Interakcje / Szczepionka przeciw żółtej febrze

Szczepionka przeciw żółtej febrze – interakcje

11 opisanych interakcji z lekami, opis połączenia z alkoholem. Marki: Stamaril.

Interakcje z innymi lekami 11

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane11

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Inhibitory interleukin (np. ustekinumab, tocilizumab, ryzankizumab) klasaPrzy stosowaniu inhibitora interleukiny nie należy podawać szczepionki przeciw żółtej febrze, ponieważ jest to żywa szczepionka przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie.Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki hamujące interleukiny, takie jak ustekinumab, sekukinumab, tocilizumab czy anakinra, osłabiają odporność. Przy takim leczeniu wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a szczepienie może też słabiej chronić. Dlatego w trakcie tego leczenia nie wolno się szczepić przeciw żółtej febrze.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka w ciągu kilku dni lub tygodni po szczepieniu
silny ból głowy lub sztywność karku
splątanie, senność, drgawki
zażółcenie skóry lub białek oczu
uporczywe wymioty, silny ból brzucha
duże osłabienie, bóle mięśni
krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy stosowaniu inhibitora interleukiny nie należy podawać szczepionki przeciw żółtej febrze, ponieważ jest to żywa szczepionka przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie. Jeśli planowane jest leczenie biologiczne, a pacjent może podróżować do rejonu endemicznego, szczepienie najlepiej wykonać co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku. Po odstawieniu leku szczepić można dopiero po okresie wymywania. Okres ten wynika z ChPL danej substancji i dla przeciwciał monoklonalnych (np. ustekinumab, sekukinumab, guselkumab, tocilizumab) wynosi zwykle kilka miesięcy. Przy anakinrze jest krótszy ze względu na krótki okres półtrwania. Przed wznowieniem leczenia też trzeba zachować odstęp od szczepienia zgodny z ChPL. Odstawienie leku tylko po to, aby zaszczepić się przed podróżą, wymaga decyzji lekarza prowadzącego. Pod uwagę trzeba wziąć ryzyko zaostrzenia choroby podstawowej. U pacjentów po przeszczepieniu leczonych bazyliksymabem, a także u osób z innymi lekami immunosupresyjnymi, szczepienie jest wykluczone na czas leczenia. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, lekarz medycyny podróży może wydać zwolnienie z obowiązku szczepienia, wpisywane do Międzynarodowego Świadectwa Szczepień. Pacjenta trzeba wtedy poinformować, że pozostaje bez ochrony. Należy mu zalecić rezygnację z podróży do rejonu endemicznego albo ścisłą ochronę przed komarami. Jeśli szczepionkę podano przypadkowo w trakcie leczenia, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i obserwować pacjenta w kierunku objawów ogólnoustrojowych i neurologicznych.

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to ciężka choroba wywołana wirusem szczepionkowym. Może to być choroba trzewna przypominająca żółtą febrę, z niewydolnością wielonarządową, albo choroba neurotropowa, czyli zapalenie mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych. Oba powikłania mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być słabsza, co daje fałszywe poczucie ochrony w czasie podróży do rejonu endemicznego. Leczenie immunosupresyjne znajduje się w przeciwwskazaniach ChPL szczepionki przeciw żółtej febrze. ChPL inhibitorów interleukin zalecają, aby nie podawać szczepionek żywych w trakcie leczenia.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Kontrolę nad tym namnażaniem przejmuje prawidłowo działający układ odpornościowy. Inhibitory interleukin blokują cytokiny (IL-1, IL-2, IL-6, IL-12/23, IL-17, IL-36) albo ich receptory. Te cytokiny uczestniczą w odpowiedzi zapalnej, w aktywacji limfocytów T i w wytwarzaniu przeciwciał. Osłabienie tych szlaków może pozwolić na niekontrolowane namnażanie wirusa szczepionkowego i jednocześnie zmniejszyć wytwarzanie przeciwciał ochronnych. Efekt jest wspólny dla całej klasy, bo wynika z samego działania immunomodulującego, a nie z metabolizmu. Siła immunosupresji różni się między lekami i zależy od leczenia skojarzonego (np. bazyliksymab podaje się zawsze z innymi lekami immunosupresyjnymi). Nie zmienia to jednak zalecenia dla żadnego leku z grupy.

