Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Propafenon / Propafenon i tyzanidyna

Propafenon i tyzanidyna

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Należy unikać łączenia tyzanidyny z propafenonem.

Nie zaczynaj przyjmować tyzanidyny, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem lub farmaceutą o tym, że bierzesz propafenon, bo zwykle można dobrać inny lek na napięcie mięśni.

Niekorzystna interakcjaPropafenon+ TyzanidynaNależy unikać łączenia tyzanidyny z propafenonem.Nie zaczynaj przyjmować tyzanidyny, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem lub farmaceutą o tym, że bierzesz propafenon, bo zwykle można dobrać inny lek na napięcie mięśni.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zaczynaj przyjmować tyzanidyny, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem lub farmaceutą o tym, że bierzesz propafenon, bo zwykle można dobrać inny lek na napięcie mięśni.

Propafenon, lek na zaburzenia rytmu serca, spowalnia usuwanie tyzanidyny z organizmu, więc jej stężenie we krwi może się mocno zwiększyć. Może to wywołać silną senność, spadek ciśnienia, zawroty głowy i zbyt wolne lub nierówne bicie serca. Oba leki działają na serce i krążenie, więc ich działania mogą się sumować. Tych leków zwykle się razem nie stosuje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • bardzo wolne, nierówne lub kołaczące bicie serca
  • splątanie, spowolnienie, chwiejny chód
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia tyzanidyny z propafenonem[1]. Jeśli skojarzenie jest klinicznie konieczne, pacjenta trzeba ściśle monitorować[2]. W praktyce tyzanidynę włącza się wtedy od najmniejszej dawki i zwiększa powoli, kontrolując ciśnienie tętnicze, tętno, stopień sedacji i EKG. Rozsądniej jest dobrać lek zmniejszający napięcie mięśni, który nie zależy od CYP1A2.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie tyzanidyny może powodować objawy przedawkowania, w tym wydłużenie odstępu QT[3]. Przy przekroczeniu bezpiecznej ekspozycji na tyzanidynę występuje klinicznie znaczące i przedłużające się niedociśnienie tętnicze z sennością, zawrotami głowy i zaburzeniami psychomotorycznymi aż do śpiączki[3]. U pacjenta leczonego propafenonem niedociśnienie, bradykardia i zaburzenia przewodzenia mogą się sumować i sprzyjać niemiarowości.

Mechanizm

Propafenon hamuje CYP1A2, główny szlak metabolizmu tyzanidyny, przez co stężenie tyzanidyny w osoczu może istotnie wzrosnąć[3]. Tyzanidyny nie łączy się z inhibitorami CYP1A2, a wśród nich wymienia się leki przeciwarytmiczne, w tym propafenon[1]. Do tego dochodzi sumowanie działań na układ krążenia – tyzanidyna może wywołać niedociśnienie i bradykardię[3], a propafenon zwalnia czynność serca, upośledza przewodzenie i jego działania niepożądane nasilają się z innymi lekami hamującymi częstość akcji serca[4].

Metabolizm i transportery

  • Propafenon: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor P-gp[6], substrat CYP1A2[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[5]
  • Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[6]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne
  • częstość akcji serca
  • EKG – odstęp QT, szerokość QRS, przewodzenie przedsionkowo-komorowe
  • senność i sprawność psychomotoryczna
  • zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

baklofenmetokarbamol

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki tyzanidynydawka · tyzanidynaryzyko rośnieDuże dawki tyzanidyny nie są zalecane z lekami, które mogą wydłużać QT. Przy większych dawkach rośnie ryzyko niedociśnienia, bradykardii i zaburzeń rytmu w skojarzeniu z propafenonem.
Włączenie lub odstawienie propafenonu u pacjenta stale przyjmującego tyzanidynękolejność włączenia · propafenoninne zalecenieDołączenie propafenonu do ustalonej dawki tyzanidyny może wywołać objawy jej przedawkowania – w pierwszych dniach trzeba kontrolować ciśnienie, tętno i sedację. Po odstawieniu propafenonu stężenie tyzanidyny spada i jej działanie może osłabnąć. Tyzanidyny nie należy przy tym odstawiać nagle, bo grozi to nadciśnieniem i tachykardią z odbicia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizagelan 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizagelan-100432104/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Chordyna 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/chordyna-100482470/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuPropafenona alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, po zmianie dawki i przed prowadzeniem pojazdów.Najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do niewielkiej ilości i nie prowadzić pojazdów po jego spożyciu.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do niewielkiej ilości i nie prowadzić pojazdów po jego spożyciu.

