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOlanzapina+ PramipeksolNależy unikać łączenia pramipeksolu z olanzapiną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki jednocześnie.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki jednocześnie.

Te dwa leki działają przeciwstawnie – olanzapina może osłabiać działanie pramipeksolu, a pramipeksol działanie olanzapiny. Może to nasilić objawy choroby Parkinsona lub niespokojnych nóg albo spowodować powrót objawów, z powodu których bierzesz olanzapinę. Oba leki mogą też powodować senność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie drżenia, sztywności lub spowolnienia ruchów
  • nasilenie niespokojnych nóg
  • omamy, silny niepokój lub nagła zmiana nastroju
  • silna senność albo nagłe zasypianie w ciągu dnia
  • zawroty głowy przy wstawaniu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia pramipeksolu z olanzapiną[1]. U pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem olanzapiny nie łączy się z lekami stosowanymi w leczeniu choroby Parkinsona[2]. Jeśli leczenie przeciwpsychotyczne jest konieczne, lekarz powinien rozważyć lek o słabszym działaniu blokującym dopaminę i monitorować objawy ruchowe, stan psychiczny oraz senność.

Skutek kliniczny

Olanzapina może osłabić działanie pramipeksolu i nasilić objawy choroby Parkinsona lub zespołu niespokojnych nóg. Pramipeksol może osłabić działanie przeciwpsychotyczne olanzapiny i sprzyjać nawrotowi objawów psychotycznych. Możliwe jest także nasilenie senności.

Mechanizm

Olanzapina blokuje receptory dopaminowe, a pramipeksol je pobudza, dlatego leki znoszą wzajemnie swoje działanie[2]. Oba leki działają też uspokajająco, więc ich działanie sedatywne może się sumować[1].

Metabolizm i transportery

  • Olanzapina: substrat CYP1A2[3], substrat CYP2D6[3]

Monitorować

  • objawy ruchowe choroby Parkinsona (drżenie, sztywność, spowolnienie)
  • nasilenie objawów zespołu niespokojnych nóg
  • objawy psychotyczne (omamy, urojenia, pobudzenie)
  • senność i epizody nagłego zasypiania
  • zawroty głowy przy zmianie pozycji ciała

Bezpieczniejsze alternatywy

kwetiapinaklozapina

Kiedy ocena się zmienia

Olanzapina dołączona u pacjenta leczonego pramipeksolem z powodu choroby Parkinsonakolejność włączenia · olanzapinainne zalecenieDołączenie olanzapiny u pacjenta z chorobą Parkinsona grozi pogorszeniem objawów ruchowych. U pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem połączenie nie jest zalecane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Oprymea 0,18 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oprymea-100252187/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ MirtazapinaPołączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, szczególnie na początku leczenia skojarzonego i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.

Oba leki działają uspokajająco i nasennie, więc razem mogą mocniej cię usypiać niż każdy z nich osobno. Może to powodować senność w ciągu dnia, zawroty głowy i chwiejny chód. Lekarz często łączy te leki celowo, ale trzeba obserwować, jak się po nich czujesz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność w ciągu dnia
  • zawroty głowy lub chwiejny chód
  • upadki
  • spowolniony lub płytki oddech
  • trudność z obudzeniem się
  • splątanie
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, szczególnie na początku leczenia skojarzonego i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku. ChPL obu leków zaleca ostrożność przy łączeniu ich z lekami działającymi depresyjnie na OUN.[1][2] Warto stosować najmniejszą skuteczną dawkę alprazolamu przez możliwie krótki czas i ocenić, czy benzodiazepina jest nadal potrzebna, gdy mirtazapina zaczyna działać przeciwlękowo i nasennie. Pacjent nie powinien pić alkoholu, co wprost zalecają ChPL obu leków.[1][2]

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie senności, sedacji, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków oraz utrudnia prowadzenie pojazdów. U pacjentów z chorobami układu oddechowego, w podeszłym wieku albo przyjmujących dodatkowo opioidy lub alkohol rośnie ryzyko depresji oddechowej.

Mechanizm

Oba leki działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne sumuje się. ChPL alprazolamu wskazuje, że jednoczesne stosowanie z lekami przeciwdepresyjnymi może nasilać depresyjny wpływ na OUN, włącznie z depresją oddechową przy łączeniu z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN.[1] ChPL mirtazapiny podaje, że mirtazapina może nasilać uspokajające działanie benzodiazepin.[2] Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ żaden z tych leków nie jest uznawany za klinicznie istotny inhibitor ani induktor CYP3A4, który metabolizuje oba leki.

