Interakcje / Ryfaksymina / Ryfaksymina i uliprystal
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
U pacjentki bez zaburzeń czynności wątroby, np. leczonej ryfaksyminą z powodu biegunki podróżnych, uliprystal jako antykoncepcję awaryjną można stosować bez zmian.
Jeśli masz chorobę wątroby i przyjmujesz ryfaksyminę, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi przed przyjęciem tabletki „dzień po”, bo może być dla ciebie lepsza inna metoda.
Interakcja o niejasnym znaczeniuRyfaksymina+ UliprystalU pacjentki bez zaburzeń czynności wątroby, np. leczonej ryfaksyminą z powodu biegunki podróżnych, uliprystal jako antykoncepcję awaryjną można stosować bez zmian.Jeśli masz chorobę wątroby i przyjmujesz ryfaksyminę, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi przed przyjęciem tabletki „dzień po”, bo może być dla ciebie lepsza inna metoda.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli masz chorobę wątroby i przyjmujesz ryfaksyminę, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi przed przyjęciem tabletki „dzień po”, bo może być dla ciebie lepsza inna metoda.
Ryfaksymina to antybiotyk, który działa głównie w jelitach i prawie nie przenika do krwi. Dlatego zwykle nie osłabia działania tabletki „dzień po” z uliprystalem. U osób z ciężką chorobą wątroby więcej leku dostaje się do krwi i nie można wykluczyć, że tabletka „dzień po” zadziała wtedy słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- spóźniająca się miesiączka
- nietypowe, skąpe krwawienie zamiast miesiączki
- objawy wczesnej ciąży, takie jak nudności lub tkliwość piersi
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjentki bez zaburzeń czynności wątroby, np. leczonej ryfaksyminą z powodu biegunki podróżnych, uliprystal jako antykoncepcję awaryjną można stosować bez zmian. U pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby, która przyjmuje ryfaksyminę lub przyjmowała ją w ostatnich 4 tygodniach, rozważ wkładkę wewnątrzmaciczną zawierającą miedź jako niehormonalną antykoncepcję awaryjną, analogicznie do postępowania przy induktorach enzymatycznych.[1] Uliprystalu stosowanego w leczeniu mięśniaków macicy nie podaje się chorym z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby, niezależnie od ryfaksyminy.[2]
Skutek kliniczny
U osób bez chorób wątroby nie należy oczekiwać istotnego osłabienia działania uliprystalu. U chorych z zaburzeniami czynności wątroby, np. leczonych ryfaksyminą z powodu encefalopatii wątrobowej, teoretycznie możliwe jest zmniejszenie stężenia uliprystalu i osłabienie skuteczności antykoncepcji awaryjnej, co może skutkować niezamierzoną ciążą.
Mechanizm
Ryfaksymina jest słabym induktorem CYP3A4 w badaniach in vitro, ale u zdrowych ochotników nie wpływa znacząco na farmakokinetykę substratów CYP3A4.[3] U chorych z zaburzeniami czynności wątroby narażenie ogólnoustrojowe na ryfaksyminę jest większe i nie można wykluczyć obniżenia ekspozycji na substraty CYP3A4, w tym doustne leki antykoncepcyjne.[3] Octan uliprystalu jest metabolizowany przez CYP3A4, a silny induktor tego enzymu (ryfampicyna) zmniejsza ekspozycję na uliprystal nawet około 10-krotnie.[1] Uliprystal prawdopodobnie nie wpływa na klirens leków metabolizowanych przez CYP, a jego możliwe hamowanie P-gp ma małe prawdopodobieństwo konsekwencji klinicznych.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Ryfaksymina – słaby induktor CYP3A4[4], uliprystal – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Uliprystal – inhibitor CYP3A4[5], ryfaksymina – substrat CYP3A4[4]
- Uliprystal – inhibitor P-gp[5], ryfaksymina – umiarkowanie wrażliwy substrat P-gp[4]
- Ryfaksymina: słaby induktor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4], umiarkowanie wrażliwy substrat P-gp[4]
- Uliprystal: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP2E1[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki u pacjentek z zaburzeniami czynności wątroby przyjmujących ryfaksyminę
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 550 mgryfaksymina | ryzyko rośnie | Dawka 550 mg ryfaksyminy jest stosowana głównie u chorych z encefalopatią wątrobową, u których większe narażenie ogólnoustrojowe na ryfaksyminę może obniżać ekspozycję na substraty CYP3A4. U takich pacjentek przy potrzebie antykoncepcji awaryjnej rozważ wkładkę wewnątrzmaciczną zawierającą miedź. |
| 5 mgdawka · uliprystal | inne zalecenie | Uliprystal w dawce 5 mg stosowany w leczeniu mięśniaków macicy jest przeciwwskazany przy istniejących zaburzeniach czynności wątroby, które są częstym wskazaniem do ryfaksyminy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xifaxan 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xifaxan-100136529/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xifaxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xifaxan-100136529/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieRyfaksyminaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani odstępu między lekiem a alkoholem z powodu samej interakcji.Jeśli masz chorobę wątroby, nie pij alkoholu, a w innych przypadkach ogranicz go na czas biegunki i leczenia.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Jeśli masz chorobę wątroby, nie pij alkoholu, a w innych przypadkach ogranicz go na czas biegunki i leczenia.
