Interakcje / Rysperydon / Rysperydon i zonisamid

Rysperydon i zonisamid

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale wymaga ono obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawek.

Nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz po obu lekach, pij dużo wody i unikaj przegrzania, a jeśli coś cię zaniepokoi, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.

Niekorzystna interakcjaRysperydon+ ZonisamidPołączenie można stosować, ale wymaga ono obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawek.Nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz po obu lekach, pij dużo wody i unikaj przegrzania, a jeśli coś cię zaniepokoi, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz po obu lekach, pij dużo wody i unikaj przegrzania, a jeśli coś cię zaniepokoi, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.

Oba leki działają na mózg i razem mogą bardziej usypiać oraz powodować zawroty głowy. Zonisamid może zmniejszać pocenie się, a rysperydon utrudnia organizmowi chłodzenie się, więc w upale łatwiej o przegrzanie. Możesz przyjmować te leki razem, ale obserwuj swoje samopoczucie, szczególnie na początku i po zmianie dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silna senność lub trudność z obudzeniem się
zawroty głowy i chwianie się
gorączka lub uczucie przegrzania bez pocenia się
sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – transport
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ono obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawek. Rysperydon łączy się ostrożnie z lekami działającymi ośrodkowo^[1]. Przy rozpoczynaniu, kończeniu leczenia zonisamidem lub zmianie jego dawki u pacjenta przyjmującego substrat glikoproteiny P należy zachować ostrożność^[2]. Należy ocenić tolerancję rysperydonu po każdej zmianie dawki zonisamidu i w razie nasilenia działań niepożądanych rozważyć zmniejszenie dawki rysperydonu. Pacjenta trzeba pouczyć o unikaniu przegrzania i odpowiednim nawodnieniu.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy i spowolnienia psychoruchowego, a u osób starszych większe ryzyko upadków. W upale lub przy wysiłku fizycznym rośnie ryzyko przegrzania organizmu. Teoretycznie możliwy niewielki wzrost stężenia czynnej frakcji rysperydonu z nasileniem jego działań niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych.

Mechanizm

Oba leki działają ośrodkowo, więc ich działanie sedatywne się sumuje. Rysperydon należy łączyć ostrożnie z innymi substancjami działającymi ośrodkowo ze względu na zwiększone ryzyko sedacji^[1]. Rysperydon i jego czynny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami glikoproteiny P^[1]. Zonisamid jest słabym inhibitorem glikoproteiny P (IC50 267 µmol/l) i teoretycznie może zmieniać farmakokinetykę jej substratów^[2]. Zonisamid nie hamuje istotnie CYP2D6 ani CYP3A4, więc nie zmienia metabolizmu rysperydonu tą drogą^[2]. Dodatkowo zonisamid może powodować zmniejszone pocenie się i przegrzanie, a leki przeciwpsychotyczne zaburzają termoregulację, co może sumować ryzyko hipertermii.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Zonisamid – słaby inhibitor P-gp^[3], rysperydon – substrat P-gp^[4]

Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6^[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[4], substrat P-gp^[4]
Zonisamid: słaby inhibitor P-gp^[3], substrat CYP3A4^[3]

Monitorować

nasilenie senności i zawrotów głowy
temperatura ciała i pocenie się, zwłaszcza w upale i u dzieci
objawy pozapiramidowe
ryzyko upadków u osób starszych

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 17pacjent	ryzyko rośnie	U dzieci zmniejszona potliwość i hipertermia po zonisamidzie są szczególnie istotne, a lek przeciwpsychotyczny dodatkowo zaburza termoregulację. Należy szczególnie pilnować nawodnienia i unikania przegrzania.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych sumowanie sedacji zwiększa ryzyko upadków i złamań. Warto zaczynać od małych dawek i oceniać sprawność ruchową.
Włączenie, odstawienie lub zmiana dawki zonisamidu u pacjenta leczonego rysperydonemkolejność włączenia · zonisamid	inne zalecenie	Przy rozpoczynaniu, kończeniu lub zmianie dawki zonisamidu u pacjenta przyjmującego substrat glikoproteiny P należy zachować ostrożność. Warto wtedy ponownie ocenić tolerancję i skuteczność rysperydonu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaRysperydona alkoholZalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem.Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.