Alkohol może nasilać zawroty głowy i uczucie osłabienia, które czasem pojawiają się podczas przyjmowania propafenonu. U niektórych osób większa ilość alkoholu może też wywołać kołatanie serca lub zaburzenia rytmu. Badań nad tym połączeniem jest niewiele, dlatego bezpieczniej jest ograniczyć alkohol do minimum, zwłaszcza na początku leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub uczucie omdlenia
  • kołatanie lub nierówna praca serca
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
  • nagłe osłabienie lub zaburzenia widzenia
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, po zmianie dawki i przed prowadzeniem pojazdów. Pacjentom z niewydolnością serca, niedociśnieniem, zaburzeniami przewodzenia lub nawracającymi napadami migotania przedsionków wskazane jest całkowite unikanie alkoholu. Zalecenie ma charakter ostrożnościowy i opiera się na zapisie ChPL o prowadzeniu pojazdów oraz na wiedzy farmakologicznej, nie na badaniach interakcji.[1]

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie zawrotów głowy, senności, zaburzeń widzenia i spadku ciśnienia tętniczego, co zwiększa ryzyko upadku i pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów. Przy większych ilościach alkoholu możliwy nawrót kołatania serca lub zaburzeń rytmu, czyli pogorszenie kontroli choroby, na którą przyjmowany jest propafenon.

Mechanizm

Charakterystyka produktu leczniczego wspomina o alkoholu tylko w części o prowadzeniu pojazdów, gdzie każe pamiętać o możliwych zawrotach głowy i zaburzeniach widzenia, szczególnie na początku leczenia i w połączeniu z alkoholem[1]. Brak danych z badań interakcji propafenonu z etanolem. Z wiedzy farmakologicznej wynika możliwy addycyjny efekt dwóch czynników: alkohol obniża ciśnienie tętnicze i wywołuje zawroty głowy, a propafenon może powodować zawroty głowy i niedociśnienie. Dodatkowo duże dawki etanolu mogą same sprzyjać zaburzeniom rytmu serca, co jest istotne u osoby leczonej z powodu arytmii. Są to wnioski teoretyczne, bez potwierdzenia w badaniach z propafenonem.

Metabolizm i transportery

  • Propafenon: inhibitor CYP2D6[2], inhibitor P-gp[3], substrat CYP1A2[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • zawroty głowy i uczucie niestabilności
  • ciśnienie tętnicze i tętno
  • kołatania serca lub nawrót napadów arytmii
  • tolerancja leczenia po zmianie dawki

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholu, w tym jednorazowe upicie sięilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieWiększe ilości etanolu zwiększają ryzyko niedociśnienia, zawrotów głowy i prowokowania zaburzeń rytmu, co przy leczeniu antyarytmicznym jest klinicznie istotne. Zalecaj unikanie takiego picia.
Początek leczenia lub okres po zmianie dawkiczas leczenia · pacjentinne zalecenieChPL wskazuje początek leczenia i zmianę leku jako okres szczególnej ostrożności przy prowadzeniu pojazdów w połączeniu z alkoholem. W tym czasie zalecaj całkowite unikanie alkoholu.
Osoby starszewiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych większe jest ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i upadków, więc addycyjne działanie alkoholu ma większe znaczenie kliniczne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTyzanidynaa alkoholPodczas leczenia tyzanidyną należy ograniczyć lub unikać spożywania alkoholu.W czasie leczenia tyzanidyną ogranicz alkohol do minimum albo w ogóle go unikaj, a po jego wypiciu nie prowadź pojazdów.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

W czasie leczenia tyzanidyną ogranicz alkohol do minimum albo w ogóle go unikaj, a po jego wypiciu nie prowadź pojazdów.

