Interakcje / Repaglinid / Repaglinid i takrolimus
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować pod warunkiem regularnej kontroli glikemii, zwłaszcza po każdej zmianie dawki lub stężenia takrolimusu.
Mierz cukier regularnie, a po każdej zmianie dawki takrolimusu częściej, i pokazuj wyniki lekarzowi, który może dostosować dawkę repaglinidu.
Niekorzystna interakcjaRepaglinid+ TakrolimusPołączenie można stosować pod warunkiem regularnej kontroli glikemii, zwłaszcza po każdej zmianie dawki lub stężenia takrolimusu.Mierz cukier regularnie, a po każdej zmianie dawki takrolimusu częściej, i pokazuj wyniki lekarzowi, który może dostosować dawkę repaglinidu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier regularnie, a po każdej zmianie dawki takrolimusu częściej, i pokazuj wyniki lekarzowi, który może dostosować dawkę repaglinidu.
Takrolimus, lek chroniący przeszczep, może podnosić poziom cukru we krwi i osłabiać działanie repaglinidu. Gdy dawka takrolimusu się zmienia, zmienia się też poziom cukru. Po zwiększeniu dawki cukier może rosnąć, a po jej zmniejszeniu może spaść za nisko. Te leki można przyjmować razem, ale trzeba pilnować poziomu cukru.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie i suchość w ustach
- częste oddawanie moczu
- drżenie rąk, poty i nagły głód
- kołatanie serca, zawroty głowy lub dezorientacja
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem regularnej kontroli glikemii, zwłaszcza po każdej zmianie dawki lub stężenia takrolimusu. Dawkę repaglinidu dostosowuje się do pomiarów glukozy. Przy zamianie takrolimusu na cyklosporynę pamiętaj o wyraźnym wzroście ekspozycji na repaglinid i potrzebie unikania tego połączenia.[1]
Skutek kliniczny
Podczas włączania takrolimusu lub zwiększania jego stężenia kontrola glikemii może się pogorszyć mimo stałej dawki repaglinidu, aż do hiperglikemii. Przy zmniejszaniu dawki lub odstawianiu takrolimusu zapotrzebowanie na lek przeciwcukrzycowy spada, a dotychczasowa dawka repaglinidu może prowadzić do hipoglikemii.
Mechanizm
Główny problem ma charakter farmakodynamiczny. Takrolimus jako inhibitor kalcyneuryny hamuje wydzielanie insuliny przez komórki beta trzustki i nasila insulinooporność, przez co podnosi glikemię i osłabia działanie repaglinidu. Siła tego efektu zależy od stężenia takrolimusu we krwi. Repaglinid jest metabolizowany głównie przez CYP2C8, w mniejszym stopniu przez CYP3A4, a do wątroby trafia z udziałem transportera OATP1B1.[1] Cyklosporyna, inny inhibitor kalcyneuryny i inhibitor OATP1B1, zwiększa AUC repaglinidu 2,5‑krotnie i Cmax 1,8‑krotnie.[1] Takrolimus nie jest uznawany za klinicznie istotny inhibitor OATP1B1 ani CYP2C8, dlatego podobnego wzrostu ekspozycji na repaglinid nie należy oczekiwać, choć nie potwierdzono tego w badaniach. Takrolimus jest substratem CYP3A4, a repaglinid nie wpływa w istotny sposób na ten enzym, więc zmiany stężenia takrolimusu nie są spodziewane.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia na czczo i po posiłkach, częściej po zmianie dawki takrolimusu
- HbA1c co około 3 miesiące
- objawy hipoglikemii przy zmniejszaniu dawki takrolimusu
- stężenie minimalne takrolimusu we krwi zgodnie z planem ośrodka transplantacyjnego
Kiedy ocena się zmienia
| Takrolimus włączany u pacjenta leczonego repaglinidemkolejność włączenia · takrolimus | inne zalecenie | Po włączeniu takrolimusu należy spodziewać się pogorszenia kontroli glikemii. Konieczne jest częstsze oznaczanie glukozy i możliwe zwiększenie dawki repaglinidu. |
| Zmniejszenie dawki lub odstawienie takrolimusudawka · takrolimus | inne zalecenie | Po obniżeniu stężenia takrolimusu rośnie ryzyko hipoglikemii przy dotychczasowej dawce repaglinidu. Należy rozważyć zmniejszenie dawki repaglinidu na podstawie pomiarów glikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaRepaglinida alkoholNie jest to połączenie przeciwwskazane.Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli już się pije, to tylko w małej ilości i razem z posiłkiem, obserwując objawy niedocukrzenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli już się pije, to tylko w małej ilości i razem z posiłkiem, obserwując objawy niedocukrzenia.
