Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Omeprazol / Omeprazol i teofilina

Omeprazol i teofilina

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie trzeba zmieniać dawkowania ani wprowadzać dodatkowego monitorowania z powodu tego połączenia.

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami, nie musisz nic zmieniać.

Interakcja nieistotna klinicznieOmeprazol+ TeofilinaNie trzeba zmieniać dawkowania ani wprowadzać dodatkowego monitorowania z powodu tego połączenia.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami, nie musisz nic zmieniać.nieznanybadania kliniczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami, nie musisz nic zmieniać.

Omeprazol nie zmienia w istotny sposób działania teofiliny. Możesz przyjmować oba leki razem tak, jak zalecił lekarz. Teofilina jest jednak wrażliwa na wiele innych leków, dlatego przed dołączeniem nowego leku zawsze zapytaj farmaceutę.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – wchłanianie
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania ani wprowadzać dodatkowego monitorowania z powodu tego połączenia. Teofilina ma wąski indeks terapeutyczny, dlatego przy włączaniu leków o udowodnionym wpływie na jej stężenie dawkę dostosowuje się indywidualnie[1], ale omeprazol do nich nie należy.

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać klinicznie istotnej zmiany stężenia ani skuteczności teofiliny po dołączeniu albo odstawieniu omeprazolu.

Mechanizm

Omeprazol i teofilinę można łączyć bez zmiany dawkowania, bo żaden z mechanizmów nie prowadzi do istotnej zmiany stężenia teofiliny. Omeprazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C19[2], a teofilina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, więc ten szlak nie ma znaczenia dla jej eliminacji. Omeprazol in vitro indukuje CYP1A2, ale w badaniach u ludzi nie powodował klinicznie istotnego przyspieszenia klirensu teofiliny. Teoretycznie zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego może zmieniać uwalnianie teofiliny z postaci o przedłużonym uwalnianiu, jednak nie potwierdzono, by miało to znaczenie kliniczne.

Metabolizm i transportery

  • Omeprazol: słaby inhibitor CYP2C19[3], wrażliwy substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Teofilina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[3]

Kiedy ocena się zmienia

O przedłużonym uwalnianiupostać · teofilinainne zaleceniePrzy postaciach teofiliny o przedłużonym uwalnianiu zmiana pH żołądka może teoretycznie wpływać na uwalnianie substancji czynnej. Nie potwierdzono istotnego znaczenia klinicznego, ale przy nowych objawach nietolerancji lub zaostrzeniu choroby po włączeniu omeprazolu warto rozważyć oznaczenie stężenia teofiliny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop 10 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultop-100230955/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieOmeprazola alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia.Możesz przyjmować omeprazol zgodnie z zaleceniami, a jeśli pijesz alkohol, ogranicz jego ilość, bo może nasilać dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz przyjmować omeprazol zgodnie z zaleceniami, a jeśli pijesz alkohol, ogranicz jego ilość, bo może nasilać dolegliwości żołądkowe.

Omeprazol nie wchodzi w niebezpieczną interakcję z alkoholem. Lek nie nasila działania alkoholu i nie zmienia sposobu, w jaki organizm sobie z nim radzi. Alkohol może jednak podrażniać żołądek i nasilać zgagę lub ból, a wtedy leczenie bywa mniej skuteczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona zgaga lub pieczenie w przełyku po alkoholu
  • ból w górnej części brzucha
  • wymioty z domieszką krwi lub czarne stolce – wymagają pilnej konsultacji z lekarzem
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia. Pacjentowi można wyjaśnić, że omeprazol nie wchodzi w interakcję z alkoholem. Warto dodać, że alkohol może osłabiać efekt leczenia choroby podstawowej, ponieważ drażni żołądek i sprzyja nawrotom zgagi.

Skutek kliniczny

Omeprazol nie nasila działania alkoholu ani nie zwiększa ryzyka powikłań po jego spożyciu. Alkohol może natomiast sam drażnić błonę śluzową żołądka i pogarszać dolegliwości, z powodu których stosuje się omeprazol, na przykład zgagę lub chorobę wrzodową. To jednak nie jest interakcja między lekami.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między omeprazolem a alkoholem. Omeprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku i nie wpływa na metabolizm etanolu w stopniu, który miałby znaczenie kliniczne.

