Ofatumumab – interakcje

12 opisanych interakcji z lekami. Marki: Kesimpta.

Interakcje z innymi lekami 12

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane2

Połączenie przeciwwskazaneOfatumumab+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać, a jeśli lekarz specjalista uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego nadzoru i monitorowania w kierunku zakażeń.Nie łącz tych leków na własną rękę, mów każdemu lekarzowi i farmaceucie o wszystkich lekach, także tych podawanych w szpitalu, i zawsze zapytaj lekarza prowadzącego przed szczepieniem.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę, mów każdemu lekarzowi i farmaceucie o wszystkich lekach, także tych podawanych w szpitalu, i zawsze zapytaj lekarza prowadzącego przed szczepieniem.

Oba leki osłabiają układ odpornościowy, a stosowane razem robią to znacznie silniej. Zwiększa to ryzyko poważnych zakażeń, także rzadkiego, groźnego zakażenia mózgu. Dotyczy to na przykład połączenia ozanimodu z okrelizumabem albo natalizumabu z wedolizumabem. Takie leki łączy się tylko wtedy, gdy zdecyduje o tym lekarz specjalista i regularnie cię kontroluje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub złe samopoczucie, które nie mija
uporczywy kaszel lub duszność
bolesna wysypka z pęcherzykami
pieczenie przy oddawaniu moczu
białe naloty w jamie ustnej
nowe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub pamięci

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać, a jeśli lekarz specjalista uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego nadzoru i monitorowania w kierunku zakażeń. Natalizumabu nie łączy się z innymi lekami modyfikującymi przebieg stwardnienia rozsianego ani z wedolizumabem, co wynika z ChPL. W stwardnieniu rozsianym i nieswoistych zapaleniach jelit zmiana leku powinna następować sekwencyjnie, z okresem przejściowym zgodnym z ChPL obu leków. Przed włączeniem leku po teriflunomidzie lub leflunomidzie trzeba uwzględnić ich bardzo długie utrzymywanie się w organizmie i w razie potrzeby zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji. Po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie, ublituksymabie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T kolejny lek włącza się dopiero po ocenie odnowy limfocytów. Leki będące przeciwciałami podaje się z zachowaniem odstępu od imlifidazy oraz z uwzględnieniem harmonogramu podawania efgartigimodu alfa lub rozanoliksyzumabu. Szczepienia należy uzupełnić przed rozpoczęciem leczenia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie terapii.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych oraz reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak półpasiec, wirusowe zapalenie wątroby typu B i gruźlica. Możliwe są zakażenia oportunistyczne, w tym postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia wywołana wirusem JC, szczególnie przy połączeniach z natalizumabem. Może wystąpić przedłużona limfopenia i hipogammaglobulinemia. Słabnie odpowiedź na szczepienia, a szczepionki żywe stają się niebezpieczne^[1]. W połączeniach z efgartigimodem alfa, rozanoliksyzumabem lub imlifidazą lek będący przeciwciałem może dodatkowo działać słabiej.

Mechanizm

Leki obu grup hamują odpowiedź immunologiczną różnymi drogami. Zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod) albo hamują ich namnażanie (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy). Inne blokują migrację limfocytów do tkanek (natalizumab, wedolizumab) albo kostymulację limfocytów T (abatacept, belatacept). Część usuwa limfocyty B lub T (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab, inebilizumab, alemtuzumab, immunoglobulina przeciw limfocytom T) albo hamuje cytokiny i szlaki sygnałowe komórek odpornościowych (tofacytynib, tolebrutynib, belimumab, anifrolumab). Połączenie dwóch takich leków sumuje osłabienie odporności i zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Interakcja jest farmakodynamiczna, wspólna dla całej klasy i nie wynika z wpływu na metabolizm. Dodatkowo efgartigimod alfa i rozanoliksyzumab blokują receptor FcRn i przyspieszają eliminację leków zbudowanych na bazie przeciwciał IgG lub fragmentu Fc, więc mogą obniżać ich stężenie. Imlifidaza rozkłada przeciwciała IgG, także podane jako leki.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
objawy zakażeń, w tym gorączka, półpasiec i zakażenia dróg oddechowych
nowe objawy neurologiczne i rezonans magnetyczny mózgu w kierunku postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii
przeciwciała przeciw wirusowi JC u pacjentów otrzymujących natalizumab
stężenie immunoglobulin IgG, zwłaszcza przy lekach usuwających limfocyty B i blokerach FcRn
badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i gruźlicy przed włączeniem leczenia
status szczepień i unikanie szczepionek żywych

Kiedy ocena się zmienia

Kilka miesięcy po odstawieniu teriflunomidu lub leflunomidu bez przyspieszonej eliminacjiodstep · selektywne leki immunosupresyjne	ryzyko rośnie	Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu, więc włączenie przeciwciała w tym czasie oznacza faktyczne łączenie terapii. Należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji przed zmianą leczenia.
Lek grupy A włączany po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie lub ublituksymabiekolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	ryzyko rośnie	Alemtuzumab i leki przeciw CD20 powodują długotrwałe zmniejszenie liczby limfocytów, które utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Włączenie kolejnego leku immunosupresyjnego wymaga oceny odnowy limfocytów i stężenia immunoglobulin.
Przeciwciało włączane po fingolimodzie, ozanimodzie lub ponesimodziekolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne	ryzyko rośnie	Po odstawieniu modulatorów receptora S1P liczba limfocytów we krwi wraca do normy stopniowo, a czas ten jest różny dla poszczególnych leków. Przeciwciało należy włączać po ocenie liczby limfocytów i zgodnie z ChPL.
Krótki odstęp od podania imlifidazy, efgartigimodu alfa lub rozanoliksyzumabuodstep · selektywne leki immunosupresyjne	inne zalecenie	Imlifidaza rozkłada przeciwciała IgG, a efgartigimod alfa i rozanoliksyzumab przyspieszają ich eliminację przez blokadę FcRn. Leki będące przeciwciałami lub białkami fuzyjnymi z fragmentem Fc mogą wtedy działać słabiej, dlatego ich podanie należy zaplanować zgodnie z zaleceniami ChPL dotyczącymi odstępu.
Długotrwałe leczenie skojarzone lub wcześniejsze leczenie immunosupresyjneczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i zakażeń oportunistycznych rośnie wraz z czasem leczenia i liczbą wcześniej stosowanych leków immunosupresyjnych, szczególnie u pacjentów leczonych natalizumabem z przeciwciałami przeciw wirusowi JC.
Wiek podeszływiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częstsze są choroby współistniejące i słabsza rezerwa immunologiczna, co zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń przy skojarzonej immunosupresji.

Źródła

Anderson E, Powell M, Yang E, Kar A, Leung TM, Sison C, et al. Factors associated with immune responses to SARS-CoV-2 vaccination in individuals with autoimmune diseases. JCI Insight. 2024;9(13). doi: 10.1172/jci.insight.180750. PMID: 38833310.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneOfatumumab+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który przy sprawnej odporności jest bezpieczny. Leki biologiczne osłabiające odporność, na przykład okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab, belimumab czy anifrolumab, sprawiają, że organizm może nie poradzić sobie z tym wirusem. Może wtedy dojść do ciężkiej, zagrażającej życiu choroby po szczepieniu, a sama szczepionka może nie chronić przed żółtą febrą. Działanie części tych leków utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysoka gorączka w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
krwawienia, wybroczyny na skórze
znaczne osłabienie, wymioty, zmniejszona ilość oddawanego moczu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane. Jeśli szczepienie jest potrzebne, należy je wykonać z wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia biologicznego, a termin włączenia leku uzgodnić z lekarzem prowadzącym. Po odstawieniu okrelizumabu, ofatumumabu i ublituksymabu szczepienie rozważa się dopiero po odnowie limfocytów B, po alemtuzumabie po potwierdzeniu odbudowy odporności, a po pozostałych lekach po okresie wypłukiwania ustalonym przez specjalistę. Przy wedolizumabie immunosupresja ma charakter głównie jelitowy, ale szczepienie żywą szczepionką nadal wymaga indywidualnej decyzji specjalisty i bilansu korzyści do ryzyka. Gdy szczepienia nie można wykonać, pacjent powinien zrezygnować z podróży do rejonu endemicznego albo otrzymać zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia i stosować ścisłą ochronę przed komarami.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest uogólnione zakażenie wirusem szczepionkowym w postaci choroby trzewnej z niewydolnością wielonarządową albo choroby neurotropowej z zapaleniem mózgu, które mogą zakończyć się zgonem. Drugim skutkiem jest brak skutecznej ochrony przed żółtą febrą mimo szczepienia, co przy podróży do rejonu endemicznego naraża pacjenta na pełnoobjawową chorobę. Objawy powikłań poszczepiennych pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni do kilku tygodni po szczepieniu.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się ograniczenie namnożyć, aby wywołać odporność, a jego replikację kontroluje sprawny układ odpornościowy. Przeciwciała monoklonalne grupy B osłabiają tę kontrolę różnymi drogami – okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B, alemtuzumab głęboko i długotrwale usuwa limfocyty T i B, belimumab hamuje przeżycie limfocytów B, anifrolumab blokuje receptor interferonów typu I, kluczowych w obronie przed wirusem żółtej febry, rozanoliksyzumab obniża stężenie przeciwciał klasy IgG, a wedolizumab hamuje migrację limfocytów do tkanek. W efekcie wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a jednocześnie odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona lub nie powstaje. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków grupy B poza teprotumumabem, a jej nasilenie zależy od głębokości i czasu trwania immunosupresji.