Alkohol może zaburzać działanie repaglinidu na poziom cukru we krwi. Najczęściej zwiększa ryzyko niedocukrzenia, szczególnie gdy pije się go bez jedzenia albo w większej ilości. Objawy niedocukrzenia łatwo pomylić z działaniem alkoholu, więc można nie zauważyć, że dzieje się coś groźnego. Ulotka leku zaleca zwracać uwagę na objawy niedocukrzenia po spożyciu alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, kołatanie serca
- nadmierne pocenie się, uczucie głodu
- osłabienie, zawroty głowy, ból głowy
- drażliwość, niepokój, trudności z koncentracją
- splątanie, senność, zaburzenia mowy
- utrata przytomności (wezwij pomoc)
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest to połączenie przeciwwskazane. Pacjentowi z cukrzycą leczonemu repaglinidem należy zalecić unikanie alkoholu albo ścisłe ograniczenie jego ilości, picie wyłącznie razem z posiłkiem i nigdy bez jedzenia. Pacjent powinien znać objawy hipoglikemii i umieć ją rozpoznać. Należy zwrócić uwagę na pojawiające się objawy hipoglikemii.[1] Repaglinid przyjmuje się tuż przed posiłkiem, więc przy pominięciu posiłku dawkę również się pomija.
Skutek kliniczny
Ryzyko hipoglikemii, także opóźnionej i przedłużonej, oraz nieprzewidywalne wahania glikemii. Objawy niedocukrzenia (zawroty głowy, drażliwość, splątanie, senność) mogą być pomylone z upojeniem alkoholowym, więc rozpoznanie i leczenie bywa spóźnione. U pacjentów przyjmujących jednocześnie leki beta-adrenolityczne objawy hipoglikemii mogą być dodatkowo maskowane.[1]
Mechanizm
Alkohol hamuje glukoneogenezę w wątrobie i utrudnia organizmowi odbudowę poziomu glukozy, a repaglinid zwiększa wydzielanie insuliny niezależnie od tego, czy pacjent zjadł posiłek. Oba działania sumują się w kierunku hipoglikemii. ChPL wymienia alkohol wśród substancji, które mogą zwiększać i przedłużać działanie hipoglikemizujące repaglinidu.[1] Ulotka dla pacjenta opisuje zjawisko odwrotnie, bo mówi o możliwym zmniejszeniu zdolności leku do obniżania glikemii po alkoholu.[1] Oba kierunki to zaburzenie wyrównania glikemii. Klinicznie groźniejsza jest hipoglikemia, zwłaszcza gdy alkohol pije się bez jedzenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy hipoglikemii w trakcie i po spożyciu alkoholu, także następnego dnia
- samokontrola glikemii przy planowanym spożyciu alkoholu i po nim
- jednoczesne stosowanie leków beta-adrenolitycznych, które mogą maskować objawy hipoglikemii
- regularność posiłków u pacjenta, który pije alkohol
- funkcja wątroby u pacjentów regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu silniej hamuje glukoneogenezę i nasila ryzyko ciężkiej, przedłużonej hipoglikemii, a zaburzenia świadomości utrudniają samodzielne rozpoznanie objawów. Takim pacjentom należy jednoznacznie odradzać picie alkoholu. |
| Przewlekłe, regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Regularne picie alkoholu może uszkadzać wątrobę. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do repaglinidu, więc u takich pacjentów należy rozważyć ocenę wątroby i ewentualną zmianę leczenia przez lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTakrolimusa alkoholNie ma przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol może nasilić zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne, i że w razie takich objawów nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do minimum i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy zauważysz zaburzenia widzenia lub zawroty głowy.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do minimum i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy zauważysz zaburzenia widzenia lub zawroty głowy.
