Interakcje / Mirtazapina / Mirtazapina i rywastygmina
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, ale u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu należy zachować ostrożność i rozważyć kontrolę EKG oraz tętna.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i powiedz mu lub farmaceucie, jeśli poczujesz silne zawroty głowy, kołatanie serca albo zemdlejesz.
Interakcja o niejasnym znaczeniuMirtazapina+ RywastygminaPołączenie można stosować, ale u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu należy zachować ostrożność i rozważyć kontrolę EKG oraz tętna.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i powiedz mu lub farmaceucie, jeśli poczujesz silne zawroty głowy, kołatanie serca albo zemdlejesz.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i powiedz mu lub farmaceucie, jeśli poczujesz silne zawroty głowy, kołatanie serca albo zemdlejesz.
Leki te zwykle można przyjmować razem. Oba mogą jednak powodować senność i zawroty głowy, a u niektórych osób rzadko wpływać na rytm serca. Ryzyko jest większe, jeśli masz chore serce albo przyjmujesz inne leki działające na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silna senność
- zawroty głowy lub upadki
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu należy zachować ostrożność i rozważyć kontrolę EKG oraz tętna. Charakterystyka rywastygminy zaleca ostrożność i ewentualne monitorowanie EKG przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Należy też ocenić ryzyko upadków i nasilenie senności, zwłaszcza na początku leczenia mirtazapiną i po zwiększeniu dawki któregokolwiek z leków.
Skutek kliniczny
U większości pacjentów połączenie jest dobrze tolerowane, ale teoretycznie może zwiększać ryzyko bradykardii, omdleń i zaburzeń rytmu serca, szczególnie u osób starszych z chorobą serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub przyjmujących inne leki zwalniające akcję serca albo wydłużające QT. Sumowanie senności i zawrotów głowy może zwiększać ryzyko upadków u pacjentów z otępieniem.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z możliwego sumowania wpływu obu leków na rytm serca oraz na ośrodkowy układ nerwowy. Rywastygmina jako inhibitor cholinoesterazy może powodować bradykardię, a bradykardia jest czynnikiem ryzyka częstoskurczu typu torsade de pointes, dlatego charakterystyka rywastygminy zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Charakterystyka mirtazapiny wskazuje na zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu przy łączeniu z innymi lekami wydłużającymi QTc[2]. Dodatkowo oba leki mogą powodować senność i zawroty głowy. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ rywastygmina nie jest metabolizowana przez cytochrom P450[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- tętno – zwłaszcza po rozpoczęciu leczenia lub zwiększeniu dawki
- EKG z oceną odstępu QTc u pacjentów z chorobą serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT
- stężenie potasu i magnezu u pacjentów z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych
- senność, zawroty głowy i upadki
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki mirtazapinydawka · mirtazapina | ryzyko rośnie | Wpływ mirtazapiny na odstęp QT i jej działanie sedacyjne mogą się nasilać przy większych dawkach, co zwiększa potrzebę kontroli EKG i oceny ryzyka upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimvastid 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimvastid-100209493/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaMirtazapinaa alkoholZaleć choremu, aby w trakcie leczenia mirtazapiną unikał spożywania alkoholu.Na czas leczenia mirtazapiną zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu i nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Na czas leczenia mirtazapiną zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu i nie obsługuj maszyn.
W czasie leczenia mirtazapiną nie należy pić alkoholu. Lek i alkohol razem mogą silniej Cię uśpić, osłabić koncentrację i spowolnić reakcje. Możesz poczuć się bardziej senny i otępiały, niż zwykle bywa po samym lekarstwie albo samym alkoholu. Alkohol może też pogarszać samopoczucie w depresji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem się na nogach
- zawroty głowy i niepewny chód
- splątanie albo trudność ze skupieniem uwagi
- bardzo wolne reakcje i problemy z mówieniem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć choremu, aby w trakcie leczenia mirtazapiną unikał spożywania alkoholu.[1] Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, ostrzeż go przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn oraz przed łączeniem alkoholu z innymi lekami uspokajającymi.
Skutek kliniczny
Alkohol podczas leczenia mirtazapiną nasila senność, otępienie i spowolnienie reakcji oraz pogarsza koordynację, uwagę i zdolność prowadzenia pojazdów. U osób w depresji alkohol może dodatkowo pogarszać nastrój i przebieg choroby, dlatego jego unikanie jest częścią leczenia.
