Skutek kliniczny

Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes oraz zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego i śródkomorowego. Częstszym skutkiem jest niedociśnienie, w tym ortostatyczne, z zawrotami głowy, omdleniami i upadkami. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym, dotętniczym lub dowieńcowym podaniu papaweryny i przy dużych dawkach leku trójpierścieniowego.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z sumowania się działań na serce i naczynia. Leki trójpierścieniowe i czteropierścieniowe (klomipramina, doksepina, amitryptylina, maprotylina, opipramol) blokują kanały sodowe i potasowe w mięśniu sercowym, co spowalnia przewodzenie i wydłuża odstęp QT. Papaweryna, zwłaszcza podana pozajelitowo lub dowieńcowo, również może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu. Dodatkowo blokada receptorów alfa-1 przez leki trójpierścieniowe sumuje się z bezpośrednim rozkurczem mięśni gładkich naczyń przez papawerynę, co nasila spadek ciśnienia tętniczego. Interakcja dotyczy całej grupy leków trójpierścieniowych, a po stronie pochodnych papaweryny dotyczy papaweryny, z wyłączeniem drotaweryny.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przy pozajelitowym podaniu papaweryny
• ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
• częstość i miarowość rytmu serca
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• objawy omdlenia, kołatania serca i zawrotów głowy

Skutek kliniczny

Możliwe nasilone wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny u pacjenta z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, niewydolność serca, wrodzony zespół długiego QT albo przyjmowanie innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Terapia deprywacyjna androgenów, w tym antyandrogeny, może wydłużać odstęp QT, bo niedobór testosteronu wydłuża repolaryzację komór. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dotętniczo, sama może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym częstoskurcz typu torsade de pointes. Oba działania mogą się sumować. Dotyczy to wszystkich antyandrogenów z listy, również darolutamidu, dla którego brak par oznacza jedynie brak danych. Drotaweryna nie ma działania proarytmicznego i nie uczestniczy w tej interakcji.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed podaniem papaweryny i w trakcie podawania pozajelitowego
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość i rytm serca
• objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, włącznie z torsade de pointes. Objawami mogą być kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenie, a rzadko nagłe zatrzymanie krążenia. Ryzyko rośnie u osób starszych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią, z wrodzonym zespołem długiego QT oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym częstoskurcz typu torsade de pointes. SSRI również mogą wydłużać odstęp QT w sposób zależny od dawki. Efekt jest najsilniejszy dla cytalopramu i escytalopramu, a mniejszy dla sertraliny, fluoksetyny, paroksetyny i fluwoksaminy. Działania obu leków na repolaryzację komór sumują się. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich SSRI w połączeniu z papaweryną. Siła interakcji zależy od wybranego SSRI, jego dawki i drogi podania papaweryny.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed podaniem papaweryny i w trakcie leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość i rytm serca, ciśnienie tętnicze przy podaniu dożylnym
• objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Skutek kliniczny

Połączenie może nasilić wydłużenie odstępu QT i wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, omdlenie, a rzadko nagły zgon sercowy. Ryzyko pojawia się szybko po podaniu papaweryny u osoby już leczonej analogiem gonadoliberyny, u której działanie na QT narasta w ciągu tygodni leczenia. Największe jest przy podaniu dożylnym lub dowieńcowym papaweryny, przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca i równoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wywołują głęboki niedobór testosteronu, który wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT. Papaweryna bezpośrednio hamuje kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację (prąd IKr), zwłaszcza przy wysokim stężeniu po podaniu dożylnym lub dowieńcowym. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Dotyczy to wszystkich analogów gonadoliberyny jednakowo. Z pochodnych papaweryny dotyczy papaweryny, a nie drotaweryny.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed podaniem papaweryny i po podaniu
• stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
• częstość akcji serca (bradykardia zwiększa ryzyko)
• pozostałe przyjmowane leki wydłużające QT
• objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Skutek kliniczny

Połączenie może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń, a w skrajnych przypadkach do migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie u osób starszych, u kobiet, przy bradykardii, chorobie serca, hipokaliemii, hipomagnezemii oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za repolaryzację komór i wydłużają odstęp QT. Papaweryna również wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz typu torsade de pointes, zwłaszcza po podaniu dożylnym lub dowieńcowym. Oba działania sumują się, co zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia skojarzonego
• Stężenie potasu i magnezu w surowicy
• Częstość i miarowość rytmu serca
• Objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
• Inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT

Skutek kliniczny

Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, nasilona bradykardia lub blok przedsionkowo-komorowy oraz znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy i omdleniem. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny, hipokaliemii, hipomagnezemii, wrodzonym lub nabytym wydłużeniu QT i jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań na układ przewodzący serca i na naczynia. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, a ponadto silnie rozszerza naczynia i obniża ciśnienie tętnicze. Ranolazyna sama wydłuża odstęp QT, a iwabradyna zwalnia rytm zatokowy, co sprzyja arytmiom zależnym od wydłużonego QT. Adenozyna i regadenozon przejściowo hamują przewodzenie w węźle przedsionkowo-komorowym, zwalniają rytm i obniżają ciśnienie. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy papaweryny w połączeniu z iwabradyną, ranolazyną, adenozyną i regadenozonem, a nie dotyczy leków metabolicznych i roślinnych z grupy leków nasercowych, mawakamtenu ani drotaweryny.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed podaniem papaweryny i w trakcie działania
• częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
• ciśnienie tętnicze
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdlenia

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Zagrożenie jest największe przy pozajelitowym, szczególnie dożylnym lub dowieńcowym podaniu papaweryny u chorego przyjmującego nilotynib, u osób z chorobą serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub przyjmujących inne leki wydłużające QT.

Mechanizm

Nilotynib, dazatynib i bosutynib wydłużają odstęp QT, a ponatynib może wywoływać zaburzenia rytmu i przewodzenia oraz uszkadzać mięsień sercowy. Papaweryna podana dożylnie, domięśniowo, dotętniczo lub dowieńcowo wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Działania obu leków na repolaryzację komór sumują się. Ryzyko zwiększają hipokaliemia i hipomagnezemia, które występują często w przebiegu leczenia inhibitorami kinazy BCR-ABL, zwłaszcza nilotynibem, oraz przy biegunce i wymiotach.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed podaniem papaweryny i po jej podaniu
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość i miarowość rytmu serca w czasie i po wlewie papaweryny
• objawy omdlenia, kołatania serca i zawrotów głowy

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdlenia, a nawet nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy dożylnym lub dowieńcowym podaniu papaweryny u chorych z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca albo przyjmujących inne leki wydłużające QT. Wyższe stężenie papaweryny może też nasilić spadek ciśnienia tętniczego, zawroty głowy i działanie hepatotoksyczne.