Monitorować

przed szczepieniem: wywiad w kierunku leczenia biologicznego i innej immunosupresji, z datą ostatniej dawki
po przypadkowym podaniu: temperatura ciała, objawy ogólne i neurologiczne przez kilka tygodni
po przypadkowym podaniu: próby wątrobowe, morfologia, parametry nerkowe przy objawach ogólnoustrojowych
zachowanie odstępu między szczepieniem a wznowieniem leczenia zgodnie z ChPL leku

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką inhibitora interleukinykolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze	interakcja nie dotyczy	Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia biologicznego jest akceptowalne. Daje czas na wytworzenie odporności i wygaszenie namnażania wirusa szczepionkowego, zanim zostanie włączona immunosupresja.
Okres wymywania leku zgodny z ChPLodstep · inhibitory interleukin	ryzyko maleje	Po odstawieniu inhibitora interleukiny szczepienie można rozważyć dopiero po okresie wymywania. Dla przeciwciał monoklonalnych trwa on zwykle kilka miesięcy, dla anakinry jest krótszy. Odstawienie leku przed podróżą to decyzja lekarza prowadzącego, który musi ocenić ryzyko zaostrzenia choroby. Przed wznowieniem leczenia trzeba zachować odstęp od szczepienia zgodny z ChPL.
Niemowlę narażone na lek biologiczny w okresie ciążywiek · pacjent	ryzyko rośnie	Przeciwciała monoklonalne przechodzą przez łożysko i mogą utrzymywać się u niemowlęcia przez wiele miesięcy po porodzie. Szczepionek żywych, w tym przeciw żółtej febrze, nie należy podawać takiemu dziecku przed upływem okresu zalecanego w ChPL leku stosowanego przez matkę w ciąży.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie należy podawać osobie przyjmującej selektywny lek immunosupresyjny ani w okresie wymywania tego leku po jego odstawieniu.Nie szczep się przeciw żółtej febrze, gdy przyjmujesz lek osłabiający odporność lub niedawno go odstawiłeś, i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw żółtej febrze, gdy przyjmujesz lek osłabiający odporność lub niedawno go odstawiłeś, i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Jeśli przyjmujesz lek, który osłabia odporność, na przykład fingolimod, teriflunomid, mykofenolan mofetyl, tofacytynib albo natalizumab, twój organizm może nie poradzić sobie z tym wirusem i możesz ciężko zachorować. Do tego szczepienie może nie dać ci ochrony przed chorobą. Ryzyko utrzymuje się także przez pewien czas po odstawieniu leku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysoka gorączka po szczepieniu
silny ból głowy, sztywność karku lub splątanie
zażółcenie skóry lub oczu
krwawienia z nosa, dziąseł lub siniaki bez przyczyny
silne osłabienie, bóle mięśni i wymioty
drgawki lub zaburzenia mowy i ruchu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie należy podawać osobie przyjmującej selektywny lek immunosupresyjny ani w okresie wymywania tego leku po jego odstawieniu. Jeżeli szczepienie jest potrzebne, najlepiej wykonać je przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego z zachowaniem odstępu zalecanego w wytycznych i ChPL. Po odstawieniu leku trzeba odczekać pełny okres wymywania określony w ChPL, który jest szczególnie długi dla leflunomidu i teriflunomidu (można go skrócić procedurą przyspieszonej eliminacji), fingolimodu, ozanimodu oraz leków niszczących limfocyty, takich jak inebilizumab i immunoglobulina przeciw limfocytom T. Nie należy przerywać leczenia immunosupresyjnego wyłącznie w celu zaszczepienia bez decyzji lekarza prowadzącego. Gdy szczepienie jest niemożliwe, pacjent powinien otrzymać zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia, a lekarz powinien odradzić podróż do rejonu endemicznego lub zalecić ścisłą ochronę przed komarami. W razie przypadkowego zaszczepienia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym, obserwować pacjenta i zgłosić niepożądany odczyn poszczepienny.