Monitorować

Przed szczepieniem: aktualne i planowane leczenie biologiczne oraz data ostatniej dawki
Przy anty-CD20 i alemtuzumabie: liczba limfocytów B lub ocena odbudowy odporności przed ewentualnym szczepieniem
Po przypadkowym szczepieniu w trakcie leczenia: gorączka, żółtaczka, objawy neurologiczne przez kilka tygodni

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku z grupy Bkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze	inne zalecenie	Szczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia biologicznego jest dopuszczalne i stanowi zalecany sposób postępowania, a termin pierwszej dawki leku należy uzgodnić ze specjalistą.
Odbudowa odporności po odstawieniu lekuodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	inne zalecenie	Po odstawieniu leku szczepienie rozważa się dopiero po ustąpieniu immunosupresji – przy lekach anty-CD20 po odnowie limfocytów B, przy alemtuzumabie po potwierdzeniu odbudowy odporności, a przy pozostałych po okresie wypłukiwania ustalonym przez specjalistę.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcja10

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania inhibitora czynnika martwicy nowotworów z immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, ponieważ skojarzenie dwóch leków biologicznych hamujących odporność zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bez udowodnionej dodatkowej korzyści.Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że każdy lekarz, który cię leczy, wie o wszystkich twoich lekach biologicznych.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że każdy lekarz, który cię leczy, wie o wszystkich twoich lekach biologicznych.

Leki takie jak adalimumab, etanercept czy infliksymab oraz leki takie jak okrelizumab, wedolizumab czy belimumab osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej, przez co łatwiej o ciężkie zakażenia, także takie, które zwykle nie zagrażają zdrowym osobom. Część tych leków działa w organizmie przez wiele miesięcy po ostatniej dawce, więc ryzyko dotyczy też okresu zmiany leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
uporczywy kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
bolesna wysypka z pęcherzykami
nocne poty i chudnięcie bez przyczyny
nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania inhibitora czynnika martwicy nowotworów z immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, ponieważ skojarzenie dwóch leków biologicznych hamujących odporność zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bez udowodnionej dodatkowej korzyści. ChPL wedolizumabu, belimumabu, anifrolumabu oraz przeciwciał skierowanych przeciw CD20 nie zalecają ich łączenia z innymi lekami biologicznymi. Przy zmianie leczenia z jednej grupy na drugą należy uwzględnić czas utrzymywania się działania poprzedniego leku, a po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie i ublituksymabie ocenić odbudowę limfocytów przed włączeniem inhibitora czynnika martwicy nowotworów. Jeżeli skojarzenie jest stosowane świadomie przez specjalistę, przed jego rozpoczęciem trzeba wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B, uzupełnić szczepienia nieżywymi szczepionkami i unikać szczepionek żywych.

Skutek kliniczny

Skojarzenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym reaktywacji gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń grzybiczych, półpaśca oraz rzadko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Nie wykazano, aby łączenie dwóch leków biologicznych hamujących odporność poprawiało skuteczność leczenia w porównaniu z jednym lekiem. Ze względu na długie utrzymywanie się działania wielu przeciwciał monoklonalnych ryzyko dotyczy także okresu po zakończeniu podawania jednego z leków.

Mechanizm

Inhibitory czynnika martwicy nowotworów osłabiają odpowiedź zapalną i obronę przed zakażeniami wewnątrzkomórkowymi, a immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne hamują inne elementy odporności – usuwają limfocyty B (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab), niszczą limfocyty T i B (alemtuzumab), hamują przeżycie limfocytów B (belimumab), blokują receptor interferonów typu I (anifrolumab) lub migrację limfocytów do jelita (wedolizumab). Działanie obu grup się sumuje i prowadzi do głębokiej, długotrwałej immunosupresji. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna, bo przeciwciała i białka fuzyjne są rozkładane jak białka ustrojowe, a nie metabolizowane przez enzymy wątrobowe. Interakcja dotyczy wszystkich leków obu grup poza teprotumumabem, który nie działa immunosupresyjnie, oraz rozanoliksyzumabem, który dodatkowo przyspiesza eliminację leków z fragmentem Fc.

Monitorować

objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, zmiany skórne i objawy ze strony układu moczowego
morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofilów
stężenie immunoglobulin w surowicy przy lekach usuwających limfocyty B i przy rozanoliksyzumabie
badanie w kierunku gruźlicy utajonej i wirusowego zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
skuteczność leczenia choroby podstawowej przy skojarzeniu z rozanoliksyzumabem

Kiedy ocena się zmienia

Inhibitor czynnika martwicy nowotworów włączany po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie lub ublituksymabiekolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	inne zalecenie	Działanie leków usuwających limfocyty utrzymuje się przez wiele miesięcy po ostatniej dawce, dlatego przed włączeniem inhibitora czynnika martwicy nowotworów należy ocenić liczbę limfocytów i stężenie immunoglobulin, a nie opierać się wyłącznie na czasie od ostatniego podania.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń przy skojarzonej immunosupresji jest wyższe, zwłaszcza przy współistniejącej cukrzycy, chorobie płuc lub stosowaniu glikokortykosteroidów.
Jednoczesne stosowanie z glikokortykosteroidami ogólnymiczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Dołączenie glikokortykosteroidu działającego ogólnoustrojowo dodatkowo zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych przy skojarzeniu leków biologicznych.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ Inhibitory kinaz janusowych (np. barycytynib, upadacytynib, filgotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia i wybrać leczenie jednym lekiem celowanym.Nie łącz leku z grupy przeciwciał osłabiających odporność z tabletką z grupy inhibitorów kinaz janusowych bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz oba leki albo przyjmowałeś przeciwciało w ostatnim roku.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie łącz leku z grupy przeciwciał osłabiających odporność z tabletką z grupy inhibitorów kinaz janusowych bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz oba leki albo przyjmowałeś przeciwciało w ostatnim roku.

Leki z grupy przeciwciał, np. okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab, wedolizumab czy belimumab, oraz tabletki takie jak barycytynib, upadacytynib czy filgotynib osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej, przez co łatwiej o groźne zakażenia, np. zapalenie płuc, półpasiec czy gruźlicę. Niektóre przeciwciała działają jeszcze przez wiele miesięcy po ostatniej dawce. Dlatego ważne jest także to, co przyjmowałeś wcześniej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub ogólne osłabienie
kaszel, duszność albo ból w klatce piersiowej
bolesna wysypka z pęcherzykami na jednej stronie ciała
pieczenie przy oddawaniu moczu lub częste oddawanie moczu
nocne poty, chudnięcie lub długo utrzymujący się kaszel
zażółcenie skóry lub oczu
nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, pamięci albo osłabienie jednej strony ciała

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia i wybrać leczenie jednym lekiem celowanym. Przy zmianie leczenia trzeba pamiętać, że alemtuzumab, okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab działają przez wiele miesięcy po ostatniej dawce. Przed włączeniem inhibitora kinaz janusowych należy więc ocenić odbudowę liczby limfocytów, a w razie potrzeby stężenie immunoglobulin. Skojarzenie wedolizumabu z upadacytynibem lub innym inhibitorem kinaz janusowych bywa stosowane w opornych nieswoistych zapaleniach jelit. Taka decyzja należy do ośrodka specjalistycznego i wymaga ścisłego monitorowania. Jeśli połączenie jest konieczne, przed leczeniem należy wykonać badania przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz zakażeń HBV i HCV, uzupełnić szczepienia nieżywe, nie podawać szczepionek żywych i szybko leczyć każde zakażenie.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, takich jak gruźlica, półpasiec, zakażenia grzybicze i reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B. Rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, limfopenii i neutropenii. Teoretycznie może wzrosnąć ryzyko nowotworów. Skutki zakażeń mogą być cięższe i trudniejsze do rozpoznania niż przy stosowaniu jednego leku. Charakterystyki produktów leczniczych inhibitorów kinaz janusowych nie zalecają łączenia ich z biologicznymi lekami immunomodulującymi ani z innymi silnymi lekami immunosupresyjnymi, bo takiego skojarzenia nie oceniono w badaniach.