Alkohol może nasilać działania niepożądane takrolimusu, takie jak zaburzenia widzenia, zawroty głowy czy drżenia. Po wypiciu alkoholu możesz gorzej widzieć lub gorzej się koncentrować. Przy tym leku najbezpieczniej ograniczyć alkohol do minimum i ustalić z lekarzem, czy w ogóle możesz go pić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pogorszenie lub zamazanie widzenia
- zawroty głowy lub trudności z koncentracją
- drżenie rąk
- silny ból głowy lub splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol może nasilić zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne, i że w razie takich objawów nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.[1] U chorego po przeszczepie, leczonego lekiem o wąskim przedziale terapeutycznym, rozsądnie jest ograniczać alkohol do minimum i omówić dopuszczalną ilość z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilać zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne wywoływane przez takrolimus, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[1]
Mechanizm
Takrolimus może powodować zaburzenia widzenia i zaburzenia neurologiczne, a alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy, więc oba działania mogą się nakładać.[1] Wpływu etanolu na metabolizm takrolimusu przez CYP3A4 ani na jego stężenie we krwi nie opisano w dostępnych źródłach, dlatego nie zakładamy interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zaburzenia widzenia
- objawy neurologiczne, takie jak drżenia, bóle głowy, zawroty głowy lub splątanie
- stężenie takrolimusu we krwi zgodnie ze schematem kontroli ustalonym przez ośrodek transplantacyjny
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 309
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ TakrolimusNie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo takrolimusem.Jeśli przyjmujesz takrolimus w kapsułkach lub tabletkach, nie zaczynaj brać hydroksyzyny i zapytaj lekarza o bezpieczniejszy lek na świąd lub uspokojenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz takrolimus w kapsułkach lub tabletkach, nie zaczynaj brać hydroksyzyny i zapytaj lekarza o bezpieczniejszy lek na świąd lub uspokojenie.
Hydroksyzyna i takrolimus przyjmowany doustnie mogą razem zaburzać pracę serca. Każdy z tych leków może wpływać na rytm serca, a razem ryzyko groźnej arytmii rośnie. Dotyczy to zwłaszcza osób po przeszczepie, u których często brakuje magnezu we krwi. Takrolimus w maści na skórę praktycznie nie stwarza tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność z uczuciem niepokoju w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo takrolimusem[1]. W świądzie lub alergii wybierz lek przeciwhistaminowy o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący po ocenie ryzyka zdecyduje inaczej, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonaj EKG oraz oznacz magnez i potas, a stężenie takrolimusu utrzymuj w zakresie docelowym[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy wysokim stężeniu takrolimusu, hipomagnezemii, hipokaliemii, bradykardii lub chorobie serca.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes[1]. Takrolimus wydłuża odstęp QT, a przy wzroście jego stężenia we krwi zaleca się kontrolę EKG[2]. Dodatkowo takrolimus często powoduje hipomagnezemię, która sama jest czynnikiem ryzyka wydłużenia QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – hydroksyzyna hamuje CYP3A4 dopiero w stężeniach znacznie większych niż osiągane w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie takrolimusu we krwi (trough)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (maść)droga podania · takrolimus | ryzyko maleje | Takrolimus stosowany miejscowo na skórę daje minimalne stężenia ogólnoustrojowe, więc addycyjne wydłużenie QT jest mało prawdopodobne. Hydroksyzynę można stosować po ocenie innych czynników ryzyka wydłużenia QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ TakrolimusNie stosuj neomycyny miejscowo u pacjenta leczonego takrolimusem, ponieważ neomycyny nie łączy się z innymi lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi.Nie stosuj aerozolu z neomycyną, gdy przyjmujesz takrolimus, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj aerozolu z neomycyną, gdy przyjmujesz takrolimus, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Takrolimus może obciążać nerki, a neomycyna, nawet stosowana na skórę, też może im szkodzić i uszkadzać słuch. Razem te leki zwiększają ryzyko kłopotów z nerkami. Ryzyko jest większe, gdy smarujesz uszkodzoną skórę, duży obszar ciała albo stosujesz lek długo. Tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny miejscowo u pacjenta leczonego takrolimusem, ponieważ neomycyny nie łączy się z innymi lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi[1]. Wybierz antybiotyk miejscowy bez działania nefro- i ototoksycznego, np. kwas fusydowy albo mupirocynę. Jeśli neomycyna została już zastosowana, oceń czynność nerek i zapytaj o objawy ze strony słuchu.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek, w tym nasilenie nefropatii wywołanej takrolimusem u pacjenta po przeszczepieniu, oraz zwiększone ryzyko uszkodzenia słuchu. Upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji wchłoniętej neomycyny i dalszemu nasileniu toksyczności.