Nie ma dowodów na to, że alkohol zaburza działanie ryfaksyminy albo że lek zmienia działanie alkoholu. Alkohol może jednak pogarszać choroby, z powodu których przyjmuje się ten lek. Dotyczy to zwłaszcza biegunki oraz chorób wątroby. Jeśli masz chorobę wątroby, lekarz najpewniej poleci Ci unikać alkoholu niezależnie od leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie biegunki lub bólu brzucha po alkoholu
- senność, splątanie lub zaburzenia koncentracji u osoby z chorobą wątroby
- pogorszenie samopoczucia po wypiciu alkoholu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki ani odstępu między lekiem a alkoholem z powodu samej interakcji. U pacjentów z chorobą wątroby zalecenie unikania alkoholu wynika z choroby podstawowej i obowiązuje niezależnie od leczenia ryfaksyminą. W biegunce i zespole jelita drażliwego warto ograniczyć alkohol, bo może on nasilać dolegliwości.
Skutek kliniczny
Nie spodziewamy się, że alkohol zmieni działanie lub bezpieczeństwo ryfaksyminy. Alkohol może jednak sam w sobie nasilać objawy chorób, w których stosuje się ten lek. Podrażnia przewód pokarmowy i może nasilać biegunkę oraz objawy zespołu jelita drażliwego. U chorych z marskością wątroby i encefalopatią wątrobową może wywołać nawrót lub pogorszenie objawów. Wynika to z choroby podstawowej, a nie z interakcji z lekiem.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej ryfaksyminy z alkoholem. Ryfaksymina działa głównie miejscowo w jelicie i jest wchłaniana w niewielkim stopniu, a według ChPL nie hamuje głównych enzymów cytochromu P-450 i nie wpływa istotnie na metabolizm leków u zdrowych ochotników. Nie ma więc podstaw, by spodziewać się wpływu na metabolizm etanolu albo odwrotnie. ChPL nie zawiera żadnych zastrzeżeń dotyczących alkoholu[1]. Nie znamy badań ani opisów przypadków, które wskazywałyby na bezpośrednią interakcję.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Nie jest wymagane z powodu interakcji. U chorych z marskością wątroby i encefalopatią obserwuj objawy neurologiczne, a w razie zażywania alkoholu skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xifaxan 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xifaxan-100136529/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xifaxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xifaxan-100136529/
Interakcja nieistotna klinicznieUliprystala alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani odkładać przyjęcia tabletki 30 mg z powodu spożytego alkoholu, bo opóźnienie antykoncepcji awaryjnej zmniejsza jej skuteczność.Przyjmij tabletkę jak najszybciej, także po alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej połknięciu, zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy potrzebujesz kolejnej dawki.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmij tabletkę jak najszybciej, także po alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej połknięciu, zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy potrzebujesz kolejnej dawki.
Alkohol nie osłabia działania tabletki „dzień po” z uliprystalem i nie nasila jej działań niepożądanych. Spożyty alkohol nie jest powodem, by odkładać przyjęcie tabletki, bo im szybciej ją weźmiesz, tym lepiej działa. Duża ilość alkoholu może wywołać wymioty, a zwymiotowanie wkrótce po połknięciu tabletki może sprawić, że lek się nie wchłonie. Jeśli przyjmujesz uliprystal dłużej z powodu mięśniaków macicy i pijesz dużo alkoholu, powiedz o tym lekarzowi, bo leku nie wolno stosować przy chorej wątrobie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty wkrótce po połknięciu tabletki
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz albo ból pod prawym łukiem żebrowym podczas dłuższego leczenia mięśniaków
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani odkładać przyjęcia tabletki 30 mg z powodu spożytego alkoholu, bo opóźnienie antykoncepcji awaryjnej zmniejsza jej skuteczność. Jeśli wkrótce po przyjęciu tabletki wystąpią wymioty, pacjentka powinna skontaktować się z farmaceutą lub lekarzem w sprawie przyjęcia kolejnej tabletki. U pacjentek leczonych uliprystalem 5 mg, które przewlekle nadużywają alkoholu, należy ocenić czynność wątroby, bo istniejące zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania tej dawki[1].
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać zmniejszenia skuteczności antykoncepcji awaryjnej ani nasilenia działań niepożądanych uliprystalu po spożyciu alkoholu. Pośrednio znaczenie mogą mieć wymioty po dużej ilości alkoholu, bo zwymiotowanie wkrótce po przyjęciu tabletki może uniemożliwić wchłonięcie leku. Nudności, bóle i zawroty głowy po uliprystalu mogą nakładać się na objawy po alkoholu, ale brak danych o wzajemnym nasilaniu tych objawów.