Alkohol nasila działanie tyzanidyny, która sama powoduje senność i może obniżać ciśnienie. Po połączeniu obu można być bardzo senną lub bardzo sennym, mieć zawroty głowy albo zasłabnąć. Pogarsza się też koncentracja i refleks.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
  • zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz się zemdleje
  • spowolnienie, problemy z koncentracją i równowagą
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Podczas leczenia tyzanidyną należy ograniczyć lub unikać spożywania alkoholu[1]. Pacjenta, który mimo to pije, należy poinformować o nasileniu senności i ryzyku spadku ciśnienia. Nie powinien wtedy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Skutek kliniczny

Nasilenie senności i działania uspokajającego, niedociśnienie tętnicze oraz zaburzenia sprawności psychomotorycznej, a więc gorsza koncentracja i większe ryzyko upadków albo wypadków.

Mechanizm

Tyzanidyna i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania się sumują. Alkohol może nasilać hamujące działanie tyzanidyny na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Oba czynniki mogą też obniżać ciśnienie tętnicze, co dodatkowo zwiększa ryzyko zawrotów głowy i omdleń.

Metabolizm i transportery

  • Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[2]

Monitorować

  • senność i sprawność psychomotoryczna
  • ciśnienie tętnicze i zawroty głowy przy zmianie pozycji
  • ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych

Kiedy ocena się zmienia

Większa ilość alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększa ilość alkoholu nasila sumowanie działania uspokajającego i hipotensyjnego, więc ryzyko senności, niedociśnienia i upadków rośnie. W takiej sytuacji jednoznacznie należy odradzać picie.
Osoba starszawiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja, niedociśnienie ortostatyczne i zaburzenia równowagi częściej prowadzą do upadków i urazów, dlatego unikanie alkoholu jest tu szczególnie ważne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 302

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ TyzanidynaPołączenia należy unikać i zastąpić jeden z leków lekiem bez działania wydłużającego QT.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Tyzanidyna może też zwalniać tętno i obniżać ciśnienie, a razem z amisulprydem silniej powoduje senność i zawroty głowy. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • bardzo wolne tętno
  • silne zawroty głowy przy wstawaniu
  • nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia należy unikać i zastąpić jeden z leków lekiem bez działania wydłużającego QT. Amisulprydu nie łączy się z lekami mogącymi wydłużać odstęp QT[1]. Jeśli lekarz uzna jednoczesne leczenie za konieczne, należy stosować możliwie małą dawkę tyzanidyny, unikać inhibitorów CYP1A2 zwiększających jej stężenie[2], wyrównać hipokaliemię[1] oraz wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem torsade de pointes, nasilane przez bradykardię. Możliwe są także nasilona senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia z ryzykiem upadków.

Mechanizm

Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT[1]. Tyzanidyna przy zwiększonym stężeniu w osoczu wydłuża odstęp QT, a w dużych dawkach nie zaleca się łączenia jej z innymi lekami wydłużającymi QT[2]. Do tego dochodzi sumowanie innych działań. Tyzanidyna jako agonista receptorów alfa-2 adrenergicznych może wywołać niedociśnienie i bradykardię[2], a leki powodujące bradykardię, w tym agoniści alfa-2 klonidyna i guanfacyna, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes podczas leczenia amisulprydem[1]. Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i obniżają ciśnienie tętnicze[1][2].

Metabolizm i transportery

  • Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stałej dawki
  • stężenie potasu i magnezu
  • tętno (bradykardia)
  • ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
  • nasilenie senności i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

tolperyzonbaklofenarypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · tyzanidynaryzyko rośnieDuże dawki tyzanidyny oraz wzrost jej stężenia przez inhibitory CYP1A2 nasilają wydłużenie QT, dlatego takiego skojarzenia z innymi lekami wydłużającymi QT się nie stosuje.
Nagłe odstawienie tyzanidynykolejność włączenia · tyzanidynainne zaleceniePrzy zamianie leków tyzanidyny nie odstawia się nagle, bo po nagłym odstawieniu, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki obniżające ciśnienie, obserwowano nadciśnienie i tachykardię z odbicia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ TyzanidynaNie łącz cyprofloksacyny z tyzanidyną.Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed pierwszą dawką skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić antybiotyk albo ustalić, jak bezpiecznie przerwać tyzanidynę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed pierwszą dawką skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić antybiotyk albo ustalić, jak bezpiecznie przerwać tyzanidynę.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Antybiotyk cyprofloksacyna sprawia, że lek rozluźniający mięśnie tyzanidyna gromadzi się w organizmie w wielokrotnie większej ilości niż zwykle. Może to spowodować bardzo silny spadek ciśnienia, ogromną senność, zawroty głowy, a nawet utratę przytomności.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
  • bardzo silna senność, trudność z wybudzeniem
  • wyraźne osłabienie, spowolnienie ruchów i myślenia
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne tętno
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz cyprofloksacyny z tyzanidyną.[1][2] Jeżeli pacjent przyjmuje tyzanidynę, wybierz antybiotyk, który nie hamuje jej metabolizmu, albo – gdy cyprofloksacyna jest niezbędna – przerwij tyzanidynę na czas leczenia i do eliminacji antybiotyku, zastępując ją w razie potrzeby innym lekiem zmniejszającym napięcie mięśni. U pacjentów leczonych jednocześnie lekami hipotensyjnymi nie odstawiaj tyzanidyny nagle, bo grozi to nadciśnieniem i tachykardią z odbicia.[2] Inne fluorochinolony hamujące CYP1A2 (enoksacyna, pefloksacyna, norfloksacyna) również nie są zalecane z tyzanidyną.[2]

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia tyzanidyny nasila jej działanie obniżające ciśnienie i uspokajające.[1] Może dojść do ciężkiego, przedłużającego się niedociśnienia tętniczego z sennością, zawrotami głowy i zaburzeniami psychomotorycznymi aż do śpiączki, a także do objawów przedawkowania tyzanidyny, takich jak wydłużenie odstępu QT.[2]

Mechanizm

Cyprofloksacyna hamuje CYP1A2, główny enzym metabolizujący tyzanidynę, przez co gwałtownie rośnie jej stężenie w osoczu.[1] U zdrowych osób Cmax tyzanidyny wzrosło średnio 7-krotnie (zakres od 4- do 21-krotnego), a AUC 10-krotnie (zakres od 6- do 24-krotnego).[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyprofloksacyna – umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], tyzanidyna – wrażliwy substrat CYP1A2[3]
  • Cyprofloksacyna: umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], substrat OAT1[3], substrat OAT3[3]
  • Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze i tętno, jeśli doszło do jednoczesnego przyjęcia
  • stopień sedacji i stan świadomości
  • EKG z oceną odstępu QT przy objawach przedawkowania tyzanidyny

Bezpieczniejsze alternatywy

baklofenlewofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Tyzanidyna przyjmowana przewlekle razem z lekami hipotensyjnymi, cyprofloksacyna włączana późniejkolejność włączenia · tyzanidynainne zalecenieGdy na czas leczenia cyprofloksacyną trzeba przerwać tyzanidynę u pacjenta leczonego lekami hipotensyjnymi, unikaj nagłego odstawienia, bo może wystąpić nadciśnienie i tachykardia z odbicia, w skrajnych przypadkach prowadzące do udaru mózgu. Rozważ w pierwszej kolejności zmianę antybiotyku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ TyzanidynaEscytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z tyzanidyną.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je stosujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko szybko skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je stosujesz, nie odstawiaj ich sam, tylko szybko skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na napięcie mięśni może też obniżać ciśnienie i spowalniać tętno, co dodatkowo zwiększa to ryzyko. Razem mogą też nasilać senność i zawroty głowy. Zwykle lekarz zamienia jeden z tych leków na bezpieczniejszy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcie lub omdlenie
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • bardzo wolne tętno
  • nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z tyzanidyną.[1][2][3] Tyzanidyny, zwłaszcza w dużych dawkach, nie stosuje się razem z innymi lekami wydłużającymi QT.[4] Należy wybrać lek zmniejszający napięcie mięśni bez wpływu na QT albo zmienić lek przeciwdepresyjny. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzyma połączenie, trzeba wykonać EKG przed włączeniem i po osiągnięciu docelowej dawki, wyrównać stężenie potasu i magnezu, stosować najmniejszą skuteczną dawkę tyzanidyny i unikać inhibitorów CYP1A2. Tyzanidyny nie odstawia się nagle u pacjentów z nadciśnieniem leczonych hipotensyjnie ze względu na ryzyko nadciśnienia i tachykardii z odbicia.[4]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, w podeszłym wieku i przy dużych dawkach któregokolwiek z leków. Może też wystąpić nasilona senność, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować.[1][4] Tyzanidyna wydłuża QT zwłaszcza w dużych dawkach i przy zwiększonym stężeniu w osoczu, a dodatkowo może wywoływać bradykardię i niedociśnienie, które sprzyjają arytmiom.[4] Escytalopram nie jest istotnym inhibitorem CYP1A2, dlatego nie należy oczekiwać wzrostu stężenia tyzanidyny takiego jak przy fluwoksaminie. Możliwe jest też sumowanie działania na ośrodkowy układ nerwowy w postaci senności i zawrotów głowy.