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a takrolimus działa nefrotoksycznie. Wchłonięta do krążenia część neomycyny może sumować się z nefrotoksycznością takrolimusu. Wchłanianie neomycyny przez nieuszkodzoną skórę jest małe, ale rośnie przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, owrzodzenia i zmiany sączące oraz przy długim leczeniu. Długotrwałe łączenie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza
- słuch i równowaga (szumy uszne, niedosłuch, zawroty głowy)
- stan skóry w miejscu aplikacji (uszkodzenia, rozległość zmian)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe łączenie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Skóra uszkodzona, duża powierzchnia, owrzodzenia lub zmiany sączącedroga podania · neomycyna | ryzyko rośnie | Na uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny rośnie, a takie stosowanie jest przeciwwskazane niezależnie od innych leków. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek wchłonięta neomycyna może się kumulować, co dodatkowo zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności u pacjenta leczonego takrolimusem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneRepaglinid+ Kwas salicylowyNie stosuj plastrów ani maści keratolitycznych z kwasem salicylowym do usuwania odcisków i modzeli u pacjenta leczonego repaglinidem.Nie stosuj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i pokaż zmiany na stopach lekarzowi lub podologowi.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i pokaż zmiany na stopach lekarzowi lub podologowi.
Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz repaglinid, nie usuwaj odcisków plastrami ani maściami z kwasem salicylowym. Te preparaty mogą uszkodzić skórę stopy, a u osób z cukrzycą nawet mała rana goi się gorzej i łatwo się zakaża. Kwas salicylowy stosowany na dużą powierzchnię skóry może też przenikać do krwi i nasilać obniżanie cukru przez repaglinid.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz, rana lub ból skóry w miejscu stosowania
- rana na stopie, która się nie goi
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód, osłabienie lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj plastrów ani maści keratolitycznych z kwasem salicylowym do usuwania odcisków i modzeli u pacjenta leczonego repaglinidem[1]. Zmiany na stopach u chorego na cukrzycę powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztworu kwasu salicylowego nie stosuje się na rozległe powierzchnie skóry ani na zmiany zapalne i sączące[2]. Przy stosowaniu salicylanów razem z repaglinidem należy brać pod uwagę nasilenie działania hipoglikemizującego i kontrolować glikemię[3].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy z owrzodzeniem i zakażeniem, które u chorego na cukrzycę może prowadzić do zespołu stopy cukrzycowej. Przy znacznym wchłanianiu salicylanu możliwe jest nasilenie hipoglikemii.