Mechanizm

Immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne osłabiają odporność swoiście. Robią to przez usuwanie limfocytów B (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab), niszczenie limfocytów T i B (alemtuzumab), hamowanie czynnika BAFF (belimumab), blokowanie receptora interferonów typu I (anifrolumab), zatrzymywanie migracji limfocytów do jelita (wedolizumab) albo obniżanie stężenia IgG przez blokadę receptora FcRn (rozanoliksyzumab). Inhibitory kinaz janusowych (barycytynib, upadacytynib, filgotynib, ritlecytynib) oraz selektywny inhibitor TYK2 deukrawacytynib hamują przekazywanie sygnału z receptorów wielu cytokin. Osłabiają w ten sposób odporność komórkową i przeciwwirusową, a niektóre z nich obniżają też liczbę limfocytów i neutrofili. Działania obu grup się sumują. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo przeciwciała są rozkładane katabolicznie i nie wpływają na enzymy ani transportery, które usuwają inhibitory kinaz janusowych. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup poza teprotumumabem. Jej siła zależy od tego, jak głęboko i jak długo przeciwciało hamuje odporność. Najsilniejsza jest dla alemtuzumabu i przeciwciał anty-CD20, a najsłabsza dla działającego głównie w jelicie wedolizumabu.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofili
objawy zakażeń, w tym półpaśca i zakażeń oportunistycznych
badanie przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz HBV i HCV przed leczeniem
stężenie immunoglobulin, zwłaszcza IgG, po przeciwciałach anty-CD20 i przy rozanoliksyzumabie
nowe objawy neurologiczne lub poznawcze nasuwające podejrzenie leukoencefalopatii
aktywność aminotransferaz i lipidogram przy inhibitorach kinaz janusowych
badanie skóry w kierunku nowotworów u pacjentów z grupy ryzyka

Kiedy ocena się zmienia

Inhibitor kinaz janusowych włączany po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie lub ublituksymabiekolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	inne zalecenie	Te przeciwciała usuwają limfocyty na wiele miesięcy, więc interakcja występuje również przy leczeniu sekwencyjnym. Przed włączeniem inhibitora kinaz janusowych należy ocenić odbudowę liczby limfocytów, a po przeciwciałach anty-CD20 także stężenie IgG.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, nowotworów i powikłań sercowo-naczyniowych podczas leczenia inhibitorami kinaz janusowych jest większe, a dodatkowe hamowanie odporności przez przeciwciało jeszcze je zwiększa.
Leczenie przewlekłeczas leczenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	ryzyko rośnie	Długotrwałe łączenie sprzyja narastaniu limfopenii i hipogammaglobulinemii, zwłaszcza po przeciwciałach anty-CD20 i rozanoliksyzumabie. Wymaga to okresowej kontroli morfologii i immunoglobulin.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ Szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi (np. szczepionka przeciw ospie prawdziwej, szczepionka przeciw półpaścowi, szczepionka przeciw ospie wietrznej) klasaSzczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej należy zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, a szczepionek żywych nie podawać w trakcie leczenia ani do czasu odbudowy odporności po jego zakończeniu.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i planujesz szczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej, najpierw porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie, który dobierze rodzaj szczepionki i jej termin.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i planujesz szczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej, najpierw porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie, który dobierze rodzaj szczepionki i jej termin.

Leki osłabiające odporność, takie jak okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab czy belimumab, sprawiają, że szczepionki działają słabiej i mogą nie chronić cię przed ospą wietrzną lub półpaścem. Szczepionka przeciw ospie wietrznej zawiera osłabiony, ale żywy wirus, który przy obniżonej odporności może wywołać ciężką chorobę. Szczepionka rekombinowana przeciw półpaścowi nie zawiera żywego wirusa, więc jest bezpieczna, choć może chronić słabiej. Najlepiej zaszczepić się przed rozpoczęciem takiego leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysypka z pęcherzykami na skórze, zwłaszcza rozległa lub pojawiająca się po szczepieniu
gorączka, dreszcze i złe samopoczucie po szczepieniu
ból, pieczenie lub mrowienie skóry po jednej stronie ciała, a potem pęcherze w tym miejscu
kaszel, duszność, silny ból głowy lub splątanie
kontakt z osobą chorą na ospę wietrzną lub półpaśca, gdy nie przechodziłeś ospy

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Szczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej należy zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, a szczepionek żywych nie podawać w trakcie leczenia ani do czasu odbudowy odporności po jego zakończeniu. Przed włączeniem leku z grupy B warto sprawdzić historię ospy wietrznej i szczepień, a u osób bez udokumentowanej odporności oznaczyć przeciwciała przeciw VZV i zaszczepić seronegatywnych pacjentów szczepionką przeciw ospie wietrznej z zachowaniem odstępu wskazanego w ChPL leku z grupy B. Szczepionkę przeciw ospie wietrznej i inne szczepionki żywe można podać dopiero po odbudowie odporności, co po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie i ublituksymabie oznacza zwykle wiele miesięcy po ostatniej dawce i najlepiej potwierdzić to oceną limfocytów. Rekombinowaną szczepionkę przeciw półpaścowi i niereplikującą szczepionkę przeciw ospie prawdziwej można podawać także w trakcie leczenia, ale najlepiej przed jego rozpoczęciem albo możliwie daleko od kolejnej dawki leku usuwającego limfocyty B, z uprzedzeniem pacjenta, że ochrona może być słabsza. Przy rozanoliksyzumabie szczepionki nieżywe lepiej podawać przed cyklem leczenia lub między cyklami, bo lek przyspiesza usuwanie przeciwciał IgG. Wedolizumab działa wybiórczo w jelicie i słabiej hamuje odpowiedź na szczepionki podawane domięśniowo, ale ChPL nadal zaleca ostrożność przy szczepionkach żywych. Po kontakcie nieodpornego pacjenta z ospą wietrzną lub półpaścem należy rozważyć immunoglobulinę przeciw VZV lub profilaktykę przeciwwirusową.

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest słabsza i krótsza ochrona po szczepieniu, co może oznaczać brak zabezpieczenia przed ospą wietrzną, półpaścem lub ospą prawdziwą mimo podania szczepionki. Po szczepionce żywej u pacjenta z głęboką immunosupresją możliwe jest rozsiane zakażenie wirusem szczepionkowym z rozległą wysypką pęcherzykową, zapaleniem płuc, wątroby lub mózgu, które może zagrażać życiu. Dotyczy to zwłaszcza leków usuwających limfocyty, czyli alemtuzumabu oraz przeciwciał przeciw CD20, których działanie utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i dotyczy układu odpornościowego, a nie stężeń leków. Przeciwciała monoklonalne z tej grupy hamują odpowiedź immunologiczną różnymi drogami. Okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B przez wiązanie CD20, alemtuzumab niszczy limfocyty B i T przez wiązanie CD52, belimumab hamuje czynnik przeżycia limfocytów B (BLyS), anifrolumab blokuje receptor interferonów typu I, wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i migrację limfocytów do jelita, a rozanoliksyzumab blokuje receptor FcRn i przyspiesza rozkład IgG, w tym przeciwciał poszczepiennych. Skutkiem jest słabsze wytwarzanie przeciwciał i odpowiedzi komórkowej po każdej szczepionce z grupy A. Przy szczepionkach żywych atenuowanych, takich jak szczepionka przeciw ospie wietrznej, osłabiona odporność może dodatkowo pozwolić na niekontrolowane namnażanie wirusa szczepionkowego. Szczepionki nieżywe, takie jak rekombinowana szczepionka przeciw półpaścowi i niereplikująca szczepionka przeciw ospie prawdziwej oparta na wirusie MVA, nie niosą ryzyka zakażenia, a ich problemem jest wyłącznie słabsza skuteczność.