Mechanizm
Mirtazapina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające i zaburzające sprawność psychofizyczną się sumują. Mirtazapina może wzmagać hamujące działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nadmierna senność i zawroty głowy
- spowolnienie reakcji i zaburzenia koordynacji
- przebieg objawów depresji i przestrzeganie zaleceń dotyczących alkoholu
- spożycie alkoholu zgłaszane przez pacjenta, zwłaszcza przy stosowaniu innych leków działających uspokajająco
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Im więcej alkoholu, tym silniejsze sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy i większe ryzyko nadmiernej sedacji oraz upadków. Konkretnych progów ilościowych ChPL nie podaje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Interakcja o niejasnym znaczeniuRywastygminaa alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości i rezygnację z regularnego picia.Najlepiej nie pij alkoholu regularnie, a jeśli już, to tylko okazjonalnie i w małej ilości.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej nie pij alkoholu regularnie, a jeśli już, to tylko okazjonalnie i w małej ilości.
Alkohol nie zmienia sposobu, w jaki organizm rozkłada ten lek. Może jednak pogarszać pamięć i koncentrację, czyli działać przeciwnie do celu leczenia. Razem z lekiem alkohol może nasilać nudności, wymioty i zawroty głowy, co zwiększa ryzyko upadku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne nudności lub wymioty
- zawroty głowy, omdlenie lub upadek
- nagłe pogorszenie pamięci, splątanie lub pobudzenie
- bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości i rezygnację z regularnego picia. Szczególną ostrożność zachowaj w okresie zwiększania dawki oraz u pacjentów z upadkami w wywiadzie, małą masą ciała, bradykardią lub chorobą alkoholową. Poinformuj pacjenta lub opiekuna, że przy nasilonych wymiotach, zawrotach głowy, omdleniu albo nagłym pogorszeniu pamięci należy skontaktować się z lekarzem.
Skutek kliniczny
Regularne lub większe spożycie alkoholu może pogarszać pamięć, orientację i zachowanie, przez co osłabia lub maskuje korzyść z leczenia rywastygminą. Możliwe jest nasilenie nudności, wymiotów, senności i zawrotów głowy, co u starszych osób z otępieniem zwiększa ryzyko upadków, odwodnienia i utraty masy ciała. Okazjonalna niewielka ilość alkoholu u pacjenta w stabilnym stanie zwykle nie powoduje istotnych objawów.
Mechanizm
Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, a ryzyko wynika głównie z sumowania się działań ośrodkowych i żołądkowo-jelitowych oraz z niekorzystnego wpływu alkoholu na przebieg otępienia. Charakterystyka produktu wskazuje, że ze względu na metabolizm rywastygminy nie należy spodziewać się interakcji metabolicznych z innymi lekami[1]. Rywastygmina jest hydrolizowana przez cholinoesterazy, a nie przez enzymy cytochromu P450, więc alkohol nie powinien zmieniać jej stężeń. Alkohol pogarsza funkcje poznawcze, co działa przeciwnie do celu leczenia, a także nasila zawroty głowy, niestabilność chodu i podrażnienie przewodu pokarmowego, które sumują się z nudnościami, wymiotami i zawrotami głowy wywoływanymi przez rywastygminę. Żaden produkt rywastygminy nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w punkcie dotyczącym interakcji[1]. Produkty różnią się zapisami w ulotce – w części z nich podano wprost, że lek można stosować z jedzeniem, piciem i alkoholem, a w innych alkohol nie jest wspomniany[1]. W przypadku plastrów ulotka zaleca, aby nie używać alkoholu do usuwania resztek kleju ze skóry[1].
