Interakcje / Sertralina / Sertralina i zonisamid
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Leki można stosować razem bez zmiany dawkowania.
Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, a jeśli poczujesz silną senność lub zawroty głowy, nie prowadź samochodu i powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuSertralina+ ZonisamidLeki można stosować razem bez zmiany dawkowania.Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, a jeśli poczujesz silną senność lub zawroty głowy, nie prowadź samochodu i powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, a jeśli poczujesz silną senność lub zawroty głowy, nie prowadź samochodu i powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Te dwa leki zwykle można bezpiecznie przyjmować razem. Każdy z nich może czasem powodować senność, zawroty głowy lub zmniejszenie apetytu, a razem te objawy mogą być nieco silniejsze. Najczęściej dzieje się tak na początku leczenia albo po zwiększeniu dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy lub chwiejność
- trudności ze skupieniem uwagi
- wyraźny spadek apetytu lub masy ciała
- pogorszenie nastroju lub myśli o zrobieniu sobie krzywdy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem bez zmiany dawkowania. Warto poinformować pacjenta o możliwym nasileniu senności i zawrotów głowy, zwłaszcza w okresie stopniowego zwiększania dawki zonisamidu lub sertraliny. U osób starszych i prowadzących pojazdy należy zwrócić uwagę na sprawność psychoruchową w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i spadku apetytu, szczególnie na początku leczenia i przy zwiększaniu dawek. Nie opisano poważnych następstw klinicznych samego połączenia.
Mechanizm
Połączenie nie wymaga zmiany dawek, a jedyną realnie możliwą interakcją jest sumowanie się działań ośrodkowych obu leków. Zonisamid nie hamuje w istotnym stopniu izoenzymów cytochromu P-450, więc nie zmienia stężenia innych leków metabolizowanych tą drogą.[1] Inhibitory CYP3A4 nie wpływają istotnie na ekspozycję na zonisamid, dlatego słabe hamowanie tego enzymu przez sertralinę nie powinno zmieniać jego stężenia.[1] Oba leki mogą natomiast powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i zmniejszenie apetytu, a ich działania w tym zakresie mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy na początku leczenia i po zmianie dawek
- nastrój i myśli samobójcze
- masa ciała i apetyt
- kontrola napadów padaczkowych
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie się senności i zawrotów głowy zwiększa ryzyko upadków, dlatego warto ostrożniej zwiększać dawki i częściej pytać o sprawność ruchową. |
| Zwiększanie dawki zonisamidu u pacjenta stosującego sertralinękolejność włączenia · zonisamid | inne zalecenie | Objawy ośrodkowe są najbardziej prawdopodobne w okresie stopniowego zwiększania dawki zonisamidu, dlatego w tym czasie warto ocenić tolerancję leczenia skojarzonego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaSertralinaa alkoholZalecaj choremu niepicie alkoholu przez cały czas leczenia sertraliną.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia sertraliną i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli trudno Ci z niego zrezygnować.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia sertraliną i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli trudno Ci z niego zrezygnować.
Podczas leczenia sertraliną lepiej nie pić alkoholu. W badaniach na zdrowych osobach lek nie nasilał działania alkoholu, ale producent mimo to odradza łączenie ich. Alkohol może też pogarszać nastrój i utrudniać leczenie depresji lub lęku. Nie trzeba odstawiać sertraliny po jednorazowym wypiciu alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- pogorszenie nastroju, nasilenie lęku lub myśli samobójcze
- pobudzenie, drżenie lub gorączka po wypiciu alkoholu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zalecaj choremu niepicie alkoholu przez cały czas leczenia sertraliną.[1] Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, poinformuj go o możliwej senności i pogorszeniu koncentracji. Zalecaj unikanie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, gdy odczuwa takie objawy. Pacjenta z uzależnieniem od alkoholu lub ryzykownym piciem skieruj do lekarza prowadzącego, bo wymaga on oceny całości leczenia.