Mechanizm
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej uliprystalu z etanolem. Uliprystal jest metabolizowany przez CYP3A4, a wyraźne zmniejszenie jego ekspozycji wywołują silne induktory tego enzymu, takie jak ryfampicyna, która zmniejsza Cmax i AUC uliprystalu o 90% i więcej[1]. Etanol nie znajduje się wśród induktorów CYP3A4 wymienionych w ChPL uliprystalu[1]. Przewlekłe picie indukuje głównie CYP2E1, dlatego istotne zmniejszenie stężenia uliprystalu po alkoholu jest mało prawdopodobne. Charakterystyki uliprystalu 30 mg i 5 mg nie wymieniają alkoholu w przeciwwskazaniach, ostrzeżeniach ani interakcjach[1]. Jedyne wystąpienie słowa „alkohol” w ChPL tabletki 30 mg dotyczy substancji pomocniczej otoczki „poli(alkohol winylowy) (E1203)”, która nie ma związku z etanolem[1]. Produkty nie różnią się zapisem o alkoholu, natomiast ChPL uliprystalu 5 mg stosowanego w leczeniu mięśniaków macicy wymienia w przeciwwskazaniach „istniejące zaburzenia czynności wątroby”, co ma znaczenie u osób z alkoholową chorobą wątroby[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki 30 mg
- parametry czynności wątroby u pacjentek leczonych uliprystalem 5 mg, które przewlekle nadużywają alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholu z nudnościami lub wymiotamiilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Wymioty po dużej ilości alkoholu mogą usunąć tabletkę z przewodu pokarmowego przed jej wchłonięciem. Przy wymiotach wkrótce po przyjęciu tabletki 30 mg należy rozważyć ponowne podanie dawki zgodnie z zaleceniami dla antykoncepcji awaryjnej. |
| 5 mgdawka · alkohol | inne zalecenie | Uliprystal 5 mg jest przeciwwskazany przy istniejących zaburzeniach czynności wątroby. U pacjentek przewlekle nadużywających alkoholu przed leczeniem i w jego trakcie należy ocenić czynność wątroby, a przy alkoholowym uszkodzeniu wątroby leku nie stosować. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
Inne interakcje tych leków 49
Niekorzystna interakcjaDezogestrel+ UliprystalNie rozpoczynaj ani nie wznawiaj dezogestrelu bezpośrednio po przyjęciu uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej – odstęp i okres dodatkowej ochrony ustal według aktualnych zaleceń dotyczących antykoncepcji awaryjnej.Jeśli przyjęłaś tabletkę „dzień po” z uliprystalem, zapytaj farmaceutę lub lekarza, kiedy możesz wrócić do tabletek z dezogestrelem, i do tego czasu używaj prezerwatywy.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjęłaś tabletkę „dzień po” z uliprystalem, zapytaj farmaceutę lub lekarza, kiedy możesz wrócić do tabletek z dezogestrelem, i do tego czasu używaj prezerwatywy.
Tabletka „dzień po” z uliprystalem i tabletki antykoncepcyjne z dezogestrelem działają na ten sam receptor w przeciwnych kierunkach. Przyjęte zbyt blisko siebie mogą nawzajem osłabiać swoje działanie i zwiększać ryzyko ciąży. Dlatego po tabletce „dzień po” nie wracaj od razu do swoich tabletek antykoncepcyjnych i przez jakiś czas stosuj prezerwatywę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- spóźniająca się lub nietypowo skąpa miesiączka
- objawy ciąży, np. nudności, tkliwość piersi
- nieregularne krwawienia lub plamienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj ani nie wznawiaj dezogestrelu bezpośrednio po przyjęciu uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej – odstęp i okres dodatkowej ochrony ustal według aktualnych zaleceń dotyczących antykoncepcji awaryjnej. Do czasu odzyskania pełnej skuteczności dezogestrelu pacjentka powinna stosować prezerwatywę lub zachować abstynencję. Podczas leczenia uliprystalem w dawce 5 mg nie stosuje się jednocześnie antykoncepcji zawierającej wyłącznie progestagen, zaleca się metody niehormonalne[1]. Gdy kobieta stosująca dezogestrel potrzebuje antykoncepcji awaryjnej, rozważ lewonorgestrel albo wkładkę wewnątrzmaciczną zawierającą miedź, które nie wchodzą w tę interakcję.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko niezamierzonej ciąży z powodu zmniejszonej skuteczności zarówno antykoncepcji awaryjnej uliprystalem, jak i stałej antykoncepcji dezogestrelem. Możliwe są także nieregularne krwawienia.
