Interakcje / Sakwinawir / Sakwinawir i werapamil

Sakwinawir i werapamil

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR.

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.

Połączenie przeciwwskazaneSakwinawir+ WerapamilNie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.

Werapamil i sakwinawir razem mogą zbyt mocno spowolnić pracę serca i zaburzyć jego rytm. Każdy z tych leków dodatkowo zwiększa ilość drugiego w organizmie, więc działania niepożądane mogą być silniejsze niż zwykle. Takie połączenie może być groźne dla życia i nie powinno być stosowane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

bardzo wolne lub nierówne bicie serca
zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
omdlenie
kołatanie serca
duszność
nagłe osłabienie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR^[1]. Jeśli pacjent wymaga leku kontrolującego ciśnienie lub częstość rytmu, lekarz powinien dobrać lek niewpływający na przewodzenie przedsionkowo-komorowe albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy. Po odstawieniu jednego z leków należy pamiętać, że hamowanie CYP3A4 przez rytonawir może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas, dlatego leczenie nowym lekiem warto rozpoczynać ostrożnie i pod kontrolą EKG.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi blokiem przedsionkowo-komorowym, znaczną bradykardią, niedociśnieniem i potencjalnie zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca. Wzrost stężenia werapamilu nasila jego działanie hipotensyjne i bradykardyzujące, a wzrost ekspozycji na sakwinawir zwiększa ryzyko wydłużenia QT i PR. Znacząca klinicznie bradykardia oraz zaburzenia rytmu w wywiadzie same w sobie są przeciwwskazaniem do stosowania sakwinawiru^[1].

Mechanizm

Nie należy łączyć werapamilu z sakwinawirem, bo oba leki spowalniają przewodzenie w sercu, a do tego wzajemnie zwiększają swoje stężenia. Sakwinawir wzmocniony rytonawirem powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępów QT i PR, dlatego jego jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT i (lub) PR jest przeciwwskazane^[1]. Werapamil hamuje przewodzenie przedsionkowo-komorowe, czyli wydłuża odstęp PR, więc oba działania się sumują. Sakwinawir jest w około 90% metabolizowany przez CYP3A4 oraz jest substratem i inhibitorem glikoproteiny P^[1]. Werapamil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i sam hamuje CYP3A4 oraz glikoproteinę P^[2]. Ponadto rytonawir, z którym podaje się sakwinawir, jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P^[1], co dodatkowo zwiększa ekspozycję na werapamil.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Werapamil – umiarkowany inhibitor CYP3A4^[3], sakwinawir – wrażliwy substrat CYP3A4^[3]
Werapamil – inhibitor P-gp^[3], sakwinawir – substrat P-gp^[4]

Sakwinawir: inhibitor P-gp^[4], wrażliwy substrat CYP3A4^[3], substrat P-gp^[4]
Werapamil: umiarkowany inhibitor CYP3A4^[3], inhibitor P-gp^[3], substrat CYP1A2^[5], substrat CYP2C8^[5], substrat CYP2C9^[5], substrat CYP3A4^[5]

Monitorować

EKG z oceną odstępów PR i QT
częstość akcji serca
ciśnienie tętnicze
stężenie potasu i magnezu w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

amlodypina darunawir

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuSakwinawira alkoholOkazjonalne, umiarkowane picie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o ryzyku związanym z nadużywaniem.Możesz wypić niewielką ilość alkoholu od czasu do czasu, ale nie upijaj się i nigdy nie pomijaj przez alkohol dawki leku.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Możesz wypić niewielką ilość alkoholu od czasu do czasu, ale nie upijaj się i nigdy nie pomijaj przez alkohol dawki leku.