Skutek kliniczny
Przy typowym stosowaniu nie wykazano nasilenia działania alkoholu na sprawność psychomotoryczną u zdrowych osób.[1] Alkohol może jednak nasilać toksyczność sertraliny. Zgony po przedawkowaniu sertraliny opisywano zarówno po samym leku, jak i po jego połączeniu z innymi lekami lub alkoholem.[1]
Mechanizm
Sertralina i alkohol działają na ośrodkowy układ nerwowy, więc w teorii mogą nasilać wzajemnie senność i pogarszać sprawność psychomotoryczną. W badaniu z udziałem zdrowych osób sertralina w dawce 200 mg na dobę nie nasilała jednak działania alkoholu na funkcje poznawcze ani sprawność psychomotoryczną.[1] Mimo to ChPL odradza picie alkoholu podczas leczenia.[1] Alkohol może też pogarszać przebieg choroby, którą leczy się sertraliną, czyli depresji i zaburzeń lękowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po wypiciu alkoholu
- nastrój, nasilenie objawów depresji i lęku
- regularność przyjmowania leku
- wzorzec picia alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko senności i pogorszenia nastroju, a ChPL wiąże zgony po przedawkowaniu sertraliny także z obecnością alkoholu. Pacjenta z ryzykownym piciem skieruj do lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.
Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub problemy z równowagą
- trudności z koncentracją lub mową
- częstsze napady padaczkowe
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.
Mechanizm
Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i nadmierne uspokojenie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- zaburzenia koncentracji i pamięci
- częstość napadów padaczkowych
- ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów. |
| Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Inne interakcje tych leków 329
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.
Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
- splątanie, nudności i ból głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
- czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
- objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji. |
| Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu. |
Źródła
- Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
- Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ SertralinaNie łącz cyzaprydu z sertraliną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek – nie odstawiaj sertraliny samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek – nie odstawiaj sertraliny samodzielnie.
Cyzapryd i sertralina mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z sertraliną. Cyzapryd jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, odstaw cyzapryd i zastosuj prokinetyk bez wpływu na odstęp QT albo wybierz lek przeciwdepresyjny o możliwie najmniejszym wpływie na QT, sprawdzając jego pozostałe interakcje z cyzaprydem.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym torsade de pointes i migotaniem komór, które mogą zagrażać życiu[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie się sumuje. Cyzapryd wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Sertralina zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i arytmii komorowej, gdy łączy się ją z innymi lekami wydłużającymi QTc[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i po zmianie terapii
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wysoka dawkadawka · sertralina | ryzyko rośnie | Wpływ sertraliny na odstęp QTc nasila się wraz z dawką, co dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii w połączeniu z cyzaprydem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ SertralinaDifenhydraminy nie stosuje się u pacjentów leczonych sertraliną, ponieważ jej łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane.Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się sertraliną – zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy, gdy leczysz się sertraliną – zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.
Difenhydramina to lek nasenny i przeciwalergiczny, który razem z sertraliną może zaburzać rytm serca. Sertralina zwiększa też ilość difenhydraminy w organizmie, przez co senność i otępienie mogą być silniejsze i trwać dłużej. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie albo omdlenie
- silne zawroty głowy
- bardzo silna senność, także następnego dnia
- splątanie
- suchość w ustach i trudność w oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Difenhydraminy nie stosuje się u pacjentów leczonych sertraliną, ponieważ jej łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane.[1][2][3] W objawach alergii należy wybrać niesedatywny lek przeciwhistaminowy, a w bezsenności skierować pacjenta do lekarza w celu dobrania postępowania bez ryzyka dla rytmu serca. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, difenhydraminę należy odstawić, a przy objawach sercowych wykonać EKG i oznaczyć elektrolity.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, kołatania serca i omdleń. Ponadto nasilona i przedłużona senność, spowolnienie psychoruchowe, splątanie (zwłaszcza u osób starszych) oraz objawy przeciwcholinergiczne, takie jak suchość w ustach, zaparcia i zatrzymanie moczu.