Mechanizm
Uliprystal jest selektywnym modulatorem receptora progesteronowego o wysokim powinowactwie do tego receptora, dlatego konkuruje z progestagenami o miejsce działania. Może przez to osłabiać działanie antykoncepcyjne dezogestrelu[2]. Działanie jest obustronne – progestagen przyjęty wkrótce po uliprystalu może zmniejszać zdolność uliprystalu do opóźnienia owulacji, czyli osłabiać skuteczność antykoncepcji awaryjnej. Interakcja na poziomie metabolizmu nie ma znaczenia klinicznego, ponieważ uliprystal nie wpływa istotnie na klirens leków metabolizowanych przez CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- test ciążowy, jeśli kolejna miesiączka się opóźnia lub jest nietypowo skąpa
- stosowanie dodatkowej antykoncepcji mechanicznej po przyjęciu uliprystalu
- nieregularne krwawienia z dróg rodnych
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (antykoncepcja awaryjna)
Kiedy ocena się zmienia
| 5 mg (leczenie mięśniaków macicy)dawka · uliprystal | inne zalecenie | Przy przewlekłym leczeniu uliprystalem w dawce 5 mg nie zaleca się jednoczesnej antykoncepcji zawierającej wyłącznie progestagen, przez cały okres leczenia należy stosować metody niehormonalne. |
| Dezogestrel rozpoczęty lub wznowiony po uliprystalu 30 mgkolejność włączenia · dezogestrel | ryzyko rośnie | Rozpoczęcie lub wznowienie dezogestrelu bezpośrednio po uliprystalu stosowanym w antykoncepcji awaryjnej może osłabić hamowanie owulacji przez uliprystal. Rozpoczęcie dezogestrelu należy odroczyć zgodnie z aktualnymi zaleceniami i zapewnić dodatkową antykoncepcję mechaniczną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symonette. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/symonette-100248406/
Niekorzystna interakcjaDienogest+ UliprystalNie łączy się przewlekłego leczenia uliprystalem z dienogestem.Jeśli przyjmujesz dienogest i potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi, nie przerywaj dienogestu na własną rękę i do następnej miesiączki używaj prezerwatywy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz dienogest i potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi, nie przerywaj dienogestu na własną rękę i do następnej miesiączki używaj prezerwatywy.
Tabletka „dzień po” z uliprystalem i dienogest działają w organizmie w przeciwny sposób, więc mogą nawzajem osłabiać swoje działanie. Tabletka „dzień po” może słabiej chronić przed ciążą, a dienogest może przez pewien czas gorzej łagodzić objawy endometriozy. Dienogest nie jest lekiem antykoncepcyjnym i sam nie chroni pewnie przed ciążą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- opóźniona lub nietypowo skąpa miesiączka
- plamienia lub krwawienia między miesiączkami
- nawrót lub nasilenie bólu podbrzusza
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się przewlekłego leczenia uliprystalem z dienogestem[1]. Gdy pacjentka leczona dienogestem potrzebuje antykoncepcji awaryjnej, należy uprzedzić ją o możliwym zmniejszeniu skuteczności uliprystalu i rozważyć wkładkę wewnątrzmaciczną zawierającą miedź jako metodę niehormonalną[2]. Decyzję o ewentualnej przerwie w przyjmowaniu dienogestu po antykoncepcji awaryjnej podejmuje lekarz prowadzący. Do następnej miesiączki należy stosować antykoncepcję barierową, a przy opóźnieniu miesiączki wykonać test ciążowy.
Skutek kliniczny
Przy jednorazowej dawce uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej trwające przyjmowanie dienogestu może zmniejszyć skuteczność zapobiegania ciąży. Uliprystal może przejściowo osłabić działanie dienogestu, co może się objawić krwawieniem międzymiesiączkowym lub nawrotem bólu związanego z endometriozą. Przy przewlekłym stosowaniu uliprystalu w dawce 5 mg łączenie z lekami zawierającymi wyłącznie progestagen jest niezalecane[1].
Mechanizm
Octan uliprystalu jest selektywnym modulatorem receptora progesteronowego o wysokim powinowactwie do tego receptora i może zakłócać działanie leków zawierających progestagen, w tym preparatów zawierających wyłącznie progestagen[2]. Dienogest jest progestagenem i działa przez ten sam receptor, więc oba leki wzajemnie osłabiają swoje działanie. Dienogest może zmniejszać skuteczność uliprystalu, a uliprystal może osłabiać działanie dienogestu na endometrium. Interakcja farmakokinetyczna przez CYP3A4 nie ma znaczenia klinicznego, bo uliprystal tylko nieznacznie hamuje ten enzym i prawdopodobnie nie wpływa na klirens jego substratów[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- termin i charakter następnej miesiączki
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki
- krwawienia międzymiesiączkowe
- nasilenie bólu związanego z endometriozą
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (antykoncepcja awaryjna)wkładka wewnątrzmaciczna zawierająca miedź (niehormonalna antykoncepcja awaryjna)
Kiedy ocena się zmienia
| 5 mg codziennie (leczenie przewlekłe)dawka · uliprystal | inne zalecenie | Przy przewlekłym leczeniu uliprystalem w dawce 5 mg nie zaleca się jednoczesnego stosowania leków zawierających wyłącznie progestagen, więc tego połączenia należy unikać. |
| 30 mg jednorazowo (antykoncepcja awaryjna)dawka · uliprystal | inne zalecenie | Przy jednorazowej dawce interakcja dotyczy głównie możliwego zmniejszenia skuteczności antykoncepcji awaryjnej, dlatego warto zaproponować wkładkę zawierającą miedź. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Visanne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/visanne-100226014/
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ UliprystalKobiecie, która w ciągu ostatnich 4 tygodni przyjmowała dziurawiec, nie wydaje się uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej.Jeśli w ostatnim miesiącu przyjmowałaś dziurawiec, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi, zanim zastosujesz tabletkę „dzień po”, bo może być potrzebna inna metoda.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli w ostatnim miesiącu przyjmowałaś dziurawiec, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi, zanim zastosujesz tabletkę „dzień po”, bo może być potrzebna inna metoda.