Ten lek przeciw HIV nie wchodzi w bezpośrednią, groźną reakcję z alkoholem, a niewielka ilość alkoholu od czasu do czasu zwykle nie szkodzi. Picie dużych ilości lub regularne nadużywanie alkoholu może jednak uszkadzać wątrobę i zaburzać rytm serca, a to są sytuacje, w których ten lek jest szczególnie niebezpieczny. Alkohol zwiększa też ryzyko choroby kości, która może wystąpić podczas leczenia HIV. Najważniejsze jest, żeby po alkoholu nie zapominać o kolejnej dawce leku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności i brak apetytu
osłabienie i skurcze mięśni po wymiotach lub biegunce
ból biodra lub innych stawów i sztywność stawów

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o ryzyku związanym z nadużywaniem. U osób pijących dużo lub regularnie warto ocenić czynność wątroby i stężenie potasu oraz magnezu, a w razie objawów kardiologicznych wykonać EKG. Należy podkreślić, że alkohol nie jest powodem do pominięcia dawki leku.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu alkoholu nie należy się spodziewać klinicznie istotnej interakcji. Przy przewlekłym nadużywaniu lub upijaniu się możliwe jest nasilenie hepatotoksyczności, zaburzenia elektrolitowe zwiększające ryzyko wydłużenia QT i arytmii, większe ryzyko martwicy kości oraz pomijanie dawek, które sprzyja niepowodzeniu terapii i oporności wirusa.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej sakwinawiru z etanolem, a ChPL sakwinawiru nie zaleca unikania alkoholu^[1] Sakwinawir jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, który odpowiada za 90% jego metabolizmu wątrobowego, i zawsze podaje się go z rytonawirem jako silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P^[1] Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, więc istotna konkurencja metaboliczna jest mało prawdopodobna. Ryzyko ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań. Sakwinawir jest przeciwwskazany w niewyrównanej chorobie wątroby, w zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza w niewyrównanej hipokaliemii, oraz przy wydłużeniu odstępu QT^[1] Przewlekłe nadużywanie alkoholu uszkadza wątrobę, a upijanie się, wymioty i niedożywienie mogą prowadzić do hipokaliemii i hipomagnezemii oraz sprzyjać zaburzeniom rytmu serca, czyli do stanów, które same w sobie wykluczają lub utrudniają leczenie sakwinawirem. ChPL wymienia spożywanie alkoholu wśród czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową^[1]

Metabolizm i transportery

Sakwinawir: inhibitor P-gp^[2], wrażliwy substrat CYP3A4^[3], substrat P-gp^[2]

Monitorować

aktywność aminotransferaz (ALT, AST) u osób nadużywających alkoholu
stężenie potasu i magnezu w surowicy po epizodach upicia, wymiotów lub biegunki
EKG z oceną odstępów QT i PR przy kołataniu serca, omdleniach lub zaburzeniach elektrolitowych
przestrzeganie schematu dawkowania

Kiedy ocena się zmienia

Upijanie się (jednorazowe picie dużych ilości)ilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Upicie się, zwłaszcza z wymiotami, może wywołać hipokaliemię i hipomagnezemię oraz zaburzenia rytmu serca, co przy dawkozależnym wydłużaniu QT i PR przez sakwinawir z rytonawirem zwiększa ryzyko arytmii
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby, a sakwinawir jest przeciwwskazany w niewyrównanej chorobie wątroby Wymaga to kontroli aminotransferaz i elektrolitów oraz wsparcia w przestrzeganiu dawkowania.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaWerapamila alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a jeśli go spożywa, to w mniejszych ilościach niż dotąd i z ostrożnością, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli się go pije, to w mniejszej ilości niż dotąd i nie przed jazdą samochodem ani obsługą maszyn.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli się go pije, to w mniejszej ilości niż dotąd i nie przed jazdą samochodem ani obsługą maszyn.