Alkohol może nasilać senność i zawroty głowy podczas leczenia rysperydonem. Może też pogarszać koncentrację i koordynację ruchów, a u części osób powodować spadki ciśnienia przy wstawaniu. Dodatkowo alkohol może utrudniać leczenie choroby, na którą przyjmujesz ten lek. Lepiej go unikać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
zawroty głowy albo uczucie omdlenia przy wstawaniu
zaburzenia równowagi i koordynacji
dezorientacja lub wyraźne pogorszenie samopoczucia psychicznego

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem. Jeśli pacjent mimo to pije, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie łączyć alkoholu z innymi lekami działającymi uspokajająco i nie prowadzić pojazdów ani nie obsługiwać maszyn. ChPL wymaga w tym skojarzeniu ostrożności z powodu zwiększonego ryzyka sedacji^[1].

Skutek kliniczny

Nasilona senność, spowolnienie, zaburzenia koordynacji i uwagi, pogorszenie sprawności psychomotorycznej, zawroty głowy oraz możliwe spadki ciśnienia przy wstawaniu. Alkohol może też pogarszać stabilność psychiczną i utrudniać przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Mechanizm

Rysperydon i etanol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich efekty sedacyjne się sumują. ChPL wskazuje na zwiększone ryzyko sedacji przy łącznym stosowaniu z alkoholem^[1]. Rysperydon blokuje też receptory alfa-adrenergiczne, a alkohol rozszerza naczynia, co może nasilać spadki ciśnienia przy wstawaniu. Etanol jest dodatkowo czynnikiem destabilizującym przebieg choroby psychicznej, w której stosuje się rysperydon.

Metabolizm i transportery

Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6^[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[2], substrat P-gp^[2]

Monitorować

nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego
zawroty głowy i ortostatyczne spadki ciśnienia
stan psychiczny i przestrzeganie zaleceń dotyczących leku
jednoczesne przyjmowanie innych leków działających ośrodkowo (opioidy, benzodiazepiny, leki przeciwhistaminowe)

Kiedy ocena się zmienia

Duża ilość alkoholu (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Większa ilość etanolu nasila sedację i ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia, a epizody upijania się zwiększają ryzyko zaburzeń świadomości i upadków. Należy stanowczo odradzać takie picie.
Podeszływiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych zwykle silniej występują sedacja i spadki ciśnienia, co zwiększa ryzyko upadków. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na inne leki działające ośrodkowo.
Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Na początku leczenia i po zmianie dawki skłonność do sedacji i spadków ciśnienia jest największa, dlatego w tym okresie alkoholu należy unikać bezwzględnie.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.

Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silna senność
zawroty głowy
chwiejny chód lub problemy z równowagą
trudności z koncentracją lub mową
częstsze napady padaczkowe

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1^[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów^[1].

Metabolizm i transportery

Zonisamid: słaby inhibitor P-gp^[2], substrat CYP3A4^[2]

Monitorować

senność i nadmierne uspokojenie
zawroty głowy i zaburzenia równowagi
zaburzenia koncentracji i pamięci
częstość napadów padaczkowych
ilość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Picie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów.
Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkohol	ryzyko rośnie	Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 279

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ RysperydonPołączenia należy unikać.Nie przerywaj leczenia, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zapytaj o badanie EKG.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj leczenia, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zapytaj o badanie EKG.

Te dwa leki razem mogą zaburzać rytm serca, bo każdy z nich osobno wpływa na pracę serca, a razem ten wpływ się sumuje. Zwykle się ich nie łączy. Czasem lekarz świadomie przepisuje oba leki, ale wtedy potrzebne są badania EKG i kontrola poziomu potasu i magnezu we krwi. Nie odstawiaj żadnego z leków sam, bo to może pogorszyć twój stan psychiczny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie lub nierówne bicie serca
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
silne zawroty głowy
nietypowe siniaki lub krwawienia
silna senność

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenia należy unikać.^[1] Gdy jedno z leczeń można zmienić, preferowany jest lek przeciwdepresyjny lub przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT. Jeśli psychiatra uzna kontynuację za konieczną, decyzję trzeba udokumentować, wykonać EKG przed i w trakcie leczenia, wyrównać potas i magnez oraz unikać kolejnych leków wydłużających QT.^[2] Przy zmianach dawki cytalopramu warto ponownie ocenić dawkowanie rysperydonu.^[3]

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to addytywne wydłużenie odstępu QT z możliwością groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii.^[2] Drugorzędnie możliwe jest zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza przy dodatkowych lekach przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych.^[2]

