Interakcje / Szczepionka przeciw poliomyelitis / Szczepionka przeciw poliomyelitis i upadacytynib
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Szczepienia nie trzeba odkładać ani przerywać leczenia upadacytynibem.
Nie odstawiaj upadacytynibu przed szczepieniem i powiedz lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia, że go przyjmujesz.
Interakcja o niejasnym znaczeniuSzczepionka przeciw poliomyelitis+ UpadacytynibSzczepienia nie trzeba odkładać ani przerywać leczenia upadacytynibem.Nie odstawiaj upadacytynibu przed szczepieniem i powiedz lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia, że go przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie odstawiaj upadacytynibu przed szczepieniem i powiedz lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia, że go przyjmujesz.
Szczepionkę przeciw polio do wstrzykiwań możesz przyjąć, gdy stosujesz upadacytynib. Lek ten osłabia działanie układu odpornościowego, więc organizm może wytworzyć mniej przeciwciał niż zwykle. Szczepionka nie zawiera żywych wirusów, dlatego nie może wywołać choroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub ostra infekcja w dniu planowanego szczepienia – zgłoś to przed podaniem szczepionki
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepienia nie trzeba odkładać ani przerywać leczenia upadacytynibem. Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem terapii upadacytynibem, aby uzyskać pełniejszą odpowiedź. U pacjenta już leczonego podaj szczepionkę według standardowego schematu i rozważ ocenę odpowiedzi lub dawkę przypominającą, gdy pełna ochrona jest szczególnie ważna, np. przed podróżą na tereny endemiczne. Szczepienie należy przełożyć w razie gorączki lub ostrej choroby[1].
Skutek kliniczny
Możliwa słabsza lub krótsza ochrona poszczepienna przed poliomyelitis. Nie oczekuje się nasilenia działań niepożądanych szczepionki ani upadacytynibu.
Mechanizm
Upadacytynib może osłabić odpowiedź na szczepionkę przeciw poliomyelitis, ale nie stanowi to przeszkody w szczepieniu. Upadacytynib hamuje kinazy JAK i osłabia sygnalizację cytokin potrzebnych do aktywacji limfocytów, więc teoretycznie może zmniejszać wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu. Szczepionka do wstrzykiwań zawiera wirusy inaktywowane, które nie mogą się namnażać, dlatego nie niesie ryzyka zakażenia u osoby z obniżoną odpornością. Szczepionka nie wpływa na metabolizm upadacytynibu, który zachodzi głównie z udziałem CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ewentualna ocena miana przeciwciał po zakończeniu schematu szczepienia u osób z wysokim ryzykiem ekspozycji
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia upadacytynibemkolejność włączenia · szczepionka przeciw poliomyelitis | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane przed włączeniem upadacytynibu pozwala uzyskać pełną odpowiedź immunologiczną, więc interakcja traci znaczenie. |
| Doustna (szczepionka żywa atenuowana)droga podania · szczepionka przeciw poliomyelitis | ryzyko rośnie | Żywej doustnej szczepionki przeciw poliomyelitis nie podaje się w trakcie leczenia upadacytynibem ze względu na ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym u pacjenta z immunosupresją. Należy wybrać szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml), zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imovax-polio-100196626/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw poliomyelitisa alkoholNie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji.Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia i dzień po nim pij z umiarem.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia i dzień po nim pij z umiarem.