Dziurawiec, także w postaci herbatek i tabletek na nastrój, może sprawić, że tabletka „dzień po” z uliprystalem przestanie dobrze działać. Organizm szybciej usuwa wtedy lek z krwi. Ten efekt może trwać nawet kilka tygodni po odstawieniu dziurawca. Grozi to niechcianą ciążą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- spóźniająca się miesiączka
- objawy ciąży, np. nudności, tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Kobiecie, która w ciągu ostatnich 4 tygodni przyjmowała dziurawiec, nie wydaje się uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej.[1] W takiej sytuacji należy skierować ją do lekarza w celu rozważenia wkładki wewnątrzmacicznej z miedzią.[1] Ze względu na pilność antykoncepcji awaryjnej skierowanie powinno nastąpić bez zwłoki.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie skuteczności antykoncepcji awaryjnej i ryzyko niezamierzonej ciąży.[1]
Mechanizm
Uliprystal jest metabolizowany przez CYP3A4, a ziele dziurawca indukuje ten enzym, co przyspiesza eliminację uliprystalu i obniża jego stężenie w osoczu.[1] Silny induktor CYP3A4 zmniejszał Cmax i AUC uliprystalu o 90% i więcej oraz skracał okres półtrwania 2,2-krotnie, co odpowiada nawet około 10-krotnemu zmniejszeniu ekspozycji.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie doustnych środków antykoncepcyjnych.[2] Indukcja ustępuje powoli, dlatego wpływ na stężenie uliprystalu może utrzymywać się nawet do 4 tygodni po odstawieniu induktora.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- termin kolejnej miesiączki
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 4 tygodnie od odstawienia dziurawcadziurawiec | ryzyko maleje | Po upływie 4 tygodni od odstawienia induktora uliprystal można stosować bez ograniczeń wynikających z tej interakcji. |
| 5 mg (leczenie mięśniaków macicy)dawka · uliprystal | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu uliprystalu w leczeniu mięśniaków macicy ten sam mechanizm może osłabić skuteczność terapii. Należy unikać dziurawca i ocenić odpowiedź na leczenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ UliprystalW trakcie leczenia mięśniaków macicy octanem uliprystalu 5 mg nie łączy się go z erytromycyną ani innymi umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4.Jeśli leczysz mięśniaki uliprystalem, poproś lekarza o inny antybiotyk niż erytromycyna, a tabletkę „dzień po” przyjmij bez zmian.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli leczysz mięśniaki uliprystalem, poproś lekarza o inny antybiotyk niż erytromycyna, a tabletkę „dzień po” przyjmij bez zmian.
Jeśli bierzesz codziennie uliprystal na mięśniaki macicy, nie łącz go z erytromycyną. Ten antybiotyk zwiększa ilość uliprystalu w organizmie i może nasilać jego działania niepożądane, w tym obciążenie wątroby. Jednorazowa tabletka antykoncepcji awaryjnej z uliprystalem działa w trakcie leczenia erytromycyną normalnie i możesz ją przyjąć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawymi żebrami
- nudności i wyraźne osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W trakcie leczenia mięśniaków macicy octanem uliprystalu 5 mg nie łączy się go z erytromycyną ani innymi umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4[1]. Gdy potrzebny jest antybiotyk makrolidowy, wybierz azytromycynę albo antybiotyk z innej grupy dobrany do zakażenia. Jednorazową tabletkę 30 mg w antykoncepcji awaryjnej można przyjąć w trakcie leczenia erytromycyną bez zmiany dawki[2].
Skutek kliniczny
Wzrost ekspozycji na octan uliprystalu. Przy jednorazowej dawce 30 mg w antykoncepcji awaryjnej wpływ ten jest mało prawdopodobny klinicznie[2]. Przy codziennym przyjmowaniu 5 mg w leczeniu mięśniaków macicy większa ekspozycja może nasilać działania niepożądane, w tym ryzyko uszkodzenia wątroby.