Metabolizm i transportery

  • Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Mirtazapina: substrat CYP1A2[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji w ciągu dnia
  • zawroty głowy, zaburzenia równowagi i upadki
  • spowolnienie i spłycenie oddechu, zwłaszcza u osób starszych i z chorobami płuc
  • zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
  • czas trwania i zasadność stosowania alprazolamu

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku sumowanie sedacji zwiększa ryzyko upadków i depresji oddechowej, a ChPL alprazolamu szczególnie podkreśla ostrożność u tych pacjentów przy lekach działających depresyjnie na oddychanie. Należy rozważyć mniejsze dawki i częstszą ocenę sedacji.
Początek leczenia skojarzonego lub zwiększenie dawkikolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieNasilenie sedacji jest najbardziej prawdopodobne po dołączeniu drugiego leku i po zwiększeniu dawki któregokolwiek z nich, dlatego w tym okresie obserwacja powinna być najściślejsza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ OlanzapinaPołączenie można stosować, ale należy zaczynać od najmniejszych skutecznych dawek obu leków i stopniowo je zwiększać z oceną stopnia sedacji.Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak na nie reagujesz.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak na nie reagujesz.

Oba leki działają uspokajająco i nasennie, a przyjmowane razem mogą to działanie nasilać. Możesz czuć się bardziej senny, mieć zawroty głowy albo słabiej panować nad ruchami, co zwiększa ryzyko upadku. Przy szybkim wstawaniu może ci spaść ciśnienie. Alkohol i inne leki uspokajające lub przeciwbólowe z grupy opioidów znacznie zwiększają to ryzyko.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • spowolniony albo płytki oddech
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • chwiejny chód, upadki
  • splątanie lub niewyraźna mowa
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale należy zaczynać od najmniejszych skutecznych dawek obu leków i stopniowo je zwiększać z oceną stopnia sedacji. Pacjent nie powinien pić alkoholu, co wprost zaleca ChPL alprazolamu.[1] Należy unikać dokładania kolejnych leków działających depresyjnie na OUN, zwłaszcza opioidów, i szczególnie ostrożnie postępować u osób starszych oraz z niewydolnością oddechową. Nie ma w tych grupach substancji wolnych od tej interakcji, bo jest ona efektem klasy, dlatego przy nadmiernej sedacji należy zmniejszyć dawkę albo ograniczyć czas stosowania benzodiazepiny.

Skutek kliniczny

Spodziewany skutek to nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i niedociśnienie ortostatyczne, a w konsekwencji zwiększone ryzyko upadków. Przy dużych dawkach, u osób starszych, z chorobami płuc lub przy jednoczesnym przyjmowaniu alkoholu albo opioidów możliwa jest depresja oddechowa.

Mechanizm

Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne sumuje się. ChPL alprazolamu wskazuje, że jednoczesne stosowanie z lekami przeciwpsychotycznymi może nasilać depresyjny wpływ na OUN, włącznie z depresją oddechową.[1] ChPL olanzapiny zaleca ostrożność u pacjentów stosujących leki hamujące aktywność ośrodkowego układu nerwowego.[2] Do sumowania dochodzi też działanie obniżające ciśnienie tętnicze przy zmianie pozycji ciała, które wykazują oba leki. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a olanzapina nie hamuje in vitro głównych izoenzymów CYP450 i nie hamowała in vivo metabolizmu diazepamu.[2]

Metabolizm i transportery

  • Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Olanzapina: substrat CYP1A2[4], substrat CYP2D6[4]

Monitorować

  • stopień sedacji i senności w ciągu dnia
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • częstość i wydolność oddychania u pacjentów z grupy ryzyka
  • zaburzenia równowagi i upadki, zwłaszcza u osób starszych

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU pacjentów w podeszłym wieku sedacja, niedociśnienie ortostatyczne i ryzyko upadków są większe, a ChPL alprazolamu podkreśla szczególną ostrożność przy lekach działających depresyjnie na układ oddechowy w tej grupie. Należy stosować najmniejsze dawki i częściej oceniać stan pacjenta.
Domięśniowadroga podania · olanzapinaryzyko rośnieOlanzapina podawana domięśniowo w stanach pobudzenia działa szybko i silniej sedatywnie, a jej łączenie z benzodiazepinami wiąże się z ryzykiem nadmiernej sedacji, niedociśnienia i depresji krążeniowo-oddechowej. Przy takim podaniu u pacjenta przyjmującego alprazolam wymagana jest ścisła obserwacja parametrów życiowych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.