Werapamil sprawia, że alkohol utrzymuje się we krwi dłużej i działa mocniej niż zwykle. Jedna lampka wina czy piwo mogą więc dać silniejsze skutki niż przed rozpoczęciem leczenia. Alkohol sam obniża też ciśnienie, podobnie jak werapamil, więc mogą pojawić się zawroty głowy lub uczucie omdlewania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silne zawroty głowy lub uczucie omdlewania po wstaniu
omdlenie
wyraźnie szybsze lub mocniejsze upicie się niż zwykle
bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
duszność lub obrzęki nóg

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a jeśli go spożywa, to w mniejszych ilościach niż dotąd i z ostrożnością, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Przed prowadzeniem pojazdu lub obsługą maszyn pacjent powinien odczekać dłużej niż zwykle. Zmiana dawki werapamilu nie jest potrzebna.

Skutek kliniczny

Po tej samej ilości alkoholu pacjent może być bardziej pijany i dłużej odczuwać jego działanie niż bez werapamilu.^[1] Możliwe są też zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia. Pogarsza się zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, zwłaszcza na początku leczenia, przy zwiększaniu dawki i przy zmianie leku.^[1]

Mechanizm

Werapamil zwiększa stężenie alkoholu we krwi i opóźnia jego wydalanie, więc działanie etanolu jest silniejsze i trwa dłużej.^[1] Prawdopodobną przyczyną jest hamowanie metabolizmu etanolu przez werapamil, ale ChPL nie podaje mechanizmu. Do tego dochodzi addycja farmakodynamiczna, bo zarówno werapamil, jak i alkohol obniżają ciśnienie tętnicze i mogą powodować zawroty głowy.

Metabolizm i transportery

Werapamil: umiarkowany inhibitor CYP3A4^[2], inhibitor P-gp^[2], substrat CYP1A2^[3], substrat CYP2C8^[3], substrat CYP2C9^[3], substrat CYP3A4^[3]

Monitorować

ciśnienie tętnicze i tętno, szczególnie po zwiększeniu dawki werapamilu
zawroty głowy, uczucie omdlewania i senność po alkoholu
zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Przy większych ilościach alkoholu nasilenie działania etanolu i ryzyko niedociśnienia rosną. Zaleć całkowite unikanie alkoholu.
Początek leczenia lub zwiększanie dawkiczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	ChPL wskazuje, że zaburzenie zdolności reagowania występuje zwłaszcza na początku leczenia, w okresie zwiększania dawki i przy zmianie leku, także przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu.
Osoby starszewiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych zwiększona jest skłonność do niedociśnienia ortostatycznego i upadków, więc ryzyko związane z alkoholem jest większe.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 123

Połączenie przeciwwskazaneAdenozyna+ SakwinawirNie należy podawać adenozyny pacjentowi leczonemu sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ ChPL sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR.Jeśli przyjmujesz sakwinawir, zawsze mów lekarzom i ratownikom o tym leku, zwłaszcza na izbie przyjęć i przed każdym badaniem serca.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz sakwinawir, zawsze mów lekarzom i ratownikom o tym leku, zwłaszcza na izbie przyjęć i przed każdym badaniem serca.

Adenozynę podaje się w szpitalu do żyły, aby szybko zatrzymać niektóre napady kołatania serca albo podczas badania serca. Sakwinawir, lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV, sam zwalnia przewodzenie impulsów w sercu. Razem mogą zbyt mocno zwolnić lub zaburzyć pracę serca, co bywa groźne dla życia. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

bardzo wolne bicie serca
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
silne zawroty głowy
nierówne lub szybkie kołatanie serca
ból w klatce piersiowej
duszność

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie należy podawać adenozyny pacjentowi leczonemu sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ ChPL sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR^[1]. W częstoskurczu nadkomorowym należy w pierwszej kolejności zastosować manewry wagalne, a w razie ich nieskuteczności rozważyć kardiowersję elektryczną zamiast leków zwalniających przewodzenie. W planowym badaniu obciążeniowym serca warto wybrać metodę, która nie wymaga leku zwalniającego przewodzenie, po konsultacji z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV. Jeśli w sytuacji ratującej życie podanie adenozyny jest nieuniknione, należy ją podać przy ciągłym monitorowaniu EKG, z dostępem do stymulacji serca i resuscytacji.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addytywne upośledzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, które może prowadzić do przedłużonego bloku przedsionkowo-komorowego, ciężkiej bradykardii lub asystolii. Pauza po podaniu adenozyny przy odstępie QT wydłużonym przez sakwinawir może sprzyjać komorowym zaburzeniom rytmu typu torsade de pointes. Są to zdarzenia potencjalnie zagrażające życiu.