Mechanizm

Papaweryna podana dożylnie, dowieńcowo lub do ciał jamistych może wydłużyć odstęp QT i wywołać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają QT bezpośrednio lub przez hamowanie metabolizmu innych leków, więc ich działania się sumują. Triazole hamują też izoenzymy cytochromu P450 w wątrobie, głównie CYP3A4, a flukonazol i worykonazol również CYP2C9 i CYP2C19. Papaweryna jest intensywnie metabolizowana w wątrobie, dlatego hamowanie tych enzymów może dodatkowo podnieść jej stężenie, ale ten wpływ nie jest dobrze udokumentowany.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed podaniem papaweryny i w trakcie łączenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość akcji serca i rytm (zwłaszcza bradykardia, pobudzenia komorowe)
• ciśnienie tętnicze po podaniu papaweryny
• aktywność aminotransferaz przy dłuższym stosowaniu
• omdlenia, kołatanie serca i zawroty głowy

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Możliwe jest też nasilenie bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego i spadków ciśnienia tętniczego. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny oraz u chorych z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, wrodzonym zespołem długiego QT, chorobą serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT.

Mechanizm

Chlorochina i hydroksychlorochina blokują kanały potasowe w mięśniu sercowym, wydłużają repolaryzację komór i odstęp QT, a przy długotrwałym stosowaniu mogą powodować zaburzenia przewodzenia i kardiomiopatię. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, również wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Działania obu leków na elektrofizjologię serca sumują się. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej między lekami obu grup.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed włączeniem papaweryny i w trakcie leczenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość i miarowość rytmu serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe
• ciśnienie tętnicze przy podaniu pozajelitowym papaweryny
• objawy: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Skutek kliniczny

Połączenie papaweryny z amiodaronem lub dronedaronem może nadmiernie wydłużyć odstęp QT i wywołać częstoskurcz typu torsade de pointes, migotanie komór, omdlenie lub nagłe zatrzymanie krążenia. Ryzyko jest największe po podaniu papaweryny dowieńcowo lub dożylnie, a także u pacjentów z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, niewydolnością serca lub wyjściowo wydłużonym QT. Przy papawerynie doustnej ryzyko jest mniejsze, ale nie można go wykluczyć.

Mechanizm

Amiodaron i dronedaron blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i z założenia wydłużają odstęp QT. Papaweryna, zwłaszcza podana dowieńcowo lub dożylnie, także wydłuża repolaryzację i może wywołać częstoskurcz typu torsade de pointes. Oba działania się sumują i zwiększają ryzyko groźnej komorowej arytmii. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy pochodnych papaweryny, bo drotaweryna nie wydłuża odstępu QT. Dotyczy natomiast obu leków przeciwarytmicznych klasy III. Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, więc ryzyko utrzymuje się długo po jego odstawieniu.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed podaniem papaweryny i po nim
• ciągłe monitorowanie rytmu serca przy podaniu dowieńcowym lub dożylnym
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość akcji serca (bradykardia zwiększa ryzyko)
• objawy omdlenia, kołatania serca i zawrotów głowy

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, omdlenia, a w skrajnych przypadkach nagłe zatrzymanie krążenia. Ryzyko rośnie przy podaniu papaweryny dożylnie lub dowieńcowo, przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT, chorobie serca oraz przy stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, wydłuża repolaryzację komór i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Tamoksyfen i toremifen wydłużają odstęp QT w sposób zależny od dawki, przy czym działanie toremifenu jest wyraźniejsze. Jednoczesne podanie sumuje te efekty i zwiększa ryzyko arytmii komorowych. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy papaweryny w połączeniu z tamoksyfenem lub toremifenem, a nie dotyczy drotaweryny, fulwestrantu ani elacestrantu.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed podaniem papaweryny i w trakcie leczenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość i rytm serca, zwłaszcza przy podaniu dożylnym lub dowieńcowym
• objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
• inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca i jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, wydłuża repolaryzację komór i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Wemurafenib i enkorafenib również wydłużają odstęp QT w sposób zależny od stężenia. Oba działania się sumują. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy, ponieważ dotyczy głównie papaweryny po stronie pochodnych papaweryny oraz wemurafenibu i enkorafenibu po stronie inhibitorów BRAF. Dabrafenib ma słabszy i mniej udokumentowany wpływ na odstęp QT, więc ryzyko przy nim jest mniejsze, ale nie można go wykluczyć.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed włączeniem papaweryny i w trakcie jej stosowania
• stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
• częstość i rytm serca
• objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
• inne przyjmowane leki wydłużające QT

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się kołataniem serca, zawrotami głowy, omdleniem, a w skrajnych przypadkach nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko jest największe przy dożylnym podaniu obu leków oraz u chorych z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, niewydolnością serca lub wrodzonym zespołem długiego QT.

Mechanizm

Papaweryna podana pozajelitowo, zwłaszcza dożylnie lub dotętniczo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. Setrony blokują kanały potasowe hERG i kanały sodowe w mięśniu sercowym, co wydłuża odstępy QT, PR i QRS. Przy jednoczesnym stosowaniu oba działania się sumują. Najsilniej wydłuża QT ondansetron, słabiej granisetron, a palonosetron ma najmniejszy wpływ na repolaryzację. Leki nie wpływają wzajemnie na swoje stężenia, więc interakcja ma charakter wyłącznie farmakodynamiczny.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed podaniem i po podaniu leków
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość i rytm serca
• objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest nasilone niedociśnienie, zwłaszcza ortostatyczne, z zawrotami głowy, omdleniem i ryzykiem upadku. Przy pozajelitowym podaniu papaweryny z kwetiapiną, asenapiną lub klozapiną możliwe jest wydłużenie QT i groźne komorowe zaburzenia rytmu. Ryzyko rośnie u osób starszych, odwodnionych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz na początku leczenia neuroleptykiem i przy zwiększaniu jego dawki.

Mechanizm

Pochodne papaweryny rozluźniają mięśnie gładkie naczyń przez hamowanie fosfodiesteraz i wzrost stężenia cAMP, co obniża opór obwodowy i ciśnienie tętnicze. Neuroleptyki z tej grupy blokują receptory alfa-1-adrenergiczne i nasilają hipotonię ortostatyczną, a działanie to sumuje się z rozszerzeniem naczyń wywołanym przez papawerynę. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać częstoskurcz typu torsade de pointes. Kwetiapina, asenapina i klozapina także wydłużają QT, więc ich działanie proarytmiczne się sumuje. Olanzapina i loksapina słabiej wpływają na QT, ale w podobnym stopniu nasilają spadki ciśnienia. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.