Metabolizm i transportery

  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po ustaleniu dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
  • kołatania serca, zasłabnięcia i omdlenia
  • nadmierna senność i zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

tolperyzonbaklofenmetokarbamol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFluwoksamina+ TyzanidynaFluwoksaminy nie łączy się z tyzanidyną.Nie przyjmuj tyzanidyny razem z fluwoksaminą i skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił jeden z leków.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tyzanidyny razem z fluwoksaminą i skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił jeden z leków.

Fluwoksamina bardzo silnie zwiększa ilość tyzanidyny we krwi. Może to spowodować groźny spadek ciśnienia, bardzo silną senność, zawroty głowy, a nawet utratę przytomności. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub omdlenie
  • bardzo silna senność, trudność z wybudzeniem
  • wolne bicie serca
  • osłabienie i splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Fluwoksaminy nie łączy się z tyzanidyną.[1] Gdy pacjent przyjmuje fluwoksaminę, należy wybrać lek zmniejszający napięcie mięśni niezależny od CYP1A2. Gdy konieczna jest tyzanidyna, należy zamienić fluwoksaminę na lek przeciwdepresyjny niehamujący CYP1A2. Przy wykryciu jednoczesnego stosowania trzeba niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i nie wydawać tyzanidyny do czasu zmiany leczenia.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost ekspozycji na tyzanidynę prowadzi do objawów przedawkowania – ciężkiego i przedłużającego się niedociśnienia tętniczego, bradykardii, nasilonej senności, zawrotów głowy i zaburzeń psychomotorycznych aż do śpiączki.[2] Hipotensyjne i uspokajające działanie tyzanidyny może znacznie wzrosnąć.[3] Zwiększone stężenie tyzanidyny może też wydłużać odstęp QT.[2]

Mechanizm

Fluwoksamina silnie hamuje CYP1A2, główny enzym odpowiedzialny za metabolizm tyzanidyny.[1] Jednoczesne stosowanie zwiększyło AUC tyzanidyny 33-krotnie.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fluwoksamina – silny inhibitor CYP1A2[4], tyzanidyna – wrażliwy substrat CYP1A2[4]
  • Fluwoksamina: silny inhibitor CYP1A2[4], silny inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP2D6[5]
  • Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[4]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze
  • tętno
  • stopień senności i sprawność psychomotoryczna
  • EKG (odstęp QT) przy przypadkowym połączeniu

Bezpieczniejsze alternatywy

baklofentolperyzonsertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizagelan 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizagelan-100432104/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fevarin-100024196/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PropafenonNie łącz hydroksyzyny z propafenonem.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz propafenon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz propafenon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.

Hydroksyzyny nie łączy się z propafenonem. Oba leki wpływają na pracę serca i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Propafenon dostają osoby z chorobą serca, a u nich hydroksyzyna jest szczególnie niebezpieczna. Na świąd, alergię, niepokój czy kłopoty ze snem są bezpieczniejsze leki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcie albo omdlenie
  • nagłe zawroty głowy
  • bardzo wolne tętno
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz hydroksyzyny z propafenonem. Hydroksyzyna jest przeciwwskazana u pacjentów z chorobą układu krążenia oraz przyjmujących leki wydłużające QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Jeśli wskazaniem jest świąd lub alergia, wybierz lek przeciwhistaminowy o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli wskazaniem jest lęk lub bezsenność, lekarz powinien dobrać leczenie bez działania wydłużającego QT. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, odstaw hydroksyzynę, wykonaj EKG z oceną QT i QRS oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i innych komorowych zaburzeń rytmu, a także nasilenia bradykardii i zaburzeń przewodzenia. Przy większych dawkach hydroksyzyny możliwe jest zwiększenie stężenia propafenonu i nasilenie jego działań niepożądanych, w tym proarytmicznych.