Monitorować
- funkcje poznawcze i zachowanie
- nudności, wymioty, apetyt i masa ciała
- zawroty głowy, upadki i omdlenia
- tętno
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie lub duże jednorazowe ilościilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub obfite spożycie alkoholu nasila zaburzenia poznawcze, ryzyko upadków i działania żołądkowo-jelitowe, dlatego u takich pacjentów należy zalecić unikanie alkoholu i ocenić skuteczność leczenia. |
| Okres zwiększania dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | W okresie zwiększania dawki nudności, wymioty i zawroty głowy występują najczęściej, dlatego w tym czasie warto zalecić niepicie alkoholu. |
| System transdermalnypostać · alkohol | inne zalecenie | Przy stosowaniu plastrów ulotka zaleca, aby do usuwania resztek kleju ze skóry nie używać alkoholu ani innych rozpuszczalników, tylko ciepłej wody z łagodnym mydłem lub oliwki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimvastid 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimvastid-100209493/
Inne interakcje tych leków 62
Niekorzystna interakcjaKsylometazolina+ MirtazapinaJeśli lek obkurczający śluzówkę nosa jest potrzebny, stosuj ksylometazolinę w najmniejszej skutecznej dawce, możliwie krótko i bez przekraczania liczby dawek z ChPL.Używaj kropli do nosa jak najkrócej, nie przekraczaj dawek z ulotki, a jeśli masz nadciśnienie lub chorobę serca, zapytaj farmaceutę o inny sposób na zatkany nos.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Używaj kropli do nosa jak najkrócej, nie przekraczaj dawek z ulotki, a jeśli masz nadciśnienie lub chorobę serca, zapytaj farmaceutę o inny sposób na zatkany nos.
Krople lub aerozol do nosa z ksylometazoliną mogą działać silniej na serce i ciśnienie, gdy przyjmujesz mirtazapinę. Zwykle nie jest to groźne, jeśli używasz ich krótko i zgodnie z ulotką. Ryzyko rośnie, gdy stosujesz je częściej lub dłużej niż zalecono albo masz nadciśnienie lub chorobę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- niepokój lub drżenie
- kłopoty ze snem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli lek obkurczający śluzówkę nosa jest potrzebny, stosuj ksylometazolinę w najmniejszej skutecznej dawce, możliwie krótko i bez przekraczania liczby dawek z ChPL. ChPL ksylometazoliny nie zaleca łączenia jej z czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi[1]. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami rytmu rozważ w pierwszej kolejności postępowanie bez sympatykomimetyku, np. płukanie nosa roztworem soli, a przy alergicznym nieżycie nosa glikokortykosteroid donosowy. Przy pojawieniu się kołatania serca, silnego bólu głowy lub wzrostu ciśnienia odstaw ksylometazolinę.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie ogólnoustrojowych objawów sympatykomimetycznych, takich jak wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie lub nierówna praca serca, niepokój, bóle głowy i zaburzenia snu. Przy prawidłowym, krótkotrwałym stosowaniu donosowym ryzyko jest małe, a rośnie przy przekraczaniu dawek, długim stosowaniu oraz u pacjentów z nadciśnieniem lub chorobami serca.
Mechanizm
Ksylometazolinę u osoby leczonej mirtazapiną należy stosować krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, bo oba leki mogą sumować działanie na układ adrenergiczny. Ksylometazolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne, a jej część wchłania się z błony śluzowej nosa do krążenia ogólnego. Mirtazapina jest czteropierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, który blokuje presynaptyczne receptory alfa2 i w ten sposób zwiększa przekaźnictwo noradrenergiczne. ChPL ksylometazoliny wskazuje, że trój- i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą nasilać ogólnoustrojowe działanie ksylometazoliny, zwłaszcza przy przedawkowaniu, i nie zaleca jednoczesnego stosowania[1]. ChPL mirtazapiny nie wymienia ksylometazoliny ani innych sympatykomimetyków[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze u pacjentów z nadciśnieniem
- częstość i miarowość pracy serca
- bóle głowy, niepokój, bezsenność
- czas stosowania i liczba dawek ksylometazoliny
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecana w ChPLdawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | ChPL ksylometazoliny wskazuje, że nasilenie działania ogólnoustrojowego jest szczególnie prawdopodobne przy przedawkowaniu. |