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.^[2] Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami wydłużającymi QT i z lekami hamującymi jego metabolizm wątrobowy.^[4] Cytalopram słabo hamuje CYP2D6, główny szlak metabolizmu rysperydonu, ale przy jednoczesnym podawaniu nie obserwowano zmian farmakokinetyki rysperydonu lub były one niewielkie i bez znaczenia klinicznego.^[1] Dodatkowo atypowe leki przeciwpsychotyczne mogą wraz z cytalopramem zwiększać ryzyko krwawień.^[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6^[5], rysperydon – wrażliwy substrat CYP2D6^[6]

Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2^[5], słaby inhibitor CYP2C19^[5], słaby inhibitor CYP2D6^[5], substrat CYP2C19^[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[5], substrat CYP3A4^[5]
Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6^[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[6], substrat P-gp^[6]

Monitorować

EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianach dawek
stężenie potasu i magnezu w surowicy
kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
objawy krwawienia
sedacja i objawy pozapiramidowe

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina arypiprazol

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ RysperydonNie łącz difenhydraminy z rysperydonem, ponieważ difenhydramina jest przeciwwskazana z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz rysperydon – zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na alergię albo na sen.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz rysperydon – zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na alergię albo na sen.

Difenhydramina i rysperydon mogą razem zaburzać rytm serca. Oba leki powodują też senność, więc razem mogą mocno spowolnić i zwiększyć ryzyko upadku. Difenhydramina może dodatkowo podnieść ilość rysperydonu we krwi i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z rysperydonem, ponieważ difenhydramina jest przeciwwskazana z lekami wydłużającymi odstęp QT^[1]. Jeśli pacjent potrzebuje leku przeciwalergicznego, wybierz lek przeciwhistaminowy II generacji o małym wpływie na QT i bez hamowania CYP2D6. Jeśli difenhydramina miała służyć jako lek nasenny, skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie rysperydonem w celu oceny bezsenności. Gdy pacjent przyjął już oba leki, oceń obecność czynników ryzyka QT, takich jak choroba serca, hipokaliemia, hipomagnezemia czy bradykardia, i w razie kołatania serca lub omdlenia zaleć pilny kontakt z lekarzem.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Nasila się senność, spowolnienie psychoruchowe i zawroty głowy, co zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych. Wyższe stężenie rysperydonu może nasilać jego działania niepożądane, w tym niedociśnienie ortostatyczne i objawy pozapiramidowe.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes^[1]. Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ostrożności z lekami wydłużającymi QT, w tym z niektórymi lekami przeciwhistaminowymi^[2]. Difenhydramina hamuje CYP2D6 i należy unikać łączenia jej z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym^[1]. Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a hamowanie tego enzymu zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, w mniejszym stopniu stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej^[2]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na OUN, co nasila sedację^[1]^[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Difenhydramina – inhibitor CYP2D6^[3], rysperydon – wrażliwy substrat CYP2D6^[4]

Difenhydramina: inhibitor CYP2D6^[3], substrat CYP2D6^[3]
Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6^[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[4], substrat P-gp^[4]

Monitorować

EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
stężenie potasu i magnezu w surowicy
nasilenie sedacji i ryzyko upadków
ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
objawy pozapiramidowe

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzyna lewocetyryzyna feksofenadyna

Kiedy ocena się zmienia

Osoba w podeszłym wiekuwiek · pacjent

ryzyko rośnie

U osób starszych ryzyko nadmiernej sedacji, upadków, niedociśnienia ortostatycznego i działań przeciwcholinergicznych difenhydraminy jest większe, co dodatkowo przemawia przeciw temu połączeniu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ RysperydonHaloperydolu nie łączy się z rysperydonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT.Nie przyjmuj obu leków razem bez potwierdzenia u lekarza, który je przepisał, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj obu leków razem bez potwierdzenia u lekarza, który je przepisał, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Haloperydol i rysperydon to leki przeciwpsychotyczne. Przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne. Mogą też nasilać działania niepożądane, takie jak senność, drżenie, sztywność mięśni czy spadki ciśnienia. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
omdlenie lub silne zawroty głowy
wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
nasilone drżenie, sztywność lub niepokój ruchowy
nadmierna senność

