Interakcje / Sertralina / Sertralina i wenlafaksyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenia unikaj, chyba że jest celowe i nadzorowane przez lekarza, na przykład w krótkim okresie zamiany jednego leku na drugi.
Przyjmuj oba leki razem tylko wtedy, gdy lekarz wie o obu i świadomie tak zalecił, a bez konsultacji nie dokładaj leków przeciwbólowych, na migrenę ani ziela dziurawca.
Niekorzystna interakcjaSertralina+ WenlafaksynaPołączenia unikaj, chyba że jest celowe i nadzorowane przez lekarza, na przykład w krótkim okresie zamiany jednego leku na drugi.Przyjmuj oba leki razem tylko wtedy, gdy lekarz wie o obu i świadomie tak zalecił, a bez konsultacji nie dokładaj leków przeciwbólowych, na migrenę ani ziela dziurawca.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki razem tylko wtedy, gdy lekarz wie o obu i świadomie tak zalecił, a bez konsultacji nie dokładaj leków przeciwbólowych, na migrenę ani ziela dziurawca.
Oba leki działają przeciwdepresyjnie i podnoszą poziom serotoniny w mózgu. Przyjmowane razem mogą wywołać groźną reakcję zwaną zespołem serotoninowym, a także zwiększyć skłonność do krwawień. Lekarz łączy je zwykle tylko na krótko, na przykład przy zamianie jednego leku na drugi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
- gorączka i obfite poty
- szybkie bicie serca
- biegunka, nudności lub wymioty
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, czarne stolce
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenia unikaj, chyba że jest celowe i nadzorowane przez lekarza, na przykład w krótkim okresie zamiany jednego leku na drugi. Jeśli skojarzenie jest klinicznie uzasadnione, uważnie obserwuj pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki[1]. Wenlafaksynę włączaj w małej dawce i zwiększaj ją stopniowo, pamiętając o możliwym wzroście jej stężenia przez sertralinę. Przy zamianie leków stosuj stopniowe odstawianie jednego i włączanie drugiego zamiast długiego jednoczesnego podawania pełnych dawek. Unikaj dokładania kolejnych leków serotoninergicznych, takich jak tramadol, tryptany, lit czy ziele dziurawca, a przy lekach przeciwpłytkowych, przeciwkrzepliwych i NLPZ rozważ ochronę żołądka.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to zespół serotoninowy – pobudzenie, drżenie, mioklonie, potliwość, biegunka, tachykardia i hipertermia, w ciężkich przypadkach drgawki i zgon. Zwiększa się też ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, ryzyko hiponatremii u osób starszych oraz nasilenie działań niepożądanych wenlafaksyny, w tym wzrostu ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Oba leki hamują wychwyt zwrotny serotoniny, więc ich działanie serotoninergiczne sumuje się i zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Wenlafaksynę w skojarzeniu z lekami z grupy SSRI stosuje się tylko wtedy, gdy jest to klinicznie uzasadnione[1]. Sertralinę z innymi serotoninergicznymi lekami przeciwdepresyjnymi łączy się ostrożnie[2]. Dodatkowo sertralina hamuje CYP2D6, główny enzym przekształcający wenlafaksynę w O-demetylowenlafaksynę, co może zwiększać stężenie wenlafaksyny w osoczu. Oba leki osłabiają też gromadzenie serotoniny w płytkach krwi, co sumuje ryzyko krwawień[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego, szczególnie w pierwszych dniach i po zwiększeniu dawki
- objawy krwawienia
- ciśnienie tętnicze
- stężenie sodu u osób starszych i przyjmujących leki moczopędne
- EKG u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT
Kiedy ocena się zmienia
| Początek leczenia skojarzonego lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko zespołu serotoninowego jest największe na początku jednoczesnego stosowania i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku, wtedy obserwacja powinna być najściślejsza. |
| Zamiana sertraliny na wenlafaksynę lub odwrotniekolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie leków krótkie, kontrolowane nakładanie się terapii z redukcją dawki jednego leku i stopniowym zwiększaniem drugiego jest akceptowalne, ale wymaga obserwacji w kierunku zespołu serotoninowego. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych rośnie ryzyko hiponatremii i krwawień z przewodu pokarmowego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych, przeciwkrzepliwych lub NLPZ. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaSertralinaa alkoholZalecaj choremu niepicie alkoholu przez cały czas leczenia sertraliną.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia sertraliną i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli trudno Ci z niego zrezygnować.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia sertraliną i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli trudno Ci z niego zrezygnować.