Monitorować

• ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
• tętno
• EKG z oceną QTc przy pozajelitowym podaniu papaweryny
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• zawroty głowy, omdlenia i upadki

Skutek kliniczny

Możliwe są objawowa bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, spadek ciśnienia z omdleniem, a przy połączeniu z kryzotynibem lub cerytynibem wydłużenie odstępu QT i groźne komorowe zaburzenia rytmu. Ryzyko jest największe po dożylnym lub dowieńcowym podaniu papaweryny oraz u pacjentów z chorobą serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub przyjmujących inne leki zwalniające rytm albo wydłużające QT.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania na serce. Papaweryna, zwłaszcza podana pozajelitowo, rozszerza naczynia, obniża ciśnienie i może wywoływać zaburzenia rytmu, w tym wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. Wszystkie inhibitory kinazy ALK zwalniają rytm serca lub upośledzają przewodzenie – kryzotynib, cerytynib, alektynib i brygatynib powodują bradykardię, a lorlatynib wydłuża odstęp PR i może wywołać blok przedsionkowo-komorowy. Kryzotynib i cerytynib dodatkowo wydłużają odstęp QT, dlatego połączenie papaweryny z tymi dwoma lekami niesie największe ryzyko. Wpływ na rytm serca jest wspólny dla całej grupy inhibitorów kinazy ALK, natomiast składowa związana z wydłużeniem QT dotyczy głównie kryzotynibu i cerytynibu. Po stronie pochodnych papaweryny interakcja dotyczy w praktyce papaweryny, drotaweryna stanowi wyjątek.

Monitorować

• tętno
• ciśnienie tętnicze
• EKG z oceną odstępu QTc i PR
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• objawy omdlenia, zawrotów głowy i kołatania serca

Skutek kliniczny

Możliwa nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu z torsade de pointes włącznie. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny w okresie wprowadzania modulatora S1P oraz u osób z chorobą serca, hipokaliemią lub hipomagnezemią.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy modulatorów receptora sfingozyno-1-fosforanu (fingolimod, ozanimod, ponesimod) w połączeniu z papaweryną. Modulatory S1P pobudzają receptory S1P1 w komórkach węzła zatokowego i przedsionków, co zwalnia rytm serca i może wywołać blok przedsionkowo-komorowy, najsilniej po pierwszej dawce i po wznowieniu leczenia. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, wydłuża odstęp QT i może wywołać komorowe zaburzenia rytmu, w tym częstoskurcz typu torsade de pointes. Bradykardia jest czynnikiem ryzyka torsade de pointes, więc oba działania się sumują. Nie ma interakcji farmakokinetycznej.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc i przewodzenia przedsionkowo-komorowego przed podaniem papaweryny i w trakcie
• tętno i ciśnienie tętnicze
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• objawy bradykardii: zawroty głowy, omdlenia, duszność

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie zaburzeń przewodzenia, czyli blok przedsionkowo-komorowy i poszerzenie zespołu QRS, oraz wystąpienie komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu komorowego. Mogą wystąpić także niedociśnienie, zawroty głowy i omdlenia. Ryzyko jest największe u chorych z istniejącym blokiem przewodzenia, chorobą niedokrwienną serca lub niewydolnością serca oraz przy dożylnym podaniu papaweryny.

Mechanizm

Pochodne papaweryny hamują fosfodiesterazy i rozkurczają mięśnie gładkie, a papaweryna dodatkowo bezpośrednio wpływa na kanały jonowe mięśnia sercowego. Może przez to zwalniać przewodzenie przedsionkowo-komorowe i śródkomorowe oraz sprzyjać komorowym zaburzeniom rytmu. Leki przeciwarytmiczne klasy IC silnie blokują kanały sodowe, zwalniają przewodzenie w sercu, poszerzają zespół QRS i same mają działanie proarytmiczne oraz ujemnie inotropowe. Działania obu grup na układ przewodzący serca i rytm się sumują. Spadek ciśnienia wywołany rozszerzeniem naczyń przez pochodną papaweryny może dodatkowo pogorszyć tolerancję leku klasy IC u chorego z niewydolnością serca. Interakcja jest wspólna dla całej klasy i ma charakter farmakodynamiczny. Najsilniej wyraża się przy pozajelitowym podaniu papaweryny, a przy doustnej drotawerynie jest słabsza, choć nie można jej wykluczyć.

Monitorować

• EKG – szerokość zespołu QRS, odstęp PQ, odstęp QT, zaburzenia rytmu (zwłaszcza przy podaniu pozajelitowym)
• ciśnienie tętnicze i tętno
• objawy niewydolności serca u chorych z obniżoną frakcją wyrzutową
• stężenie potasu i magnezu w surowicy u chorych z czynnikami ryzyka arytmii

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny, u osób starszych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT. Papaweryna może też obniżać ciśnienie tętnicze, co nasila zawroty głowy i ryzyko omdlenia.

Mechanizm

Makrolidy (azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna) blokują kanały potasowe hERG w kardiomiocytach, co wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, również wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Oba działania się sumują, więc ryzyko arytmii jest wspólne dla wszystkich makrolidów, także dla azytromycyny, która nie hamuje istotnie CYP3A4. Przy klarytromycynie dochodzi teoretycznie silne hamowanie CYP3A4, które może dodatkowo spowalniać metabolizm wątrobowy papaweryny, ale ten składnik nie jest dobrze udokumentowany.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość i rytm serca
• ciśnienie tętnicze
• objawy arytmii: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Skutek kliniczny

Możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby, w tym choroby zarostowej żył wątrobowych, oraz trudniejsza ocena przyczyny wzrostu enzymów wątrobowych w trakcie leczenia inotuzumabem. Przy pozajelitowej papawerynie dochodzi ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu.

Mechanizm

Inotuzumab ozogamycyna uszkadza wątrobę i może wywołać chorobę zarostową żył wątrobowych (zespół niedrożności zatokowej). Wydłuża też odstęp QT. Pochodne papaweryny są metabolizowane w wątrobie, a papaweryna może wywołać immunologiczne zapalenie wątroby z żółtaczką i wzrostem aktywności aminotransferaz. Podana dożylnie lub dotętniczo może też wydłużać QT i wywoływać zaburzenia rytmu. Działanie uszkadzające wątrobę i wpływ na QT mogą się sumować. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo przeciwciało nie zmienia metabolizmu pochodnych papaweryny. Interakcja dotyczy całej klasy w zakresie obciążenia wątroby. Ryzyko kardiologiczne dotyczy głównie papaweryny podawanej pozajelitowo, a dla drotaweryny danych jest jeszcze mniej i ryzyko przenosi się z ostrożności.

Monitorować

• AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa i bilirubina przed każdą dawką inotuzumabu
• masa ciała, obwód brzucha i bolesność w prawym podżebrzu (objawy choroby zarostowej żył wątrobowych)
• EKG z oceną QTc przy pozajelitowej papawerynie
• stężenie potasu i magnezu
• morfologia z rozmazem (eozynofilia przy reakcji nadwrażliwości na papawerynę)

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to addycyjne wydłużenie odstępu QT z możliwością wystąpienia groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny oraz u chorych z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy pochodnych papaweryny, ponieważ drotaweryna nie wpływa istotnie na QT.