Alkohol nie osłabia działania szczepionki przeciw polio i nie zwiększa ryzyka powikłań. Bardzo mała ilość alkoholu zawarta w samej szczepionce jest bez znaczenia dla zdrowia. Picie alkoholu w dniu szczepienia może jednak nasilić ból głowy lub złe samopoczucie po szczepieniu albo utrudnić ich rozpoznanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
- nasilony ból, obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu wkłucia
- wysypka, duszność lub obrzęk twarzy po szczepieniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji. Można doradzić umiarkowanie w piciu w dniu szczepienia i dzień po nim, aby nie zacierać obrazu ewentualnych odczynów poszczepiennych.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie alkoholu przed szczepieniem lub po nim nie powinno wpływać na skuteczność ani bezpieczeństwo szczepionki. Alkohol może jednak nasilać lub maskować typowe objawy poszczepienne, takie jak ból głowy, złe samopoczucie czy gorączka, co utrudnia ich ocenę.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol mógłby zmieniać działanie lub bezpieczeństwo inaktywowanej szczepionki przeciw poliomyelitis. ChPL szczepionki nie wymienia spożycia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w ostrzeżeniach, ani w interakcjach[1]. Etanol występuje w szczepionce wyłącznie jako substancja pomocnicza w ilości 2 mg w dawce 0,5 ml, a według ChPL ta mała ilość alkoholu nie będzie powodowała zauważalnych skutków[1]. Szczepionka zawiera wirusy inaktywowane, nie ulega metabolizmowi wątrobowemu i nie działa ośrodkowo, więc nie ma podstaw farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych do interakcji z etanolem. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu może osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia w ogóle, ale nie dotyczy to okazjonalnego picia.
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia. Nie jest to powód do odraczania szczepienia, ale warto przy okazji porozmawiać o ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml), zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imovax-polio-100196626/
Interakcja nieistotna klinicznieUpadacytyniba alkoholNie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać umiarkowanego picia alkoholu.Pij alkohol tylko okazjonalnie i z umiarem, unikaj napojów z grejpfrutem i chodź na zlecone badania krwi.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Pij alkohol tylko okazjonalnie i z umiarem, unikaj napojów z grejpfrutem i chodź na zlecone badania krwi.
Alkohol pity okazjonalnie i w niewielkich ilościach nie wpływa na działanie tego leku. Unikaj jednak grejpfruta, także w drinkach, piwach smakowych i sokach, bo może zwiększać ilość leku we krwi. Regularne picie dużych ilości alkoholu obciąża wątrobę, a ten lek również może wpływać na jej wyniki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać umiarkowanego picia alkoholu. Należy unikać napojów alkoholowych zawierających grejpfrut lub sok grejpfrutowy[1] U osób przewlekle nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby warto zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych i lipidogramu oraz zachęcić do ograniczenia picia.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwe jest większe ryzyko zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych, zaburzeń lipidowych i zakażeń, co nakłada się na znany profil działań niepożądanych upadacytynibu.
Mechanizm
Umiarkowane ilości alkoholu nie wchodzą w istotną interakcję z upadacytynibem. ChPL upadacytynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu wśród interakcji ani w ostrzeżeniach[1] Upadacytynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a jego ekspozycję istotnie zmieniają jedynie silne inhibitory lub induktory tego enzymu[1] Etanol nie jest silnym modulatorem CYP3A4, dlatego nie należy oczekiwać interakcji farmakokinetycznej. Teoretycznie możliwe jest sumowanie się działań na wątrobę, ponieważ upadacytynib może zwiększać aktywność aminotransferaz, a przewlekłe picie dużych ilości alkoholu również uszkadza wątrobę i zwiększa stężenie triglicerydów. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania upadacytynibu[1] Wyjątek praktyczny stanowią napoje alkoholowe z grejpfrutem, ponieważ w trakcie leczenia upadacytynibem należy unikać żywności i napojów zawierających grejpfruty[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST przy przewlekłym piciu alkoholu
- lipidogram, zwłaszcza triglicerydy
- objawy zakażeń
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu sumuje się ryzyko uszkodzenia wątroby, zaburzeń lipidowych i zakażeń. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania upadacytynibu Należy ocenić czynność wątroby, monitorować aminotransferazy i zalecić ograniczenie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
Inne interakcje tych leków 358
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ UpadacytynibNie łącz jeżówki purpurowej z upadacytynibem i odstaw ją, jeśli pacjent już ją przyjmuje.Nie przyjmuj jeżówki w żadnej postaci podczas leczenia upadacytynibem, a przy objawach infekcji skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj jeżówki w żadnej postaci podczas leczenia upadacytynibem, a przy objawach infekcji skontaktuj się z lekarzem.