Mechanizm
Plaster z kwasem salicylowym na odciski jest przeciwwskazany u chorych na cukrzycę, a więc u każdego pacjenta leczonego repaglinidem[1]. Stężony kwas salicylowy działa silnie złuszczająco i może uszkodzić skórę stopy, co przy neuropatii i niedokrwieniu kończyn sprzyja owrzodzeniom i zakażeniom. Salicylany wchłonięte do krążenia ogólnego mogą dodatkowo nasilać i przedłużać hipoglikemizujące działanie repaglinidu[3]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie zwykle jest niewielkie, ale zwiększa się na dużej powierzchni, na uszkodzonej skórze i pod opatrunkiem okluzyjnym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęcherze, rany, owrzodzenia
- stężenie glukozy we krwi przy stosowaniu kwasu salicylowego na większą powierzchnię skóry
- objawy hipoglikemii
Bezpieczniejsze alternatywy
mocznik (kremy zmiękczające zrogowaciały naskórek)
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór na skórę 2% stosowany krótko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy roztworze o niskim stężeniu stosowanym krótko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię skóry poza stopami wchłanianie salicylanu jest niewielkie i nasilenie działania repaglinidu jest mało prawdopodobne. Roztworu nie stosuje się na rozległe powierzchnie skóry ani na zmiany zapalne i sączące. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
Połączenie przeciwwskazaneRepaglinid+ FenylefrynaDoustnych preparatów z fenylefryną nie wydaje się osobom leczonym repaglinidem, ponieważ fenylefryna doustna jest przeciwwskazana w cukrzycy.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie i grypę z fenylefryną, tylko zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie i grypę z fenylefryną, tylko zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Repaglinid przyjmujesz z powodu cukrzycy, a fenylefryny w tabletkach i saszetkach na przeziębienie nie powinny przyjmować osoby chore na cukrzycę. Fenylefryna może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie leku na cukrzycę. Może też podnosić ciśnienie i przyspieszać pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca lub szybkie bicie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie tętnicze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Doustnych preparatów z fenylefryną nie wydaje się osobom leczonym repaglinidem, ponieważ fenylefryna doustna jest przeciwwskazana w cukrzycy[1][2]. Przy objawach przeziębienia należy zaproponować leczenie miejscowe o krótkim czasie stosowania lub preparaty bez sympatykomimetyków. Jeżeli pacjent już przyjął fenylefrynę, powinien częściej kontrolować glikemię i ciśnienie tętnicze do czasu jej odstawienia.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie czynności serca. U chorych z towarzyszącymi chorobami układu krążenia rośnie ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Mechanizm
Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną pobudzającą receptory alfa-adrenergiczne. Leki sympatykomimetyczne mogą podnosić stężenie glukozy we krwi i osłabiać działanie leków przeciwcukrzycowych, w tym repaglinidu. Fenylefryny podawanej doustnie nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. Fenylefryna zwiększa też ciśnienie tętnicze i obciąża układ krążenia, co u chorych na cukrzycę, często z chorobami serca i naczyń, ma szczególne znaczenie. Nie stosuje się jej w nadciśnieniu tętniczym, chorobie wieńcowej i zaburzeniach rytmu serca[1][2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (do nosa)oksymetazolina (do nosa)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna podawana do nosa przez krótki czas wchłania się ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu, więc ryzyko wpływu na glikemię i ciśnienie jest małe. Należy ograniczyć stosowanie do kilku dni i nie łączyć z doustnymi sympatykomimetykami. |
| Do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo, ale przy wyższych stężeniach może podnosić ciśnienie tętnicze. U chorych na cukrzycę z chorobami układu krążenia warto kontrolować ciśnienie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaNależy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i inhibitora kalcyneuryny poza ustalonymi schematami transplantacyjnymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, wymaga ono decyzji specjalisty i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń.Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, a w razie gorączki lub innych objawów zakażenia od razu się z nim skontaktuj.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, a w razie gorączki lub innych objawów zakażenia od razu się z nim skontaktuj.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, a stosowane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Dotyczy to na przykład takrolimusu lub cyklosporyny przyjmowanych razem z fingolimodem, teriflunomidem, leflunomidem, tofacytynibem albo natalizumabem. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, także takich, które u zdrowych osób zdarzają się rzadko. Niektóre połączenia, np. mykofenolanu z takrolimusem po przeszczepieniu, są jednak zamierzone i lekarz stosuje je celowo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- uporczywy kaszel lub duszność
- pęcherzyki na skórze, półpasiec lub opryszczka o ciężkim przebiegu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i inhibitora kalcyneuryny poza ustalonymi schematami transplantacyjnymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, wymaga ono decyzji specjalisty i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń. ChPL tofacytynibu nie zaleca skojarzenia z silnymi lekami immunosupresyjnymi, takimi jak takrolimus i cyklosporyna. ChPL modulatorów receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) odradza jednoczesne leczenie immunosupresyjne. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących terapię immunosupresyjną. Przy zmianie leczenia z leflunomidu lub teriflunomidu na inhibitor kalcyneuryny trzeba uwzględnić bardzo długie utrzymywanie się leku w organizmie i rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po odstawieniu modulatora receptora S1P również należy odczekać do odbudowy liczby limfocytów. Jeśli połączenie z cyklosporyną jest nieuniknione, warto rozważyć niższą dawkę tofacytynibu.