Mechanizm

Iwosydenib wydłuża odstęp QT zależnie od stężenia. Papaweryna, zwłaszcza podana pozajelitowo, dotętniczo lub do naczyń wieńcowych, może wydłużać QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. Oba działania na repolaryzację mięśnia sercowego się sumują. Dodatkowo iwosydenib indukuje CYP3A4, co teoretycznie może obniżać stężenie papaweryny przyjmowanej doustnie i osłabiać jej działanie rozkurczowe. To znaczenie jest jednak drugorzędne wobec ryzyka arytmii.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed podaniem papaweryny i w trakcie leczenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość i miarowość rytmu serca
• objawy kołatania serca, zawrotów głowy lub omdleń

Skutek kliniczny

Addytywne wydłużenie odstępu QTc ze wzrostem ryzyka komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca lub wrodzonym zespole długiego QT.

Mechanizm

Makimorelina, doustny agonista receptora greliny stosowany w teście wydzielania hormonu wzrostu, wydłuża odstęp QTc. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, również może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. Oba działania sumują się na poziomie repolaryzacji mięśnia sercowego. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego i nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy pary papaweryna i makimorelina, a drotaweryna i metyrapon są z niej wyłączone.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed testem i po podaniu makimoreliny, jeśli połączenia nie da się uniknąć
• stężenie potasu i magnezu w surowicy przed testem
• objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zawroty głowy, omdlenie)

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie papaweryny i foskarnetu zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, z torsade de pointes włącznie. Ryzyko rośnie przy niedoborze potasu, magnezu lub wapnia, niewydolności nerek, chorobie serca, bradykardii i przy stosowaniu innych leków wydłużających QT. Papaweryna podana dożylnie może też nasilić spadki ciśnienia u pacjentów odwodnionych lub z zaburzeniami elektrolitowymi.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Foskarnet wydłuża odstęp QT i często wywołuje hipokalcemię (zwłaszcza zjonizowanego wapnia), hipomagnezemię i hipokaliemię, które dodatkowo zwiększają ryzyko arytmii. Papaweryna, szczególnie podana pozajelitowo lub dowieńcowo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. Działania obu leków na repolaryzację mięśnia sercowego się sumują. Interakcji farmakokinetycznej nie opisano.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• stężenie wapnia, najlepiej zjonizowanego, zwłaszcza w czasie i po wlewie foskarnetu
• czynność nerek (kreatynina, eGFR)
• ciśnienie tętnicze i częstość rytmu serca przy pozajelitowym podaniu papaweryny
• objawy kołatania serca, zawrotów głowy, omdleń, parestezji i skurczów mięśni

Skutek kliniczny

Połączenie może nasilić niedociśnienie, zwłaszcza ortostatyczne, z zawrotami głowy, osłabieniem, zaburzeniami widzenia, omdleniami i upadkami. Ryzyko jest największe u osób starszych z chorobą Parkinsona, w okresie włączania lub zwiększania dawki agonisty dopaminy oraz po dożylnym lub domięśniowym podaniu papaweryny albo drotaweryny. Przy doustnej drotawerynie stosowanej krótko skutek jest zwykle łagodny, ale u osób skłonnych do niedociśnienia może prowadzić do upadków.

Mechanizm

Pochodne papaweryny rozkurczają mięśnie gładkie, także w ścianie naczyń, przez hamowanie fosfodiesterazy, co rozszerza naczynia i może obniżać ciśnienie tętnicze. Agoniści dopaminy pobudzają receptory dopaminowe w ośrodkowym układzie nerwowym i na obwodzie, co zmniejsza napięcie współczulne i często wywołuje niedociśnienie ortostatyczne, najsilniej na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Oba działania sumują się, więc rośnie ryzyko spadku ciśnienia, zawrotów głowy i omdleń. Mechanizm dotyczy wszystkich leków obu grup, a różni się tylko jego nasilenie. Jest największe przy pozajelitowym podaniu pochodnej papaweryny i przy apomorfinie podawanej podskórnie. Opisywano też osłabienie działania lewodopy przez papawerynę, ale dla agonistów dopaminy tego nie potwierdzono.

Monitorować

• ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
• tętno
• zawroty głowy i omdlenia przy zmianie pozycji
• upadki, zwłaszcza u osób starszych
• nasilenie objawów parkinsonowskich po dodaniu papaweryny

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zatrzymania krążenia. Może też dojść do nasilenia innych działań papaweryny: spadku ciśnienia tętniczego, zawrotów głowy, kołatania serca i zaczerwienienia twarzy. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny i jednoczesnym stosowaniu sakwinawiru.

Mechanizm

Głównym mechanizmem jest addycyjne wydłużenie repolaryzacji komór. Papaweryna, szczególnie podana dożylnie lub dowieńcowo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać częstoskurcz typu torsade de pointes. Część inhibitorów proteazy, zwłaszcza sakwinawir wzmocniony rytonawirem, a w mniejszym stopniu rytonawir i atazanawir, wydłuża odstępy QT i PR. Dodatkowo wszystkie inhibitory proteazy stosowane z rytonawirem lub kobicystatem silnie hamują CYP3A4. Może to ograniczać wątrobowy metabolizm papaweryny i zwiększać jej stężenie, choć udział CYP3A4 w jej przemianach jest słabo poznany.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc i PR przed podaniem i w trakcie stosowania papaweryny pozajelitowo
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
• objawy: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilone obniżenie ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, w tym komorowe, oraz pogorszenie stanu krążeniowo-oddechowego w trakcie badania lub krótko po nim. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu pochodnej papaweryny i u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu lub wydłużonym odstępem QT.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy. Pochodne papaweryny hamują fosfodiesterazę i rozkurczają mięśniówkę gładką naczyń, co może powodować spadek ciśnienia tętniczego, odruchową tachykardię, a po podaniu pozajelitowym także zaburzenia przewodzenia i rytmu serca. Papaweryna podana dożylnie lub dowieńcowo może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu. Ultrasonograficzne środki kontrastowe w postaci mikropęcherzyków gazu mogą wywoływać ciężkie reakcje krążeniowo-oddechowe, w tym hipotensję, zaburzenia rytmu, niedokrwienie mięśnia sercowego i reakcje anafilaktoidalne. Jednoczesne narażenie zwiększa ryzyko niestabilności hemodynamicznej i arytmii. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej. Interakcja dotyczy całej klasy, ponieważ wynika z działania wspólnego dla obu pochodnych papaweryny i obu środków kontrastowych.