Monitorować

status odporności przeciw VZV (wywiad, dokumentacja szczepień, przeciwciała IgG przeciw VZV) przed rozpoczęciem leczenia
liczba limfocytów B lub limfocytów ogółem przed planowanym podaniem szczepionki żywej po leczeniu przeciwciałami usuwającymi limfocyty
objawy rozsianego zakażenia wirusem szczepionkowym po przypadkowym podaniu szczepionki żywej w trakcie immunosupresji
objawy ospy wietrznej lub półpaśca u pacjentów leczonych, także zaszczepionych, ze względu na możliwą słabszą ochronę
w wybranych przypadkach miano przeciwciał poszczepiennych, gdy od ochrony zależy dalsze postępowanie

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka żywa atenuowana lub replikująca (szczepionka przeciw ospie wietrznej, żywa szczepionka przeciw półpaścowi, rpostać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	ryzyko rośnie	Szczepionki żywe są przeciwwskazane u pacjentów z immunosupresją w ChPL szczepionek i odradzane w ChPL leków z grupy B, ponieważ grożą rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym.
Szczepionka nieżywa (rekombinowana szczepionka przeciw półpaścowi, niereplikująca szczepionka przeciw ospie prawdziwej Mpostać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	inne zalecenie	Szczepionki nieżywe można podawać w trakcie leczenia, ale odpowiedź może być słabsza. Najlepiej podać je przed rozpoczęciem leczenia albo możliwie daleko od kolejnej dawki leku usuwającego limfocyty B.
Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia lekiem z grupy B, z odstępem wskazanym w ChPLkolejność włączenia · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	ryzyko maleje	Szczepienie wykonane przed włączeniem przeciwciała, z odstępem wymaganym w ChPL, zapewnia pełną odpowiedź i eliminuje ryzyko zakażenia wirusem szczepionkowym.
Do czasu odbudowy limfocytów po ostatniej dawce alemtuzumabu, okrelizumabu, ofatumumabu lub ublituksymabuodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	inne zalecenie	Odstawienie leku usuwającego limfocyty nie kończy interakcji, bo immunosupresja utrzymuje się wiele miesięcy. Szczepionkę żywą można rozważyć dopiero po potwierdzeniu odbudowy limfocytów.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaPrzy narażeniu niemowlęcia na immunosupresyjne przeciwciało monoklonalne w okresie ciąży decyzję o podaniu żywej szczepionki przeciw rotawirusom należy podjąć indywidualnie, uwzględniając termin ostatniej dawki leku przed porodem i stan odporności dziecka.Jeśli w ciąży przyjmowałaś lek obniżający odporność podawany we wlewie lub zastrzyku, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem dziecka przeciw rotawirusom, a jeśli taki lek przyjmuje domownik, dokładnie myj ręce po każdej zmianie pieluchy przez kilka tygodni po szczepieniu.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli w ciąży przyjmowałaś lek obniżający odporność podawany we wlewie lub zastrzyku, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem dziecka przeciw rotawirusom, a jeśli taki lek przyjmuje domownik, dokładnie myj ręce po każdej zmianie pieluchy przez kilka tygodni po szczepieniu.

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywy, osłabiony wirus podawany niemowlętom do buzi. Jeśli w ciąży przyjmowałaś lek obniżający odporność, na przykład okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab albo wedolizumab, lek mógł przejść do dziecka i przez pewien czas osłabiać jego odporność. Wtedy szczepionka może działać słabiej, a wirus ze szczepionki może wywołać dłuższą biegunkę. Jeśli taki lek przyjmuje ktoś z domowników, zaszczepione dziecko może przez kilka tygodni wydalać wirus w kale.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

biegunka u dziecka trwająca dłużej niż kilka dni po szczepieniu
częste wymioty, mniej mokrych pieluch, senność lub suche usta u dziecka
gorączka lub krew w stolcu u dziecka
biegunka u domownika leczonego lekiem obniżającym odporność

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy narażeniu niemowlęcia na immunosupresyjne przeciwciało monoklonalne w okresie ciąży decyzję o podaniu żywej szczepionki przeciw rotawirusom należy podjąć indywidualnie, uwzględniając termin ostatniej dawki leku przed porodem i stan odporności dziecka. Najwięcej ostrożności wymaga ekspozycja w III trymestrze na leki silnie zmniejszające liczbę limfocytów, takie jak alemtuzumab, okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab – przed szczepieniem warto oznaczyć u dziecka liczbę limfocytów B, a przy ich niedoborze rozważyć odstąpienie od szczepienia. Ponieważ okno wiekowe dla szczepienia przeciw rotawirusom jest krótkie, odroczenie zwykle oznacza rezygnację ze szczepienia, co trzeba omówić z rodzicami. Gdy lek przyjmował wyłącznie ojciec albo matka zakończyła leczenie przed ciążą lub na jej początku, szczepienie można zwykle przeprowadzić według kalendarza. Jeśli w domu przebywa osoba leczona przeciwciałem z grupy B, szczepienie dziecka nie jest przeciwwskazane, ale należy zalecić staranną higienę rąk po zmianie pieluch przez kilka tygodni po każdej dawce.

Skutek kliniczny

U niemowlęcia narażonego na lek przed urodzeniem możliwa jest słabsza ochrona po szczepieniu oraz teoretycznie przedłużone lub cięższe zakażenie szczepionkowym rotawirusem z biegunką i odwodnieniem. U dorosłego z ciężką immunosupresją mającego kontakt z zaszczepionym dzieckiem możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym, zwykle łagodne, ale potencjalnie przedłużone.

Mechanizm

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywy, atenuowany wirus, który namnaża się w przewodzie pokarmowym niemowlęcia. Do kontaktu z lekiem z grupy B dochodzi w praktyce na dwa sposoby. Po pierwsze, przeciwciała monoklonalne typu IgG przenikają przez łożysko, zwłaszcza w III trymestrze, i mogą utrzymywać się w krwi niemowlęcia przez wiele miesięcy po porodzie, powodując u niego deplecję limfocytów B (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab), limfocytów T i B (alemtuzumab) albo inne zaburzenia odpowiedzi immunologicznej (belimumab, anifrolumab, wedolizumab, rozanoliksyzumab). Upośledzona odporność może osłabić odpowiedź na szczepienie i teoretycznie sprzyjać przedłużonemu namnażaniu wirusa szczepionkowego z biegunką. Po drugie, zaszczepione niemowlę wydala wirus szczepionkowy z kałem, co stanowi niewielkie ryzyko zakażenia dla domownika z ciężką immunosupresją leczonego przeciwciałem z grupy B.

Monitorować

liczba limfocytów B u niemowlęcia narażonego w ciąży na leki anty-CD20 lub alemtuzumab przed decyzją o szczepieniu
biegunka, wymioty i objawy odwodnienia u dziecka po szczepieniu
objawy zakażenia przewodu pokarmowego u domownika z ciężką immunosupresją

Kiedy ocena się zmienia

Ostatnia dawka przed ciążą lub w I trymestrzeodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	ryzyko maleje	Przeciwciała IgG przenikają przez łożysko głównie w drugiej połowie ciąży, dlatego zakończenie leczenia przed ciążą lub na jej początku zwykle nie powoduje istotnego narażenia płodu i szczepienie można przeprowadzić zgodnie z kalendarzem.
Lek z grupy B przyjmuje domownik, a nie matka w ciążykolejność włączenia · pacjent	inne zalecenie	Gdy przeciwciało przyjmuje wyłącznie domownik dziecka, szczepienie nie jest przeciwwskazane. Należy zalecić higienę rąk po kontakcie z pieluchami przez kilka tygodni po każdej dawce, a osoba z ciężką immunosupresją, zwłaszcza po alemtuzumabie, powinna w miarę możliwości unikać zmieniania pieluch.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaPrzy jednoczesnym lub bezpośrednio następującym po sobie stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i modulatora receptora S1P należy unikać łączenia tych leków w tym samym wskazaniu, a gdy jest to konieczne – prowadzić leczenie ostrożnie ze ścisłym monitorowaniem morfologii i objawów zakażeń.Nie łącz tych leków ani nie zmieniaj jednego na drugi bez decyzji lekarza prowadzącego i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich wlewach i zastrzykach z przeciwciał, które dostałeś w ostatnich miesiącach.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków ani nie zmieniaj jednego na drugi bez decyzji lekarza prowadzącego i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich wlewach i zastrzykach z przeciwciał, które dostałeś w ostatnich miesiącach.