Podczas leczenia sertraliną lepiej nie pić alkoholu. W badaniach na zdrowych osobach lek nie nasilał działania alkoholu, ale producent mimo to odradza łączenie ich. Alkohol może też pogarszać nastrój i utrudniać leczenie depresji lub lęku. Nie trzeba odstawiać sertraliny po jednorazowym wypiciu alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- pogorszenie nastroju, nasilenie lęku lub myśli samobójcze
- pobudzenie, drżenie lub gorączka po wypiciu alkoholu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zalecaj choremu niepicie alkoholu przez cały czas leczenia sertraliną.[1] Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, poinformuj go o możliwej senności i pogorszeniu koncentracji. Zalecaj unikanie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, gdy odczuwa takie objawy. Pacjenta z uzależnieniem od alkoholu lub ryzykownym piciem skieruj do lekarza prowadzącego, bo wymaga on oceny całości leczenia.
Skutek kliniczny
Przy typowym stosowaniu nie wykazano nasilenia działania alkoholu na sprawność psychomotoryczną u zdrowych osób.[1] Alkohol może jednak nasilać toksyczność sertraliny. Zgony po przedawkowaniu sertraliny opisywano zarówno po samym leku, jak i po jego połączeniu z innymi lekami lub alkoholem.[1]
Mechanizm
Sertralina i alkohol działają na ośrodkowy układ nerwowy, więc w teorii mogą nasilać wzajemnie senność i pogarszać sprawność psychomotoryczną. W badaniu z udziałem zdrowych osób sertralina w dawce 200 mg na dobę nie nasilała jednak działania alkoholu na funkcje poznawcze ani sprawność psychomotoryczną.[1] Mimo to ChPL odradza picie alkoholu podczas leczenia.[1] Alkohol może też pogarszać przebieg choroby, którą leczy się sertraliną, czyli depresji i zaburzeń lękowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po wypiciu alkoholu
- nastrój, nasilenie objawów depresji i lęku
- regularność przyjmowania leku
- wzorzec picia alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko senności i pogorszenia nastroju, a ChPL wiąże zgony po przedawkowaniu sertraliny także z obecnością alkoholu. Pacjenta z ryzykownym piciem skieruj do lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Niekorzystna interakcjaWenlafaksynaa alkoholPacjentowi należy zalecić niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia wenlafaksyną.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już wypijesz, nie prowadź pojazdów i nie przyjmuj dodatkowej dawki leku.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już wypijesz, nie prowadź pojazdów i nie przyjmuj dodatkowej dawki leku.
Podczas leczenia wenlafaksyną najlepiej nie pić alkoholu. Alkohol może pogarszać nastrój i nasilać lęk, czyli objawy, z powodu których przyjmuje się ten lek. Może też zwiększać senność i zawroty głowy. Nie oznacza to, że lek trzeba odstawić, jeśli zdarzyło się wypić alkohol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudności z obudzeniem się
- zawroty głowy, kłopoty z koordynacją
- pogorszenie nastroju, narastający lęk lub myśli samobójcze
- splątanie, niepokój lub drgawki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjentowi należy zalecić niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia wenlafaksyną.[1] Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, trzeba mu powiedzieć, żeby nie prowadził pojazdów i nie obsługiwał maszyn, a także zwrócił uwagę na senność, zawroty głowy i pogorszenie nastroju.
Skutek kliniczny
Alkohol może pogorszyć przebieg depresji lub zaburzeń lękowych i nasilić działania niepożądane ze strony OUN, takie jak senność i zawroty głowy.[1] Przypadki przedawkowania wenlafaksyny, w tym ze skutkiem śmiertelnym, notowano głównie w skojarzeniu z alkoholem i (lub) innymi produktami leczniczymi.[1]
Mechanizm
Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia wenlafaksyną, ponieważ etanol działa na ośrodkowy układ nerwowy, może nasilać zaburzenia psychiczne i może powodować niepożądane interakcje z wenlafaksyną, w tym depresyjny wpływ na OUN.[1] Wenlafaksyna nie jest przeciwwskazana z alkoholem, bo w badaniach nie nasilała zaburzeń czynności umysłowych i motorycznych wywołanych etanolem. Zalecenie wynika więc głównie z zasady ostrożności przy lekach działających na OUN oraz z choroby, w której lek się stosuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nastrój i nasilenie objawów depresji lub lęku
- senność i zawroty głowy
- myśli i zachowania samobójcze, szczególnie na początku leczenia i po zmianie dawki
- wzorzec picia alkoholu i ryzyko nadużywania
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko depresyjnego wpływu na OUN, a przypadki przedawkowania wenlafaksyny ze skutkiem śmiertelnym notowano głównie w skojarzeniu z alkoholem. |
| Początek leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zmianie dawki pacjent jest bardziej narażony na działania niepożądane ze strony OUN, więc unikanie alkoholu jest wtedy szczególnie ważne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
Inne interakcje tych leków 420
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.
Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
- splątanie, nudności i ból głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
- czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
- objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji. |
| Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu. |
Źródła
- Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
- Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ WenlafaksynaCytalopramu i wenlafaksyny nie należy stosować jednocześnie, ponieważ cytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj obu leków razem bez wyraźnego zalecenia lekarza i jak najszybciej zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz je w domu oba.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj obu leków razem bez wyraźnego zalecenia lekarza i jak najszybciej zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz je w domu oba.
Cytalopram i wenlafaksyna to leki przeciwdepresyjne, które działają podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźny nadmiar serotoniny w organizmie i zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie łączy się na stałe. Czasem lekarz przez krótki czas zmienia jeden lek na drugi i wtedy dokładnie mówi, jak to zrobić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie, mimowolne drgania lub sztywność mięśni
- gorączka i obfite pocenie się
- szybkie lub nierówne bicie serca, kołatanie
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- nudności, wymioty lub biegunka pojawiające się nagle
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Cytalopramu i wenlafaksyny nie należy stosować jednocześnie, ponieważ cytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2]. Jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z innymi lekami wydłużającymi QT należy unikać[3]. Jeśli skojarzenie wenlafaksyny z SSRI jest klinicznie uzasadnione, na przykład w okresie zamiany leków, pacjenta trzeba uważnie obserwować, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki[3]. Zamianę jednego leku na drugi powinien zaplanować lekarz, zwykle nie łączy się dwóch leków przeciwdepresyjnych o działaniu serotoninergicznym na stałe.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym oraz wydłużeniem odstępu QT z arytmiami komorowymi, w tym torsade de pointes. Zespół serotoninowy jest stanem potencjalnego zagrożenia życia, a jego objawy to m.in. pobudzenie, drżenie, hipertermia, sztywność mięśni, skurcze miokloniczne, niestabilność wegetatywna, splątanie i majaczenie[3][4].
Mechanizm
Oba leki hamują wychwyt zwrotny serotoniny, więc ich działanie serotoninergiczne się sumuje. Wenlafaksyna należy do leków, które w połączeniu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększają ryzyko arytmii komorowych[3]. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć addytywnego wpływu na repolaryzację[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, gorączka, sztywność mięśni, mioklonie, biegunka, tachykardia)
- stężenie potasu i magnezu
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Krótkotrwała zamiana jednego leku na drugi pod kontrolą lekarzakolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | W okresie zamiany cytalopramu na wenlafaksynę lub odwrotnie krótkie nakładanie się leków bywa stosowane, ale wymaga uważnej obserwacji objawów serotoninergicznych, zwłaszcza po zwiększeniu dawki, oraz rozważenia kontroli EKG i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ SertralinaNie łącz cyzaprydu z sertraliną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek – nie odstawiaj sertraliny samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek – nie odstawiaj sertraliny samodzielnie.
Cyzapryd i sertralina mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z sertraliną. Cyzapryd jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, odstaw cyzapryd i zastosuj prokinetyk bez wpływu na odstęp QT albo wybierz lek przeciwdepresyjny o możliwie najmniejszym wpływie na QT, sprawdzając jego pozostałe interakcje z cyzaprydem.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym torsade de pointes i migotaniem komór, które mogą zagrażać życiu[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie się sumuje. Cyzapryd wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Sertralina zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i arytmii komorowej, gdy łączy się ją z innymi lekami wydłużającymi QTc[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i po zmianie terapii
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wysoka dawkadawka · sertralina | ryzyko rośnie | Wpływ sertraliny na odstęp QTc nasila się wraz z dawką, co dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii w połączeniu z cyzaprydem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ SertralinaDifenhydraminy nie stosuje się u pacjentów leczonych sertraliną, ponieważ jej łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane.Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się sertraliną – zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się sertraliną – zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.