| Dłużej niż maksymalny czas stosowania z ChPLczas leczenia · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie ksylometazoliny zwiększa łączną ekspozycję ogólnoustrojową i ryzyko sumowania działania z mirtazapiną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaMirtazapina+ IwabradynaUnikaj łączenia iwabradyny z mirtazapiną, a jeśli skojarzenie jest konieczne, ściśle monitoruj czynność serca.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebujesz EKG.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebujesz EKG.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca. Lek na serce zwalnia tętno, a lek przeciwdepresyjny może zaburzać przewodzenie w sercu. Razem mogą rzadko wywołać groźne zaburzenia rytmu. Lekarz może zlecić badanie EKG i kontrolę potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia iwabradyny z mirtazapiną, a jeśli skojarzenie jest konieczne, ściśle monitoruj czynność serca.[1] Przed włączeniem drugiego leku i po zwiększeniu dawki wykonaj EKG z oceną QTc i częstości rytmu oraz oznacz stężenie potasu i magnezu. Wyrównaj hipokaliemię i ostrożnie dołączaj kolejne leki wydłużające QT lub nasilające utratę potasu.[1] Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę mirtazapiny.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, zwłaszcza przy bradykardii.[2] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, na przykład podczas stosowania tiazydowych lub pętlowych leków moczopędnych, oraz u pacjentów z wrodzonym lub polekowym zespołem długiego QT.[1]
Mechanizm
Mirtazapina może wydłużać odstęp QTc, a łączenie jej z innymi lekami wydłużającymi QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.[2] Iwabradyna zwalnia częstość pracy serca, a bradykardia nasila wydłużenie odstępu QT wywołane przez leki, dlatego iwabradyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT.[1] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać – mirtazapina nie hamuje istotnie CYP3A4, a iwabradyna nie wpływa na metabolizm innych substratów tego izoenzymu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po zmianie dawki
- częstość pracy serca w spoczynku
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ MirtazapinaPołączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, szczególnie na początku leczenia skojarzonego i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.
Oba leki działają uspokajająco i nasennie, więc razem mogą mocniej cię usypiać niż każdy z nich osobno. Może to powodować senność w ciągu dnia, zawroty głowy i chwiejny chód. Lekarz często łączy te leki celowo, ale trzeba obserwować, jak się po nich czujesz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- upadki
- spowolniony lub płytki oddech
- trudność z obudzeniem się
- splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, szczególnie na początku leczenia skojarzonego i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku. ChPL obu leków zaleca ostrożność przy łączeniu ich z lekami działającymi depresyjnie na OUN.[1][2] Warto stosować najmniejszą skuteczną dawkę alprazolamu przez możliwie krótki czas i ocenić, czy benzodiazepina jest nadal potrzebna, gdy mirtazapina zaczyna działać przeciwlękowo i nasennie. Pacjent nie powinien pić alkoholu, co wprost zalecają ChPL obu leków.[1][2]
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie senności, sedacji, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków oraz utrudnia prowadzenie pojazdów. U pacjentów z chorobami układu oddechowego, w podeszłym wieku albo przyjmujących dodatkowo opioidy lub alkohol rośnie ryzyko depresji oddechowej.
Mechanizm
Oba leki działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne sumuje się. ChPL alprazolamu wskazuje, że jednoczesne stosowanie z lekami przeciwdepresyjnymi może nasilać depresyjny wpływ na OUN, włącznie z depresją oddechową przy łączeniu z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN.[1] ChPL mirtazapiny podaje, że mirtazapina może nasilać uspokajające działanie benzodiazepin.[2] Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ żaden z tych leków nie jest uznawany za klinicznie istotny inhibitor ani induktor CYP3A4, który metabolizuje oba leki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji w ciągu dnia
- zawroty głowy, zaburzenia równowagi i upadki
- spowolnienie i spłycenie oddechu, zwłaszcza u osób starszych i z chorobami płuc
- zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
- czas trwania i zasadność stosowania alprazolamu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku sumowanie sedacji zwiększa ryzyko upadków i depresji oddechowej, a ChPL alprazolamu szczególnie podkreśla ostrożność u tych pacjentów przy lekach działających depresyjnie na oddychanie. Należy rozważyć mniejsze dawki i częstszą ocenę sedacji. |
| Początek leczenia skojarzonego lub zwiększenie dawkikolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Nasilenie sedacji jest najbardziej prawdopodobne po dołączeniu drugiego leku i po zwiększeniu dawki któregokolwiek z nich, dlatego w tym okresie obserwacja powinna być najściślejsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaArypiprazol+ MirtazapinaPołączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.Nie pij alkoholu, wstawaj powoli, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na leki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę, tylko zgłoś niepokojące objawy lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, wstawaj powoli, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na leki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę, tylko zgłoś niepokojące objawy lekarzowi.