Oba rodzaje leków osłabiają układ odpornościowy, a stosowane razem lub krótko po sobie mogą osłabić go za bardzo. Zwiększa to ryzyko poważnych zakażeń, na przykład półpaśca, zapalenia płuc albo rzadkich infekcji mózgu. Dotyczy to na przykład połączenia siponimodu lub etrasymodu z okrelizumabem, ofatumumabem, alemtuzumabem albo wedolizumabem. Leki z przeciwciałami działają przez wiele miesięcy po podaniu, więc ryzyko istnieje także przy zmianie jednego leku na drugi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
bolesna wysypka z pęcherzykami na jednej stronie ciała
silny ból głowy ze sztywnością karku lub nadwrażliwością na światło
nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu i myśleniu
pieczenie przy oddawaniu moczu lub częste nawracające infekcje

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub bezpośrednio następującym po sobie stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i modulatora receptora S1P należy unikać łączenia tych leków w tym samym wskazaniu, a gdy jest to konieczne – prowadzić leczenie ostrożnie ze ścisłym monitorowaniem morfologii i objawów zakażeń. Nie zaleca się rozpoczynania leczenia siponimodem po alemtuzumabie ze względu na długotrwałe i głębokie działanie immunosupresyjne alemtuzumabu. Przy zmianie leczenia z okrelizumabu, ofatumumabu lub ublituksymabu na siponimod albo etrasymod należy uwzględnić czas od ostatniej dawki przeciwciała i odczekać do powrotu liczby limfocytów do akceptowalnego poziomu. Etrasymod nie był badany w skojarzeniu z lekami biologicznymi stosowanymi we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, dlatego nie należy go łączyć z wedolizumabem. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status serologiczny wobec wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz uzupełnić szczepienia, pamiętając, że szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym zakażeń wirusem półpaśca i opryszczki, kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Może dojść do głębokiej i przedłużonej limfopenii oraz osłabienia odpowiedzi na szczepienia. Największe ryzyko dotyczy przejścia z alemtuzumabu na modulator receptora S1P, a w mniejszym stopniu połączenia lub zmiany leczenia z przeciwciałami anty-CD20.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z sumowania się działania immunosupresyjnego obu grup. Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych i powodują zależną od dawki limfopenię we krwi obwodowej. Przeciwciała monoklonalne z grupy A osłabiają odporność innymi drogami – przez deplecję limfocytów B (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab), głęboką i długotrwałą deplecję limfocytów T i B (alemtuzumab), hamowanie przeżycia limfocytów B (belimumab), blokowanie migracji limfocytów do jelita (wedolizumab), blokowanie receptora interferonów typu I (anifrolumab) albo obniżenie stężenia immunoglobulin G (rozanoliksyzumab). Nie występuje interakcja farmakokinetyczna, ponieważ przeciwciała są eliminowane przez katabolizm białek, a siponimod i etrasymod są metabolizowane w wątrobie. Interakcja dotyczy całej klasy z wyjątkiem teprotumumabu i obejmuje także leczenie sekwencyjne, bo działanie wielu przeciwciał utrzymuje się przez miesiące po ostatniej dawce.

Monitorować

morfologia krwi z bezwzględną liczbą limfocytów przed zmianą leczenia i okresowo w jego trakcie
objawy zakażeń, w tym zakażeń wirusem półpaśca i opryszczki
nowe lub nasilające się objawy neurologiczne mogące wskazywać na postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
stężenie immunoglobulin przy leczeniu przeciwciałami anty-CD20 lub rozanoliksyzumabem
czas od ostatniej dawki przeciwciała przy zmianie leczenia

Kiedy ocena się zmienia

Alemtuzumab podany przed włączeniem modulatora receptora S1Pkolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	ryzyko rośnie	Alemtuzumab wywołuje głęboką i utrzymującą się przez długi czas deplecję limfocytów, dlatego nie zaleca się rozpoczynania leczenia siponimodem po alemtuzumabie.
Odstęp od ostatniej dawki przeciwciała anty-CD20 lub wedolizumabu z potwierdzonym powrotem liczby limfocytów do akceptowodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	ryzyko maleje	Przy zmianie leczenia z okrelizumabu, ofatumumabu, ublituksymabu lub wedolizumabu na modulator receptora S1P ryzyko addycyjnej immunosupresji maleje, gdy zachowany jest odpowiedni odstęp i liczba limfocytów uległa normalizacji.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń przy skojarzonej immunosupresji jest większe ze względu na fizjologiczne osłabienie odporności i częstsze choroby współistniejące.
Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, rośnie wraz z czasem trwania skojarzonej lub sekwencyjnej immunosupresji.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać tego połączenia, chyba że jest wskazane przez lekarza specjalistę, a w razie jego stosowania ściśle kontrolować morfologię krwi i objawy zakażeń.Jeśli przyjmujesz analog puryn i przeciwciało osłabiające odporność, nie zmieniaj leczenia sam, regularnie rób zlecone badania krwi i przy każdej gorączce lub objawach infekcji od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz analog puryn i przeciwciało osłabiające odporność, nie zmieniaj leczenia sam, regularnie rób zlecone badania krwi i przy każdej gorączce lub objawach infekcji od razu skontaktuj się z lekarzem.

Leki z grupy analogów puryn, na przykład kladrybina, merkaptopuryna czy fludarabina, oraz niektóre przeciwciała podawane w zastrzykach lub wlewach, na przykład okrelizumab, alemtuzumab czy belimumab, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą osłabić go znacznie bardziej niż każdy z nich osobno. Wtedy łatwiej o ciężkie zakażenia, a odporność może wracać przez wiele miesięcy. Takie połączenie stosuje się tylko pod kontrolą lekarza specjalisty i z regularnymi badaniami krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
bolesna wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza po jednej stronie ciała
częste lub długo niegojące się infekcje
nietypowe siniaki, krwawienia lub duże zmęczenie i bladość
nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu
zażółcenie skóry lub oczu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać tego połączenia, chyba że jest wskazane przez lekarza specjalistę, a w razie jego stosowania ściśle kontrolować morfologię krwi i objawy zakażeń. Kladrybiny w leczeniu stwardnienia rozsianego nie należy łączyć z alemtuzumabem, okrelizumabem, ofatumumabem ani ublituksymabem. Po wcześniejszym leczeniu tymi przeciwciałami kladrybinę można włączyć dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ocenie ryzyka zakażeń. Przed włączeniem leczenia należy wykonać badania przesiewowe w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, zakażenia HIV, gruźlicy i ospy wietrznej. Należy również uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podawać w trakcie leczenia ani do czasu odbudowy odporności. Przy merkaptopurynie i tioguaninie stosowanych w nieswoistych zapaleniach jelit połączenie z wedolizumabem jest możliwe w praktyce specjalistycznej, ale wymaga regularnej kontroli morfologii i enzymów wątrobowych. Przy klofarabinie, fludarabinie i nelarabinie stosowanych w leczeniu hematoonkologicznym decyzję o skojarzeniu podejmuje hematolog. Rozważa on wtedy profilaktykę przeciwdrobnoustrojową, na przykład przeciw pneumocystozie i zakażeniom herpeswirusami. Przy hipogammaglobulinemii, szczególnie podczas stosowania rozanoliksyzumabu lub przeciwciał przeciw CD20, należy kontrolować stężenie immunoglobulin.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych. Obejmuje to reaktywację półpaśca, wirusowego zapalenia wątroby typu B, cytomegalowirusa i gruźlicy oraz postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię. Może dojść do głębokiej i przedłużonej limfopenii, neutropenii oraz hipogammaglobulinemii. Odbudowa odporności po zakończeniu leczenia może trwać wiele miesięcy. Sumowanie immunosupresji może też teoretycznie zwiększać ryzyko nowotworów. Odpowiedź na szczepienia jest osłabiona, a szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego obu grup leków. Analogi puryn wbudowują się do DNA lub hamują syntezę puryn. Powodują w ten sposób mielosupresję i długotrwałą limfopenię, która dotyczy szczególnie limfocytów B i T przy kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie i nelarabinie. Immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne dodatkowo osłabiają odporność różnymi drogami. Okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B z krwi, a alemtuzumab niszczy limfocyty T i B. Belimumab hamuje przeżycie limfocytów B, anifrolumab blokuje odpowiedź interferonową typu I, wedolizumab ogranicza przechodzenie limfocytów do jelita, a rozanoliksyzumab obniża stężenie przeciwciał klasy IgG. Interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, ponieważ przeciwciała monoklonalne są katabolizowane jak białka i nie wpływają na metabolizm ani wydalanie analogów puryn. Mechanizm sumowania immunosupresji jest wspólny dla wszystkich leków obu grup z wyjątkiem teprotumumabu. Nasilenie interakcji zależy od siły i czasu trwania limfopenii wywołanej przez konkretne leki. Jest ono największe przy kladrybinie, fludarabinie lub klofarabinie w połączeniu z alemtuzumabem albo przeciwciałami przeciw CD20. Mniejsze jest przy wedolizumabie, którego działanie jest w dużej mierze ograniczone do jelita.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofilów, przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, zmiany skórne o charakterze półpaśca
nowe objawy neurologiczne mogące wskazywać na postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
stężenie immunoglobulin w surowicy, szczególnie IgG
markery wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, zakażenia HIV oraz gruźlicy przed włączeniem leczenia
enzymy wątrobowe i bilirubina przy merkaptopurynie i tioguaninie
czynność nerek przy kladrybinie, fludarabinie i klofarabinie
aktywność TPMT lub genotyp TPMT i NUDT15 przed włączeniem merkaptopuryny lub tioguaniny