Mechanizm
Difenhydramina i sertralina wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje.[1][4] Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i nie należy jej łączyć z inhibitorami tego enzymu.[1] Sertralina hamuje CYP2D6 w stopniu zależnym od dawki, co może zwiększać stężenie difenhydraminy i nasilać jej działanie wydłużające QT, uspokajające i przeciwmuskarynowe. Difenhydramina nasila też działanie innych leków hamujących OUN.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przy objawach sercowych lub czynnikach ryzyka
- stężenie potasu i magnezu
- kołatanie serca, zasłabnięcia, omdlenia
- nadmierna senność i splątanie
- zatrzymanie moczu i zaparcia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. Nie dotyczy to stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ ZonisamidNie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.
Metoklopramid to lek na nudności i wymioty, którego nie wolno stosować przy padaczce. Może on zwiększać liczbę i siłę napadów, a zonisamid przyjmujesz właśnie po to, żeby im zapobiegać. Oba leki mogą też powodować senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nietypowe drgania lub skurcze mięśni
- mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi
- silna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.[1][2] W razie potrzeby leczenia nudności lub wymiotów wybierz lek przeciwwymiotny, który nie obniża progu drgawkowego, i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.
Skutek kliniczny
Metoklopramid może nasilić i uczęścić napady padaczkowe u pacjenta leczonego zonisamidem, co oznacza utratę kontroli choroby. Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy.
Mechanizm
Metoklopramid jest antagonistą receptorów dopaminowych przenikającym do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa częstość oraz nasilenie napadów drgawkowych u chorych na padaczkę, przez co działa przeciwnie do zonisamidu stosowanego w leczeniu padaczki. Metoklopramid nie może być stosowany u chorych na padaczkę ani u chorych na chorobę Parkinsona.[1][2] Oba leki mogą działać uspokajająco, więc senność i spowolnienie mogą się sumować. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2D6 metabolizującego metoklopramid, więc interakcja farmakokinetyczna przez ten szlak jest mało prawdopodobna.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów padaczkowych
- nadmierna senność i zawroty głowy
- objawy pozapiramidowe przy przypadkowym podaniu metoklopramidu
Bezpieczniejsze alternatywy
domperidonondansetron
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram)+ Fluorochinolony okulistyczne (np. ofloksacyna, moksyfloksacyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca.Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Leki przeciwdepresyjne, takie jak escytalopram, sertralina czy cytalopram, oraz antybiotyki w tabletkach z tej samej grupy co krople do oczu mogą razem wpływać na rytm serca. Krople do oczu z ofloksacyną lub moksyfloksacyną działają jednak głównie w oku i bardzo mało leku dostaje się do krwi. Dlatego takie połączenie jest uważane za bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca. Zalecenie dotyczy wszystkich leków z grupy, w tym cytaloprамu i escytalopramu, które najsilniej wydłużają odstęp QT. Ostrożność warto zachować u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, ciężką chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi, przyjmujących jednocześnie kilka innych leków wydłużających odstęp QT. Ocenę należy powtórzyć, jeśli fluorochinolon zostanie podany doustnie lub dożylnie.
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu w oku nie należy się spodziewać klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QT ani zaburzeń rytmu serca u osoby przyjmującej lek z grupy SSRI. Ryzyko staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu fluorochinolonu.