Metabolizm i transportery

  • Omeprazol: słaby inhibitor CYP2C19[1], wrażliwy substrat CYP2C19[1], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Źródła

  1. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTeofilinaa alkoholZalecaj pacjentowi niepicie alkoholu w czasie leczenia teofiliną.Nie pij alkoholu w czasie leczenia teofiliną, a jeśli się napiłeś i źle się czujesz, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia teofiliną, a jeśli się napiłeś i źle się czujesz, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Alkohol może zwiększać stężenie teofiliny we krwi, a wtedy lek działa silniej i częściej wywołuje działania niepożądane. Możesz poczuć nudności, drżenie rąk, niepokój albo szybkie bicie serca. W cięższych przypadkach mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca lub drgawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nudności lub wymioty
  • drżenie rąk
  • silny niepokój lub pobudzenie
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • trudności z zasypianiem
  • drgawki (wymagają natychmiastowej pomocy medycznej)
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi niepicie alkoholu w czasie leczenia teofiliną. Jeśli pacjent spożywa większe ilości alkoholu, wymaga mniejszych dawek teofiliny i szczególnej ostrożności przy decyzji o zwiększeniu dawki.[1] Wskazaniem do kontroli stężenia teofiliny w surowicy jest nieregularne picie alkoholu, nieoczekiwany brak kontroli objawów lub pojawienie się objawów toksyczności.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie teofiliny nasila ryzyko działań niepożądanych i przedawkowania. Należą do nich nudności, wymioty, ból brzucha, pobudzenie, drżenie, bezsenność, przyspieszone bicie serca i zaburzenia rytmu. Przy dużych stężeniach mogą wystąpić drgawki, a skłonność do drgawek i padaczka są przeciwwskazaniami do stosowania teofiliny.[1]

Mechanizm

Alkohol zwiększa stężenie teofiliny we krwi, a po spożyciu większych ilości alkoholu wydalanie teofiliny przebiega wolniej.[1] Teofilina ma wąski zakres terapeutyczny, więc nawet niewielki wzrost stężenia może wywołać objawy toksyczne. Alkohol i teofilina mogą dodatkowo nasilać u pacjenta podobne objawy, takie jak kołatanie serca, drażnienie żołądka i zaburzenia snu.

Metabolizm i transportery

  • Teofilina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[2]

Monitorować

  • stężenie teofiliny w surowicy
  • tętno i rytm serca
  • nudności, wymioty, drżenia, pobudzenie, bezsenność
  • objawy neurologiczne, w tym drgawki
  • ocena wzorca picia alkoholu przy ustalaniu dawki

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholuilość alkoholu · alkoholryzyko rośniePo spożyciu większych ilości alkoholu wydalanie teofiliny jest wolniejsze, co zwiększa ryzyko toksyczności. W takiej sytuacji ChPL wskazuje na konieczność stosowania mniejszych dawek teofiliny i ostrożności przy ich zwiększaniu.
Podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku, a także z niewydolnością serca, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc lub gorączką wydalanie teofiliny jest już spowolnione, więc dodatkowy wpływ alkoholu zwiększa ryzyko przedawkowania. ChPL nie podaje liczbowej granicy wieku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 165

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory proteazy (np. atazanawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.

Leki zmniejszające wydzielanie kwasu w żołądku, takie jak omeprazol, pantoprazol czy ezomeprazol, mogą sprawić, że atazanawir prawie się nie wchłania. Wtedy leczenie HIV przestaje dobrze działać, a wirus może stać się odporny na leki. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, także kupowanych bez recepty na zgagę. Inne leki na HIV z tej grupy, na przykład darunawir, nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
  • spadek liczby limfocytów CD4 w kolejnych badaniach
  • nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie po rozpoczęciu leku na zgagę
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV. Dotyczy to pantoprazolu, omeprazolu, ezomeprazolu, rabeprazolu, lanzoprazolu i dekslanzoprazolu w równym stopniu, więc zamiana jednego inhibitora pompy protonowej na inny nie rozwiązuje problemu. W pierwszej kolejności warto rozważyć lek blokujący receptor H2, na przykład famotydynę, z zachowaniem odstępu zalecanego w ChPL atazanawiru albo leki zobojętniające przyjmowane z odstępem od atazanawiru. Jeśli pacjent wymaga długotrwałego, silnego hamowania wydzielania kwasu, lekarz prowadzący leczenie HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie zależy od pH żołądka, na przykład oparty na darunawirze. Decyzję o każdym połączeniu z atazanawirem należy uzgodnić z ośrodkiem leczenia HIV.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia atazanawiru może prowadzić do niepełnego zahamowania replikacji HIV, wzrostu wiremii i wyboru szczepów wirusa opornych na inhibitory proteazy, co ogranicza przyszłe możliwości leczenia. Ryzyko jest największe przy atazanawirze stosowanym bez leku wzmacniającego, przy większych dawkach inhibitora pompy protonowej oraz u pacjentów z wcześniejszymi niepowodzeniami leczenia przeciwretrowirusowego[1].

Mechanizm

Atazanawir słabo rozpuszcza się w środowisku o wyższym pH i do dobrego wchłonięcia wymaga kwaśnej treści żołądka[1]. Inhibitory pompy protonowej trwale i silnie hamują wydzielanie kwasu solnego, co znacząco zmniejsza rozpuszczalność i wchłanianie atazanawiru, także wtedy, gdy jest on wzmacniany rytonawirem lub kobicystatem[2]. Efekt jest wspólny dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z cech poszczególnych substancji. Pozostałe inhibitory proteazy z tej grupy nie mają tej zależności od pH, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy[2].