Kiedy ocena się zmienia

Przeciwciało podane przed analogiem purynkolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	inne zalecenie	Wcześniejsze leczenie alemtuzumabem, okrelizumabem, ofatumumabem lub ublituksymabem powoduje limfopenię utrzymującą się wiele miesięcy. Przed włączeniem kladrybiny lub innego analogu puryn należy potwierdzić odbudowę liczby limfocytów i wykluczyć aktywne zakażenie.
Analog puryn podany przed przeciwciałemkolejność włączenia · analogi puryn	inne zalecenie	Po leczeniu kladrybiną, fludarabiną lub klofarabiną limfopenia może utrzymywać się długo. Przed podaniem immunosupresyjnego przeciwciała należy ocenić liczbę limfocytów i stan odporności pacjenta.
Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · analogi puryn	ryzyko rośnie	Kladrybina, fludarabina i klofarabina są wydalane głównie przez nerki. Przy upośledzonej czynności nerek ich ekspozycja i mielotoksyczność rosną, co nasila skutki skojarzenia z immunosupresyjnym przeciwciałem. Charakterystyki tych produktów ograniczają lub przeciwwskazują ich stosowanie przy istotnej niewydolności nerek.
Wiek podeszływiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, przedłużonej limfopenii i powikłań mielosupresji jest większe. Wymaga to częstszej kontroli morfologii i niskiego progu diagnostyki infekcji.
Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi puryn	ryzyko rośnie	Dawki analogów puryn stosowane w hematoonkologii powodują głębszą mielosupresję niż dawki stosowane w chorobach autoimmunologicznych. Skojarzenie z immunosupresyjnym przeciwciałem wymaga wtedy profilaktyki przeciwdrobnoustrojowej i prowadzenia w ośrodku hematologicznym.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, asenapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego wykonaj morfologię z rozmazem przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego, kontroluj ją w trakcie i szybko oceniaj każdą gorączkę lub objawy zakażenia.Rób regularnie morfologię krwi zgodnie z zaleceniem lekarza i przy gorączce, bólu gardła lub ranach w jamie ustnej od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Rób regularnie morfologię krwi zgodnie z zaleceniem lekarza i przy gorączce, bólu gardła lub ranach w jamie ustnej od razu skontaktuj się z lekarzem.

Niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak olanzapina, kwetiapina, a szczególnie klozapina, mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki podawane we wlewie lub zastrzyku osłabiające odporność, na przykład okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab czy belimumab, również zmniejszają zdolność organizmu do walki z infekcjami. Razem mogą zwiększać ryzyko poważnych zakażeń. Dlatego lekarz będzie regularnie sprawdzał twoją morfologię krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
nawracające albo długo trwające infekcje
duże osłabienie i złe samopoczucie
nasilona senność lub nadmierne ślinienie w czasie infekcji

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego wykonaj morfologię z rozmazem przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego, kontroluj ją w trakcie i szybko oceniaj każdą gorączkę lub objawy zakażenia. Przy olanzapinie, kwetiapinie, asenapinie i loksapinie zwykle wystarcza kontrola morfologii zgodna z harmonogramem monitorowania przeciwciała. Klozapiny nie łączy się z alemtuzumabem. Z przeciwciałami anty-CD20 i belimumabem łączy się ją tylko po uzgodnieniu między psychiatrą a lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z kontrolą morfologii nie rzadziej niż wymaga program monitorowania klozapiny. Ustal wcześniej, kto reaguje na spadek neutrofili i według jakich progów. W czasie zakażenia lub po reakcji poinfuzyjnej rozważ oznaczenie stężenia klozapiny lub olanzapiny i zmniejszenie dawki przy objawach toksyczności. Pamiętaj, że działanie przeciwciał utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce.

Skutek kliniczny

Możliwe jest większe ryzyko neutropenii, agranulocytozy i ciężkich zakażeń, w tym bakteryjnych, grzybiczych i oportunistycznych. Ryzyko jest istotne klinicznie głównie przy klozapinie, a dla pozostałych neuroleptyków tej grupy pozostaje niskie. Gorączka lub zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną może oznaczać agranulocytozę albo zapalenie mięśnia sercowego i wymaga pilnej oceny. Spadek neutrofili w trakcie leczenia skojarzonego trudno przypisać jednemu lekowi, co może prowadzić do niepotrzebnego odstawienia skutecznego neuroleptyku albo do przeoczenia toksyczności.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działań niepożądanych dotyczących krwi i odporności. Neuroleptyki z tej grupy mogą powodować leukopenię, neutropenię, a rzadko agranulocytozę. Ryzyko jest najwyższe dla klozapiny, a dla olanzapiny, kwetiapiny, asenapiny i loksapiny niskie. Przeciwciała immunosupresyjne obniżają odporność. Alemtuzumab powoduje głęboką i długotrwałą limfopenię oraz autoimmunologiczne cytopenie. Przeciwciała anty-CD20 (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab) usuwają limfocyty B, mogą wywołać późną neutropenię i hipogammaglobulinemię. Belimumab i anifrolumab zwiększają podatność na zakażenia, a rozanoliksyzumab obniża stężenie IgG. Zakażenie i ogólnoustrojowy stan zapalny, w tym reakcja poinfuzyjna, hamują CYP1A2. Może to przejściowo podnieść stężenie klozapiny i olanzapiny i nasilić ich działania niepożądane. Nie ma interakcji farmakokinetycznej między samymi lekami, bo przeciwciała nie są metabolizowane przez cytochrom P450 i nie zmieniają jego aktywności w sposób bezpośredni.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
temperatura ciała i objawy zakażenia, zwłaszcza ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
stężenie IgG przy przeciwciałach anty-CD20 i rozanoliksyzumabie
stężenie klozapiny lub olanzapiny w czasie zakażenia lub po reakcji poinfuzyjnej
objawy toksyczności neuroleptyku: nadmierna senność, ślinienie, tachykardia, napady drgawkowe

Kiedy ocena się zmienia

Okres utrzymywania się działania przeciwciała po ostatniej dawceodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	inne zalecenie	Działanie alemtuzumabu i przeciwciał anty-CD20 na limfocyty oraz ryzyko późnej neutropenii utrzymują się wiele miesięcy po ostatnim podaniu. Interakcję uwzględnia się więc także po zakończeniu leczenia przeciwciałem, w tym przy włączaniu neuroleptyku po wcześniejszej terapii.
Włączenie klozapiny u pacjenta leczonego obecnie lub niedawno przeciwciałem obniżającym liczbę limfocytów lub neutrofilikolejność włączenia · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny	ryzyko rośnie	Przed włączeniem klozapiny potwierdź prawidłową wyjściową liczbę neutrofili. Ustal z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne harmonogram badań i postępowanie przy spadku neutrofili. Jeśli przeciwciałem jest alemtuzumab, wybierz inny neuroleptyk.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ Chelatory żelaza (np. deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego regularnie kontroluj morfologię krwi z rozmazem i każdą gorączkę lub objaw zakażenia traktuj jako stan pilny.Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i lek osłabiający odporność podawany we wlewie lub zastrzyku, rób regularnie badania krwi zlecone przez lekarza, a przy gorączce lub bólu gardła od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i lek osłabiający odporność podawany we wlewie lub zastrzyku, rób regularnie badania krwi zlecone przez lekarza, a przy gorączce lub bólu gardła od razu skontaktuj się z lekarzem.