Monitorować

• ciśnienie tętnicze przed badaniem, w trakcie i po nim
• częstość i rytm serca, zapis EKG u pacjentów z chorobą serca lub po pozajelitowym podaniu pochodnej papaweryny
• odstęp QTc u pacjentów z grupy ryzyka arytmii
• saturacja krwi tętniczej
• objawy reakcji nadwrażliwości i duszności po podaniu kontrastu

Skutek kliniczny

Słabsze działanie argipresyny lub terlipresyny może oznaczać gorszą kontrolę ciśnienia tętniczego we wstrząsie rozszerzenia naczyń, słabsze hamowanie krwawienia z żylaków przełyku albo słabszą odpowiedź w zespole wątrobowo-nerkowym. Możliwe są też niespodziewane spadki ciśnienia tętniczego i potrzeba zwiększenia dawki leku naczynioskurczowego. W praktyce chodzi o pacjentów hospitalizowanych, często w stanie ciężkim, u których utrata skuteczności leczenia jest groźna.

Mechanizm

Pochodne papaweryny hamują fosfodiesterazę w mięśniach gładkich, zwiększają stężenie cAMP i cGMP w komórkach i rozkurczają mięśniówkę naczyń. Argipresyna i terlipresyna działają przeciwnie, ponieważ przez receptory V1 obkurczają naczynia, zwłaszcza w krążeniu trzewnym. Jednoczesne podanie prowadzi do przeciwstawnego działania na napięcie naczyń, przez co działanie naczynioskurczowe analogu wazopresyny słabnie. Interakcja jest wspólna dla papaweryny i drotaweryny po stronie grupy a oraz dla argipresyny i terlipresyny po stronie grupy b. Nie dotyczy desmopresyny, która nie pobudza receptorów V1 w istotnym stopniu. Siła efektu zależy od ogólnoustrojowego stężenia pochodnej papaweryny, więc jest największa przy dożylnym podaniu papaweryny.

Monitorować

• ciśnienie tętnicze, w tym średnie ciśnienie tętnicze
• tętno
• skuteczność leczenia naczynioskurczowego, np. kontrola krwawienia z żylaków przełyku
• diureza i stężenie kreatyniny w zespole wątrobowo-nerkowym
• zapotrzebowanie na dawkę leku naczynioskurczowego

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie może zwiększyć ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko jest największe przy dożylnym lub dowieńcowym podaniu papaweryny oraz u chorych z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Glasdegib zależnie od stężenia wydłuża odstęp QTc. Papaweryna, zwłaszcza podana dowieńcowo lub dożylnie, może wydłużać repolaryzację komór i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. W praktyce dotyczy pary papaweryna i glasdegib, bo drotaweryna, wismodegib i sonidegib nie mają istotnego działania na odstęp QT.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed podaniem papaweryny i w trakcie jednoczesnego stosowania z glasdegibem
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
• inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym, zwłaszcza dożylnym lub dowieńcowym podaniu papaweryny oraz u chorych z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca lub przyjmujących kilka leków wydłużających QT jednocześnie, co w schematach leczenia gruźlicy lekoopornej jest częste.

Mechanizm

Papaweryna, zwłaszcza podana pozajelitowo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu. Bedakilina, delamanid i w mniejszym stopniu pretomanid również wydłużają odstęp QT przez wpływ na repolaryzację komór. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te się sumują. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie jest wspólna dla całej klasy – nie dotyczy drotaweryny, pirazynamidu ani etambutolu.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
• stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
• częstość i miarowość rytmu serca
• objawy omdlenia, kołatania serca i zawrotów głowy

Skutek kliniczny

Typowym skutkiem jest osłabienie działania obu leków – słabsze przyspieszenie opróżniania żołądka i pasażu jelitowego oraz słabszy efekt rozkurczowy. Może to oznaczać utrzymywanie się nudności, uczucia pełności, wzdęć albo bólu kolkowego. Połączenie cyzaprydu z papaweryną niesie dodatkowo ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes.

Mechanizm

Prokinetyki pobudzają motorykę przewodu pokarmowego. Metoklopramid blokuje receptory dopaminowe D2 i pobudza receptory 5-HT4, itopryd łączy blokadę receptorów D2 z hamowaniem acetylocholinoesterazy, a cyzapryd pobudza receptory 5-HT4 i nasila uwalnianie acetylocholiny w splotach jelitowych. Drotaweryna i papaweryna hamują fosfodiesterazy, podnoszą stężenie cAMP w miocytach i rozkurczają mięśniówkę gładką, w tym przewodu pokarmowego. Leki obu grup działają więc przeciwstawnie na tę samą tkankę docelową. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Przy cyzaprydzie i papawerynie dochodzi addycyjne wydłużenie odstępu QT.

Monitorować

• skuteczność leczenia – nudności, uczucie pełności, wzdęcia, ból kolkowy
• EKG z oceną odstępu QT przy połączeniu cyzaprydu z papaweryną
• stężenie potasu i magnezu przy połączeniu cyzaprydu z papaweryną
• ciśnienie tętnicze i rytm serca przy pozajelitowym podaniu papaweryny

Skutek kliniczny

Łączne stosowanie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca oraz przy pozajelitowym podaniu papaweryny. Możliwe jest też nasilenie spadku ciśnienia, gdy osilodrostat wywoła niedoczynność kory nadnerczy, a papaweryna rozszerza naczynia.

Mechanizm

Osilodrostat hamuje 11β-hydroksylazę i wydłuża odstęp QT zależnie od dawki. Dodatkowo nagromadzenie prekursorów o działaniu mineralokortykoidowym może prowadzić do hipokaliemii, która nasila ryzyko arytmii. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Oba działania na repolaryzację mięśnia sercowego się sumują.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed włączeniem papaweryny i w trakcie leczenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• ciśnienie tętnicze i objawy niedoczynności kory nadnerczy
• objawy arytmii: kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie papaweryny z rylpiwiryną lub efawirenzem może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko jest największe przy podaniu papaweryny dowieńcowym lub szybkim dożylnym, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca oraz przy wrodzonym zespole długiego QT. Przy stosowaniu doustnym lub miejscowym ryzyko jest mniejsze, ale nie da się go wykluczyć.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu działania wydłużającego odstęp QT. Papaweryna, zwłaszcza podana dowieńcowo lub dożylnie, może wydłużać repolaryzację komór i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym częstoskurcz typu torsade de pointes. Rylpiwiryna wydłuża odstęp QT zależnie od stężenia, a efawirenz wydłuża go szczególnie u osób z genetycznie wolnym metabolizmem przez CYP2B6. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – nie dotyczy drotaweryny ani newirapiny, etrawiryny i dorawiryny, które nie wydłużają QT w istotnym stopniu.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed podaniem papaweryny i po nim
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• monitorowanie rytmu serca przy podaniu dowieńcowym lub dożylnym
• objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Skutek kliniczny

Pochodna papaweryny może osłabić skurcze macicy wywołane oksytocyną lub karbetocyną. W czasie porodu grozi to nieskuteczną indukcją albo stymulacją akcji porodowej. Po porodzie grozi niedostatecznym obkurczeniem macicy i zwiększonym krwawieniem poporodowym. Możliwe jest też nasilone niedociśnienie z tachykardią i zawrotami głowy.