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Haloperydolu nie łączy się z rysperydonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT^[1]^[2]. Leczenie prowadzi się jednym lekiem przeciwpsychotycznym, a przy zamianie jednego na drugi należy uzgodnić z psychiatrą schemat przejścia ograniczający okres jednoczesnego stosowania. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za konieczne, wymaga ono EKG z oceną QTc przed i w trakcie leczenia, kontroli potasu i magnezu oraz obserwacji objawów pozapiramidowych i sedacji. Dawkowanie rysperydonu należy ponownie ocenić przy rozpoczynaniu lub kończeniu podawania leku zmieniającego aktywność CYP2D6^[3].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc, komorowych zaburzeń rytmu i torsade de pointes. Możliwy jest wzrost stężenia rysperydonu w wyniku hamowania CYP2D6 przez haloperydol. Sumują się objawy pozapiramidowe, sedacja i niedociśnienie, rośnie ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca sumuje się. Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z innymi lekami przeciwpsychotycznymi^[1]. Rysperydon wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi i lekami wydłużającymi odstęp QT^[3]. Dodatkowo haloperydol hamuje CYP2D6^[1], a rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, więc modyfikacja aktywności tego enzymu może zmieniać farmakokinetykę rysperydonu^[3]. Oba leki blokują receptory dopaminowe D2, co sumuje działania pozapiramidowe, a rysperydon nasila też sedację i niedociśnienie przy łączeniu z lekami działającymi ośrodkowo^[3].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Haloperydol – inhibitor CYP2D6^[4], rysperydon – wrażliwy substrat CYP2D6^[5]

Haloperydol: inhibitor CYP2D6^[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[4], substrat CYP3A4^[4]
Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6^[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[5], substrat P-gp^[5]

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, akatyzja)
ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
nasilenie sedacji
objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego (gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości)

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ RysperydonHydroksyzyny nie łączy się z rysperydonem, ponieważ rysperydon należy do leków wydłużających odstęp QT.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz rysperydon, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz rysperydon, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.

Hydroksyzyna i rysperydon mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się nasila i może stać się groźne. Oba leki powodują też senność, więc razem mogą mocno spowalniać reakcje i zwiększać ryzyko upadku. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
silne zawroty głowy
bardzo silna senność i trudność z wybudzeniem
upadki lub chwiejny chód

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Hydroksyzyny nie łączy się z rysperydonem, ponieważ rysperydon należy do leków wydłużających odstęp QT. U pacjenta leczonego rysperydonem należy wybrać lek przeciwświądowy lub przeciwlękowy bez wpływu na QT. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka mimo to utrzyma oba leki, potrzebne jest EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównanie potasu i magnezu oraz najmniejsze skuteczne dawki obu leków.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Nasilona senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zwiększone ryzyko upadków.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Oba działają też depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, co nasila sedację. Hydroksyzyna hamuje CYP2D6 i w dużych dawkach może zwiększać stężenie rysperydonu, który jest metabolizowany głównie przez ten enzym, przy czym stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rośnie w mniejszym stopniu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6^[1], rysperydon – wrażliwy substrat CYP2D6^[2]
Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4^[1], rysperydon – drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[2]

Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19^[1], inhibitor CYP2C9^[1], inhibitor CYP2D6^[1], inhibitor CYP3A4^[1], substrat CYP3A4^[1]
Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6^[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[2], substrat P-gp^[2]

Monitorować

EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
stężenie potasu i magnezu w surowicy
częstość akcji serca (bradykardia)
nasilenie sedacji i ryzyko upadków
omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzyna feksofenadyna arypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki hydroksyzynydawka · hydroksyzyna

ryzyko rośnie

Duże dawki hydroksyzyny silniej hamują CYP2D6 i mogą zwiększać stężenie rysperydonu, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i sedacji.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ ZonisamidNie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.

Metoklopramid to lek na nudności i wymioty, którego nie wolno stosować przy padaczce. Może on zwiększać liczbę i siłę napadów, a zonisamid przyjmujesz właśnie po to, żeby im zapobiegać. Oba leki mogą też powodować senność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
nietypowe drgania lub skurcze mięśni
mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi
silna senność lub zawroty głowy

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.^[1]^[2] W razie potrzeby leczenia nudności lub wymiotów wybierz lek przeciwwymiotny, który nie obniża progu drgawkowego, i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.

Skutek kliniczny

Metoklopramid może nasilić i uczęścić napady padaczkowe u pacjenta leczonego zonisamidem, co oznacza utratę kontroli choroby. Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy.