Oba leki działają na mózg i każdy z nich może powodować senność. Przyjmowane razem mogą mocniej usypiać, spowalniać reakcje i powodować zawroty głowy, zwłaszcza przy szybkim wstawaniu. Rzadko mogą też wpływać na rytm serca. Lekarze często łączą te leki, ale warto wiedzieć, na co zwracać uwagę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, omdlenie lub upadek przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe pobudzenie, drżenia, gorączka, potliwość lub biegunka
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki[1][2]. Pacjent powinien unikać alkoholu[2]. U pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT (choroba serca, zaburzenia elektrolitowe, inne leki wydłużające QT) warto rozważyć kontrolę EKG i elektrolitów[1][2]. Należy zwracać uwagę na objawy zespołu serotoninowego, szczególnie gdy do terapii dołączany jest kolejny lek serotoninergiczny[1].
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe i zawroty głowy, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków. Możliwe są spadki ciśnienia przy wstawaniu. Wydłużenie odstępu QT i zespół serotoninowy są możliwe teoretycznie, głównie przy dodatkowych czynnikach ryzyka lub kolejnych lekach o takim działaniu.
Mechanizm
Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy i sumują działanie uspokajające. Arypiprazol wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami działającymi na OUN, które wywołują sedację[1], a mirtazapina może nasilać uspokajające działanie innych leków, szczególnie większości leków przeciwpsychotycznych[2]. Dodatkowo arypiprazol blokuje receptory α1-adrenergiczne[1], co w połączeniu z mirtazapiną może sprzyjać hipotonii ortostatycznej. Oba ChPL zalecają ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2], a ChPL arypiprazolu wskazuje na ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych[1] – mirtazapina działa serotoninergicznie, choć nie należy do SSRI ani SNRI. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo mirtazapina nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP2D6 lub CYP3A4, a arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów tych enzymów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej, zawroty głowy, upadki
- EKG i elektrolity u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenia, gorączka, biegunka, wzmożone odruchy)
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji i hipotonii ortostatycznej istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań, co wymaga ostrożniejszego dawkowania i częstszej oceny pacjenta. |
| Włączenie lub zwiększenie dawki drugiego lekukolejność włączenia · mirtazapina | ryzyko rośnie | Ryzyko nadmiernej sedacji jest największe w pierwszych dniach po dołączeniu drugiego leku lub po zwiększeniu dawki, dlatego w tym okresie należy ściślej obserwować pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abilify-100125856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abilify-100125856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaAzytromycyna+ MirtazapinaPołączenie można stosować z zachowaniem ostrożności, ale przed włączeniem azytromycyny u pacjenta leczonego mirtazapiną należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT.Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę, a jeśli chorujesz na serce lub bierzesz inne leki na serce, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem antybiotyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę, a jeśli chorujesz na serce lub bierzesz inne leki na serce, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem antybiotyku.
Te dwa leki zwykle można przyjmować razem, ale oba mogą wpływać na rytm serca i ich działanie się sumuje. U większości osób nie daje to żadnych objawów. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca albo przyjmujących inne leki działające na serce. Antybiotyk działa w organizmie jeszcze kilka dni po ostatniej tabletce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować z zachowaniem ostrożności, ale przed włączeniem azytromycyny u pacjenta leczonego mirtazapiną należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT. Charakterystyki obu leków zalecają ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2]. U pacjentów z czynnikami ryzyka warto wykonać EKG z oceną QTc, wyrównać niedobory potasu i magnezu oraz przejrzeć listę innych leków wydłużających QT. Gdy ryzyko jest wysokie, rozsądniej dobrać antybiotyk spoza makrolidów, który nie wydłuża QT, zgodnie ze wskazaniem i lokalną lekowrażliwością. Nie ma potrzeby rutynowego odstawiania ani zmiany dawki mirtazapiny na czas krótkiej kuracji. Należy pamiętać o długim okresie półtrwania azytromycyny, przez co jej działanie utrzymuje się jeszcze po przyjęciu ostatniej dawki[1].