Mechanizm
Octan uliprystalu jest metabolizowany przez CYP3A4[2], a erytromycyna jest umiarkowanym inhibitorem tego izoenzymu i zwiększa stężenia leków metabolizowanych z udziałem cytochromu P-450[3]. Inhibitory CYP3A4 zwiększały Cmax i AUC octanu uliprystalu odpowiednio 2- i 5,9-krotnie[2]. Przy długotrwałym stosowaniu octanu uliprystalu w leczeniu mięśniaków macicy dochodzi teoretycznie sumowanie się ryzyka uszkodzenia wątroby, ponieważ oba leki mogą być hepatotoksyczne, a istniejące zaburzenia czynności wątroby wykluczają stosowanie octanu uliprystalu w tym wskazaniu[1]. Ostrzeżenie o osłabieniu skuteczności doustnej antykoncepcji przez erytromycynę dotyczy hormonalnych tabletek antykoncepcyjnych i nie odnosi się do mechanizmu działania octanu uliprystalu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Erytromycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4]
- Uliprystal: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP2E1[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny przy długotrwałym stosowaniu octanu uliprystalu 5 mg
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, nudności, osłabienie)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| 30 mg jednorazowo (antykoncepcja awaryjna)dawka · uliprystal | ryzyko maleje | Przy pojedynczej dawce 30 mg wzrost ekspozycji na octan uliprystalu wywołany przez inhibitor CYP3A4 nie ma znaczenia klinicznego i nie wymaga zmiany postępowania. |
| Leczenie przewlekłe 5 mg na dobę (mięśniaki macicy)czas leczenia · uliprystal | inne zalecenie | Przy przewlekłym leczeniu octanem uliprystalu 5 mg unikaj erytromycyny i wybierz azytromycynę lub antybiotyk innej grupy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
Niekorzystna interakcjaKarbamazepina+ UliprystalNie stosuj octanu uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej u kobiety, która przyjmuje karbamazepinę lub przyjmowała ją w ciągu ostatnich 4 tygodni.Jeśli bierzesz karbamazepinę lub brałaś ją w ostatnich 4 tygodniach i potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej skontaktuj się z ginekologiem w sprawie wkładki z miedzią i powiedz farmaceucie o swoich lekach.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz karbamazepinę lub brałaś ją w ostatnich 4 tygodniach i potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej skontaktuj się z ginekologiem w sprawie wkładki z miedzią i powiedz farmaceucie o swoich lekach.
Karbamazepina przyspiesza usuwanie uliprystalu z organizmu, przez co tabletka „dzień po” może nie zadziałać. Ten efekt może się utrzymywać nawet do 4 tygodni po odstawieniu karbamazepiny. Skutkiem może być niezaplanowana ciąża. Skuteczniejszą metodą w twojej sytuacji jest wkładka domaciczna z miedzią założona przez ginekologa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- opóźnienie miesiączki
- nietypowe krwawienie lub plamienie
- objawy wczesnej ciąży, np. nudności, tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj octanu uliprystalu jako antykoncepcji awaryjnej u kobiety, która przyjmuje karbamazepinę lub przyjmowała ją w ciągu ostatnich 4 tygodni.[1] W takiej sytuacji należy rozważyć niehormonalną antykoncepcję awaryjną, czyli wkładkę wewnątrzmaciczną zawierającą miedź, i skierować pacjentkę pilnie do ginekologa.[1] Jednoczesne stosowanie octanu uliprystalu w leczeniu mięśniaków macicy z karbamazepiną nie jest zalecane.[2]
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest ryzyko nieskuteczności antykoncepcji awaryjnej i niezamierzonej ciąży.[1] Przy przewlekłym stosowaniu uliprystalu w leczeniu mięśniaków macicy karbamazepina może osłabić efekt leczenia.[2] Uliprystal nie wpływa w istotny klinicznie sposób na stężenie karbamazepiny.[1]
Mechanizm
Karbamazepina jest induktorem CYP3A4, czyli enzymu, który metabolizuje octan uliprystalu.[3] Silny induktor CYP3A4 (ryfampicyna) zmniejsza Cmax i AUC octanu uliprystalu o 90% i więcej oraz skraca jego okres półtrwania 2,2-krotnie, co odpowiada nawet około 10-krotnemu zmniejszeniu ekspozycji.[1] Indukcja ustępuje powoli, dlatego wpływ na stężenie uliprystalu może się utrzymywać do 4 tygodni po odstawieniu karbamazepiny.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Karbamazepina – silny induktor CYP3A4[4], uliprystal – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Uliprystal – inhibitor CYP3A4[5], karbamazepina – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Karbamazepina: silny induktor CYP2B6[4], słaby induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Uliprystal: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP2E1[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki lub nietypowym krwawieniu po zastosowaniu antykoncepcji awaryjnej
- nasilenie objawów mięśniaków macicy przy leczeniu przewlekłym
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna zawierająca miedź (niehormonalna antykoncepcja awaryjna)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 4 tygodnie od odstawieniakarbamazepina | inne zalecenie | Interakcja utrzymuje się do 4 tygodni po odstawieniu karbamazepiny, ponieważ indukcja enzymów ustępuje powoli – w tym okresie octan uliprystalu nadal nie jest zalecany. |
| 5 mg przewlekle (leczenie mięśniaków macicy)dawka · uliprystal | inne zalecenie | Przy przewlekłym stosowaniu octanu uliprystalu w leczeniu mięśniaków macicy łączenie z karbamazepiną nie jest zalecane z powodu ryzyka osłabienia efektu leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
Niekorzystna interakcjaKetokonazol+ UliprystalNie łączy się przewlekłego leczenia uliprystalem w dawce 5 mg z ketokonazolem ani z innymi umiarkowanymi i silnymi inhibitorami CYP3A4.Jeśli leczysz mięśniaki uliprystalem, a lekarz przepisał ci ketokonazol w tabletkach, zapytaj go o inny lek przeciwgrzybiczy, zanim zaczniesz je łączyć.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli leczysz mięśniaki uliprystalem, a lekarz przepisał ci ketokonazol w tabletkach, zapytaj go o inny lek przeciwgrzybiczy, zanim zaczniesz je łączyć.