Mechanizm
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, zwłaszcza cytalopram i escytalopram, oraz fluorochinolony podawane ogólnie mogą wydłużać odstęp QT przez hamowanie kanałów potasowych hERG[1]. Połączenie obu grup może więc teoretycznie sumować ten efekt. Po podaniu do worka spojówkowego ofloksacyna i moksyfloksacyna przenikają do krwi w bardzo małej ilości, znacznie mniejszej niż po podaniu doustnym lub dożylnym, dlatego addycja wpływu na odstęp QT jest mało prawdopodobna. Interakcje opisane w bazach dla tych par wynikają z danych dla postaci ogólnych fluorochinolonów. Fluorochinolony okulistyczne nie wpływają na metabolizm leków przeciwdepresyjnych, a leki przeciwdepresyjne nie wpływają na działanie miejscowe antybiotyku w oku.
Monitorować
- rutynowe monitorowanie nie jest wymagane
- EKG i stężenie potasu oraz magnezu tylko u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT lub przy ogólnym podaniu fluorochinolonu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · fluorochinolony okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu fluorochinolonu, zwłaszcza moksyfloksacyny, addycja wydłużenia odstępu QT z cytalopramem lub escytalopramem jest klinicznie istotna i wymaga oceny czynników ryzyka, EKG oraz kontroli elektrolitów albo wyboru antybiotyku z innej grupy. |
| wiek ≥ 65pacjent | inne zalecenie | U osób starszych z chorobą serca, hipokaliemią lub przyjmujących kilka leków wydłużających odstęp QT warto upewnić się, że krople stosowane są zgodnie z zaleceniem i z uciskiem kanalika łzowego, choć klasa ryzyka się nie zmienia. |
Źródła
- Hussaarts KGAM, Berger FA, Binkhorst L, Oomen-de Hoop E, van Leeuwen RWF, van Alphen RJ, et al. The Risk of QTc-Interval Prolongation in Breast Cancer Patients Treated with Tamoxifen in Combination with Serotonin Reuptake Inhibitors. Pharm Res. 2019;37(1):7. doi: 10.1007/s11095-019-2746-9. PMID: 31845095.
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram)+ Inhibitory monoaminooksydazy typu B (np. rasagilina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu SSRI i inhibitora MAO-B połączenie jest dopuszczalne tylko po ocenie korzyści i ryzyka, z najmniejszą skuteczną dawką SSRI, stopniowym jej zwiększaniem i obserwacją pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI i lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie zaczynaj, nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z nich bez wiedzy lekarza i od razu szukaj pomocy, gdy pojawi się gorączka, sztywność mięśni, silne drżenie lub pobudzenie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI i lek na chorobę Parkinsona z grupy inhibitorów MAO-B, nie zaczynaj, nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z nich bez wiedzy lekarza i od razu szukaj pomocy, gdy pojawi się gorączka, sztywność mięśni, silne drżenie lub pobudzenie.
Leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, takie jak sertralina czy escytalopram, oraz niektóre leki na chorobę Parkinsona, takie jak rasagilina, selegilina czy safinamid, zwiększają ilość serotoniny w mózgu. Przyjmowane razem mogą rzadko wywołać zespół serotoninowy – groźny stan z gorączką, drżeniem, sztywnością mięśni, silnym niepokojem i szybkim biciem serca. Niektórych połączeń, na przykład selegiliny z lekiem z grupy SSRI, w ogóle się nie stosuje. Inne bywają stosowane, ale tylko gdy lekarz o nich wie i ostrożnie dobrał dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub silne pocenie się
- drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- szybkie bicie serca
- biegunka, nudności lub wymioty, które pojawiły się nagle
- bardzo wysokie ciśnienie lub silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu SSRI i inhibitora MAO-B połączenie jest dopuszczalne tylko po ocenie korzyści i ryzyka, z najmniejszą skuteczną dawką SSRI, stopniowym jej zwiększaniem i obserwacją pacjenta pod kątem zespołu serotoninowego[1]. Nie należy przekraczać zalecanej dawki inhibitora MAO-B, bo traci on wtedy wybiórczość[1]. Selegiliny nie należy łączyć z SSRI, ponieważ ChPL ujmuje to połączenie w przeciwwskazaniach[2]. Fluoksetyny i fluwoksaminy należy unikać z rasagiliną i safinamidem, a przy zamianie leków trzeba zachować odstęp co najmniej pięciu tygodni po odstawieniu fluoksetyny oraz co najmniej czternastu dni po odstawieniu rasagiliny lub selegiliny. Jeśli SSRI jest potrzebny, lepiej wybrać escytalopram, sertralinę lub cytalopram niż fluoksetynę lub fluwoksaminę[1]. Należy unikać dokładania kolejnych leków serotoninergicznych, takich jak tramadol, petydyna, tryptany, linezolid czy ziele dziurawca. Przy objawach zespołu serotoninowego trzeba odstawić leki serotoninergiczne i pilnie ocenić stan pacjenta.