Deferypron, lek usuwający nadmiar żelaza z organizmu, może rzadko bardzo obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki takie jak alemtuzumab, okrelizumab czy ofatumumab osłabiają odporność w inny sposób, więc razem z deferypronem zwiększają ryzyko groźnego zakażenia. Deferazyroks i deferoksamina oraz wedolizumab i teprotumumab rzadko stwarzają ten problem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła
owrzodzenia w jamie ustnej
kaszel lub duszność
pieczenie przy oddawaniu moczu
siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
nagłe silne osłabienie

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego regularnie kontroluj morfologię krwi z rozmazem i każdą gorączkę lub objaw zakażenia traktuj jako stan pilny. Deferypron łącz z alemtuzumabem, okrelizumabem, ofatumumabem, ublituksymabem, belimumabem, anifrolumabem lub rozanoliksyzumabem tylko po ocenie korzyści i ryzyka, a gdy to możliwe, rozważ zamianę chelatora na deferazyroks lub deferoksaminę. Przed włączeniem drugiego leku oznacz bezwzględną liczbę neutrofili i nie rozpoczynaj deferypronu u pacjenta z neutropenią. W trakcie leczenia deferypronem oznaczaj liczbę neutrofili co tydzień. Przy gorączce lub objawach zakażenia wstrzymaj deferypron do czasu wyniku morfologii, przy neutropenii go przerwij, a po agranulocytozie nie wznawiaj. Po alemtuzumabie i przeciwciałach anty-CD20 działanie immunosupresyjne utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce, więc te zasady obowiązują także po ich odstawieniu. Przy alemtuzumabie kontroluj również liczbę płytek krwi.

Skutek kliniczny

Ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy oraz ciężkich, także oportunistycznych zakażeń jest większe niż przy każdym z leków osobno. Zakażenie u pacjenta z agranulocytozą i jednocześnie osłabioną odpowiedzią limfocytarną lub humoralną może przebiegać szybko i skąpoobjawowo, aż do posocznicy. Nakładające się cytopenie utrudniają też ustalenie, który lek je wywołał.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działań osłabiających obronę przed zakażeniami. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o charakterze idiosynkratycznym. Immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne osłabiają odporność w różny sposób: usuwają limfocyty (alemtuzumab, okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab), hamują czynnik przeżycia limfocytów B (belimumab), blokują receptor interferonów typu I (anifrolumab) albo obniżają stężenie immunoglobulin G (rozanoliksyzumab). Alemtuzumab i przeciwciała anty-CD20 same mogą powodować neutropenię, także późną, oraz inne cytopenie. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo przeciwciała są rozkładane jak białka i nie wpływają na losy chelatorów w organizmie.

Monitorować

bezwzględna liczba neutrofili co tydzień w trakcie leczenia deferypronem
morfologia krwi z rozmazem przed włączeniem drugiego leku
liczba płytek krwi przy leczeniu alemtuzumabem
temperatura ciała i objawy zakażenia
stężenie immunoglobulin przy długotrwałym leczeniu przeciwciałami anty-CD20 lub rozanoliksyzumabem

Kiedy ocena się zmienia

Okres utrzymującej się deplecji limfocytów po ostatniej dawce alemtuzumabu lub przeciwciała anty-CD20odstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	inne zalecenie	Ryzyko nie znika po odstawieniu przeciwciała. Deplecja limfocytów po alemtuzumabie i przeciwciałach anty-CD20 trwa wiele miesięcy, a późna neutropenia może pojawić się długo po podaniu, więc zasady monitorowania stosuj także wtedy, gdy deferypron włączasz po zakończeniu leczenia przeciwciałem.
Deferypron włączany u pacjenta już leczonego przeciwciałem immunosupresyjnymkolejność włączenia · chelatory żelaza	inne zalecenie	Przed pierwszą dawką deferypronu oznacz liczbę neutrofili. Przy neutropenii nie rozpoczynaj leczenia deferypronem i wybierz deferazyroks lub deferoksaminę.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy leczeniu immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym szczepienie przeciw cholerze najlepiej zakończyć przed włączeniem leku, a w trakcie leczenia wybiera się szczepionkę inaktywowaną i nie podaje szczepionki żywej.Jeśli dostajesz lek biologiczny obniżający odporność i planujesz szczepienie przeciw cholerze przed podróżą, powiedz o tym z wyprzedzeniem lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie, żeby dobrać rodzaj szczepionki i termin szczepienia.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli dostajesz lek biologiczny obniżający odporność i planujesz szczepienie przeciw cholerze przed podróżą, powiedz o tym z wyprzedzeniem lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie, żeby dobrać rodzaj szczepionki i termin szczepienia.

Leki biologiczne obniżające odporność, takie jak okrelizumab, ofatumumab, belimumab czy wedolizumab, mogą sprawić, że szczepionka przeciw cholerze słabiej cię ochroni. Żywej szczepionki przeciw cholerze w czasie takiego leczenia się nie przyjmuje, a po niektórych lekach także długo po ich odstawieniu. Najlepiej zaszczepić się przed rozpoczęciem leczenia albo w terminie ustalonym z lekarzem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wodnista biegunka w czasie podróży lub po powrocie, mimo szczepienia
objawy odwodnienia: silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu, zawroty głowy
gorączka
biegunka lub bóle brzucha utrzymujące się kilka dni po szczepieniu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Przy leczeniu immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym szczepienie przeciw cholerze najlepiej zakończyć przed włączeniem leku, a w trakcie leczenia wybiera się szczepionkę inaktywowaną i nie podaje szczepionki żywej. Jeśli leczenie już trwa, szczepionkę inaktywowaną można podać, ale trzeba uprzedzić pacjenta, że ochrona może być niepełna. Szczególnie należy to podkreślić przy wedolizumabie, który osłabia odporność jelitową. Przy okrelizumabie, ofatumumabie, ublituksymabie i alemtuzumabie szczepionki żywej nie podaje się także po odstawieniu leku, aż do odnowy limfocytów. Szczepienie warto zaplanować na koniec odstępu między dawkami lub wlewami, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Przy rozanoliksyzumabie szczepienie planuje się przed rozpoczęciem cyklu leczenia. Niezależnie od szczepienia pacjent powinien w podróży przestrzegać zasad higieny wody i żywności.

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest słabsza lub krótsza ochrona przed cholerą i biegunką wywołaną przez enterotoksyczne szczepy E. coli. Podróżny może więc mieć fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Po szczepionce żywej istnieje dodatkowo teoretyczne ryzyko przedłużonego wydalania szczepu szczepionkowego i objawów żołądkowo-jelitowych. Po lekach usuwających limfocyty B lub T efekt utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce, aż do odnowy tych komórek.

Mechanizm

Przeciwciała immunosupresyjne osłabiają odpowiedź immunologiczną, od której zależy działanie szczepionki przeciw cholerze. Działają na różne etapy tej odpowiedzi. Okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B z krwi. Alemtuzumab usuwa limfocyty B i T. Belimumab hamuje przeżycie i dojrzewanie limfocytów B. Anifrolumab blokuje receptor interferonów typu I, ważny dla aktywacji odpowiedzi swoistej. Rozanoliksyzumab blokuje receptor FcRn i przyspiesza rozkład przeciwciał IgG, także tych powstałych po szczepieniu. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i zatrzymuje napływ limfocytów do błony śluzowej jelita, czyli tam, gdzie powstaje odporność po doustnej szczepionce przeciw cholerze. Dlatego jest szczególnie istotny przy tej szczepionce, choć słabo wpływa na szczepionki podawane domięśniowo. Szczepionka żywa atenuowana (szczep CVD 103-HgR) namnaża się w jelicie. U chorego z upośledzoną odpornością teoretycznie może się namnażać dłużej i wywołać objawy. Mechanizm jest wspólny dla grupy b z wyjątkiem teprotumumabu. Po stronie szczepionek różni się postać: szczepionka inaktywowana grozi tylko słabszą ochroną, a żywa także zakażeniem szczepem szczepionkowym.

Monitorować

termin ostatniej i następnej dawki przeciwciała względem planowanego szczepienia
rodzaj szczepionki (inaktywowana czy żywa atenuowana)
przy lekach usuwających limfocyty – czy nastąpiła odnowa limfocytów B lub T przed rozważeniem szczepionki żywej
objawy żołądkowo-jelitowe po szczepieniu i w czasie podróży

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka żywa atenuowana (szczep CVD 103-HgR)postać · szczepionki przeciw cholerze	inne zalecenie	Szczepionki żywej nie podaje się w trakcie leczenia przeciwciałem immunosupresyjnym. Poza słabszą odpowiedzią istnieje ryzyko przedłużonego namnażania szczepu szczepionkowego. Zamiast niej stosuje się szczepionkę inaktywowaną.
Szczepienie zakończone przed włączeniem przeciwciałakolejność włączenia · szczepionki przeciw cholerze	ryzyko maleje	Jeśli szczepienie zakończono przed rozpoczęciem leczenia, z odpowiednim wyprzedzeniem, odpowiedź immunologiczna zdąży się wytworzyć i interakcja traci znaczenie.
Do odnowy limfocytów po ostatniej dawce okrelizumabu, ofatumumabu, ublituksymabu lub alemtuzumabuodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	inne zalecenie	Leki usuwające limfocyty działają wiele miesięcy po ostatniej dawce. Do czasu odnowy limfocytów obowiązują te same zasady co w trakcie leczenia, czyli bez szczepionki żywej i ze świadomością słabszej odpowiedzi na szczepionkę inaktywowaną.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOfatumumab+ KlozapinaPołączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania hematologicznego i kontroli zakażeń.Nie pomijaj żadnego badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy infekcji.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pomijaj żadnego badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy infekcji.