Mechanizm

Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące zaburzenia rytmu typu torsade de pointes ani u osób ze stwierdzoną chorobą układu krążenia i znaczącą bradykardią[1]. Propafenon jest lekiem przeciwarytmicznym klasy IC, który zwalnia przewodzenie, poszerza zespół QRS, może wydłużać odstęp QT i ma działanie proarytmiczne, a samo wskazanie do jego stosowania oznacza chorobę serca. Działanie obu leków na repolaryzację i przewodzenie sumuje się. Dodatkowo hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 i w dużych dawkach może zwiększać stężenie substratów tego enzymu[1]. Leki hamujące CYP2D6 mogą zwiększać stężenie propafenonu, co wymaga bardzo dokładnego monitorowania pacjenta i dostosowania dawki[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[3], propafenon – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[3], propafenon – substrat CYP3A4[5]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
  • Propafenon: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor P-gp[4], substrat CYP1A2[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc i szerokości QRS
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca i objawy bradykardii
  • kołatania serca, zasłabnięcia i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

bilastynafeksofenadynadesloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · hydroksyzynaryzyko rośnieDuże dawki hydroksyzyny silniej hamują CYP2D6 i mogą dodatkowo zwiększać stężenie propafenonu, co nasila ryzyko proarytmiczne obok sumowania wpływu na QT.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ TyzanidynaNie łącz sotalolu z tyzanidyną i wybierz lek rozluźniający mięśnie, który nie wydłuża odstępu QT i nie zwalnia rytmu serca.Nie zaczynaj przyjmować tyzanidyny razem z sotalolem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już bierzesz oba leki, nie odstawiaj żadnego nagle, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tyzanidyny razem z sotalolem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już bierzesz oba leki, nie odstawiaj żadnego nagle, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Sotalol i tyzanidyna razem mogą groźnie zaburzyć rytm serca. Oba leki mogą też zwalniać tętno i obniżać ciśnienie, przez co możesz zemdleć. Tego połączenia się nie stosuje i zwykle można wybrać inny lek rozluźniający mięśnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • bardzo wolne tętno
  • nadmierna senność lub osłabienie
  • silny ból głowy i szybkie bicie serca po odstawieniu tyzanidyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz sotalolu z tyzanidyną i wybierz lek rozluźniający mięśnie, który nie wydłuża odstępu QT i nie zwalnia rytmu serca. Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Tyzanidyny w dużych dawkach nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Jeśli lekarz mimo to uzna połączenie za konieczne, należy przed rozpoczęciem ocenić odstęp QT, wyrównać hipokaliemię i monitorować EKG, ciśnienie tętnicze i tętno[3]. Tyzanidyny nie należy odstawiać nagle u pacjenta przyjmującego leki hipotensyjne[2].

Skutek kliniczny

Możliwe addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu torsade de pointes oraz nasilona bradykardia i niedociśnienie tętnicze z omdleniami. Po nagłym odstawieniu tyzanidyny u osób przyjmujących leki hipotensyjne obserwowano nadciśnienie i tachykardię z odbicia, w skrajnych przypadkach prowadzące do udaru mózgu[2].

Mechanizm

Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża odstęp QT i może wywołać torsade de pointes, zwłaszcza przy bradykardii i hipokaliemii[3]. Tyzanidyna przy dużych dawkach i dużych stężeniach w osoczu również wydłuża odstęp QT[2]. Tyzanidyna jako agonista receptorów alfa-2 obniża ciśnienie tętnicze i może zwalniać rytm serca, co sumuje się z działaniem beta-adrenolitycznym sotalolu[2]. Bradykardia wywołana tym połączeniem dodatkowo zwiększa proarytmiczne ryzyko sotalolu[3].