Mechanizm

Połączenie należy traktować jako przeciwwskazane, ponieważ oba leki upośledzają przewodzenie w sercu, a ich działania się sumują. Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża zależnie od dawki odstępy QT i PR, dlatego jego jednoczesne stosowanie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR jest przeciwwskazane^[1]. Adenozyna działa przez przejściowe zwolnienie przewodzenia w węźle przedsionkowo-komorowym, aż do krótkotrwałego bloku, czyli należy do leków wydłużających przewodzenie przedsionkowo-komorowe, choć ChPL sakwinawiru nie wymienia jej z nazwy. ChPL adenozyny zaznacza, że może ona wchodzić w interakcje z lekami zaburzającymi przewodnictwo w mięśniu sercowym^[2]. Adenozyna jest przeciwwskazana w zespole długiego QT^[2]^[3], a sakwinawir w znaczącej klinicznie bradykardii i przy niemiarowościach w wywiadzie^[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ adenozyna nie jest metabolizowana przez CYP3A4 ani transportowana przez glikoproteinę P, które hamuje sakwinawir.

Metabolizm i transportery

Sakwinawir: inhibitor P-gp^[4], wrażliwy substrat CYP3A4^[5], substrat P-gp^[4]

Monitorować

ciągłe monitorowanie EKG z oceną odstępów PR i QT
częstość akcji serca i wystąpienie bloku przedsionkowo-komorowego
ciśnienie tętnicze
stężenie potasu i magnezu w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

darunawir

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Adenocor 3 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adenocor-100002987/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Adenosine Kabi 3 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adenosine-kabi-100351015/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ SakwinawirPołączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje i może być groźne dla życia. Lek na HIV dodatkowo spowalnia usuwanie amitryptyliny z organizmu, przez co jej działanie i działania niepożądane są silniejsze. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
omdlenie
duszność lub ból w klatce piersiowej
silna senność lub splątanie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR^[1]. U pacjenta leczonego sakwinawirem należy zastąpić amitryptylinę lekiem bez wpływu na QT i bez istotnej zależności od CYP3A4 albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy we współpracy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli pacjent zgłosi się z oboma lekami, nie należy wydawać leku bez kontaktu z lekarzem.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT i PR z ryzykiem groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwe nasilenie innych działań toksycznych amitryptyliny wskutek wzrostu jej stężenia – sedacji, działań antycholinergicznych i obniżenia progu drgawkowego.

Mechanizm

Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR zależnie od dawki, a amitryptylina jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny również wydłuża QT, więc oba działania się sumują^[1]. Leki wydłużające QT zwiększają prawdopodobieństwo arytmii komorowych podczas stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych^[2]. Dodatkowo rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4, a sakwinawir jest substratem i inhibitorem CYP3A4 oraz glikoproteiny P^[1]. Amitryptylina jest metabolizowana częściowo przez CYP3A4, a przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak rytonawir, można spodziewać się klinicznie istotnych interakcji^[2]. Wzrost stężenia amitryptyliny dodatkowo nasila ryzyko kardiotoksyczne.