Skutek kliniczny
Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, kołatania serca, omdleń, a w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak wrodzone lub nabyte wydłużenie QT, hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, niewydolność serca, podeszły wiek albo przyjmowanie kolejnych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Charakterystyka azytromycyny zaleca ostrożność u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT, w tym leki przeciwdepresyjne[1]. Charakterystyka mirtazapiny ostrzega, że jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QTc, na przykład niektórych antybiotyków, może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes[2]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ azytromycyna jest słabym inhibitorem CYP3A4 i nie wchodzi w znaczące interakcje z substratami CYP450[1], a charakterystyka mirtazapiny wymienia wśród leków wymagających zmniejszenia jej dawki erytromycynę, ale nie azytromycynę[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT
- stężenie potasu i magnezu w surowicy u pacjentów z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych
- objawy kardiologiczne – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko klinicznie istotnego wydłużenia QT. Przed włączeniem azytromycyny warto rozważyć EKG i oznaczenie elektrolitów albo wybór antybiotyku niewydłużającego QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaDuloksetyna+ MirtazapinaPołączenie można stosować, jeśli jest świadomą decyzją lekarza prowadzącego, ale wymaga obserwacji pacjenta w kierunku objawów serotoninergicznych i nadmiernej sedacji.Upewnij się, że lekarz wie, że bierzesz oba leki, i pilnie zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy z listy poniżej.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Upewnij się, że lekarz wie, że bierzesz oba leki, i pilnie zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy z listy poniżej.
Oba leki działają na serotoninę w mózgu i razem mogą rzadko wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym. Oba mogą też powodować senność, a razem senność bywa silniejsza. Lekarze czasem łączą te leki celowo, żeby lepiej leczyć depresję, więc nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę. Nie pij alkoholu i uważaj podczas prowadzenia auta, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na to połączenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
- nadmierne pocenie się, gorączka lub dreszcze
- szybkie bicie serca
- biegunka, nudności
- bardzo silna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli jest świadomą decyzją lekarza prowadzącego, ale wymaga obserwacji pacjenta w kierunku objawów serotoninergicznych i nadmiernej sedacji. Należy zachować ostrożność i starannie obserwować pacjenta podczas jednoczesnego stosowania mirtazapiny z lekami serotoninergicznymi[1]. Zaleca się ostrożność podczas łączenia duloksetyny z lekami serotoninergicznymi i lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy[2]. Dawki warto zwiększać stopniowo, po jednym leku naraz, a pacjent powinien unikać alkoholu, którego hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy mirtazapina może wzmagać[1]. Należy upewnić się, że oba leki przepisał ten sam lekarz lub że prescriberzy wiedzą o sobie nawzajem, bo połączenie dwóch leków przeciwdepresyjnych bywa wynikiem niezamierzonego dublowania terapii.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest zespół serotoninowy, zwykle pojawiający się po włączeniu drugiego leku lub zwiększeniu dawki, z pobudzeniem, drżeniem, potliwością, tachykardią, gorączką, biegunką i wzmożonym napięciem mięśni. Drugim skutkiem jest nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego, co zwiększa ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych. Skojarzenie SNRI z mirtazapiną bywa stosowane celowo jako wzmocnienie leczenia w depresji opornej, dlatego nie należy go przerywać rutynowo, lecz prowadzić pod kontrolą.