Oba leki mogą osłabiać zdolność organizmu do walki z zakażeniami. Klozapina czasem obniża liczbę białych krwinek, a ofatumumab osłabia inną część układu odpornościowego. Razem mogą zwiększać ryzyko infekcji, dlatego regularne badania krwi są szczególnie ważne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła
owrzodzenia w jamie ustnej
objawy przypominające grypę
kaszel lub duszność
pieczenie przy oddawaniu moczu

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania hematologicznego i kontroli zakażeń. Przed włączeniem ofatumumabu u pacjenta leczonego klozapiną należy potwierdzić prawidłową liczbę granulocytów obojętnochłonnych i wykluczyć aktywne zakażenie. Badania krwi wymagane przy klozapinie należy kontynuować bez skracania ani pomijania terminów^[1]. W razie spadku liczby neutrofilów lub ciężkiej infekcji należy pilnie skonsultować dalsze leczenie z psychiatrą i neurologiem. Neurolog i psychiatra powinni wiedzieć o obu terapiach.

Skutek kliniczny

Możliwe addytywne zwiększenie ryzyka zakażeń, w tym ciężkich, szczególnie gdy u pacjenta wystąpi neutropenia wywołana klozapiną. Ofatumumabu nie stosuje się u pacjentów w stanie silnie obniżonej odporności ani w czasie ciężkiej aktywnej infekcji^[2]. Agranulocytoza w przebiegu leczenia klozapiną oznacza stan, w którym podawanie ofatumumabu trzeba wstrzymać.

Mechanizm

Połączenie wymaga regularnej kontroli morfologii krwi i czujności na zakażenia, ponieważ oba leki osłabiają obronę przeciwzakaźną różnymi drogami. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, dlatego leczenie nią wymaga regularnych badań krwi^[1]. Ofatumumab zmniejsza liczbę limfocytów B i osłabia odpowiedź immunologiczną^[2]. Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznych, ponieważ ofatumumab nie działa przez enzymy cytochromu P450, inne enzymy metabolizujące leki ani transportery^[2].

Metabolizm i transportery

Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2^[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19^[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[4], substrat CYP3A4^[4]

Monitorować

morfologia krwi z oceną liczby neutrofilów zgodnie z harmonogramem obowiązującym przy klozapinie
objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej, objawy grypopodobne)
stan kliniczny przed każdym kolejnym podaniem ofatumumabu

Bezpieczniejsze alternatywy

glatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Okres wdrażania klozapinyczas leczenia · klozapina	ryzyko rośnie	Ryzyko neutropenii i agranulocytozy jest największe na początku leczenia klozapiną. Rozpoczynanie klozapiny u pacjenta już leczonego ofatumumabem wymaga szczególnie częstej kontroli morfologii i zakażeń.
Neutropenia lub agranulocytoza w trakcie leczenia klozapinąkolejność włączenia · pacjent	interakcja nie dotyczy	Agranulocytoza oznacza stan silnie obniżonej odporności, w którym ofatumumabu nie podaje się. Kolejne dawki należy wstrzymać do czasu wyjaśnienia sytuacji z neurologiem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Kesimpta 20 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kesimpta-100450780/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Alkohol

Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Interakcje lekuOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 17 października 2026

Ofatumumab

Leki zawierające tę substancję, m.in.: Kesimpta.

Interakcje z innymi lekami

Ocena	Z lekiem	Zalecenie
Przeciwwskazane	ofatumumab + selektywne leki immunosupresyjne	Nie łącz tych leków na własną rękę, mów każdemu lekarzowi i farmaceucie o wszystkich lekach, także tych podawanych w szpitalu, i zawsze zapytaj lekarza prowadzącego przed szczepieniem.Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać, a jeśli lekarz specjalista uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego nadzoru i monitorowania w kierunku zakażeń.
Przeciwwskazane	ofatumumab + szczepionki przeciw żółtej febrze	Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane.
Niekorzystne	ofatumumab + inhibitory czynnika martwicy nowotworów	Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że każdy lekarz, który cię leczy, wie o wszystkich twoich lekach biologicznych.Należy unikać jednoczesnego stosowania inhibitora czynnika martwicy nowotworów z immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, ponieważ skojarzenie dwóch leków biologicznych hamujących odporność zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bez udowodnionej dodatkowej korzyści.
Niekorzystne	ofatumumab + inhibitory kinaz janusowych	Nie łącz leku z grupy przeciwciał osłabiających odporność z tabletką z grupy inhibitorów kinaz janusowych bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz oba leki albo przyjmowałeś przeciwciało w ostatnim roku.Przy jednoczesnym stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia i wybrać leczenie jednym lekiem celowanym.
Niekorzystne	ofatumumab + szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi	Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i planujesz szczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej, najpierw porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie, który dobierze rodzaj szczepionki i jej termin.Szczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej należy zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, a szczepionek żywych nie podawać w trakcie leczenia ani do czasu odbudowy odporności po jego zakończeniu.
Niekorzystne	ofatumumab + szczepionki przeciw rotawirusom	Jeśli w ciąży przyjmowałaś lek obniżający odporność podawany we wlewie lub zastrzyku, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem dziecka przeciw rotawirusom, a jeśli taki lek przyjmuje domownik, dokładnie myj ręce po każdej zmianie pieluchy przez kilka tygodni po szczepieniu.Przy narażeniu niemowlęcia na immunosupresyjne przeciwciało monoklonalne w okresie ciąży decyzję o podaniu żywej szczepionki przeciw rotawirusom należy podjąć indywidualnie, uwzględniając termin ostatniej dawki leku przed porodem i stan odporności dziecka.
Niekorzystne	ofatumumab + modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu	Nie łącz tych leków ani nie zmieniaj jednego na drugi bez decyzji lekarza prowadzącego i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich wlewach i zastrzykach z przeciwciał, które dostałeś w ostatnich miesiącach.Przy jednoczesnym lub bezpośrednio następującym po sobie stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i modulatora receptora S1P należy unikać łączenia tych leków w tym samym wskazaniu, a gdy jest to konieczne – prowadzić leczenie ostrożnie ze ścisłym monitorowaniem morfologii i objawów zakażeń.
Niekorzystne	ofatumumab + analogi puryn	Jeśli przyjmujesz analog puryn i przeciwciało osłabiające odporność, nie zmieniaj leczenia sam, regularnie rób zlecone badania krwi i przy każdej gorączce lub objawach infekcji od razu skontaktuj się z lekarzem.Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać tego połączenia, chyba że jest wskazane przez lekarza specjalistę, a w razie jego stosowania ściśle kontrolować morfologię krwi i objawy zakażeń.
Niekorzystne	ofatumumab + neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny	Rób regularnie morfologię krwi zgodnie z zaleceniem lekarza i przy gorączce, bólu gardła lub ranach w jamie ustnej od razu skontaktuj się z lekarzem.Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z tej grupy i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego wykonaj morfologię z rozmazem przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego, kontroluj ją w trakcie i szybko oceniaj każdą gorączkę lub objawy zakażenia.
Niekorzystne	ofatumumab + chelatory żelaza	Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i lek osłabiający odporność podawany we wlewie lub zastrzyku, rób regularnie badania krwi zlecone przez lekarza, a przy gorączce lub bólu gardła od razu skontaktuj się z lekarzem.Przy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego regularnie kontroluj morfologię krwi z rozmazem i każdą gorączkę lub objaw zakażenia traktuj jako stan pilny.
Niekorzystne	ofatumumab + szczepionki przeciw cholerze	Jeśli dostajesz lek biologiczny obniżający odporność i planujesz szczepienie przeciw cholerze przed podróżą, powiedz o tym z wyprzedzeniem lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie, żeby dobrać rodzaj szczepionki i termin szczepienia.Przy leczeniu immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym szczepienie przeciw cholerze najlepiej zakończyć przed włączeniem leku, a w trakcie leczenia wybiera się szczepionkę inaktywowaną i nie podaje szczepionki żywej.
Niekorzystne	ofatumumab + klozapina	Nie pomijaj żadnego badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy infekcji.Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania hematologicznego i kontroli zakażeń.