Metabolizm i transportery

Amitryptylina: inhibitor CYP2D6^[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2^[3], substrat CYP2C19^[3], substrat CYP2C9^[3], substrat CYP2D6^[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[3]
Sakwinawir: inhibitor P-gp^[4], wrażliwy substrat CYP3A4^[5], substrat P-gp^[4]

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc i PR przed zmianą leczenia i po niej
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy kardiologiczne – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
objawy toksyczności amitryptyliny – nadmierna senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalina gabapentyna dolutegrawir raltegrawir

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ SakwinawirNie stosuj cyprofloksacyny u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem.Nie zaczynaj cyprofloksacyny, jeśli bierzesz sakwinawir – skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj cyprofloksacyny, jeśli bierzesz sakwinawir – skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny antybiotyk.

Oba leki mogą zaburzać pracę serca, a przyjmowane razem wzmacniają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie lub nierówne bicie serca
nagłe zawroty głowy
omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
duszność lub ból w klatce piersiowej

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj cyprofloksacyny u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem^[1]. Wybierz antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT, z uwzględnieniem interakcji z rytonawirem, najlepiej w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwretrowirusowe. Jeśli inne leczenie zakażenia jest niemożliwe, decyzję o połączeniu podejmuje lekarz po ocenie EKG i elektrolitów, pod stałą kontrolą zapisu EKG.

Skutek kliniczny

Połączenie może prowadzić do nadmiernego wydłużenia odstępu QT i PR oraz do potencjalnie zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes^[1].

Mechanizm

Sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT i (lub) PR, ponieważ sakwinawir z rytonawirem w sposób zależny od dawki wydłuża odstępy QT i PR, a wpływ ten może się sumować z działaniem innych leków^[1]. Cyprofloksacyna, podobnie jak inne fluorochinolony, wymaga ostrożności u osób przyjmujących leki wydłużające odstęp QT^[2]. Oba leki działają w tym samym kierunku, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Cyprofloksacyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4^[3], sakwinawir – wrażliwy substrat CYP3A4^[3]

Cyprofloksacyna: umiarkowany inhibitor CYP1A2^[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4^[3], substrat OAT1^[3], substrat OAT3^[3]
Sakwinawir: inhibitor P-gp^[4], wrażliwy substrat CYP3A4^[3], substrat P-gp^[4]

Monitorować

EKG z oceną QTc i PR przed leczeniem i w jego trakcie
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy zaburzeń rytmu serca

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · cyprofloksacyna

ryzyko maleje

Przy miejscowym stosowaniu cyprofloksacyny do oka lub ucha ekspozycja ogólnoustrojowa jest minimalna i istotne wydłużenie QT jest mało prawdopodobne.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ SakwinawirNie łącz cytalopramu z sakwinawirem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje. Może to prowadzić do groźnej arytmii, a nawet nagłego zatrzymania krążenia. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
zawroty głowy
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
duszność lub ból w klatce piersiowej

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z sakwinawirem. Przy leczeniu sakwinawirem z rytonawirem wybierz lek przeciwdepresyjny bez istotnego wpływu na odstęp QT albo, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, zmień schemat przeciwretrowirusowy na taki, który nie wydłuża QT. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, pilnie skontaktuj się z lekarzem i oceń EKG oraz stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobie serca.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, bo nie można wykluczyć efektu addytywnego^[1]. Sakwinawir wzmocniony rytonawirem powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępów QT i PR, dlatego jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR jest przeciwwskazane^[2]. Dodatkowo sakwinawir i rytonawir hamują CYP3A4, który bierze udział w metabolizmie cytalopramu, co może zwiększać stężenie cytalopramu i dalej nasilać wpływ na QT.

Metabolizm i transportery

Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2^[3], słaby inhibitor CYP2C19^[3], słaby inhibitor CYP2D6^[3], substrat CYP2C19^[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[3], substrat CYP3A4^[3]
Sakwinawir: inhibitor P-gp^[4], wrażliwy substrat CYP3A4^[5], substrat P-gp^[4]

Monitorować

EKG z oceną QTc i PR
stężenie potasu i magnezu w surowicy
objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina darunawir

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDoksepina+ SakwinawirDoksepiny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem, ponieważ sakwinawiru nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR.Nie zaczynaj brać doksepiny razem z sakwinawirem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek, ale nie odstawiaj leków na HIV na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać doksepiny razem z sakwinawirem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek, ale nie odstawiaj leków na HIV na własną rękę.