Skutek kliniczny
Zwiększa się ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym reaktywacji wirusów z grupy herpes, CMV, wirusa BK i gruźlicy. Rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P[1]. W dłuższej perspektywie może wzrosnąć ryzyko chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów skóry. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania hepatotoksyczności i cytopenii. Interakcja jest wspólna dla większości leków obu grup o działaniu ogólnoustrojowym, z wyjątkiem leków wymienionych jako wyjątki.
Mechanizm
Inhibitory kalcyneuryny hamują aktywację limfocytów T przez blokowanie szlaku kalcyneuryna–NFAT i wytwarzania interleukiny 2. Leki grupy A osłabiają odporność innymi drogami. Modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych. Teriflunomid i leflunomid hamują syntezę pirymidyn w dzielących się limfocytach. Tofacytynib hamuje kinazy JAK. Natalizumab blokuje migrację limfocytów do tkanek. Inebilizumab usuwa limfocyty B, a tolebrutynib hamuje kinazę Brutona. Te działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Dochodzą do tego słabsze mechanizmy farmakokinetyczne. Cyklosporyna hamuje CYP3A4, przez co może zwiększać ekspozycję na tofacytynib. Hamuje też transporter BCRP, przez co może zwiększać ekspozycję na teriflunomid, który jest aktywnym metabolitem leflunomidu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofilów
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych, oraz w razie potrzeby wiremia CMV i BK
- aktywność aminotransferaz i bilirubina, szczególnie przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- stężenie takrolimusu lub cyklosporyny we krwi oraz czynność nerek
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
- kontrola skóry w kierunku nowotworów przy długotrwałym leczeniu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (maść z takrolimusem, krople do oczu z cyklosporyną)droga podania · inhibitory kalcyneuryny | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu takrolimusu na skórę lub cyklosporyny do oka wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie i istotna addycja immunosupresji jest mało prawdopodobna. |
| Pełna eliminacja leku lub odbudowa liczby limfocytów po odstawieniuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, a po modulatorach receptora S1P liczba limfocytów wraca do normy z opóźnieniem. Przy zamianie na inhibitor kalcyneuryny należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji lub odczekanie do odbudowy limfocytów. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń i nowotworów przy skojarzonej immunosupresji jest większe, co ChPL tofacytynibu podkreśla szczególnie. |
Źródła
- Schmedt N, Andersohn F, Garbe E. Signals of progressive multifocal leukoencephalopathy for immunosuppressants: a disproportionality analysis of spontaneous reports within the US Adverse Event Reporting System (AERS). Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2012;21(11):1216-20. doi: 10.1002/pds.3320. PMID: 22821419.
Połączenie przeciwwskazaneTakrolimus+ CydofowirNie należy podawać cydofowiru pacjentowi leczonemu takrolimusem, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym.Jeśli lekarz planuje podać ci cydofowir, powiedz mu, że przyjmujesz takrolimus, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki takrolimusu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz planuje podać ci cydofowir, powiedz mu, że przyjmujesz takrolimus, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki takrolimusu na własną rękę.
Takrolimus i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem bardzo zwiększają to ryzyko. U osoby po przeszczepie może to zagrozić także przeszczepionemu narządowi. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą, a lekarz szuka innego leczenia zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- pienisty moczu lub zmiana jego barwy
- nasilone zmęczenie, nudności
- drżenie rąk, splątanie lub drgawki
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionej nerki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy podawać cydofowiru pacjentowi leczonemu takrolimusem, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. ChPL takrolimusu również zaleca unikanie tego połączenia, a jeśli nie da się go uniknąć, monitorowanie czynności nerek i innych działań niepożądanych oraz w razie potrzeby dostosowanie dawki takrolimusu[2]. W praktyce należy wybrać inny lek przeciwwirusowy albo, gdy cydofowir jest jedyną opcją i lekarz prowadzący świadomie przyjmuje ryzyko poza wskazaniami ChPL, decyzję podejmuje zespół transplantacyjny przy ścisłym monitorowaniu nerek i stężenia takrolimusu.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ostrym uszkodzeniem nerek, a u biorcy przeszczepu nerki także utratą czynności przeszczepu. Pogorszenie czynności nerek z kolei uniemożliwia dalsze podawanie cydofowiru, który jest przeciwwskazany w niewydolności nerek[1]. Takrolimus może dodatkowo nasilać objawy neurotoksyczne[2].