Jeżówka pobudza układ odpornościowy, a upadacytynib celowo go wycisza, żeby opanować twoją chorobę. Razem działają przeciwnie i jeżówka może osłabić leczenie albo nasilić objawy choroby. Jeżówki nie stosuje się też u osób z obniżoną odpornością i chorobami autoimmunologicznymi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- nasilenie bólu i obrzęku stawów, zmian skórnych lub dolegliwości jelitowych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz jeżówki purpurowej z upadacytynibem i odstaw ją, jeśli pacjent już ją przyjmuje.[1] Przy objawach przeziębienia zalecaj leczenie objawowe i kontakt z lekarzem prowadzącym, gdy pojawi się gorączka lub objawy cięższego zakażenia, ponieważ czynne ciężkie zakażenie jest przeciwwskazaniem do stosowania upadacytynibu.[2] Profilaktykę zakażeń u tych pacjentów opiera się na szczepieniach uzgodnionych z lekarzem, a nie na preparatach immunostymulujących.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie kontroli choroby podstawowej i zaostrzenie choroby autoimmunologicznej. U pacjenta z obniżoną odpornością jeżówka nie zapewnia ochrony przed zakażeniem, a może opóźnić zgłoszenie się do lekarza z objawami infekcji, które przy upadacytynibie wymagają szybkiej oceny. Jeżówki nie zaleca się też w chorobach alergicznych, takich jak atopowe zapalenie skóry, które jest jednym ze wskazań upadacytynibu.[3]
Mechanizm
Jeżówki purpurowej nie stosuje się w immunosupresji ani w chorobach autoimmunologicznych ze względu na jej działanie immunostymulujące.[4] Przeciwwskazaniem są również choroby autoimmunologiczne, w tym kolagenozy, oraz stan obniżonej odporności po leczeniu immunosupresyjnym.[1] Upadacytynib jest selektywnym inhibitorem kinaz JAK o działaniu immunosupresyjnym, stosowanym właśnie w chorobach autoimmunologicznych i zapalnych, więc pobudzanie układu odpornościowego przez jeżówkę działa przeciwnie do jego mechanizmu. Jeżówka może też osłabiać efekt immunosupresyjny innych leków tego typu, na przykład cyklosporyny i glikokortykosteroidów.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia (gorączka, kaszel, objawy z dróg moczowych, półpasiec)
- aktywność choroby podstawowej (zaostrzenie objawów stawowych, skórnych lub jelitowych)
- reakcje alergiczne i zaostrzenie zmian skórnych
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
Połączenie przeciwwskazaneMetyloprednizolon+ Szczepionka przeciw poliomyelitisSzczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać pacjentowi leczonemu metyloprednizolonem, ale przy dawkach immunosupresyjnych należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz metyloprednizolon, w jakiej dawce i od kiedy, a sterydu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz metyloprednizolon, w jakiej dawce i od kiedy, a sterydu nie odstawiaj samodzielnie.
Metyloprednizolon w większych dawkach osłabia odporność, dlatego szczepionka przeciw poliomyelitis może słabiej zadziałać. Szczepionka podawana w zastrzyku nie zawiera żywego wirusa i jest bezpieczna, choć ochrona może być mniejsza. Szczepionek z żywym wirusem nie podaje się osobom przyjmującym duże dawki sterydów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, osłabienie lub bóle mięśni po szczepieniu, które nie mijają po kilku dniach
- nagłe osłabienie lub niedowład kończyn
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać pacjentowi leczonemu metyloprednizolonem, ale przy dawkach immunosupresyjnych należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią. Jeśli to możliwe, szczepienie planuje się przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego albo po jego zakończeniu, a w razie wątpliwości co do ochrony rozważa się dawkę uzupełniającą. U pacjentów przyjmujących immunosupresyjne dawki kortykosteroidów nie podaje się szczepionek żywych ani żywych atenuowanych, w tym doustnej szczepionki przeciw poliomyelitis.[1][2] Krótkie leczenie małymi dawkami, terapia zastępcza oraz kortykosteroidy miejscowe nie wymagają zmiany planu szczepień.