Jeśli przyjmujesz uliprystal codziennie na mięśniaki macicy, nie łącz go z ketokonazolem w tabletkach. Ketokonazol kilkukrotnie zwiększa ilość uliprystalu we krwi, a oba leki mogą obciążać wątrobę. Jednorazowa tabletka „dzień po” z uliprystalem działa normalnie i nie wymaga zmian. Ketokonazol w kremie lub szamponie nie wchodzi w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nudności i wymioty
- nietypowe zmęczenie
- swędzenie skóry
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łączy się przewlekłego leczenia uliprystalem w dawce 5 mg z ketokonazolem ani z innymi umiarkowanymi i silnymi inhibitorami CYP3A4[1]. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, należy wybrać lek niehamujący CYP3A4 albo postać miejscową, a jeśli połączenia nie da się uniknąć, kontrolować próby wątrobowe i objawy uszkodzenia wątroby. Jednorazowa dawka 30 mg uliprystalu w antykoncepcji awaryjnej nie wymaga zmiany postępowania[2].
Skutek kliniczny
Przy przewlekłym leczeniu uliprystalem w dawce 5 mg kilkukrotny wzrost ekspozycji może nasilać jego działania niepożądane, w tym ryzyko uszkodzenia wątroby, które sumuje się z hepatotoksycznością ketokonazolu. Po jednorazowej dawce 30 mg w antykoncepcji awaryjnej wzrost stężenia uliprystalu prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego[2].
Mechanizm
Uliprystal jest metabolizowany przez CYP3A4, a ketokonazol jest silnym inhibitorem tego enzymu[2]. Ketokonazol w dawce 400 mg raz na dobę przez 7 dni zwiększał u zdrowych kobiet Cmax uliprystalu 2-krotnie i AUC 5,9-krotnie, a AUC czynnego metabolitu 2,4-krotnie[1]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać wątrobę, a ketokonazol łączony z innymi lekami hepatotoksycznymi zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby[3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST) i stężenie bilirubiny
- objawy uszkodzenia wątroby
- działania niepożądane uliprystalu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| 30 mg jednorazowo (antykoncepcja awaryjna)dawka · uliprystal | ryzyko maleje | Po pojedynczej dawce 30 mg wzrost ekspozycji na uliprystal przy inhibitorach CYP3A4 prawdopodobnie nie ma konsekwencji klinicznych, a skuteczność antykoncepcji awaryjnej nie jest osłabiona. |
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy wchłania się w minimalnym stopniu i nie hamuje istotnie metabolizmu uliprystalu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
Niekorzystna interakcjaKlarytromycyna+ UliprystalW trakcie leczenia mięśniaków macicy uliprystalem 5 mg unikaj klarytromycyny i wybierz antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę.Tabletkę „dzień po” możesz przyjąć normalnie, a jeśli bierzesz uliprystal codziennie na mięśniaki, poinformuj lekarza przepisującego antybiotyk, żeby dobrał inny.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Tabletkę „dzień po” możesz przyjąć normalnie, a jeśli bierzesz uliprystal codziennie na mięśniaki, poinformuj lekarza przepisującego antybiotyk, żeby dobrał inny.