Difenhydramina to lek nasenny i przeciwalergiczny, który razem z sertraliną może zaburzać rytm serca. Sertralina zwiększa też ilość difenhydraminy w organizmie, przez co senność i otępienie mogą być silniejsze i trwać dłużej. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie albo omdlenie
- silne zawroty głowy
- bardzo silna senność, także następnego dnia
- splątanie
- suchość w ustach i trudność w oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Difenhydraminy nie stosuje się u pacjentów leczonych sertraliną, ponieważ jej łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane.[1][2][3] W objawach alergii należy wybrać niesedatywny lek przeciwhistaminowy, a w bezsenności skierować pacjenta do lekarza w celu dobrania postępowania bez ryzyka dla rytmu serca. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, difenhydraminę należy odstawić, a przy objawach sercowych wykonać EKG i oznaczyć elektrolity.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, kołatania serca i omdleń. Ponadto nasilona i przedłużona senność, spowolnienie psychoruchowe, splątanie (zwłaszcza u osób starszych) oraz objawy przeciwcholinergiczne, takie jak suchość w ustach, zaparcia i zatrzymanie moczu.
Mechanizm
Difenhydramina i sertralina wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje.[1][4] Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i nie należy jej łączyć z inhibitorami tego enzymu.[1] Sertralina hamuje CYP2D6 w stopniu zależnym od dawki, co może zwiększać stężenie difenhydraminy i nasilać jej działanie wydłużające QT, uspokajające i przeciwmuskarynowe. Difenhydramina nasila też działanie innych leków hamujących OUN.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przy objawach sercowych lub czynnikach ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
- kołatanie serca, zasłabnięcia, omdlenia
- nadmierna senność i splątanie
- zatrzymanie moczu i zaparcia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. Nie dotyczy to stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ WenlafaksynaNie łącz hydroksyzyny z wenlafaksyną.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z wenlafaksyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z wenlafaksyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Hydroksyzyna i wenlafaksyna mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. W rzadkich przypadkach może to prowadzić do groźnych arytmii i omdleń. Oba leki mogą też razem mocniej wywoływać senność i zawroty głowy. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z wenlafaksyną. Hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3], a przy wenlafaksynie należy unikać leków znacząco wydłużających QT[4]. U pacjenta leczonego wenlafaksyną hydroksyzynę zastąp lekiem przeciwhistaminowym o małym wpływie na QT, gdy wskazaniem jest świąd lub alergia, a w lęku i bezsenności skonsultuj z lekarzem leczenie bez działania na QT. Jeśli lekarz mimo to uzna połączenie za konieczne, wymagane jest wyjściowe EKG, kontrola potasu i magnezu oraz najmniejsza skuteczna dawka hydroksyzyny.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń psychomotorycznych.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Hydroksyzyny nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes, w tym z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi[1]. Ryzyko wydłużenia QT i arytmii komorowych rośnie, gdy wenlafaksynę łączy się z innymi lekami wydłużającymi QT, w tym z niektórymi lekami przeciwhistaminowymi[4]. Dodatkowo oba leki działają na OUN, a hydroksyzyna w dużych dawkach hamuje CYP2D6, który odpowiada za przekształcanie wenlafaksyny w O-demetylowenlafaksynę[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
- nadmierna senność i zaburzenia sprawności psychomotorycznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko wydłużenia QT i nadmiernej sedacji jest większe, a hydroksyzyna dodatkowo zwiększa ryzyko upadków. |
| Duża dawkadawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | W dużych dawkach hydroksyzyna hamuje CYP2D6, co może zwiększać stężenie wenlafaksyny, a wpływ na QT rośnie wraz z dawką. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven 37,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oriven-100158962/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oriven. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oriven-100158962/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram)+ Fluorochinolony okulistyczne (np. ofloksacyna, moksyfloksacyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca.Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Leki przeciwdepresyjne, takie jak escytalopram, sertralina czy cytalopram, oraz antybiotyki w tabletkach z tej samej grupy co krople do oczu mogą razem wpływać na rytm serca. Krople do oczu z ofloksacyną lub moksyfloksacyną działają jednak głównie w oku i bardzo mało leku dostaje się do krwi. Dlatego takie połączenie jest uważane za bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca. Zalecenie dotyczy wszystkich leków z grupy, w tym cytaloprамu i escytalopramu, które najsilniej wydłużają odstęp QT. Ostrożność warto zachować u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, ciężką chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi, przyjmujących jednocześnie kilka innych leków wydłużających odstęp QT. Ocenę należy powtórzyć, jeśli fluorochinolon zostanie podany doustnie lub dożylnie.