Mechanizm

Pochodne papaweryny hamują fosfodiesterazę i rozkurczają mięśnie gładkie, także mięśniówkę macicy. Działają więc przeciwnie do analogów oksytocyny, które pobudzają receptory oksytocynowe i wywołują skurcze macicy. Oba typy leków rozszerzają też naczynia krwionośne i mogą obniżać ciśnienie tętnicze. Ten efekt się sumuje, zwłaszcza przy podaniu dożylnym. Mechanizm jest farmakodynamiczny i wynika z działania całych klas, a nie z właściwości pojedynczych substancji. Dlatego dotyczy wszystkich leków obu grup, także par, dla których brakuje danych.

Monitorować

• czynność skurczowa macicy (KTG, ocena napięcia macicy)
• obkurczenie macicy i utrata krwi po porodzie
• ciśnienie tętnicze
• częstość akcji serca

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego, dotyczące głównie połączenia papaweryny z zyprazydonem lub sertindolem. Częstszym, choć łagodniejszym skutkiem jest niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy i ryzykiem upadków.

Mechanizm

Papaweryna, szczególnie podana dożylnie lub dowieńcowo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, a zyprazydon i sertindol same wydłużają QT przez blokowanie kanałów potasowych hERG. Działania te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Dodatkowo papaweryna rozszerza naczynia krwionośne, a przeciwpsychotyczne pochodne indolu blokują receptory alfa1-adrenergiczne, co sumuje się w postaci spadku ciśnienia tętniczego. Interakcja nie ma charakteru farmakokinetycznego.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i po włączeniu drugiego leku
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
• częstość i miarowość rytmu serca
• objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko jest największe przy podaniu papaweryny dożylnie lub dowieńcowo u pacjenta przyjmującego duże dawki metadonu. Rośnie też przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT. Możliwe jest także nasilone niedociśnienie.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu działania proarytmicznego. Metadon i lewometadon blokują kanały potasowe hERG w komórkach mięśnia sercowego. Wydłużają w ten sposób repolaryzację komór i odstęp QT w sposób zależny od dawki. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, również wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Dodatkowo oba leki mogą obniżać ciśnienie tętnicze, co sprzyja niedociśnieniu i zawrotom głowy. Istotnych interakcji farmakokinetycznych nie opisano. Papaweryna nie hamuje w znaczącym stopniu enzymów metabolizujących metadon. Interakcja dotyczy obu leków grupy A, czyli metadonu i lewometadonu. Z grupy B dotyczy papaweryny, a nie dotyczy drotaweryny.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie
• ciągłe monitorowanie EKG przy dożylnym lub dowieńcowym podaniu papaweryny
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość rytmu serca
• ciśnienie tętnicze
• kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia

Skutek kliniczny

Łączne stosowanie pochodnej platyny i pozajelitowej papaweryny zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, kołatania serca, omdleń i groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Ryzyko jest największe przy oksaliplatynie oraz u pacjentów z niedoborem potasu lub magnezu, chorobą serca albo przyjmujących inne leki wydłużające QT. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – nie dotyczy drotaweryny.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i dotyczy serca. Papaweryna podana pozajelitowo, zwłaszcza dożylnie lub dowieńcowo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. Oksaliplatyna sama wydłuża odstęp QT. Cisplatyna i w mniejszym stopniu karboplatyna działają pośrednio – uszkadzają kanaliki nerkowe i powodują utratę magnezu i potasu, a wymioty i biegunka po chemioterapii pogłębiają te niedobory. Hipomagnezemia i hipokaliemia zwiększają wrażliwość mięśnia sercowego na leki wydłużające QT. Nie ma interakcji farmakokinetycznej – żaden lek nie zmienia stężenia drugiego.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed podaniem papaweryny i po nim
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• kreatynina i eGFR (przy cisplatynie i karboplatynie)
• objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
• ciśnienie tętnicze przy dożylnym podaniu papaweryny

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Może też nasilać niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i omdlenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT, w podeszłym wieku i przy innych lekach wydłużających QT.

Mechanizm

Haloperydol blokuje kanały potasowe hERG i wydłuża repolaryzację komór, co zależy od dawki i jest najsilniejsze przy podaniu dożylnym. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie, dotętniczo lub dowieńcowo, również wydłuża odstęp QT i może wywołać komorowe zaburzenia rytmu. Oba leki działają też rozszerzająco na naczynia, haloperydol przez blokadę receptorów alfa-1, a papaweryna przez hamowanie fosfodiesteraz w mięśniówce gładkiej. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, a stężenia żadnego z leków się nie zmieniają.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed leczeniem i po podaniu
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
• częstość akcji serca i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie, omdlenia)

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym możliwym skutkiem połączenia sotalolu z papaweryną jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, zwłaszcza przy pozajelitowym podaniu papaweryny, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub niewydolności nerek. W pozostałych parach możliwe jest nasilone obniżenie ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy i osłabieniem, zwykle o niewielkim znaczeniu przy doustnym stosowaniu leku rozkurczowego.

Mechanizm

Interakcja nie jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Jej istotą jest sumowanie działania sotalolu, który poza blokowaniem receptorów beta wydłuża repolaryzację komór jako lek przeciwarytmiczny klasy III, z działaniem papaweryny, która zwłaszcza po podaniu dożylnym lub dowieńcowym może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu. Wspólny dla całej klasy jest jedynie słaby efekt addycyjny polegający na nasileniu spadku ciśnienia tętniczego, ponieważ pochodne papaweryny rozszerzają naczynia, a beta-blokery ograniczają odruchowe przyspieszenie akcji serca, które ten spadek kompensuje. Sotalol jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego niewydolność nerek zwiększa jego stężenie i ryzyko wydłużenia QT.

Monitorować

• ciśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne
• częstość akcji serca
• EKG z oceną odstępu QTc przy sotalolu i pozajelitowej papawerynie
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• czynność nerek (eGFR) u pacjentów leczonych sotalolem

Skutek kliniczny

Przy łączeniu tych leków rośnie ryzyko spadku ciśnienia, zwłaszcza niedociśnienia ortostatycznego, zawrotów głowy, omdleń i upadków. Ryzyko jest największe na początku leczenia alfa-adrenolitykiem, po zwiększeniu jego dawki oraz po pozajelitowym podaniu papaweryny. Po wstrzyknięciu papaweryny do ciał jamistych obecność alfa-adrenolityku może sprzyjać przedłużonej erekcji.