Antybiotyk klarytromycyna spowalnia rozkład uliprystalu w organizmie, przez co lek ten dłużej utrzymuje się we krwi. Jeśli bierzesz jedną tabletkę uliprystalu jako antykoncepcję awaryjną, nie ma to praktycznego znaczenia i możesz ją przyjąć. Jeśli przyjmujesz uliprystal codziennie na mięśniaki macicy, tego połączenia lepiej unikać, bo mogą nasilić się działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy
- ból brzucha lub nudności
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W trakcie leczenia mięśniaków macicy uliprystalem 5 mg unikaj klarytromycyny i wybierz antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę[1]. Jednorazową dawkę 30 mg uliprystalu w antykoncepcji awaryjnej można przyjąć w trakcie kuracji klarytromycyną bez zmiany postępowania[2].
Skutek kliniczny
Przy długotrwałym leczeniu mięśniaków macicy uliprystalem 5 mg wzrost ekspozycji może nasilać działania niepożądane uliprystalu, dlatego jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z klarytromycyną, nie jest zalecane[1]. Po jednorazowej dawce 30 mg w antykoncepcji awaryjnej konsekwencje kliniczne zwiększenia stężenia są mało prawdopodobne[2].
Mechanizm
Uliprystal jest metabolizowany przez CYP3A4[2], a klarytromycyna jest silnym inhibitorem tego enzymu. Podanie uliprystalu z silnym i umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 zwiększało Cmax i AUC uliprystalu odpowiednio 2- i 5,9-krotnie[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[3], uliprystal – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Uliprystal – inhibitor CYP3A4[4], klarytromycyna – substrat CYP3A4[5]
- Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[5]
- Uliprystal: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP2E1[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- działania niepożądane uliprystalu przy terapii przewlekłej (bóle głowy, bóle brzucha, nudności)
- objawy uszkodzenia wątroby przy terapii przewlekłej uliprystalem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| 30 mg jednorazowo (antykoncepcja awaryjna)dawka · uliprystal | ryzyko maleje | Przy jednorazowej dawce 30 mg wpływ inhibitorów CYP3A4 jest mało prawdopodobny klinicznie i nie wymaga zmiany postępowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ UliprystalNie łącz uliprystalu i lewonorgestrelu w antykoncepcji doraźnej – wybierz jeden z tych leków.Przyjmij tylko jeden rodzaj tabletki „dzień po”, a jeśli nie wiesz, który już wzięłaś, zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmij tylko jeden rodzaj tabletki „dzień po”, a jeśli nie wiesz, który już wzięłaś, zapytaj farmaceutę.
Oba leki to tabletki „dzień po”, ale działają na organizm przeciwstawnie. Przyjęte razem mogą się wzajemnie osłabiać, przez co ochrona przed ciążą może być słabsza. Wystarczy jedna tabletka jednego z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- miesiączka spóźnia się o ponad tydzień
- miesiączka jest wyjątkowo skąpa lub nietypowa
- silny ból podbrzusza
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz uliprystalu i lewonorgestrelu w antykoncepcji doraźnej – wybierz jeden z tych leków.[1][2] Jeśli pacjentka przyjęła już jedną tabletkę antykoncepcji doraźnej, nie dokładaj drugiej z innej grupy w tym samym cyklu. U kobiet, które w ostatnich 4 tygodniach stosowały leki indukujące enzymy, rozważ wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.[1][3] Podczas leczenia uliprystalem z powodu mięśniaków macicy zalecana jest antykoncepcja niehormonalna, a nie progestagenowa.[4]
Skutek kliniczny
Jednoczesne przyjęcie obu leków antykoncepcji doraźnej może osłabić działanie każdego z nich i zmniejszyć skuteczność zapobiegania ciąży.[1] Podwojenie tabletek nie zwiększa ochrony, a może ją obniżyć. U kobiet leczonych uliprystalem z powodu mięśniaków macicy progestagen może zmniejszyć skuteczność terapii.[4]
Mechanizm
Octan uliprystalu jest selektywnym modulatorem receptora progesteronowego o wysokim powinowactwie do tego receptora, dlatego może zakłócać działanie progestagenów, w tym lewonorgestrelu.[1] Działanie jest obustronne – progestageny, w tym lewonorgestrel, mogą też osłabiać skuteczność uliprystalu.[4] Oba leki konkurują o ten sam receptor, ale działają na nim przeciwstawnie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki
- termin i charakter najbliższego krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≤ 5 mg na dobę (leczenie mięśniaków macicy)uliprystal | inne zalecenie | Przy przewlekłym leczeniu uliprystalem z powodu mięśniaków nie zaleca się antykoncepcji zawierającej progestagen, w tym lewonorgestrelu w tabletkach lub wkładce, bo może ona zmniejszać skuteczność terapii. Zalecana jest antykoncepcja niehormonalna. |
| Stała antykoncepcja hormonalna (tabletki, wkładka)czas leczenia · lewonorgestrel | inne zalecenie | Po przyjęciu uliprystalu jako antykoncepcji doraźnej działanie stałej antykoncepcji zawierającej progestagen może być osłabione. Zaleca się dodatkową metodę barierową do najbliższej miesiączki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ulipristal Aristo 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ulipristal-aristo-100396294/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.