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA) po rozpoczęciu lub zmianie dawki inhibitora pompy protonowej
  • liczba limfocytów CD4 w kolejnych kontrolach
  • samodzielne przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej bez recepty
  • przestrzeganie zaleceń dotyczących pory przyjmowania atazanawiru z posiłkiem

Kiedy ocena się zmienia

Atazanawir bez leku wzmacniającego (bez rytonawiru lub kobicystatu)postać · inhibitory proteazyryzyko rośnieAtazanawir stosowany bez rytonawiru lub kobicystatu osiąga zbyt niskie stężenia po dodaniu inhibitora pompy protonowej i takiego połączenia nie należy stosować w żadnych okolicznościach.
Dawka większa niż najmniejsza dawka terapeutycznadawka · inhibitory pompy protonowejryzyko rośnieIm silniejsze i dłuższe hamowanie wydzielania kwasu, tym większy spadek wchłaniania atazanawiru, dlatego przy koniecznym połączeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej zgodnie z ChPL atazanawiru.
Stosowanie przewlekłeczas leczenia · inhibitory pompy protonowejinne zalecenieGdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia przeciwwydzielniczego, korzystniejsza od długotrwałego łączenia jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka, uzgodniona z ośrodkiem leczenia HIV.

Źródła

  1. Zhu L, Persson A, Mahnke L, Eley T, Li T, Xu X, et al. Effect of low-dose omeprazole (20 mg daily) on the pharmacokinetics of multiple-dose atazanavir with ritonavir in healthy subjects. J Clin Pharmacol. 2010;51(3):368-77. doi: 10.1177/0091270010367651. PMID: 20457590.
  2. Klein CE, Chiu YL, Cai Y, Beck K, King KR, Causemaker SJ, et al. Effects of acid-reducing agents on the pharmacokinetics of lopinavir/ritonavir and ritonavir-boosted atazanavir. J Clin Pharmacol. 2008;48(5):553-62. doi: 10.1177/0091270007313392. PMID: 18440920.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneOmeprazol+ RylpiwirynaNie łącz doustnej rylpiwiryny z omeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej.Nie przyjmuj omeprazolu ani innych leków z tej grupy, jeśli bierzesz rylpiwirynę w tabletkach, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na zgagę.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj omeprazolu ani innych leków z tej grupy, jeśli bierzesz rylpiwirynę w tabletkach, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na zgagę.

Omeprazol, podobnie jak inne leki z tej grupy stosowane na zgagę i chorobę wrzodową, zmniejsza kwaśność w żołądku. Przez to rylpiwiryna w tabletkach słabiej się wchłania i może przestać skutecznie hamować wirusa HIV. Wirus może wtedy stać się odporny na leczenie. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wzrost ilości wirusa we krwi w badaniu kontrolnym
  • nawracające infekcje lub gorączka bez wyraźnej przyczyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz doustnej rylpiwiryny z omeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej. ChPL rylpiwiryny zaleca nie podawać jej w skojarzeniu z inhibitorami pompy protonowej[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia zmniejszającego kwaśność soku żołądkowego, rozważ antagonistę receptora H2 lub lek zobojętniający, podawane z zachowaniem odstępu od dawki rylpiwiryny zgodnego z jej ChPL. Gdy konieczne jest przewlekłe stosowanie inhibitora pompy protonowej, skonsultuj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka.

Skutek kliniczny

Obniżenie stężeń rylpiwiryny grozi utratą skuteczności leczenia przeciwretrowirusowego, wzrostem wiremii HIV i rozwojem oporności wirusa na rylpiwirynę oraz inne NNRTI. ChPL rylpiwiryny wymienia inhibitory pompy protonowej, w tym omeprazol, wśród leków przeciwwskazanych, ponieważ prawdopodobna jest utrata jej działania terapeutycznego[1].

Mechanizm

Omeprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH w żołądku, a wchłanianie doustnej rylpiwiryny zależy od kwaśnego środowiska, więc jej biodostępność istotnie spada. Jednoczesne podawanie omeprazolu w dawce 20 mg raz na dobę zmniejszało AUC rylpiwiryny o 40%, Cmin o 33% i Cmax o 40%[1]. Dla ezomeprazolu, lanzoprazolu, pantoprazolu i rabeprazolu nie przeprowadzono badań, ale ChPL rylpiwiryny przewiduje znaczne zmniejszenie jej stężeń w osoczu z tego samego powodu[1]. Wpływ rylpiwiryny na omeprazol jest niewielki i nie ma znaczenia klinicznego.