Skutek kliniczny
Najpoważniejszym skutkiem jest zespół serotoninowy z pobudzeniem, splątaniem, drżeniem, miokloniami, wzmożonymi odruchami, potliwością, gorączką, tachykardią i wahaniami ciśnienia tętniczego. W ciężkich przypadkach dochodzi do hipertermii, sztywności mięśni, drgawek i zagrożenia życia. Przy stosowaniu inhibitorów MAO-B w zalecanych dawkach ciężkie reakcje są rzadkie, a połączenie bywa stosowane u chorych na chorobę Parkinsona z depresją, ale wymaga ostrożności[1].
Mechanizm
SSRI zwiększają stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej przez hamowanie jej wychwytu zwrotnego. Inhibitory MAO-B hamują rozkład monoamin. W dawkach terapeutycznych są wybiórcze wobec MAO-B, która w niewielkim stopniu rozkłada serotoninę, ale wybiórczość ta jest względna i maleje przy większych dawkach lub zwiększonym stężeniu leku. Jednoczesne zwiększenie uwalniania i zmniejszenie rozkładu serotoniny może prowadzić do nadmiernej stymulacji receptorów serotoninowych. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup, a różnice dotyczą jego nasilenia – największe ryzyko dotyczy nieodwracalnej selegiliny oraz fluoksetyny i fluwoksaminy, najmniejsze odwracalnego safinamidu.
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego, zwłaszcza po włączeniu lub zwiększeniu dawki któregokolwiek leku
- ciśnienie tętnicze i tętno
- temperatura ciała
- stan psychiczny – pobudzenie, splątanie, niepokój
- objawy nerwowo-mięśniowe – drżenie, mioklonie, wzmożone odruchy, sztywność
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecana w chorobie Parkinsonadawka · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Powyżej zalecanej dawki inhibitory MAO-B tracą wybiórczość i hamują także MAO-A, co znacznie zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu SSRI. |
| Duża dawka lub szybkie zwiększanie dawki SSRIdawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Ryzyko zespołu serotoninowego rośnie z dawką SSRI i jest największe w pierwszych dniach po włączeniu lub zwiększeniu dawki. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę i zwiększać ją stopniowo. |
| Mniej niż pięć tygodni od odstawienia fluoksetyny do włączenia inhibitora MAO-Bodstep · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Fluoksetyna i norfluoksetyna utrzymują się w organizmie tygodniami, więc zbyt krótki odstęp po odstawieniu fluoksetyny daje ryzyko jak przy jednoczesnym stosowaniu. |
| Mniej niż czternaście dni od odstawienia rasagiliny lub selegiliny do włączenia SSRIodstep · inhibitory monoaminooksydazy typu B | ryzyko rośnie | Rasagilina i selegilina hamują MAO-B nieodwracalnie, więc ich działanie utrzymuje się do czasu odtworzenia enzymu. Przed włączeniem fluoksetyny lub fluwoksaminy trzeba zachować odstęp zalecany w ChPL, a przy innych SSRI zachować szczególną ostrożność w tym okresie. |
Źródła
- Aboukarr A, Giudice M. Interaction between Monoamine Oxidase B Inhibitors and Selective Serotonin Reuptake Inhibitors. Can J Hosp Pharm. 2018;71(3):196-207. PMID: 29955193.