Mechanizm

Pochodne papaweryny hamują fosfodiesterazy w mięśniach gładkich i zwiększają stężenie cAMP i cGMP. Rozkurczają przez to także mięśniówkę naczyń i obniżają opór obwodowy. Alfa-adrenolityki urologiczne blokują receptory alfa1 w naczyniach i osłabiają odruchowy skurcz naczyń przy pionizacji. Oba działania rozszerzające naczynia sumują się, a znaczącej interakcji farmakokinetycznej nie opisano. Efekt jest wspólny dla całej klasy, ale jego nasilenie zależy od leku. Po stronie grupy b najsilniej działają na naczynia terazosyna i alfuzosyna, słabiej uroselektywne tamsulosyna i sylodosyna. Po stronie grupy a silniej działa papaweryna, zwłaszcza podana pozajelitowo, a słabiej drotaweryna podana doustnie.

Monitorować

• ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
• tętno
• zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu
• ryzyko upadków u osób starszych
• czas trwania erekcji po wstrzyknięciu papaweryny do ciał jamistych

Skutek kliniczny

Możliwe nadmierne wydłużenie odstępu QT, bradykardia i komorowe zaburzenia rytmu, w skrajnym przypadku torsade de pointes z omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny u chorych z innymi czynnikami ryzyka, takimi jak hipokaliemia, hipomagnezemia, choroba serca, wrodzony zespół długiego QT lub inne leki wydłużające QT. Możliwe jest też nasilenie spadku ciśnienia tętniczego.

Mechanizm

Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, może wydłużać odstęp QT i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, w tym częstoskurcz typu torsade de pointes. Analogi somatostatyny zwalniają czynność serca i spowalniają przewodzenie, a pasyreotyd i oktreotyd wydłużają także odstęp QT. Bradykardia sama w sobie zwiększa podatność na zaburzenia rytmu związane z wydłużonym QT, dlatego działania obu grup się sumują. Nie ma interakcji farmakokinetycznej o znaczeniu klinicznym. Interakcja jest wspólna dla analogów somatostatyny i papaweryny, nie dotyczy natomiast w istotnym stopniu drotaweryny.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed podaniem papaweryny i w trakcie leczenia
• częstość rytmu serca (bradykardia)
• ciśnienie tętnicze
• stężenie potasu i magnezu w surowicy

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie nasila zwolnienie pasażu jelitowego. Może to prowadzić do zaparcia, wzdęcia brzucha i zatrzymania gazów, a rzadko do niedrożności porażennej jelit. U chorych z biegunką zakaźną lub zapalną dłuższe zatrzymanie treści jelitowej zwiększa ryzyko rozdęcia okrężnicy i okrężnicy toksycznej. Rozkurcz jelit może też zamaskować objawy, które wymagają diagnostyki.

Mechanizm

Loperamid hamuje perystaltykę jelit przez pobudzenie receptorów opioidowych μ w ścianie jelita. Pochodne papaweryny rozkurczają mięśniówkę gładką przewodu pokarmowego przez hamowanie fosfodiesteraz i wzrost stężenia cAMP w komórkach mięśniowych. Oba mechanizmy niezależnie zwalniają pasaż jelitowy, więc ich działanie się sumuje. Interakcja wynika z działania farmakologicznego obu grup, a nie z cech pojedynczych substancji, dlatego dotyczy jednakowo loperamidu w połączeniu z drotaweryną i z papaweryną.

Monitorować

• częstość i konsystencja stolców
• zaparcie, wzdęcie, zatrzymanie gazów
• ból i rozdęcie brzucha
• gorączka, krew lub śluz w stolcu
• stan nawodnienia

Skutek kliniczny

Ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT z zagrażającymi życiu komorowymi zaburzeniami rytmu (torsade de pointes, migotanie komór), a także omdleń i spadków ciśnienia. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny, przy wyższych dawkach amisulprydu oraz u osób z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT lub niewydolnością nerek. Interakcja dotyczy wszystkich trzech benzamidów, a w grupie pochodnych papaweryny tylko papaweryny.

Mechanizm

Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują receptory dopaminowe D2 i D3 oraz w zależności od dawki hamują kanały potasowe hERG, co wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie, domięśniowo lub do naczyń wieńcowych, także wydłuża odstęp QT i może wywołać komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. Oba działania sumują się. Dodatkowo oba leki mogą obniżać ciśnienie tętnicze, papaweryna przez rozszerzenie naczyń, a benzamidy przez hipotonię ortostatyczną. Nie ma interakcji farmakokinetycznej istotnej klinicznie, bo benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed pozajelitowym podaniem papaweryny i w trakcie podawania
• Stężenie potasu i magnezu w surowicy
• Ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
• Czynność nerek przy stosowaniu amisulprydu, sulpirydu lub tiaprydu
• Kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie hipotensji, zawrotów głowy i senności, z ryzykiem omdlenia i upadku. Ryzyko jest największe przy dożylnym podaniu pochodnej papaweryny, u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących inne leki obniżające ciśnienie albo działające depresyjnie na OUN. Nasilenie depresji oddechowej przez pochodne papaweryny nie jest udokumentowane.

Mechanizm

Buprenorfina działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, wywołuje senność, zawroty głowy i może obniżać ciśnienie tętnicze, w tym ortostatycznie. Pochodne papaweryny hamują fosfodiesterazę i rozkurczają mięśnie gładkie, także naczyń, co może powodować spadek ciśnienia, zawroty głowy i senność. Działania te sumują się. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. Nie opisano istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami. Drotaweryna i papaweryna mają ten sam mechanizm działania, więc nie ma farmakologicznego powodu, by któraś z nich zachowywała się inaczej, choć dla drotaweryny dane są skąpe.

Monitorować

• ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
• tętno
• stopień sedacji
• zawroty głowy i ryzyko upadku
• częstość oddechów przy jednoczesnym stosowaniu innych leków działających depresyjnie na OUN

Skutek kliniczny

Większe ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu (torsade de pointes, migotanie komór), które mogą objawiać się kołataniem serca, omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny, u osób starszych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przy dużych dawkach hydroksyzyny. Możliwe są też niedociśnienie, zawroty głowy i nasilona senność.

Mechanizm

Działania obu leków na serce sumują się. Hydroksyzyna blokuje kanały potasowe hERG w komórkach mięśnia sercowego i zależnie od dawki wydłuża odstęp QT. Papaweryna, zwłaszcza podana dożylnie lub dowieńcowo, również wydłuża repolaryzację komór i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Dodatkowo oba leki mogą obniżać ciśnienie tętnicze i nasilać senność oraz zawroty głowy. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie jednoczesnego leczenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
• kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
• nadmierna senność, zwłaszcza u osób starszych

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń, a w skrajnych przypadkach nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko jest największe przy dożylnym lub dowieńcowym podaniu papaweryny, wysokich stężeniach takrolimusu i zaburzeniach elektrolitowych.