Mechanizm

Metoklopramid jest antagonistą receptorów dopaminowych przenikającym do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa częstość oraz nasilenie napadów drgawkowych u chorych na padaczkę, przez co działa przeciwnie do zonisamidu stosowanego w leczeniu padaczki. Metoklopramid nie może być stosowany u chorych na padaczkę ani u chorych na chorobę Parkinsona.^[1]^[2] Oba leki mogą działać uspokajająco, więc senność i spowolnienie mogą się sumować. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2D6 metabolizującego metoklopramid, więc interakcja farmakokinetyczna przez ten szlak jest mało prawdopodobna.^[3]

Metabolizm i transportery

Metoklopramid: substrat CYP2D6^[4]
Zonisamid: słaby inhibitor P-gp^[5], substrat CYP3A4^[5]

Monitorować

częstość i nasilenie napadów padaczkowych
nadmierna senność i zawroty głowy
objawy pozapiramidowe przy przypadkowym podaniu metoklopramidu

Bezpieczniejsze alternatywy

domperidonondansetron

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRysperydon+ EscytalopramEscytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, dlatego tego połączenia należy unikać.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i zapytaj, czy możesz przyjmować je razem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i zapytaj, czy możesz przyjmować je razem.

Rysperydon i escytalopram przyjmowane razem mogą wpływać na pracę serca i zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń jego rytmu. Escytalopram może też podnosić ilość rysperydonu we krwi, przez co łatwiej o jego działania niepożądane, na przykład senność czy drżenie mięśni. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy, a o dalszym leczeniu decyduje lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie lub nierówne bicie serca
zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
nasilona senność
sztywność lub drżenie mięśni, mimowolne ruchy

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, dlatego tego połączenia należy unikać.^[1]^[2]^[3] U pacjenta, który już przyjmuje oba leki, nie przerywa się leczenia nagle, tylko kieruje się go do lekarza prowadzącego w celu ponownej oceny terapii. Gdy escytalopram jest włączany lub odstawiany u pacjenta leczonego rysperydonem, należy ponownie ocenić dawkę rysperydonu.^[3]^[4] Przed i w trakcie leczenia trzeba wyrównać ewentualną hipokaliemię i hipomagnezemię.^[1]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i złośliwych komorowych zaburzeń rytmu serca.^[1] Wyższe stężenie rysperydonu może nasilać jego działania niepożądane i wymagać zmiany dawki.^[3]

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.^[1]^[4] Escytalopram hamuje CYP2D6, czyli główny szlak metabolizmu rysperydonu, co może zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu.^[3]^[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6^[5], rysperydon – wrażliwy substrat CYP2D6^[6]

Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6^[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[6], substrat P-gp^[6]
Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19^[7], słaby inhibitor CYP2D6^[5], wrażliwy substrat CYP2C19^[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[7]

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc
stężenie potasu i magnezu w surowicy
działania niepożądane rysperydonu, zwłaszcza sedacja i objawy pozapiramidowe
kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina mirtazapina

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub odstawienie escytalopramu u pacjenta leczonego rysperydonemkolejność włączenia · escytalopram

inne zalecenie

Przy rozpoczynaniu lub kończeniu podawania escytalopramu należy ponownie ocenić dawkę rysperydonu ze względu na hamowanie CYP2D6.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRysperydon+ AmisulprydNie łącz rysperydonu z amisulprydem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.

Rysperydon i amisulpryd to dwa leki przeciwpsychotyczne, które razem mogą niebezpiecznie zaburzyć rytm serca. Mogą też wspólnie nasilać działania niepożądane, takie jak drżenie i sztywność mięśni, senność, spadki ciśnienia oraz zaburzenia hormonalne, np. wyciek mleka z piersi czy zaburzenia miesiączkowania. Zwykle tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
sztywność mięśni, drżenie, mimowolne ruchy
wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
wyciek mleka z piersi, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia erekcji
nadmierna senność

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz rysperydonu z amisulprydem. Amisulprydu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT^[1]. Jeśli lekarz prowadzący, najlepiej psychiatra, uzna skojarzenie dwóch leków przeciwpsychotycznych za niezbędne, decyzja musi wynikać z indywidualnej oceny korzyści i ryzyka, z wykonaniem EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównaniem potasu i magnezu oraz kontrolą prolaktyny. Hipokaliemię należy wyrównać przed leczeniem^[1]. Sprawdź, czy pacjent nie przyjmuje kolejnych leków wydłużających QT, powodujących bradykardię lub obniżających potas, bo każdy z nich dodatkowo zwiększa ryzyko^[1].

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Dochodzą do tego nasilona hiperprolaktynemia (mlekotok, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia seksualne, ginekomastia), nasilone objawy pozapiramidowe, większe ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego, sedacja i niedociśnienie ortostatyczne.