Doksepina i sakwinawir razem mogą groźnie zaburzyć pracę serca i wywołać niebezpieczną arytmię. Lek na HIV może też zwiększyć ilość doksepiny w organizmie, przez co możesz odczuwać silniejszą senność i inne działania niepożądane. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie lub nierówne bicie serca
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
silne zawroty głowy
bardzo wolne bicie serca
nadmierna senność

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Doksepiny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem, ponieważ sakwinawiru nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR^[1]. Należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leku przeciwdepresyjnego lub nasennego na taki, który nie wydłuża odstępu QT, albo zmiany schematu przeciwretrowirusowego. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba pilnie wykonać EKG i oznaczyć stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT i PR, blokiem przedsionkowo-komorowym oraz groźnymi dla życia komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym częstoskurczem typu torsade de pointes^[1]. Większe stężenie doksepiny może też nasilać senność, działanie antycholinergiczne i spadki ciśnienia.

Mechanizm

Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, a jego działanie może sumować się z działaniem innych leków wydłużających te odstępy^[1]. Doksepina jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny wydłuża odstęp QT i spowalnia przewodzenie w sercu, więc oba leki działają na serce w tym samym kierunku. Doksepina jest metabolizowana przez CYP2D6, a inhibitory tego enzymu mogą zwiększać stężenie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych w osoczu^[2]. Rytonawir stosowany do wzmocnienia sakwinawiru hamuje CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na doksepinę i nasilać jej działanie kardiotoksyczne.

Metabolizm i transportery

Doksepina: substrat CYP2D6^[3]
Sakwinawir: inhibitor P-gp^[4], wrażliwy substrat CYP3A4^[5], substrat P-gp^[4]

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc i PR
stężenie potasu i magnezu w surowicy
częstość rytmu serca
objawy sedacji i działania antycholinergicznego

Bezpieczniejsze alternatywy

darunawir

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxepin Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/doxepin-teva-100020519/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ SakwinawirNie łącz flukonazolu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o inny lek na grzybicę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o inny lek na grzybicę.

Flukonazol, lek na grzybice, sprawia, że sakwinawir, lek na HIV, dłużej i w większej ilości utrzymuje się w organizmie. Oba leki mogą też zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem to działanie się nasila. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
nagłe zawroty głowy
omdlenie lub uczucie bliskie omdleniu
duszność lub ból w klatce piersiowej
zażółcenie skóry lub oczu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz flukonazolu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem. ChPL sakwinawiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT i (lub) PR, a leków zwiększających ekspozycję na sakwinawir każe unikać, jeśli dostępne są inne opcje.^[1] Wybierz lek przeciwgrzybiczy spoza grupy azoli, a w zakażeniach miejscowych preferuj leczenie miejscowe o minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym. Jeżeli lekarz prowadzący terapię HIV uzna połączenie za nieodzowne, konieczna może być modyfikacja dawkowania sakwinawiru.^[2] W takiej sytuacji przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonaj EKG oraz wyrównaj zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemię. Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po jego odstawieniu, więc ryzyko nie znika natychmiast po zakończeniu kuracji.^[2]

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępów QT i PR, zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes, blokiem przedsionkowo-komorowym i w skrajnym przypadku nagłą śmiercią sercową. Interakcja z sakwinawirem podawanym razem z rytonawirem nie była badana i może być silniejsza niż przy niewzmocnionym sakwinawirze.^[2] Wyższe stężenie sakwinawiru zwiększa też ryzyko innych jego działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności.