Skutek kliniczny
Przy szczepionce inaktywowanej możliwa słabsza lub niepełna odpowiedź poszczepienna i niewystarczająca ochrona przed poliomyelitis. Przy szczepionce żywej doustnej u osoby z immunosupresją możliwe porażenne poliomyelitis wywołane wirusem szczepionkowym.
Mechanizm
Metyloprednizolon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odpowiedź immunologiczną, co może osłabić wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu przeciw poliomyelitis. Przy szczepionce żywej atenuowanej (doustnej) immunosupresja zwiększa dodatkowo ryzyko namnażania się wirusa szczepionkowego i zachorowania. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem, a jedynie słabszą ochroną.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj szczepionki (inaktywowana czy żywa doustna)
- dawka i czas trwania leczenia metyloprednizolonem
- u pacjentów z głęboką immunosupresją – ewentualna ocena odpowiedzi poszczepiennej
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka żywa atenuowana (doustna)postać · szczepionka przeciw poliomyelitis | ryzyko rośnie | Przy immunosupresyjnych dawkach kortykosteroidów szczepionki żywe atenuowane są przeciwwskazane ze względu na ryzyko zakażenia wirusem szczepionkowym. |
| Dawka nieimmunosupresyjna lub terapia zastępczadawka · metyloprednizolon | ryzyko maleje | Małe dawki i terapia zastępcza nie hamują istotnie odpowiedzi immunologicznej, szczepienie można przeprowadzić według planu. |
| Miejscowa (skóra, wziewnie, dostawowo)droga podania · metyloprednizolon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo nie powodują immunosupresji ogólnoustrojowej istotnej dla szczepienia. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnegokolejność włączenia · metyloprednizolon | inne zalecenie | Gdy leczenie jest planowane, korzystniej zaszczepić pacjenta przed jego rozpoczęciem, aby uzyskać pełną odpowiedź poszczepienną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medrol 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medrol-100042308/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metypred 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metypred-100043609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ UpadacytynibNie podaje się dopęcherzowo BCG pacjentom leczonym upadacytynibem.Powiedz urologowi i lekarzowi, który przepisał upadacytynib, że masz mieć oba leki, nie przyjmuj BCG, dopóki razem nie zdecydują, jak cię leczyć, i nie odstawiaj upadacytynibu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi i lekarzowi, który przepisał upadacytynib, że masz mieć oba leki, nie przyjmuj BCG, dopóki razem nie zdecydują, jak cię leczyć, i nie odstawiaj upadacytynibu na własną rękę.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Upadacytynib osłabia odporność, a BCG zawiera żywe, osłabione bakterie. U osoby z osłabioną odpornością te bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać ciężkie, groźne dla życia zakażenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, która nie ustępuje
- dreszcze i silne osłabienie
- kaszel lub duszność
- bóle stawów
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się dopęcherzowo BCG pacjentom leczonym upadacytynibem. Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[1]. Przeciwwskazaniem jest obniżona odporność wywołana lekami immunosupresyjnymi[2]. Przeciwwskazaniem jest też zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami[3]. O sposobie leczenia raka pęcherza i ewentualnej przerwie w stosowaniu upadacytynibu decydują wspólnie urolog i lekarz prowadzący leczenie immunologiczne. Ewentualne włączenie BCG po odstawieniu upadacytynibu wymaga indywidualnej oceny przywrócenia odporności. Jeśli pacjent otrzymał BCG w trakcie leczenia upadacytynibem, trzeba go pilnie skierować do lekarza i obserwować w kierunku zakażenia rozsianego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkim, uogólnionym zakażeniem prątkami BCG, które może zagrażać życiu. Zakażenie może przybrać postać sepsy albo objąć narządy, np. wątrobę, płuca lub stawy. Możliwe jest też osłabienie przeciwnowotworowego działania BCG.