Metabolizm i transportery

  • Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed i w trakcie leczenia
  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • czynność nerek (klirens kreatyniny)
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

baklofentolperyzon

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki tyzanidynydawka · tyzanidynaryzyko rośnieWydłużenie odstępu QT przez tyzanidynę dotyczy przede wszystkim dużych dawek i dużych stężeń w osoczu, dlatego ryzyko arytmii rośnie wraz z dawką.
Obniżony klirens kreatyninyeGFR · sotalolryzyko rośnieSotalol jest wydalany przez nerki, a przy niewydolności nerek jego stężenie i ryzyko proarytmii rosną. Przy klirensie kreatyniny poniżej 10 ml/min sotalol jest przeciwwskazany.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku częściej występują bradykardia, niedociśnienie ortostatyczne i zaburzenia elektrolitowe, które nasilają skutki tego połączenia.
Nagłe odstawienie tyzanidynykolejność włączenia · tyzanidynainne zalecenieU pacjentów przyjmujących leki hipotensyjne nagłe odstawienie tyzanidyny może wywołać nadciśnienie i tachykardię z odbicia, dlatego przy zamianie leku dawkę tyzanidyny należy zmniejszać stopniowo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaNie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy IC z inhibitorem proteazy, zwłaszcza wzmacnianym rytonawirem.Nie przyjmuj leku na zaburzenia rytmu serca, takiego jak propafenon lub flekainid, razem z lekiem na HIV z grupy inhibitorów proteazy i jak najszybciej powiedz o obu lekach lekarzowi, który ustali bezpieczne leczenie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj leku na zaburzenia rytmu serca, takiego jak propafenon lub flekainid, razem z lekiem na HIV z grupy inhibitorów proteazy i jak najszybciej powiedz o obu lekach lekarzowi, który ustali bezpieczne leczenie.

Niektóre leki stosowane w zakażeniu HIV, na przykład rytonawir, darunawir czy atazanawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na zaburzenia rytmu serca, takich jak propafenon i flekainid. Lek na serce gromadzi się wtedy we krwi i może zamiast pomagać wywołać groźne, a nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu. Dotyczy to wszystkich leków z obu tych grup. Tych leków zwykle nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • bardzo wolne albo bardzo szybkie tętno
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy IC z inhibitorem proteazy, zwłaszcza wzmacnianym rytonawirem. Połączenie flekainidu lub propafenonu z rytonawirem, sakwinawirem, typranawirem i fosamprenawirem jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL. Atazanawir i darunawir podaje się zwykle z rytonawirem lub kobicystatem, więc obowiązuje to samo ograniczenie. U pacjenta z HIV wymagającego leczenia przeciwarytmicznego trzeba rozważyć zmianę leczenia przeciwwirusowego na schemat bez wzmacniacza farmakokinetycznego. Inną możliwością jest wybór innej strategii kontroli rytmu lub częstości rytmu serca we współpracy z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, potrzebne są ścisły nadzór kardiologiczny, kontrola EKG oraz oznaczanie stężenia flekainidu, o ile jest dostępne. Hamujące działanie rytonawiru utrzymuje się przez kilka dni po jego odstawieniu, więc leku klasy IC nie należy włączać bezpośrednio po przerwaniu terapii inhibitorem proteazy.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia propafenonu lub flekainidu zwiększa ryzyko działania proarytmicznego. Mogą wystąpić bloki przewodzenia, poszerzenie zespołu QRS, bradykardia, częstoskurcz komorowy, migotanie komór i nagły zgon sercowy. Ryzyko rośnie u osób ze strukturalną chorobą serca, niewydolnością serca, zaburzeniami elektrolitowymi i upośledzoną czynnością nerek. Przy propafenonie nasila się też działanie beta-adrenolityczne, co może prowadzić do bradykardii i spadku ciśnienia.

Mechanizm

Inhibitory proteazy, zwłaszcza w schematach wzmacnianych rytonawirem, silnie hamują enzymy wątrobowe CYP3A4 i CYP2D6. Te enzymy odpowiadają za rozkład propafenonu i flekainidu. Zahamowanie metabolizmu powoduje wzrost stężenia leku przeciwarytmicznego klasy IC we krwi. Leki te mają wąski indeks terapeutyczny, więc nawet umiarkowany wzrost stężenia może być niebezpieczny. Rytonawir jest najsilniejszym inhibitorem w tej grupie. Ponieważ pozostałe inhibitory proteazy (darunawir, atazanawir, fosamprenawir, sakwinawir, typranawir) stosuje się w praktyce razem z rytonawirem lub kobicystatem, interakcja dotyczy całej klasy. Mechanizm farmakokinetyczny nakłada się na działanie farmakodynamiczne. Sakwinawir wydłuża odstępy PR i QT, a atazanawir wydłuża odstęp PR. Leki klasy IC wydłużają PR i poszerzają zespół QRS, przez co zaburzenia przewodzenia się sumują.