Mechanizm

Takrolimus i woklosporyna wydłużają repolaryzację komór w sposób zależny od stężenia. Papaweryna, szczególnie podana pozajelitowo, również wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Przy jednoczesnym stosowaniu oba działania się sumują. Ryzyko zwiększają hipokaliemia i hipomagnezemia, które często towarzyszą leczeniu inhibitorami kalcyneuryny. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – nie dotyczy cyklosporyny ani drotaweryny.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie podawania papaweryny
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• stężenie takrolimusu we krwi w stanie minimalnym
• objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilone niedociśnienie śródoperacyjne, odruchowa tachykardia, a przy pozajelitowym podaniu papaweryny także zaburzenia rytmu serca. Ryzyko jest największe przy podaniu pochodnej papaweryny dożylnie lub dotętniczo w trakcie znieczulenia albo tuż przed nim, a mniejsze przy przewlekłym przyjmowaniu doustnej drotaweryny.

Mechanizm

Halogenowe anestetyki wziewne rozszerzają naczynia obwodowe, zmniejszają kurczliwość mięśnia sercowego i zależnie od dawki obniżają ciśnienie tętnicze. Pochodne papaweryny hamują fosfodiesterazę w mięśniach gładkich, co zwiększa stężenie cyklicznych nukleotydów i rozkurcza mięśniówkę naczyń. Oba mechanizmy sumują się i nasilają spadek oporu naczyniowego oraz ciśnienia tętniczego. Anestetyki halogenowe mogą też zwiększać wrażliwość mięśnia sercowego na czynniki proarytmiczne i wydłużać odstęp QT, a papaweryna podana pozajelitowo, zwłaszcza szybko lub do naczynia, może wywołać zaburzenia rytmu. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo wynika z działania farmakodynamicznego, a nie z metabolizmu.

Monitorować

• ciśnienie tętnicze w trakcie znieczulenia i w okresie pooperacyjnym
• częstość i rytm serca w zapisie EKG
• odstęp QT u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka
• objawy niedociśnienia ortostatycznego po wybudzeniu

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie bradykardii, wystąpienie bloku przedsionkowo-komorowego, wydłużenie odstępu QT i rzadko groźne komorowe zaburzenia rytmu. Skutkami klinicznymi mogą być zawroty głowy, omdlenie, kołatanie serca lub spadek ciśnienia tętniczego. Ryzyko jest największe przy pozajelitowym podaniu papaweryny w okresie rozpoczynania lub wznawiania leczenia modulatorem S1P.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań na układ bodźcotwórczo-przewodzący serca. Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (siponimod, etrasymod) pobudzają receptory S1P1 w komórkach węzła zatokowego i przedsionków. Wywołuje to przejściowe zwolnienie czynności serca i opóźnienie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, najsilniejsze w pierwszych dniach leczenia. Papaweryna, zwłaszcza podana pozajelitowo, hamuje fosfodiesterazy i kanały wapniowe w mięśniu sercowym. Może przez to wydłużać odstęp QT, zaburzać przewodzenie i wywoływać komorowe zaburzenia rytmu. Bradykardia sprzyja arytmiom zależnym od wydłużonego QT, w tym częstoskurczowi typu torsade de pointes. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ papaweryna nie hamuje w znaczącym stopniu enzymów metabolizujących siponimod ani etrasymod.

Monitorować

• częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w pierwszych godzinach po dawce modulatora S1P
• EKG z oceną odstępu QTc i przewodzenia przedsionkowo-komorowego przed włączeniem i w trakcie połączenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• objawy omdlenia, zawrotów głowy i kołatania serca

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym groźnych arytmii komorowych związanych z wydłużeniem odstępu QT. U chorych z już uszkodzonym przez antracykliny sercem możliwe jest też nasilenie niedociśnienia i pogorszenie wydolności krążenia. Ryzyko jest największe przy dożylnym lub dowieńcowym podaniu papaweryny.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się niekorzystnego działania na serce. Papaweryna, zwłaszcza podana pozajelitowo, blokuje kanały jonowe kardiomiocytów, wydłuża odstęp QT i może wywołać komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. Antracykliny i pokrewne im mitoksantron oraz piksantron uszkadzają mięsień sercowy, mogą wywoływać zaburzenia rytmu i wydłużenie QT, a z czasem kardiomiopatię i niewydolność serca. Nie stwierdza się wpływu tych leków na wzajemne stężenia we krwi. Mechanizm dotyczy całej grupy antracyklin, także mitoksantronu i piksantronu, ale po stronie pochodnych papaweryny głównie papaweryny.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed podaniem i w trakcie leczenia papaweryną
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• ciśnienie tętnicze i tętno, zwłaszcza po podaniu dożylnym
• frakcja wyrzutowa lewej komory i objawy niewydolności serca
• parametry czynności wątroby przy dłuższym stosowaniu papaweryny

Skutek kliniczny

Połączenie może nasilić spadek ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy, omdleniem i odruchowym przyspieszeniem czynności serca. Przy podaniu papaweryny do ciał jamistych w leczeniu zaburzeń erekcji rośnie ryzyko przedłużonej, bolesnej erekcji (priapizmu), która wymaga pilnego leczenia.

Mechanizm

Papaweryna jest nieswoistym inhibitorem fosfodiesteraz, który zwiększa stężenie cAMP i cGMP w mięśniach gładkich naczyń, a syldenafil wybiórczo hamuje PDE5 i nasila działanie tlenku azotu zależne od cGMP. Oba leki rozszerzają naczynia i rozkurczają mięśnie gładkie ciał jamistych, więc ich działanie sumuje się i może się wzajemnie nasilać. Brak danych o łączeniu syldenafilu z nieswoistymi inhibitorami fosfodiesterazy^[2].

Monitorować

• ciśnienie tętnicze
• tętno
• czas trwania erekcji (powyżej 4 godzin – pilna interwencja)

Bezpieczniejsze alternatywy

butylobromek hioscyny

Skutek kliniczny

Przy podaniu papaweryny do ciał jamistych u pacjenta przyjmującego tadalafil rośnie ryzyko przedłużonej, bolesnej erekcji (priapizmu), który bez szybkiego leczenia może trwale uszkodzić tkankę prącia. Przy podaniu ogólnoustrojowym papaweryny możliwe jest nasilone obniżenie ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy i omdleniem.

Mechanizm

Oba leki rozkurczają mięśnie gładkie naczyń przez hamowanie fosfodiesteraz. Papaweryna jest nieselektywnym inhibitorem fosfodiesteraz i zwiększa stężenie cAMP oraz cGMP, a tadalafil wybiórczo hamuje PDE5 i nasila działanie cGMP. Ich działanie rozszerzające naczynia, w tym naczynia ciał jamistych, sumuje się.

Monitorować

• czas trwania erekcji po iniekcji do ciał jamistych
• ciśnienie tętnicze
• objawy hipotonii ortostatycznej

Bezpieczniejsze alternatywy

butylobromek hioscyny