Mechanizm
Upadacytynib osłabia odporność, której BCG potrzebuje zarówno do działania, jak i do bezpiecznego opanowania podanych prątków. Upadacytynib hamuje kinazy JAK i tłumi odpowiedź immunologiczną, w tym odporność komórkową kontrolującą zakażenia prątkami. Dopęcherzowe BCG to żywe, atenuowane prątki, których działanie przeciwnowotworowe zależy od sprawnej miejscowej reakcji immunologicznej. Jej osłabienie sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się prątków i ich rozsiewowi, a zarazem może zmniejszać skuteczność leczenia raka pęcherza.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- gorączka i dreszcze po wlewce
- stan ogólny i objawy zakażenia uogólnionego
- objawy ze strony płuc (kaszel, duszność)
- próby wątrobowe i objawy zapalenia wątroby
- bóle stawów
- objawy ze strony dróg moczowych i krwiomocz
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórnadroga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepienia przeciw gruźlicy żywą szczepionką BCG podawaną śródskórnie również nie wykonuje się w trakcie leczenia upadacytynibem. Ryzyko rozsiewu żywych prątków dotyczy każdej drogi podania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ UpadacytynibŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom leczonym upadacytynibem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz upadacytynib, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletki upadacytynibu przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz upadacytynib, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletki upadacytynibu przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.
Upadacytynib osłabia działanie układu odpornościowego. Jeden z rodzajów szczepionki przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie i nie może być stosowany razem z tym lekiem, bo organizm może sobie z nimi gorzej poradzić. Drugi rodzaj szczepionki zawiera zabite bakterie i można go przyjąć, ale ochrona przed cholerą może być słabsza niż u innych osób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- biegunka, wymioty lub silny ból brzucha po szczepieniu
- objawy odwodnienia, takie jak silne pragnienie, zawroty głowy lub rzadkie oddawanie moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom leczonym upadacytynibem[1]. Jeśli podróżny przyjmujący upadacytynib wymaga szczepienia przeciw cholerze, należy zastosować szczepionkę inaktywowaną i przyjąć ją co najmniej 1 godzinę przed lub 1 godzinę po tabletce upadacytynibu, bez jedzenia i picia w tym czasie[2]. Gdy szczepienie planuje się przed rozpoczęciem leczenia upadacytynibem, najlepiej zakończyć je przed pierwszą dawką leku, a odstęp ustalić z lekarzem prowadzącym. Pacjenta należy poinformować, że ochrona po szczepieniu może być słabsza, i przypomnieć o zasadach higieny żywności i wody w podróży.
Skutek kliniczny
Po żywej szczepionce u osoby leczonej upadacytynibem istnieje teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym oraz ryzyko słabszej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej możliwa jest jedynie słabsza odpowiedź immunologiczna i mniejsza skuteczność ochrony.
Mechanizm
Upadacytynib jest selektywnym inhibitorem kinaz JAK i działa immunosupresyjnie, ponieważ hamuje przekazywanie sygnału z wielu cytokin istotnych dla odpowiedzi odpornościowej. Żywa, atenuowana szczepionka przeciw cholerze zawiera namnażające się w jelicie bakterie Vibrio cholerae, a u osoby z osłabioną odpornością szczep szczepionkowy może być słabiej kontrolowany. Leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazaniem do podania żywej szczepionki przeciw cholerze[1]. Immunosupresja może też osłabiać wytwarzanie przeciwciał po szczepionce inaktywowanej, choć nie stwarza zagrożenia zakażeniem szczepem szczepionkowym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana) przed wydaniem
- odstęp co najmniej 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a tabletką upadacytynibu
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite przecinkowce cholery z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholerycznej)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionki inaktywowanej przeciw cholerze nie przeciwwskazuje się u osób leczonych upadacytynibem, ponieważ nie zawiera żywych bakterii. Immunosupresja może jednak osłabić odpowiedź na szczepienie. Szczepionkę podaje się na czczo, z odstępem co najmniej 1 godziny przed i po innych lekach doustnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ UpadacytynibNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu upadacytynibem.Nie przyjmuj kapsułek szczepionki przeciw durowi brzusznemu, gdy stosujesz upadacytynib, i przed podróżą zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek szczepionki przeciw durowi brzusznemu, gdy stosujesz upadacytynib, i przed podróżą zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.