Mechanizm

Oba leki są antagonistami receptorów dopaminowych D2 i oba mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na serce sumują się. Amisulpryd jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT, do których należy rysperydon^[1]. Rysperydon łączy się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z innymi lekami przeciwpsychotycznymi^[2]. Oba leki silnie zwiększają stężenie prolaktyny i blokują receptory D2 w układzie pozapiramidowym, co dodatkowo sumuje ryzyko hiperprolaktynemii i objawów pozapiramidowych. Rysperydon i amisulpryd nasilają działanie ośrodkowe innych leków i obniżają ciśnienie tętnicze^[2]^[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo amisulpryd jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej, a rysperydon jest metabolizowany w wątrobie.

Metabolizm i transportery

Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6^[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[3], substrat P-gp^[3]

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
stężenie potasu i magnezu w surowicy
stężenie prolaktyny i objawy hiperprolaktynemii
objawy pozapiramidowe
ciśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne
nasilenie sedacji
czynność nerek (klirens amisulprydu)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol lurazydon

Kiedy ocena się zmienia

Obniżona czynność nerekeGFR · amisulpryd

ryzyko rośnie

Amisulpryd jest wydalany głównie przez nerki, więc przy niewydolności nerek jego stężenie rośnie, co dodatkowo zwiększa ryzyko wydłużenia QT i działań niepożądanych.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRysperydon+ MoksyfloksacynaMoksyfloksacyny nie łączy się z lekami przeciwpsychotycznymi, w tym z rysperydonem.Jeśli przyjmujesz rysperydon, a lekarz przepisze ci moksyfloksacynę, nie zaczynaj jej brać i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz rysperydon, a lekarz przepisze ci moksyfloksacynę, nie zaczynaj jej brać i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem wyraźnie zwiększają to ryzyko. Może dojść do groźnych zaburzeń rytmu, które czasem kończą się omdleniem. Tych leków nie stosuje się razem – lekarz zwykle dobiera inny antybiotyk. Nie odstawiaj rysperydonu na własną rękę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca albo nierówne bicie serca
zawroty głowy
omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
duszność albo ból w klatce piersiowej

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Moksyfloksacyny nie łączy się z lekami przeciwpsychotycznymi, w tym z rysperydonem.^[1] U pacjenta leczonego rysperydonem należy wybrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT, odpowiedni do wskazania. Rysperydonu nie należy odstawiać nagle z powodu krótkiej antybiotykoterapii. Jeśli moksyfloksacyna została już podana, trzeba wykonać EKG z oceną QTc i oznaczyć stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia i nagłego zgonu sercowego.^[1] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca i w starszym wieku.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Moksyfloksacyna wydłuża odstęp QT zarówno w badaniach nieklinicznych, jak i u ludzi, a jej addycyjnego działania z innymi lekami wydłużającymi QT nie można wykluczyć.^[1] Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ostrożności przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT.^[2] Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ moksyfloksacyna nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450, którymi metabolizowany jest rysperydon.^[1]

Metabolizm i transportery

Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6^[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[3], substrat P-gp^[3]

Monitorować

EKG z oceną QTc
stężenie potasu w surowicy
stężenie magnezu w surowicy
częstość rytmu serca
kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksym doksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjent

ryzyko rośnie

U osób starszych ryzyko torsade de pointes jest większe z powodu częstszych chorób serca, zaburzeń elektrolitowych i wielolekowości.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Moloxin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moloxin-100324030/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 15 października 2026

Rysperydon i zonisamid

Niekorzystna interakcja

Nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz po obu lekach, pij dużo wody i unikaj przegrzania, a jeśli coś cię zaniepokoi, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.Połączenie można stosować, ale wymaga ono obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawek.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silna senność lub trudność z obudzeniem się
zawroty głowy i chwianie się
gorączka lub uczucie przegrzania bez pocenia się
sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ono obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawek. Rysperydon łączy się ostrożnie z lekami działającymi ośrodkowo. Przy rozpoczynaniu, kończeniu leczenia zonisamidem lub zmianie jego dawki u pacjenta przyjmującego substrat glikoproteiny P należy zachować ostrożność. Należy ocenić tolerancję rysperydonu po każdej zmianie dawki zonisamidu i w razie nasilenia działań niepożądanych rozważyć zmniejszenie dawki rysperydonu. Pacjenta trzeba pouczyć o unikaniu przegrzania i odpowiednim nawodnieniu.

Skutek kliniczny

Monitorować

nasilenie senności i zawrotów głowy
temperatura ciała i pocenie się, zwłaszcza w upale i u dzieci
objawy pozapiramidowe
ryzyko upadków u osób starszych

Charakterystyka produktu leczniczego: ostrożność.