Metabolizm i transportery

  • Omeprazol: słaby inhibitor CYP2C19[2], wrażliwy substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Rylpiwiryna: inhibitor MATE2-K[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA) po każdej zmianie leczenia zmniejszającego kwaśność soku żołądkowego
  • przestrzeganie odstępów czasowych przy stosowaniu antagonistów receptora H2 lub leków zobojętniających
  • samoleczenie lekami na zgagę dostępnymi bez recepty

Bezpieczniejsze alternatywy

famotydynaleki zobojętniające (np. wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, węglan wapnia)

Kiedy ocena się zmienia

Domięśniowa (zawiesina o przedłużonym uwalnianiu)droga podania · rylpiwirynaryzyko malejeRylpiwiryna podawana domięśniowo nie wchłania się z przewodu pokarmowego, więc zmiana pH w żołądku nie wpływa na jej ekspozycję, a jej ChPL nie wymienia inhibitorów pompy protonowej wśród przeciwwskazań. Przeciwwskazanie obowiązuje jednak w okresie stosowania tabletek rylpiwiryny w fazie wprowadzającej lub pomostowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.

Leki na zgagę i nadkwaśność z grupy inhibitorów pompy protonowej, na przykład pantoprazol, omeprazol czy ezomeprazol, zmniejszają ilość kwasu w żołądku. Niektóre leki na białaczkę, przede wszystkim dazatynib i bosutynib, potrzebują kwaśnego środowiska, aby dobrze się wchłonąć, więc przy takim połączeniu mogą działać słabiej. Osłabienia leczenia nie da się odczuć, a może ono zmniejszyć kontrolę choroby. Imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu ten problem w praktyce nie dotyczy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawracające lub nasilające się zmęczenie i osłabienie
  • częstsze infekcje, gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
  • niepokojące wyniki kontrolnych badań krwi przekazane przez lekarza
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności. Dotyczy to przede wszystkim dazatynibu i bosutynibu. Przy dazatynibie zamiast inhibitora pompy protonowej można stosować leki zobojętniające, na przykład wodorotlenek glinu z wodorotlenkiem magnezu, przyjmowane co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po dawce dazatynibu, natomiast antagonisty receptora H2 nie zaleca się. Przy bosutynibie można zastosować krótko działające leki zobojętniające lub famotydynę z rozdzieleniem pór przyjmowania, na przykład bosutynib rano, a lek zmniejszający kwasowość wieczorem[1]. Gdy inhibitor pompy protonowej jest bezwzględnie potrzebny, na przykład w leczeniu choroby wrzodowej z krwawieniem, decyzję o dalszym leczeniu i ewentualnej zmianie inhibitora kinazy należy podjąć wspólnie z hematologiem i kontrolować odpowiedź na leczenie. Imatynib, nilotynib, ponatynib i asciminib można w razie potrzeby łączyć z inhibitorami pompy protonowej bez modyfikacji schematu.

Skutek kliniczny

Zmniejszone stężenie dazatynibu lub bosutynibu we krwi może osłabić skuteczność leczenia przewlekłej białaczki szpikowej lub ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia[1]. Konsekwencją może być brak osiągnięcia lub utrata odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej albo molekularnej oraz zwiększone ryzyko progresji choroby. Interakcja nie powoduje ostrej toksyczności, a jej znaczenie polega na niezauważalnym dla pacjenta spadku skuteczności terapii przeciwnowotworowej.

Mechanizm

Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Dazatynib i bosutynib to słabe zasady, których rozpuszczalność gwałtownie spada przy wyższym pH, więc w obecności inhibitora pompy protonowej mniej leku rozpuszcza się i wchłania z przewodu pokarmowego[1]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w podobnym stopniu, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej substancji. Rozłożenie przyjmowania leków na różne pory dnia nie usuwa interakcji, ponieważ działanie inhibitora pompy protonowej utrzymuje się przez całą dobę. Wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL interakcja jest wyraźna dla dazatynibu i bosutynibu, a nieistotna klinicznie dla imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu.

Monitorować

  • odpowiedź molekularna – poziom transkryptu BCR-ABL w badaniu RQ-PCR zgodnie z harmonogramem kontroli hematologicznych
  • odpowiedź hematologiczna – morfologia krwi z rozmazem
  • objawy nadkwaśności i skuteczność leczenia zastępczego (leki zobojętniające, famotydyna)
  • przegląd listy leków pod kątem inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty

Źródła

  1. Abbas R, Leister C, Sonnichsen D. A clinical study to examine the potential effect of lansoprazole on the pharmacokinetics of bosutinib when administered concomitantly to healthy subjects. Clin Drug Investig. 2013;33(8):589-95. doi: 10.1007/s40261-013-0103-z. PMID: 23839484.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy EGFR (np. erlotynib, gefitynib, dakomitynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego.Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.