Mechanizm
Połączenie jest dopuszczalne, ale wymaga obserwacji pacjenta, bo oba leki nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne i oba działają na ośrodkowy układ nerwowy. ChPL duloksetyny zaleca ostrożność przy łączeniu jej z lekami działającymi na receptory serotoninergiczne, ponieważ zgłaszano zespół serotoninowy podczas jednoczesnego stosowania SSRI lub SNRI z takimi lekami[2]. ChPL duloksetyny zaleca też ostrożność przy łączeniu z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, w tym z lekami uspokajającymi[2]. ChPL mirtazapiny wymienia SSRI i wenlafaksynę (lek z tej samej grupy co duloksetyna) wśród substancji serotoninergicznych, których skojarzenie z mirtazapiną może prowadzić do zespołu serotoninowego, i zaleca staranną obserwację pacjenta[1]. Mirtazapina może nasilać uspokajające działanie innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6[2], a badania interakcji nie wykazały istotnych efektów farmakokinetycznych przy łączeniu mirtazapiny z paroksetyną, silniejszym inhibitorem tego enzymu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, potliwość, tachykardia, gorączka, biegunka, sztywność mięśni) w pierwszych dniach po włączeniu lub zwiększeniu dawki
- nasilenie senności i zawroty głowy, ryzyko upadków
- ciśnienie tętnicze i tętno
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania uspokajającego obu leków zwiększa ryzyko upadków i zaburzeń poznawczych, dlatego wskazane jest ostrożne dawkowanie i częstsza ocena stanu pacjenta. |
| Włączenie drugiego leku lub zwiększenie dawki któregokolwiek z nichkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Ryzyko zespołu serotoninowego jest największe w pierwszych dniach po dołączeniu drugiego leku lub po zwiększeniu dawki, dlatego w tym okresie obserwacja pacjenta powinna być najstaranniejsza, a dawki należy zmieniać stopniowo i po jednym leku naraz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dulxetenon 30 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dulxetenon-100406147/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dulxetenon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dulxetenon-100406147/
Niekorzystna interakcjaFentanyl+ MirtazapinaPołączenie można stosować tylko przy ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.Nie zmieniaj samodzielnie dawek, nie pij alkoholu i od razu wezwij pomoc, jeśli pojawi się bardzo silna senność lub trudności z oddychaniem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj samodzielnie dawek, nie pij alkoholu i od razu wezwij pomoc, jeśli pojawi się bardzo silna senność lub trudności z oddychaniem.
Fentanyl i mirtazapina mogą razem silnie usypiać i spowalniać oddech. Rzadziej mogą też wywołać groźną reakcję z pobudzeniem, drżeniem, poceniem się i gorączką. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Lekarz może zalecić takie połączenie, ale wtedy trzeba uważnie obserwować samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny, płytki lub nieregularny oddech
- splątanie
- pobudzenie, niepokój, drżenie mięśni
- nadmierne pocenie się, gorączka, szybkie bicie serca
- sztywność mięśni lub mimowolne skurcze
- biegunka z innymi z wymienionych objawów
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko przy ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej. Należy zachować ostrożność, kiedy zaleca się opioidy równocześnie z mirtazapiną[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu opioidów z lekami uspokajającymi dawka i czas jednoczesnego stosowania powinny być ograniczone[2]. Warto rozpoczynać od najmniejszej skutecznej dawki każdego z leków i zwiększać ją stopniowo. Pacjenta i opiekunów trzeba poinformować o objawach depresji oddechowej i zespołu serotoninowego oraz o konieczności unikania alkoholu i innych leków uspokajających. Mirtazapina może wzmagać hamujące działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest nasilona sedacja, depresja oddechowa i śpiączka, które w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do zgonu. Rzadziej może wystąpić zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem, nadmierną potliwością, gorączką, sztywnością mięśni i biegunką. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku.
Mechanizm
Połączenie wymaga ostrożności, bo oba leki sumują działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy i oba działają serotoninergicznie. Mirtazapina może nasilać uspokajające działanie innych leków uspokajających, w tym opioidów[1]. Jednoczesne stosowanie fentanylu z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może wywierać dodatkowe działanie depresyjne[2]. Jednoczesne podawanie fentanylu z lekiem serotoninergicznym może zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego, który może zagrażać życiu[2]. ChPL mirtazapiny ostrzega przed objawami serotoninowymi przy łączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi, w tym z opioidami tramadolem i buprenorfiną, ale nie wymienia fentanylu[1]. Mirtazapina nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, więc nie należy oczekiwać zmiany stężenia fentanylu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stopień sedacji i stan świadomości
- częstość i głębokość oddechu, w razie potrzeby saturacja
- objawy zespołu serotoninowego – pobudzenie, drżenie, wzmożone odruchy, potliwość, gorączka
- ciśnienie tętnicze i tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub zwiększenie dawki fentanylu albo mirtazapinykolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko nasilonej sedacji, depresji oddechowej i zespołu serotoninowego jest największe po włączeniu drugiego leku lub zwiększeniu dawki któregokolwiek z nich, dlatego w tym okresie obserwacja powinna być najściślejsza. |
| Dodatkowe dawki na ból przebijającydawka · fentanyl | ryzyko rośnie | Szybko działające postacie fentanylu na ból przebijający nakładają się na sedację wywołaną mirtazapiną, szczególnie wieczorem i w nocy, gdy mirtazapina jest zwykle przyjmowana. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaFlukonazol+ MirtazapinaPołączenie jest dopuszczalne pod warunkiem ostrożności i rozważenia zmniejszenia dawki mirtazapiny, zgodnie z ChPL mirtazapiny dla azolowych środków przeciwgrzybiczych.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz mirtazapinę, nie zmieniaj sam dawek i zgłoś się do lekarza, jeśli poczujesz silną senność, zawroty głowy albo kołatanie serca.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz mirtazapinę, nie zmieniaj sam dawek i zgłoś się do lekarza, jeśli poczujesz silną senność, zawroty głowy albo kołatanie serca.