Mechanizm

Flukonazol hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, przez co zwiększa AUC sakwinawiru o około 50% i Cmax o około 55%.^[2] CYP3A4 odpowiada za około 90% metabolizmu wątrobowego sakwinawiru, a sakwinawir jest także substratem glikoproteiny P, dlatego inhibitory tych szlaków istotnie zwiększają jego ekspozycję.^[1] Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, więc wzrost jego stężenia nasila to działanie.^[1] Flukonazol sam ma potencjał wydłużania odstępu QT, co dodatkowo sumuje się z działaniem sakwinawiru na przewodzenie w sercu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4^[3], sakwinawir – wrażliwy substrat CYP3A4^[3]
Flukonazol – inhibitor P-gp^[4], sakwinawir – substrat P-gp^[5]

Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19^[3], umiarkowany inhibitor CYP2C9^[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4^[3], inhibitor P-gp^[4]
Sakwinawir: inhibitor P-gp^[5], wrażliwy substrat CYP3A4^[3], substrat P-gp^[5]

Monitorować

EKG z oceną odstępów QTc i PR przed włączeniem i w trakcie leczenia
stężenie potasu i magnezu w surowicy
aktywność enzymów wątrobowych
objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)

Bezpieczniejsze alternatywy

mykafungina kaspofungina anidulafunginanystatyna (miejscowo)klotrymazol (miejscowo lub dopochwowo)

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 5 dni od odstawienia flukonazoluflukonazol	inne zalecenie	Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu, dlatego włączenie sakwinawiru w tym okresie nadal wiąże się z interakcją.
Postać miejscowa (krem, globulki) innych leków przeciwgrzybiczych zamiast flukonazolu doustnegopostać · flukonazol	interakcja nie dotyczy	Zamiana flukonazolu doustnego na lek przeciwgrzybiczy stosowany miejscowo o minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym praktycznie eliminuje ryzyko tej interakcji.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFluoksetyna+ SakwinawirNie stosuj fluoksetyny razem z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV lub farmaceutą, który z leków trzeba zmienić.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i od razu porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV lub farmaceutą, który z leków trzeba zmienić.

Fluoksetyna i sakwinawir razem mogą zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Dlatego tych leków nie przyjmuje się jednocześnie. Fluoksetyna działa w organizmie jeszcze długo po odstawieniu, więc ryzyko nie znika od razu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
nagłe zawroty głowy
bardzo wolne bicie serca
duszność lub ból w klatce piersiowej

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj fluoksetyny razem z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem^[1]. U pacjenta leczonego przeciwdepresyjnie wybierz schemat przeciwretrowirusowy bez sakwinawiru albo – w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV – lek przeciwdepresyjny bez wpływu na QT. Przy zamianie fluoksetyny na sakwinawir uwzględnij bardzo długi okres półtrwania fluoksetyny i norfluoksetyny, bo lek działa jeszcze długo po odstawieniu^[2]. Przed włączeniem sakwinawiru wykonaj EKG i wyrównaj stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT i PR z ryzykiem groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego^[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca.

Mechanizm

Fluoksetyny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem, bo oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na przewodzenie w sercu może się sumować. Sakwinawir podawany z rytonawirem powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępów QT i PR, a jednoczesne stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT lub PR jest przeciwwskazane^[1]. Fluoksetyna może dodatkowo wydłużać odstęp QT, dlatego wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami o takim działaniu^[2]. Sakwinawir jest w około 90% metabolizowany przez CYP3A4 i jest substratem oraz inhibitorem glikoproteiny P^[1]. Rytonawir jako silny inhibitor enzymów cytochromu P450 może zwiększać stężenie fluoksetyny, a fluoksetyna i norfluoksetyna słabo hamują CYP3A4, co może nieznacznie zwiększać ekspozycję na sakwinawir.