Leki na zgagę i wrzody z grupy inhibitorów pompy protonowej, takie jak omeprazol czy pantoprazol, zmniejszają kwaśność żołądka. Niektóre leki na raka płuca, na przykład erlotynib, gefitynib i dakomitynib, potrzebują kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przy jednoczesnym stosowaniu lek przeciwnowotworowy może działać słabiej, choć nie odczujesz od razu żadnych objawów. Ozymertynib, afatynib i lazertynib nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie dolegliwości związanych z chorobą nowotworową, np. większy kaszel lub duszność
  • nawracająca zgaga, która skłania cię do sięgania po leki bez recepty
  • informacja od lekarza o gorszych wynikach badań kontrolnych
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego. Dotyczy to szczególnie erlotynibu, dakomitynibu i gefitynibu, a rozłożenie przyjmowania leków w ciągu doby nie rozwiązuje problemu. Jeśli leczenie zmniejszające kwaśność żołądka jest konieczne, lepiej zastosować antagonistę receptora H2 albo lek zobojętniający kwas solny z zachowaniem odstępu czasowego wskazanego w ChPL danego inhibitora kinazy EGFR. U pacjentów przyjmujących erlotynib lub dakomitynib warto zweryfikować wskazanie do inhibitora pompy protonowej i rozważyć jego odstawienie[1]. Przy ozymertynibie, afatynibie i lazertynibie modyfikacja leczenia nie jest konieczna, a przy aumolertynibie ze względu na brak danych zaleca się ostrożność.

Skutek kliniczny

Zmniejszone wchłanianie inhibitora kinazy EGFR prowadzi do niższego stężenia leku we krwi, co może osłabić kontrolę choroby nowotworowej i przyspieszyć jej progresję[1]. Interakcja nie powoduje ostrych objawów, więc łatwo ją przeoczyć, a jej skutek ujawnia się dopiero jako gorsza odpowiedź na leczenie.

Mechanizm

Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Erlotynib, gefitynib i dakomitynib są słabymi zasadami, których rozpuszczalność wyraźnie spada wraz ze wzrostem pH, dlatego w mniej kwaśnym środowisku rozpuszczają się i wchłaniają gorzej[2]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w równym stopniu, bo wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej cząsteczki. Ze względu na długi czas działania inhibitorów pompy protonowej rozłożenie dawek w ciągu doby nie znosi tej interakcji. Afatynib, ozymertynib i lazertynib nie wykazują istotnej zależności wchłaniania od pH. Dla aumolertynibu brak wystarczających danych, dlatego do czasu ich uzyskania należy postępować ostrożnie jak w przypadku całej klasy.

Monitorować

  • skuteczność leczenia przeciwnowotworowego w kontrolnych badaniach obrazowych
  • zasadność i czas trwania terapii inhibitorem pompy protonowej
  • objawy refluksu i dolegliwości żołądkowe po zmianie leku zmniejszającego kwaśność
  • przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty

Źródła

  1. Hsieh HH, Wu TY, Chen CH, Kuo YH, Hour MJ. Clinical impact of tetracyclines and/or proton pump inhibitors on the efficacy of epidermal growth factor receptor inhibitors in non-small cell lung cancer: a retrospective cohort study. BMC Cancer. 2023;23(1):151. doi: 10.1186/s12885-023-10623-w. PMID: 36782147.
  2. Kumarakulasinghe NB, Syn N, Soon YY, Asmat A, Zheng H, Loy EY, et al. EGFR kinase inhibitors and gastric acid suppressants in EGFR-mutant NSCLC: a retrospective database analysis of potential drug interaction. Oncotarget. 2016;7(51):85542-85550. doi: 10.18632/oncotarget.13458. PMID: 27907909.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKofeina+ TeofilinaNie łącz cytrynianu kofeiny z teofiliną ani teofiliny z innymi produktami zawierającymi ksantyny.Jeśli przyjmujesz teofilinę, ogranicz kawę, mocną herbatę i napoje energetyzujące, nie bierz bez porady farmaceuty leków z kofeiną i zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się kołatanie serca, drżenie albo wymioty.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz teofilinę, ogranicz kawę, mocną herbatę i napoje energetyzujące, nie bierz bez porady farmaceuty leków z kofeiną i zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się kołatanie serca, drżenie albo wymioty.

Kofeina i teofilina działają podobnie – pobudzają serce i układ nerwowy, a razem mogą działać za mocno. Teofilina wzmacnia działanie kofeiny z kawy, herbaty, napojów energetyzujących i niektórych leków przeciwbólowych. Może to wywołać szybkie bicie serca, drżenie, niepokój, nudności i kłopoty ze snem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szybkie lub nierówne bicie serca
  • drżenie rąk
  • niepokój i rozdrażnienie
  • bezsenność
  • nudności lub wymioty
  • bóle głowy
  • drgawki – wezwij pomoc natychmiast
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz cytrynianu kofeiny z teofiliną ani teofiliny z innymi produktami zawierającymi ksantyny.[1][2] U noworodka wcześniej leczonego teofiliną oznacz wyjściowe stężenie kofeiny w osoczu przed rozpoczęciem leczenia cytrynianem kofeiny.[1] U dorosłych przyjmujących teofilinę ogranicz dodatkowe źródła kofeiny – kawę, mocną herbatę, napoje energetyzujące i leki złożone z kofeiną – a przy stosowaniu leków wpływających na stężenie teofiliny dostosuj jej dawkę.[2] W razie wątpliwości kontroluj stężenie teofiliny lub kofeiny w osoczu.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko objawów nadmiernej stymulacji metyloksantynami – tachykardii i zaburzeń rytmu serca, niepokoju, drżenia, bezsenności, nudności i wymiotów, a przy dużych stężeniach drgawek. Wzrost stężenia teofiliny nasila ryzyko przedawkowania i toksyczności tego leku o wąskim indeksie terapeutycznym.[2] U wcześniaków wcześniej leczonych teofiliną wyjściowe stężenie kofeiny może być już podwyższone.[1]