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu w oku nie należy się spodziewać klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QT ani zaburzeń rytmu serca u osoby przyjmującej lek z grupy SSRI. Ryzyko staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu fluorochinolonu.
Mechanizm
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, zwłaszcza cytalopram i escytalopram, oraz fluorochinolony podawane ogólnie mogą wydłużać odstęp QT przez hamowanie kanałów potasowych hERG[1]. Połączenie obu grup może więc teoretycznie sumować ten efekt. Po podaniu do worka spojówkowego ofloksacyna i moksyfloksacyna przenikają do krwi w bardzo małej ilości, znacznie mniejszej niż po podaniu doustnym lub dożylnym, dlatego addycja wpływu na odstęp QT jest mało prawdopodobna. Interakcje opisane w bazach dla tych par wynikają z danych dla postaci ogólnych fluorochinolonów. Fluorochinolony okulistyczne nie wpływają na metabolizm leków przeciwdepresyjnych, a leki przeciwdepresyjne nie wpływają na działanie miejscowe antybiotyku w oku.
Monitorować
- rutynowe monitorowanie nie jest wymagane
- EKG i stężenie potasu oraz magnezu tylko u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT lub przy ogólnym podaniu fluorochinolonu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · fluorochinolony okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu fluorochinolonu, zwłaszcza moksyfloksacyny, addycja wydłużenia odstępu QT z cytalopramem lub escytalopramem jest klinicznie istotna i wymaga oceny czynników ryzyka, EKG oraz kontroli elektrolitów albo wyboru antybiotyku z innej grupy. |
| wiek ≥ 65pacjent | inne zalecenie | U osób starszych z chorobą serca, hipokaliemią lub przyjmujących kilka leków wydłużających odstęp QT warto upewnić się, że krople stosowane są zgodnie z zaleceniem i z uciskiem kanalika łzowego, choć klasa ryzyka się nie zmienia. |
Źródła
- Hussaarts KGAM, Berger FA, Binkhorst L, Oomen-de Hoop E, van Leeuwen RWF, van Alphen RJ, et al. The Risk of QTc-Interval Prolongation in Breast Cancer Patients Treated with Tamoxifen in Combination with Serotonin Reuptake Inhibitors. Pharm Res. 2019;37(1):7. doi: 10.1007/s11095-019-2746-9. PMID: 31845095.
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu SSRI i inhibitora MAO-B połączenie jest dopuszczalne tylko po ocenie korzyści i ryzyka, z najmniejszą skuteczną dawką SSRI, stopniowym jej zwiększaniem i obserwacją pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI i lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie zaczynaj, nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z nich bez wiedzy lekarza i od razu szukaj pomocy, gdy pojawi się gorączka, sztywność mięśni, silne drżenie lub pobudzenie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI i lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie zaczynaj, nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z nich bez wiedzy lekarza i od razu szukaj pomocy, gdy pojawi się gorączka, sztywność mięśni, silne drżenie lub pobudzenie.
Leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, takie jak sertralina czy escytalopram, oraz niektóre leki na chorobę Parkinsona, takie jak rasagilina, selegilina czy safinamid, zwiększają ilość serotoniny w mózgu. Przyjmowane razem mogą rzadko wywołać zespół serotoninowy – groźny stan z gorączką, drżeniem, sztywnością mięśni, silnym niepokojem i szybkim biciem serca. Niektórych połączeń, na przykład selegiliny z lekiem z grupy SSRI, w ogóle się nie stosuje. Inne bywają stosowane, ale tylko gdy lekarz o nich wie i ostrożnie dobrał dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub silne pocenie się
- drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- szybkie bicie serca
- biegunka, nudności lub wymioty, które pojawiły się nagle
- bardzo wysokie ciśnienie lub silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu SSRI i inhibitora MAO-B połączenie jest dopuszczalne tylko po ocenie korzyści i ryzyka, z najmniejszą skuteczną dawką SSRI, stopniowym jej zwiększaniem i obserwacją pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego[1]. Nie należy przekraczać zalecanej dawki inhibitora MAO-B, bo traci on wtedy wybiórczość[1]. Selegiliny nie należy łączyć z SSRI, ponieważ ChPL ujmuje to połączenie w przeciwwskazaniach[2]. Fluoksetyny i fluwoksaminy należy unikać z rasagiliną i safinamidem, a przy zamianie leków trzeba zachować odstęp co najmniej pięciu tygodni po odstawieniu fluoksetyny oraz co najmniej czternastu dni po odstawieniu rasagiliny lub selegiliny. Jeśli SSRI jest potrzebny, lepiej wybrać escytalopram, sertralinę lub cytalopram niż fluoksetynę lub fluwoksaminę[1]. Należy unikać dokładania kolejnych leków serotoninergicznych, takich jak tramadol, petydyna, tryptany, linezolid czy ziele dziurawca. Przy objawach zespołu serotoninowego trzeba odstawić leki serotoninergiczne i pilnie ocenić stan pacjenta.