Flukonazol, lek na grzybicę, może spowolnić usuwanie mirtazapiny z organizmu, przez co jej działanie może być silniejsze niż zwykle. Możesz wtedy czuć się bardziej senny lub mieć zawroty głowy. Oba leki mogą też w rzadkich przypadkach wpływać na rytm serca. Przy krótkiej kuracji flukonazolem zwykle wystarczy uważna obserwacja samopoczucia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejność, upadki
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem ostrożności i rozważenia zmniejszenia dawki mirtazapiny, zgodnie z ChPL mirtazapiny dla azolowych środków przeciwgrzybiczych[1]. Przy krótkiej kuracji flukonazolem zwykle wystarcza obserwacja w kierunku nadmiernej sedacji. Przy dłuższym leczeniu lub większych dawkach flukonazolu warto rozważyć zmniejszenie dawki mirtazapiny oraz ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT (choroby serca, hipokaliemia, hipomagnezemia, inne leki wydłużające QT) i w razie ich obecności wykonać EKG. Po odstawieniu flukonazolu jego działanie hamujące utrzymuje się przez 4 do 5 dni, więc powrót do wcześniejszej dawki mirtazapiny nie powinien następować natychmiast[2].
Skutek kliniczny
Większe stężenie mirtazapiny może nasilać senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych. Sumowanie działania obu leków na odstęp QT może zwiększać ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes[1]. Wielkość wzrostu stężenia mirtazapiny pod wpływem flukonazolu nie została określona, przy czym flukonazol hamuje CYP3A4 słabiej niż ketokonazol.
Mechanizm
Flukonazol hamuje CYP3A4, który uczestniczy w metabolizmie mirtazapiny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w osoczu. Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i silnym inhibitorem CYP2C9, a jego działanie hamujące utrzymuje się przez 4 do 5 dni po odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania[2]. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększa stężenie w osoczu i AUC mirtazapiny odpowiednio o około 40% i 50%[1]. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ChPL mirtazapiny wskazuje na zwiększone ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu przy łączeniu z innymi lekami wydłużającymi QTc[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji, zawroty głowy, ryzyko upadków
- EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu lub przy dłuższej terapii flukonazolem
- stężenie potasu i magnezu w surowicy u pacjentów z grupy ryzyka
Bezpieczniejsze alternatywy
nystatyna (miejscowo, w kandydozie jamy ustnej)klotrimazol (miejscowo lub dopochwowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka jednorazowaczas leczenia · flukonazol | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu (np. w kandydozie pochwy) wywołuje krótkotrwałe hamowanie CYP3A4, zwykle wystarcza obserwacja sedacji bez modyfikacji dawki mirtazapiny. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych nasilona sedacja zwiększa ryzyko upadków, a częściej występują czynniki ryzyka wydłużenia QT, dlatego wskazana jest ostrożniejsza ocena i rozważenie EKG. |
| odstep ≤ 5 dni po odstawieniu flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4 do 5 dni po odstawieniu, dlatego ewentualny powrót do wyższej dawki mirtazapiny należy odroczyć. |
| Flukonazol dołączony do ustalonej dawki mirtazapinykolejność włączenia · flukonazol | ryzyko rośnie | Dołączenie flukonazolu do stałej dawki mirtazapiny może prowadzić do stopniowego wzrostu jej stężenia, dlatego w pierwszych dniach skojarzenia należy obserwować nasilenie sedacji i rozważyć redukcję dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.