Mechanizm

Kofeiny i teofiliny nie stosuje się jednocześnie, ponieważ obie są metyloksantynami o tym samym kierunku działania i ich efekty się sumują.[1] Teofilina nasila działanie kofeiny i podobnych substancji, a z innymi lekami zawierającymi ksantyny działa synergistycznie.[2][3] U noworodków urodzonych przedwcześnie zachodzi interkonwersja pomiędzy kofeiną i teofiliną, a teofilina jest u nich metabolizowana do kofeiny.[1] Głównym enzymem metabolizującym kofeinę jest CYP1A2, przez który kofeina może wchodzić w interakcje z innymi substratami tego enzymu.[1] Teofilina również jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, więc oba leki mogą konkurować o tę samą drogę eliminacji.

Metabolizm i transportery

  • Kofeina: wrażliwy substrat CYP1A2[4]
  • Teofilina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4]

Monitorować

  • stężenie teofiliny w surowicy
  • stężenie kofeiny w osoczu u noworodków wcześniej leczonych teofiliną
  • częstość i rytm serca
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy toksyczności metyloksantyn – nudności, wymioty, drżenie, pobudzenie, bezsenność, drgawki

Kiedy ocena się zmienia

Noworodek urodzony przedwcześniewiek · pacjentinne zalecenieU wcześniaków zachodzi interkonwersja kofeiny i teofiliny, więc po wcześniejszym leczeniu teofiliną przed rozpoczęciem podawania cytrynianu kofeiny oznacz wyjściowe stężenie kofeiny w osoczu.
Kofeina z kawy, herbaty lub napojów energetyzujących u dorosłego leczonego teofilinądroga podania · kofeinainne zalecenieKofeina dietetyczna nie wymaga bezwzględnej abstynencji, ale jej ograniczenie zmniejsza ryzyko nasilenia działań niepożądanych teofiliny. Przy objawach nadmiernej stymulacji rozważ oznaczenie stężenia teofiliny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Euphyllin long 200 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euphyllin-long-100090282/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaMetotreksat+ OmeprazolPrzy dużych dawkach metotreksatu należy rozważyć okresowe odstawienie omeprazolu na czas podawania metotreksatu.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie metotreksatem, że przyjmujesz omeprazol, wykonuj zlecone badania krwi i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie metotreksatem, że przyjmujesz omeprazol, wykonuj zlecone badania krwi i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.

Omeprazol może sprawić, że metotreksat wolniej wydala się z organizmu i jego ilość we krwi rośnie. Może to nasilać działania niepożądane metotreksatu, na przykład owrzodzenia w jamie ustnej, spadek liczby krwinek czy dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Ryzyko jest większe przy dużych dawkach metotreksatu i przy chorobach nerek. Przy małych dawkach przyjmowanych raz w tygodniu leki zwykle można łączyć, ale pod kontrolą lekarza i z regularnymi badaniami krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • owrzodzenia lub bolesne zmiany w jamie ustnej
  • gorączka, ból gardła lub częste infekcje
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • nasilone nudności, wymioty lub biegunka
  • ból i drżenie mięśni
  • nietypowe osłabienie i bladość
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy dużych dawkach metotreksatu należy rozważyć okresowe odstawienie omeprazolu na czas podawania metotreksatu.[1] Przy małych dawkach metotreksatu stosowanych raz w tygodniu połączenie można kontynuować, zachowując ostrożność i monitorując objawy toksyczności, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.[2] Należy ocenić, czy inhibitor pompy protonowej jest nadal wskazany, i unikać jednoczesnego dokładania innych leków zmniejszających wydalanie metotreksatu, takich jak NLPZ, salicylany, penicyliny czy sulfonamidy.[2]

Skutek kliniczny

Zwiększone i dłużej utrzymujące się stężenie metotreksatu może wywołać kliniczne przedmiotowe i podmiotowe objawy jego działania toksycznego.[2] Do typowych objawów toksyczności metotreksatu należą mielosupresja, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i toksyczne działanie na przewód pokarmowy, a w opisanym przypadku z pantoprazolem wystąpiły ból i drżenie mięśni.[3] Zwiększenie stężenia metotreksatu obserwowano tylko u niektórych pacjentów, a ryzyko jest największe przy dużych dawkach metotreksatu i u osób z zaburzeniami czynności nerek.[1]