Mechanizm
Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowir uszkadza głównie cewki bliższe nerki, a takrolimus jako inhibitor kalcyneuryny działa nefrotoksycznie przez obkurczenie naczyń nerkowych i włóknienie śródmiąższowe. ChPL takrolimusu wymienia cydofowir wśród leków, które mogą nasilać działanie nefrotoksyczne lub neurotoksyczne takrolimusu[2]. ChPL cydofowiru przeciwwskazuje jego podawanie razem z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz i glukozuria jako wczesne objawy uszkodzenia cewek
- stężenie takrolimusu we krwi (stężenie najmniejsze)
- fosforany, potas i dwuwęglany w surowicy
- czynność przeszczepu
- objawy neurotoksyczności
Bezpieczniejsze alternatywy
marybawir
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórę lub błony śluzowe (stosowanie poza wskazaniami)droga podania · cydofowir | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu cydofowiru wchłanianie ogólnoustrojowe jest zwykle mniejsze niż po wlewie dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności może być mniejsze. ChPL dotyczy wyłącznie podania dożylnego, a danych o bezpieczeństwie takiego połączenia brak, dlatego nadal należy kontrolować czynność nerek i stężenie takrolimusu. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Cydofowir jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek niezależnie od innych leków, a u biorców przeszczepu z upośledzoną czynnością nerek połączenie z takrolimusem jest tym bardziej wykluczone. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTakrolimus+ CyzaprydNie łączy się cyzaprydu z takrolimusem stosowanym ogólnoustrojowo.Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, a jeśli już go bierzesz razem z takrolimusem, skontaktuj się jeszcze dziś z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj takrolimusu na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, a jeśli już go bierzesz razem z takrolimusem, skontaktuj się jeszcze dziś z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj takrolimusu na własną rękę.
Takrolimus i cyzapryd mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Cyzapryd może też zmieniać ilość takrolimusu we krwi, a to grozi uszkodzeniem nerek albo osłabieniem ochrony przeszczepu. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie bliskiego omdlenia
- omdlenie
- drżenie rąk, bóle głowy lub dezorientacja
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się cyzaprydu z takrolimusem stosowanym ogólnoustrojowo. Cyzapryd należy zastąpić lekiem bez działania wydłużającego QT, a takrolimusu nie zmienia się bez decyzji transplantologa. Jeśli pacjent już przyjmował oba leki, po odstawieniu cyzaprydu należy oznaczyć stężenie takrolimusu we krwi, wykonać EKG i skontrolować stężenie potasu i magnezu[1]. Hipokaliemia i hipomagnezemia dodatkowo przeciwwskazują stosowanie cyzaprydu[2].