- Wada K. [Clinical issues on prescribing psychotropics for elderly patients]. Seishin Shinkeigaku Zasshi. 2012;114(6):719-25. PMID: 23094291.
Połączenie przeciwwskazaneSertralina+ SelegilinaNie należy stosować sertraliny i selegiliny jednocześnie, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.Nie łącz tych leków i jeśli lekarz przepisał ci oba, skontaktuj się z nim przed przyjęciem kolejnej dawki.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jeśli lekarz przepisał ci oba, skontaktuj się z nim przed przyjęciem kolejnej dawki.
Sertraliny i selegiliny nie wolno przyjmować razem. Oba leki zwiększają ilość serotoniny w mózgu, a ich połączenie może wywołać groźną reakcję z gorączką, drżeniem, pobudzeniem i splątaniem. Przy zamianie jednego leku na drugi trzeba zachować co najmniej 2 tygodnie przerwy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub uczucie gorąca
- silne pocenie się
- drżenie, skurcze lub drganie mięśni
- niepokój, pobudzenie, splątanie lub omamy
- szybkie bicie serca
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy stosować sertraliny i selegiliny jednocześnie, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków[1][2]. Przy zamianie selegiliny na sertralinę trzeba zachować co najmniej 14 dni przerwy od ostatniej dawki selegiliny[1]. Przy zamianie sertraliny na selegilinę trzeba zachować co najmniej 2 tygodnie przerwy od ostatniej dawki sertraliny[2]. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu wybrania jednego z nich lub zmiany leczenia.
Skutek kliniczny
U pacjentów stosujących jednocześnie selegilinę i sertralinę obserwowano ciężkie działania niepożądane, takie jak obfite pocenie się, zaczerwienienie, ataksja, hipertermia, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, kołatanie serca, zawroty głowy oraz pobudzenie, splątanie i omamy prowadzące do majaczeń i śpiączki[2]. Opisywane objawy zespołu serotoninowego obejmują także mioklonie, hiperrefleksję, brak koordynacji, drżenia, drgawki, biegunkę i gorączkę[2]. Ciężkie reakcje, łącznie z drgawkami i zgonem, zgłaszano również przy zbyt krótkiej przerwie między odstawieniem inhibitora MAO a włączeniem sertraliny lub odwrotnie[1].
Mechanizm
Sertralina hamuje zwrotny wychwyt serotoniny, a selegilina hamuje monoaminooksydazę, czyli enzym rozkładający aminy biogenne, i oba działania sumują się, prowadząc do nadmiaru serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. ChPL sertraliny zalicza selegilinę do nieodwracalnych inhibitorów MAO i wymienia ją wprost jako lek, z którym sertraliny nie wolno łączyć[1]. ChPL selegiliny podaje, że mechanizm interakcji z lekami z grupy SSRI nie jest w pełni poznany[2]. Stosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności wobec MAO typu B i wystąpienia poważnych działań niepożądanych[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenia, mioklonie, hiperrefleksja, obfite pocenie)
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i czynność serca
- przestrzeganie odstępu co najmniej 14 dni przy zamianie leków
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki sertraliny do włączenia selegilinysertralina | interakcja nie dotyczy | Selegiliny nie należy stosować w ciągu 2 tygodni od zakończenia leczenia sertraliną. Po upływie tego okresu leki nie działają jednocześnie i przeciwwskazanie nie dotyczy kolejnego leczenia. |
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki selegiliny do włączenia sertralinyselegilina | interakcja nie dotyczy | Sertraliny nie wolno rozpoczynać przed upływem co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO. Po odstawieniu selegiliny należy zachować przynajmniej 14 dni odstępu przed zastosowaniem leku, który wchodzi z nią w interakcje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sertraline Medical Valley. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sertraline-medical-valley-100483212/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.