Mechanizm

Omeprazol i inne inhibitory pompy protonowej opóźniają nerkową eliminację metotreksatu, co zwiększa jego stężenie w osoczu.[2] Opisano też przypadek, w którym inhibitor pompy protonowej (pantoprazol) zahamował nerkową eliminację metabolitu – 7-hydroksymetotreksatu.[3] Prawdopodobnym mechanizmem jest zmniejszenie kanalikowego wydzielania metotreksatu w nerkach, które charakterystyki produktu opisują jako opóźnienie wydalania nerkowego.[4]

Metabolizm i transportery

  • Metotreksat: substrat OAT3[5]
  • Omeprazol: słaby inhibitor CYP2C19[5], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
  • stężenie kreatyniny i klirens kreatyniny
  • aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT)
  • stężenie metotreksatu w surowicy przy leczeniu dużymi dawkami
  • objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i toksyczności ze strony przewodu pokarmowego

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki metotreksatu (wskazania onkologiczne)dawka · metotreksatinne zaleceniePrzy dużych dawkach metotreksatu ryzyko kumulacji jest największe i należy rozważyć tymczasowe odstawienie omeprazolu na czas podawania metotreksatu.
Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ wydalanie metotreksatu jest już upośledzone. Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) są przeciwwskazaniem do stosowania małych dawek metotreksatu niezależnie od omeprazolu.
Małe dawki raz w tygodniu (wskazania reumatologiczne i dermatologiczne)dawka · metotreksatryzyko malejePrzy małych dawkach metotreksatu zwiększenie jego stężenia obserwowano tylko u niektórych pacjentów i zwykle wystarcza ostrożność z rutynowym monitorowaniem morfologii, czynności nerek i wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop 10 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultop-100230955/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trexan Neo 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trexan-neo-100349455/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methofill 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methofill-100380815/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOmeprazol+ KlopidogrelU pacjenta leczonego klopidogrelem, który wymaga ochrony żołądka, należy wybrać pantoprazol w dawce 20–40 mg na dobę.Zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę omeprazolu na pantoprazol.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę omeprazolu na pantoprazol.

Omeprazol utrudnia przekształcenie klopidogrelu w jego aktywną postać, więc lek może słabiej zapobiegać zakrzepom. Przyjmowanie tych leków o różnych porach dnia nie pomaga. Podobnie działa esomeprazol, a pantoprazol nie ma tego wpływu. Leku osłaniającego żołądek nie należy odstawiać samodzielnie, bo przy lekach przeciwpłytkowych zmniejsza ryzyko krwawienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
  • czarne stolce
  • wymioty z krwią
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego klopidogrelem, który wymaga ochrony żołądka, należy wybrać pantoprazol w dawce 20–40 mg na dobę. Omeprazolu i esomeprazolu nie należy łączyć z klopidogrelem, a rozdzielenie dawek o 12 godzin nie zapobiega interakcji. Pacjent nie powinien odstawiać inhibitora pompy protonowej bez porady lekarza, bo przy podwójnym leczeniu przeciwpłytkowym zmniejsza on ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego[1].

Skutek kliniczny

W badaniach farmakodynamicznych reaktywność płytek przy omeprazolu jest wyższa[2]. W badaniu z randomizacją porównującym omeprazol z placebo u pacjentów leczonych klopidogrelem omeprazol nie zwiększał liczby zdarzeń sercowo-naczyniowych i zmniejszał liczbę krwawień z przewodu pokarmowego, ale badanie zakończono przedwcześnie. Znaczenie kliniczne interakcji pozostaje sporne[3].

Mechanizm

Klopidogrel jest prolekiem, który przekształca się w aktywny metabolit tiolowy w dwóch etapach z dużym udziałem CYP2C19. Omeprazol i esomeprazol hamują CYP2C19 w sposób zależny od mechanizmu, więc tworzy się mniej aktywnego metabolitu, a hamowanie agregacji płytek jest słabsze[3]. Pantoprazol hamuje CYP2C19 słabiej i w badaniach farmakodynamicznych nie osłabiał istotnie działania klopidogrelu[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Omeprazol – słaby inhibitor CYP2C19[5], klopidogrel – substrat CYP2C19[6]
  • Omeprazol: słaby inhibitor CYP2C19[5], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
  • objawy niedokrwienia serca

Bezpieczniejsze alternatywy

pantoprazol

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 80 mg omeprazolu na dobęomeprazolryzyko rośnieSpadek ekspozycji na aktywny metabolit o 40–45% zmierzono przy omeprazolu 80 mg, a hamowanie CYP2C19 zależy od dawki.
Omeprazol przyjmowany doraźnie bez receptykolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy doraźnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej pantoprazol 20 mg bez recepty zastępuje omeprazol bez zmiany wskazania.