Skutek kliniczny
Najpoważniejszym skutkiem jest zespół serotoninowy z pobudzeniem, splątaniem, drżeniem, miokloniami, wzmożonymi odruchami, potliwością, gorączką, tachykardią i wahaniami ciśnienia tętniczego. W ciężkich przypadkach dochodzi do hipertermii, sztywności mięśni, drgawek i zagrożenia życia. Przy stosowaniu inhibitorów MAO-B w zalecanych dawkach ciężkie reakcje są rzadkie, a połączenie bywa stosowane u chorych na chorobę Parkinsona z depresją, ale wymaga ostrożności[1].
Mechanizm
SSRI zwiększają stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej przez hamowanie jej wychwytu zwrotnego. Inhibitory MAO-B hamują rozkład monoamin. W dawkach terapeutycznych są wybiórcze wobec MAO-B, która w niewielkim stopniu rozkłada serotoninę, ale wybiórczość ta jest względna i maleje przy większych dawkach lub zwiększonym stężeniu leku. Jednoczesne zwiększenie uwalniania i zmniejszenie rozkładu serotoniny może prowadzić do nadmiernej stymulacji receptorów serotoninowych. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup, a różnice dotyczą jego nasilenia – największe ryzyko dotyczy nieodwracalnej selegiliny oraz fluoksetyny i fluwoksaminy, najmniejsze odwracalnego safinamidu.
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego, zwłaszcza po włączeniu lub zwiększeniu dawki któregokolwiek leku
- ciśnienie tętnicze i tętno
- temperatura ciała
- stan psychiczny – pobudzenie, splątanie, niepokój
- objawy nerwowo-mięśniowe – drżenie, mioklonie, wzmożone odruchy, sztywność
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecana w chorobie Parkinsonadawka · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Powyżej zalecanej dawki inhibitory MAO-B tracą wybiórczość i hamują także MAO-A, co znacznie zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu SSRI. |
| Duża dawka lub szybkie zwiększanie dawki SSRIdawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Ryzyko zespołu serotoninowego rośnie z dawką SSRI i jest największe w pierwszych dniach po włączeniu lub zwiększeniu dawki. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę i zwiększać ją stopniowo. |
| Mniej niż pięć tygodni od odstawienia fluoksetyny do włączenia inhibitora MAO-Bodstep · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Fluoksetyna i norfluoksetyna utrzymują się w organizmie tygodniami, więc zbyt krótki odstęp po odstawieniu fluoksetyny daje ryzyko jak przy jednoczesnym stosowaniu. |
| Mniej niż czternaście dni od odstawienia rasagiliny lub selegiliny do włączenia SSRIodstep · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Rasagilina i selegilina hamują MAO-B nieodwracalnie, więc ich działanie utrzymuje się do czasu odtworzenia enzymu. Przed włączeniem fluoksetyny lub fluwoksaminy trzeba zachować odstęp zalecany w ChPL, a przy innych SSRI zachować szczególną ostrożność w tym okresie. |
Źródła
- Aboukarr A, Giudice M. Interaction between Monoamine Oxidase B Inhibitors and Selective Serotonin Reuptake Inhibitors. Can J Hosp Pharm. 2018;71(3):196-207. PMID: 29955193.
- Wada K. [Clinical issues on prescribing psychotropics for elderly patients]. Seishin Shinkeigaku Zasshi. 2012;114(6):719-25. PMID: 23094291.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.