Upadacytynib osłabia działanie układu odpornościowego. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i u osób z obniżoną odpornością może wywołać zakażenie albo nie dać ochrony. Dlatego tej szczepionki nie łączy się z upadacytynibem. Istnieje szczepionka w zastrzyku bez żywych bakterii, którą lekarz może zaproponować w trakcie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- biegunka lub silne bóle brzucha
- wymioty
- osłabienie i dreszcze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu upadacytynibem[1]. Jeśli szczepienie jest potrzebne w trakcie leczenia, wybierz szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu i uprzedź pacjenta o możliwej słabszej odpowiedzi. Gdy szczepienie żywą szczepionką jest planowane, należy je zakończyć przed włączeniem upadacytynibu, a odstęp ustala lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Przy szczepionce żywej doustnej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym u osoby z obniżoną odpornością oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Przy szczepionce inaktywowanej wstrzykiwanej ryzyko zakażenia nie występuje, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza.
Mechanizm
Upadacytynib jest selektywnym inhibitorem kinaz JAK i działa immunosupresyjnie. Żywa, atenuowana doustna szczepionka zawierająca szczep Ty 21a jest przeciwwskazana u osób z nabytym niedoborem odporności, w tym otrzymujących leki immunosupresyjne[1]. Osłabienie odpowiedzi komórkowej i humoralnej może zmniejszyć skuteczność szczepienia, a w przypadku szczepionki żywej teoretycznie sprzyjać niekontrolowanemu namnażaniu szczepu szczepionkowego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego i gorączka po szczepieniu
- ocena potrzeby dodatkowej ochrony przed durem brzusznym w podróży (higiena żywności i wody)
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (wstrzykiwana)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzykiwana, inaktywowanadroga podania · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna na tle immunosupresji może być słabsza, dlatego szczepienie najlepiej zaplanować przed włączeniem upadacytynibu. |
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia upadacytynibemkolejność włączenia · upadacytynib | inne zalecenie | Pełny cykl żywej doustnej szczepionki należy zakończyć przed rozpoczęciem terapii upadacytynibem, a odstęp do pierwszej dawki ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw półpaścowi+ UpadacytynibNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej upadacytynibem.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się tylko szczepionką bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się tylko szczepionką bez żywego wirusa.
Lek, który przyjmujesz, osłabia układ odpornościowy. Z tego powodu nie możesz dostać szczepionki przeciw półpaścowi zawierającej żywego, osłabionego wirusa, bo mógłby wywołać chorobę. Szczepionka bez żywego wirusa jest bezpieczna i zalecana, bo ten lek zwiększa ryzyko półpaśca. Może ona jednak działać trochę słabiej niż u osób zdrowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pęcherzykowa wysypka na skórze
- gorączka po szczepieniu
- ból lub pieczenie skóry po jednej stronie ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej upadacytynibem[1]. U pacjenta, który przyjmuje upadacytynib albo ma go wkrótce zacząć, zastosuj szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia. Jeśli planuje się szczepionkę żywą, trzeba ją podać przed włączeniem upadacytynibu, a odstęp ustala lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki osobie leczonej upadacytynibem możliwe jest rozsiane zakażenie wirusem ospy wietrznej i półpaśca pochodzącym ze szczepionki oraz słabsza ochrona. Przy szczepionce rekombinowanej jedynym spodziewanym skutkiem jest możliwe osłabienie odpowiedzi immunologicznej.