Źródła

  1. Bhatt DL, Cryer BL, Contant CF, Cohen M, Lanas A, Schnitzer TJ, et al. Clopidogrel with or without omeprazole in coronary artery disease. N Engl J Med. 2010;363(20):1909-17. doi: 10.1056/NEJMoa1007964. PMID: 20925534.
  2. Fontes-Carvalho R, Albuquerque A, Araújo C, Pimentel-Nunes P, Ribeiro VG. Omeprazole, but not pantoprazole, reduces the antiplatelet effect of clopidogrel: a randomized clinical crossover trial in patients after myocardial infarction evaluating the clopidogrel-PPIs drug interaction. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2011;23(5):396-404. doi: 10.1097/MEG.0b013e3283460110. PMID: 21464720.
  3. Harmsze AM, de Boer A, Boot H, Deneer VH, Heringa M, Mol PG, et al. [Interaction between clopidogrel and proton pump inhibitors]. Ned Tijdschr Geneeskd. 2011;155(28):A2442. PMID: 21771377.
  4. Siller-Matula JM, Spiel AO, Lang IM, Kreiner G, Christ G, Jilma B. Effects of pantoprazole and esomeprazole on platelet inhibition by clopidogrel. Am Heart J. 2008;157(1):148.e1-5. doi: 10.1016/j.ahj.2008.09.017. PMID: 19081411.
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOmeprazol+ PazopanibNależy unikać łączenia pazopanibu z omeprazolem i innymi lekami podnoszącymi pH soku żołądkowego Najpierw trzeba sprawdzić, czy omeprazol jest rzeczywiście potrzebny, i odstawić go, gdy nie ma wyraźnego wskazania.Zapytaj lekarza prowadzącego, czy możesz odstawić omeprazol, a jeśli musisz go brać, przyjmuj pazopanib raz dziennie wieczorem, na pusty żołądek, razem z omeprazolem.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Zapytaj lekarza prowadzącego, czy możesz odstawić omeprazol, a jeśli musisz go brać, przyjmuj pazopanib raz dziennie wieczorem, na pusty żołądek, razem z omeprazolem.

Omeprazol zmniejsza ilość kwasu w żołądku, a pazopanib potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Gdy bierzesz oba leki, do krwi trafia mniej pazopanibu i może on słabiej działać na nowotwór. Nie zmienia to działania omeprazolu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie objawów choroby nowotworowej
  • nowe lub nasilone dolegliwości, które lekarz łączył wcześniej z chorobą
  • zgaga lub ból w nadbrzuszu po odstawieniu omeprazolu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia pazopanibu z omeprazolem i innymi lekami podnoszącymi pH soku żołądkowego[1] Najpierw trzeba sprawdzić, czy omeprazol jest rzeczywiście potrzebny, i odstawić go, gdy nie ma wyraźnego wskazania. Jeśli inhibitor pompy protonowej jest konieczny, pazopanib przyjmuje się raz na dobę wieczorem, bez jedzenia, jednocześnie z inhibitorem pompy protonowej[1] Gdy wystarczy antagonista receptora H2, pazopanib podaje się bez jedzenia co najmniej 2 godziny przed albo co najmniej 10 godzin po jego dawce[1] Krótko działający lek zobojętniający podaje się co najmniej 1 godzinę po albo co najmniej 2 godziny przed pazopanibem[1] Zalecenia dotyczące inhibitorów pompy protonowej i antagonistów receptora H2 opierają się na przesłankach fizjologicznych[1]

Skutek kliniczny

Mniejsze stężenie pazopanibu we krwi może osłabić jego działanie przeciwnowotworowe. Omeprazol działa tak samo jak bez pazopanibu.

Mechanizm

Omeprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH soku żołądkowego, a rozpuszczalność i wchłanianie pazopanibu zależą od kwaśnego środowiska żołądka. Jednoczesne stosowanie pazopanibu z esomeprazolem zmniejsza biodostępność pazopanibu o około 40% (AUC i Cmax)[1] Pazopanib nie wpływa w istotny klinicznie sposób na farmakokinetykę omeprazolu[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Pazopanib – inhibitor CYP2C19[2], omeprazol – wrażliwy substrat CYP2C19[3]
  • Pazopanib – słaby inhibitor CYP3A4[2], omeprazol – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Pazopanib – induktor CYP3A4[2], omeprazol – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Omeprazol: słaby inhibitor CYP2C19[3], wrażliwy substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Pazopanib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2B6[2], inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP2E1[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP3A4[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe w kontrolnych badaniach obrazowych
  • rzeczywista potrzeba stosowania omeprazolu i objawy ze strony przewodu pokarmowego
  • pora przyjmowania pazopanibu i jego stosowanie bez jedzenia

Kiedy ocena się zmienia

Pazopanib raz na dobę wieczorem, bez jedzenia, jednocześnie z inhibitorem pompy protonowejodstep · pazopanibinne zalecenieGdy inhibitor pompy protonowej jest niezbędny, pazopanib podaje się raz na dobę wieczorem, bez jedzenia, jednocześnie z inhibitorem pompy protonowej Zalecenie opiera się na przesłankach fizjologicznych i nie znosi interakcji

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Votrient 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/votrient-100222878/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Votrient. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votrient-100222878/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.