Metabolizm i transportery

Fluoksetyna: silny inhibitor CYP2C19^[3], silny inhibitor CYP2D6^[3]
Sakwinawir: inhibitor P-gp^[4], wrażliwy substrat CYP3A4^[3], substrat P-gp^[4]

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc i PR przed leczeniem i w jego trakcie
stężenie potasu i magnezu w surowicy
częstość rytmu serca – bradykardia
objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

darunawir dolutegrawir raltegrawir

Kiedy ocena się zmienia

Zamiana fluoksetyny na sakwinawirkolejność włączenia · fluoksetyna	inne zalecenie	Fluoksetyna i norfluoksetyna mają bardzo długi okres półtrwania, dlatego po odstawieniu fluoksetyny ryzyko interakcji utrzymuje się jeszcze przez dłuższy czas. Przed włączeniem sakwinawiru uwzględnij ten okres i wykonaj EKG.
Hipokaliemia, bradykardia, wydłużony QT lub choroba sercapostać · pacjent	ryzyko rośnie	Sakwinawir jest przeciwwskazany u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, niewyrównaną hipokaliemią, istotną bradykardią, niewydolnością serca z obniżoną frakcją wyrzutową i zaburzeniami rytmu w wywiadzie. U takich osób ryzyko arytmii przy dodaniu fluoksetyny jest jeszcze większe.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluoksetyna EGIS 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluoksetyna-egis-100225954/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFlutamid+ SakwinawirNie należy łączyć flutamidu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem leczącym HIV oraz z lekarzem, który przepisał flutamid, nie przerywając samodzielnie żadnego z leków.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem leczącym HIV oraz z lekarzem, który przepisał flutamid, nie przerywając samodzielnie żadnego z leków.

Te dwa leki razem mogą zaburzać pracę serca i wywołać groźne, nieregularne bicie serca. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Dlatego nie należy ich przyjmować jednocześnie, a lekarz powinien dobrać inny lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nieregularne bicie serca
zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
omdlenie
zażółcenie skóry lub białek oczu
ciemny mocz
ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności i utrata apetytu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć flutamidu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT.^[1] Jeśli leczenie antyandrogenowe jest konieczne, schemat przeciwretrowirusowy należy zmienić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV, z wyborem leku bez przeciwwskazania dotyczącego wydłużenia odstępu QT. Przed zmianą i po niej warto ocenić EKG, stężenie elektrolitów oraz parametry czynności wątroby.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Możliwe jest też nasilenie uszkodzenia wątroby.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, dlatego jednoczesne stosowanie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR jest przeciwwskazane.^[1] Leczenie antyandrogenowe, w tym flutamidem, może wydłużać odstęp QT, a charakterystyka flutamidu każe dokładnie rozważyć łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes.^[2] Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać wątrobę, a niewyrównana choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania sakwinawiru.^[1]

Metabolizm i transportery

Sakwinawir: inhibitor P-gp^[3], wrażliwy substrat CYP3A4^[4], substrat P-gp^[3]

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc i PR
stężenie potasu i magnezu w surowicy
aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny

Bezpieczniejsze alternatywy

darunawir

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Apo-Flutam 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apo-flutam-100108409/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 10 października 2026

Sakwinawir i werapamil

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.Nie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

bardzo wolne lub nierówne bicie serca
zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
omdlenie
kołatanie serca
duszność
nagłe osłabienie

Postępowanie

Nie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR. Jeśli pacjent wymaga leku kontrolującego ciśnienie lub częstość rytmu, lekarz powinien dobrać lek niewpływający na przewodzenie przedsionkowo-komorowe albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy. Po odstawieniu jednego z leków należy pamiętać, że hamowanie CYP3A4 przez rytonawir może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas, dlatego leczenie nowym lekiem warto rozpoczynać ostrożnie i pod kontrolą EKG.

Skutek kliniczny

Monitorować

EKG z oceną odstępów PR i QT
częstość akcji serca
ciśnienie tętnicze
stężenie potasu i magnezu w surowicy

Charakterystyka produktu leczniczego: przeciwwskazane.