Mechanizm
Upadacytynib hamuje kinazy JAK i działa immunosupresyjnie, przez co osłabia odporność komórkową potrzebną do kontrolowania wirusa szczepionkowego i do wytworzenia odpowiedzi poszczepiennej. Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego[1]. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź na nią może być słabsza. Upadacytynib nie ma interakcji farmakokinetycznych z antygenami szczepionek – jego metabolizm zależy głównie od CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (pęcherzykowa wysypka, gorączka) po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
- wystąpienie półpaśca mimo szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie jest przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie. U pacjentów leczonych upadacytynibem zmniejsza ryzyko półpaśca, choć odpowiedź może być słabsza, dlatego najlepiej podać ją przed rozpoczęciem leczenia. |
| Żywa szczepionka podana przed rozpoczęciem leczenia upadacytynibemkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Żywą szczepionkę można rozważyć tylko przed włączeniem upadacytynibu, z zachowaniem odstępu ustalonego przez lekarza prowadzącego. W trakcie leczenia jest przeciwwskazana. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
Połączenie przeciwwskazaneTriamcynolon+ Szczepionka przeciw poliomyelitisNie szczep pacjenta przeciw poliomyelitis w trakcie leczenia triamcynolonem doustnym.Nie szczep się w trakcie leczenia triamcynolonem w tabletkach i ustal z lekarzem termin szczepienia przed rozpoczęciem albo po zakończeniu kuracji.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się w trakcie leczenia triamcynolonem w tabletkach i ustal z lekarzem termin szczepienia przed rozpoczęciem albo po zakończeniu kuracji.
Triamcynolon w tabletkach osłabia układ odpornościowy. Przez to szczepionka przeciw polio może słabiej chronić przed chorobą. Szczepienie w trakcie leczenia może też zwiększać ryzyko powikłań ze strony układu nerwowego. Dlatego w czasie kuracji tym lekiem nie należy się szczepić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drętwienie, mrowienie lub osłabienie rąk albo nóg po szczepieniu
- silny ból głowy, sztywność karku lub zaburzenia świadomości po szczepieniu
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie szczep pacjenta przeciw poliomyelitis w trakcie leczenia triamcynolonem doustnym.[1] Jeśli szczepienie jest potrzebne, lekarz powinien zaplanować je przed rozpoczęciem albo po zakończeniu kuracji glikokortykosteroidem. Gdy szczepienie zostało już wykonane w trakcie leczenia, należy liczyć się ze słabszą ochroną i zgłosić to lekarzowi, który oceni potrzebę powtórzenia dawki.
Skutek kliniczny
Szczepienia w trakcie leczenia triamcynolonem są przeciwwskazane.[1] Jednoczesne stosowanie zmniejsza wytwarzanie przeciwciał, a więc skuteczność szczepienia przeciw poliomyelitis, i zwiększa ryzyko powikłań neurologicznych.[1]
Mechanizm
Triamcynolon w dawkach ogólnoustrojowych hamuje odpowiedź immunologiczną, w tym wytwarzanie przeciwciał, co osłabia odpowiedź na antygeny szczepionki.[1] Szczepionka przeciw poliomyelitis podawana we wstrzyknięciu zawiera wirusy inaktywowane, więc nie niesie ryzyka zakażenia wirusem szczepionkowym, a głównym problemem pozostaje słabsza ochrona po szczepieniu.
Monitorować
- objawy neurologiczne w dniach po szczepieniu
- skuteczność szczepienia – decyzja lekarza o ewentualnym powtórzeniu dawki
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę, do nosa, wziewna)droga podania · triamcynolon | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy triamcynolonu działającego ogólnoustrojowo. Postacie miejscowe w typowych dawkach w niewielkim stopniu hamują odporność, ale przy rozległym lub długotrwałym stosowaniu decyzję o szczepieniu powinien podjąć lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Polcortolon 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polcortolon-100054091/
Połączenie przeciwwskazaneUpadacytynib+ LonafarnibNie łącz upadacytynibu z lonafarnibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci jeden z nich – nie odstawiaj lonafarnibu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci jeden z nich – nie odstawiaj lonafarnibu na własną rękę.