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem ciężkich zaburzeń rytmu – częstoskurczu komorowego, migotania komór i częstoskurczu typu torsade de pointes[2]. Możliwa jest też zmiana stężenia takrolimusu z ryzykiem nefrotoksyczności i neurotoksyczności przy jego wzroście albo odrzucenia przeszczepu przy jego spadku[1].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cyzapryd jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[2]. Takrolimus może wydłużać odstęp QT, a ryzyko to rośnie wraz z jego stężeniem we krwi[1]. Oba leki są metabolizowane przez CYP3A4[1][2], co stwarza teoretyczną możliwość wzajemnej zmiany stężeń. Cyzapryd jako lek przyspieszający opróżnianie żołądka może ponadto zmieniać wchłanianie takrolimusu i jest wymieniany wśród leków mogących wpływać na jego stężenie[3][4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- najmniejsze stężenie takrolimusu we krwi po odstawieniu cyzaprydu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek
- objawy neurotoksyczności
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Maśćpostać · takrolimus | ryzyko maleje | Takrolimus stosowany miejscowo na skórę osiąga zwykle niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko sumowania działania na QT jest znacznie mniejsze. Ostrożność zachowuje się przy rozległych zmianach skórnych i uszkodzonej barierze naskórkowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Advagraf 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/advagraf-100013229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tacforius 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tacforius-100391948/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTakrolimus+ DziurawiecNie łącz dziurawca z takrolimusem – stosowanie dziurawca po przebytym przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, a jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem transplantologiem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, a jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem transplantologiem.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się takrolimusu. Stężenie leku we krwi może spaść tak bardzo, że przestanie chronić przeszczepiony narząd przed odrzuceniem. Nagłe odstawienie dziurawca może z kolei za bardzo podnieść poziom takrolimusu i uszkodzić nerki lub nerwy. Dotyczy to także herbatek, nalewek i mieszanek ziołowych z dziurawcem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, ból lub tkliwość w okolicy przeszczepu
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
- drżenie rąk, silny ból głowy, zaburzenia widzenia
- kołatanie serca lub omdlenie
- nasilona duszność lub zmęczenie po przeszczepieniu serca lub płuc
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz dziurawca z takrolimusem – stosowanie dziurawca po przebytym przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jeśli pacjent już przyjmuje oba produkty, nie odstawiaj dziurawca samodzielnie bez wiedzy transplantologa, tylko skieruj pacjenta do ośrodka transplantacyjnego w celu kontroli stężenia takrolimusu przed odstawieniem i po nim. Przy każdej zmianie stosowania produktów wpływających na CYP3A4 zaleca się ścisłe kontrolowanie stężenia takrolimusu we krwi pod nadzorem transplantologa, czynności przeszczepu, czynności nerek, EKG pod kątem wydłużenia odstępu QT oraz objawów neurotoksyczności, z odpowiednim dostosowaniem dawki[2].
Skutek kliniczny
Spadek stężenia takrolimusu poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym lub przewlekłym odrzuceniem przeszczepu. Odstawienie dziurawca u pacjenta, któremu dawkę takrolimusu zwiększono, prowadzi do wzrostu stężenia leku i ryzyka nefrotoksyczności, neurotoksyczności oraz wydłużenia odstępu QT[2].
Mechanizm
Dziurawiec przyjmowany regularnie pobudza izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita oraz glikoproteinę P, co przyspiesza metabolizm takrolimusu i zmniejsza jego wchłanianie z przewodu pokarmowego. Takrolimus jest metabolizowany przez CYP3A4 w wątrobie i w ścianie jelita, dlatego produkty roślinne pobudzające ten izoenzym obniżają jego stężenie we krwi, a ich odstawienie może je podnieść[2]. Systematyczne przyjmowanie dziurawca osłabia działanie cyklosporyny, innego leku z tej samej grupy inhibitorów kalcyneuryny[3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- najmniejsze stężenie takrolimusu we krwi
- czynność przeszczepu
- kreatynina i eGFR
- EKG – odstęp QT
- objawy neurotoksyczności (drżenie, ból głowy, zaburzenia widzenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dziurawca u pacjenta stosującego oba produktykolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, a stężenie takrolimusu rośnie, dlatego odstawienie wymaga kontroli stężenia i zwykle zmniejszenia dawki takrolimusu pod nadzorem transplantologa. |
| Stosowanie na skórę (olej, maść)droga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę wchłanianie ogólnoustrojowe składników dziurawca jest niewielkie i istotny wpływ na stężenie takrolimusu jest mało prawdopodobny, choć brak danych potwierdzających bezpieczeństwo u pacjentów po przeszczepieniu. |
| Pojedyncza dawkaczas leczenia · dziurawiec | ryzyko maleje | Indukcja enzymów wymaga regularnego przyjmowania przez kilka dni, więc pojedyncza filiżanka naparu nie powinna istotnie zmienić stężenia takrolimusu, ale nie uzasadnia dalszego stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.