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu PR, szerokości zespołu QRS i odstępu QT
  • częstość rytmu serca i ciśnienie tętnicze
  • stężenie flekainidu we krwi, jeśli oznaczenie jest dostępne
  • stężenie potasu i magnezu
  • czynność nerek przy stosowaniu flekainidu
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie inhibitora proteazy z rytonawiremodstep · inhibitory proteazyinne zalecenieHamowanie enzymów przez rytonawir ustępuje stopniowo przez kilka dni po odstawieniu, więc lek klasy IC należy włączać z opóźnieniem i pod kontrolą EKG.
eGFR ≤ 35pacjentryzyko rośnieFlekainid jest w znacznej części wydalany przez nerki, dlatego upośledzona czynność nerek dodatkowo zwiększa jego stężenie i nasila ryzyko działania proarytmicznego przy zahamowanym metabolizmie wątrobowym.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaPołączenie leku przeciwarytmicznego klasy IC z przeciwpsychotyczną pochodną indolu jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca.Nie przyjmuj leku na arytmię z tej grupy razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj leku na arytmię z tej grupy razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak propafenon i flekainid, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, wpływają na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca, które czasem prowadzi do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Dlatego tych leków zwykle się ze sobą nie łączy. Lurazydon działa na serce znacznie słabiej i lekarz może go wybrać, jeśli musisz przyjmować lek na arytmię.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo uczucie bardzo szybkiego lub nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
  • nagła utrata przytomności z drgawkami
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie leku przeciwarytmicznego klasy IC z przeciwpsychotyczną pochodną indolu jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca. Zyprazydonu ani sertindolu nie łączy się z propafenonem ani flekainidem. Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek o małym wpływie na odstęp QT, na przykład arypiprazol, kariprazynę albo lurazydon. Gdy kontrola rytmu wymaga leku klasy IC, nie należy go zastępować innym lekiem wydłużającym QT, a decyzję o zmianie leczenia przeciwarytmicznego powinien podjąć kardiolog. Jeżeli wybrano lurazydon, przed jego włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego warto wykonać EKG oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i poszerzeniem zespołu QRS, a w konsekwencji częstoskurczem typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest największe przy sertindolu i zyprazydonie, przy dużych dawkach, w hipokaliemii lub hipomagnezemii, w bradykardii, w niewydolności serca, u osób starszych oraz przy upośledzonej czynności nerek w przypadku flekainidu.

Mechanizm

Główny mechanizm to addycja działania na elektrofizjologię serca. Leki przeciwarytmiczne klasy IC blokują szybkie kanały sodowe, spowalniają przewodzenie i poszerzają zespół QRS, co wydłuża odstęp QT. Same mają też działanie proarytmiczne. Zyprazydon i sertindol blokują kanał potasowy hERG i wyraźnie wydłużają repolaryzację komór. Suma tych efektów zwiększa ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes i innych komorowych zaburzeń rytmu. Dodatkowo propafenon hamuje CYP2D6, który uczestniczy w metabolizmie sertindolu. Może więc zwiększać stężenie sertindolu i nasilać wydłużenie QT. Ten mechanizm dotyczy wszystkich leków obu grup z wyjątkiem lurazydonu, który nie wydłuża istotnie odstępu QT.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc i szerokości zespołu QRS przed włączeniem leczenia i po każdej zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • czynność nerek (eGFR) u pacjentów leczonych flekainidem
  • częstość akcji serca i objawy bradykardii
  • kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia zgłaszane przez pacjenta

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 35leki przeciwarytmiczne klasy ICryzyko rośnieFlekainid jest w dużej części wydalany przez nerki. Przy upośledzonej czynności nerek kumuluje się, co nasila poszerzenie QRS, wydłużenie QT i ryzyko arytmii przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwpsychotycznego wydłużającego QT.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, które zwiększają podatność na arytmie wywołane lekami.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.