Lonafarnib mocno spowalnia rozkładanie upadacytynibu w organizmie, więc upadacytynibu może być we krwi znacznie więcej niż zwykle. Zwiększa to ryzyko poważnych zakażeń i innych działań niepożądanych. Z kolei upadacytynib w większych dawkach może osłabiać działanie lonafarnibu. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze, kaszel albo pieczenie przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami, zwykle po jednej stronie ciała
- nietypowe siniaki, krwawienia albo duże osłabienie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz upadacytynibu z lonafarnibem. Leki metabolizowane głównie przez CYP3A4 są przeciwwskazane w trakcie leczenia lonafarnibem.[1] Przy długotrwałym stosowaniu silnego inhibitora CYP3A4 należy rozważyć inne leczenie niż upadacytynib.[2] Lonafarnib jest lekiem ratującym życie w progerii, więc zwykle to upadacytynib zastępuje się innym lekiem immunomodulującym, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP3A4. Przy induktorach CYP3A, nawet słabych, lonafarnibu należy unikać, a gdy nie da się tego uniknąć, utrzymuje się jego aktualną dawkę.[1] Jeżeli lekarz prowadzący mimo to zdecyduje o połączeniu, upadacytynib stosuje się w najmniejszej dawce 15 mg raz na dobę z zachowaniem ostrożności[2] i pod ścisłą kontrolą działań niepożądanych.
Skutek kliniczny
Należy oczekiwać zwiększonej ekspozycji na upadacytynib i większego ryzyka jego działań niepożądanych zależnych od dawki. Chodzi głównie o ciężkie zakażenia, w tym półpasiec, cytopenie, wzrost aktywności aminotransferaz i zaburzenia lipidowe. Przy dawkach upadacytynibu 30 mg i 45 mg dochodzi ryzyko zmniejszenia stężenia i skuteczności lonafarnibu. Bezpośrednich badań tego połączenia nie przeprowadzono.
Mechanizm
Interakcja działa w obie strony przez CYP3A4, a jej główny kierunek to zahamowanie metabolizmu upadacytynibu przez lonafarnib. Lonafarnib jest w warunkach in vivo silnym inhibitorem CYP3A opartym na mechanizmie działania i zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie.[1] Upadacytynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu ketokonazol zwiększał jego Cmax i AUC odpowiednio o 70% i 75%.[2] Upadacytynib w dawce 30 mg lub 45 mg raz na dobę słabo indukuje CYP3A i zmniejszał AUC midazolamu o 24–26%.[2] Lonafarnib jest substratem CYP3A4 i CYP3A5, a nawet słabe induktory CYP3A mogą zmniejszać jego skuteczność.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Upadacytynib – słaby induktor CYP3A4[3], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], upadacytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lonafarnib – inhibitor P-gp[4], upadacytynib – substrat P-gp[3]
- Upadacytynib: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- objawy zakażeń, w tym półpaśca
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty, hemoglobina)
- aktywność aminotransferaz
- lipidogram
- tolerancja i skuteczność lonafarnibu przy dawkach upadacytynibu 30 mg i 45 mg
Bezpieczniejsze alternatywy
baricytynibfilgotynibabrocytynib
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 30 mg na dobęupadacytynib | ryzyko rośnie | Przy dawce upadacytynibu 30 mg lub 45 mg raz na dobę dochodzi słaba indukcja CYP3A, która może zmniejszać stężenie i skuteczność lonafarnibu. W atopowym zapaleniu skóry nie zaleca się dawki 30 mg raz na dobę z silnymi inhibitorami CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.