Skutek kliniczny

U osoby z immunosupresją wirus szczepionkowy może wywołać ciężką chorobę poszczepienną o przebiegu podobnym do żółtej febry z zajęciem wielu narządów albo chorobę neurologiczną z zapaleniem mózgu, które mogą zakończyć się zgonem. Jednocześnie szczepienie może nie dać ochrony, przez co pacjent podróżujący do rejonu endemicznego pozostaje narażony na zakażenie dzikim wirusem.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus, którego namnażanie po podaniu ogranicza sprawna odpowiedź limfocytów T, limfocytów B i przeciwciał. Selektywne leki immunosupresyjne hamują tę odpowiedź różnymi drogami – zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod), hamują proliferację limfocytów (mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid, teriflunomid), blokują kostymulację limfocytów T (abatacept, belatacept), hamują sygnalizację wewnątrzkomórkową (tofacytynib, tolebrutynib), blokują migrację limfocytów (natalizumab), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab) albo obniżają stężenie przeciwciał IgG (efgartigimod alfa, imlifidaza). Skutkiem jest z jednej strony ryzyko niekontrolowanego namnażania wirusa szczepionkowego, a z drugiej osłabiona lub brak ochronnej odpowiedzi poszczepiennej.

Monitorować

gorączka i objawy grypopodobne w ciągu kilku tygodni po przypadkowym zaszczepieniu
objawy neurologiczne – silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
aktywność aminotransferaz i bilirubina
morfologia krwi z liczbą płytek
parametry nerek i układu krzepnięcia przy podejrzeniu choroby wielonarządowej

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie wykonane przed włączeniem leku z zachowaniem zalecanego odstępukolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne	inne zalecenie	Szczepienie wykonane przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, w odstępie zalecanym w wytycznych i ChPL, pozwala uniknąć ryzyka namnażania wirusa szczepionkowego. Termin włączenia leku trzeba wtedy zaplanować wspólnie z lekarzem prowadzącym.
Pełny okres wymywania leku określony w ChPLodstep · selektywne leki immunosupresyjne	ryzyko maleje	Po odstawieniu leku i upływie okresu wymywania określonego w ChPL ryzyko maleje, ale okres ten różni się między substancjami i jest długi dla leflunomidu i teriflunomidu, fingolimodu, ozanimodu, inebilizumabu oraz immunoglobuliny przeciw limfocytom T. Dla leflunomidu i teriflunomidu można zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji. Przy lekach niszczących limfocyty warto przed szczepieniem ocenić odnowę limfocytów.
wiek ≥ 60 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko ciężkich powikłań po szczepionce przeciw żółtej febrze jest wyższe także bez immunosupresji, więc połączenie z lekiem immunosupresyjnym jest u nich szczególnie niebezpieczne.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze i analogu pirymidyn połączenie jest przeciwwskazane – nie szczepi się w trakcie leczenia ani przed odbudową odporności po jego zakończeniu.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie chemioterapii ani wkrótce po jej zakończeniu i przed każdą podróżą do tropików powiedz lekarzowi medycyny podróży, że przyjmujesz lub przyjmowałeś leki przeciwnowotworowe.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie chemioterapii ani wkrótce po jej zakończeniu i przed każdą podróżą do tropików powiedz lekarzowi medycyny podróży, że przyjmujesz lub przyjmowałeś leki przeciwnowotworowe.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki przeciwnowotworowe takie jak kapecytabina, fluorouracyl, gemcytabina, cytarabina, azacytydyna czy decytabina osłabiają odporność, więc organizm może nie poradzić sobie z wirusem ze szczepionki. Może to wywołać groźną chorobę, a szczepienie i tak może nie dać ochrony. Dlatego nie szczepi się przeciw żółtej febrze w trakcie takiego leczenia ani krótko po nim.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
silne bóle mięśni, osłabienie, wymioty
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
mrowienie lub osłabienie siły w nogach albo rękach
krwawienia, siniaki bez przyczyny lub wyraźnie mniej oddawanego moczu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze i analogu pirymidyn połączenie jest przeciwwskazane – nie szczepi się w trakcie leczenia ani przed odbudową odporności po jego zakończeniu. Dotyczy to wszystkich analogów pirymidyn stosowanych ogólnoustrojowo, także doustnej kapecytabiny oraz azacytydyny i decytabiny podawanych podskórnie lub dożylnie. Szczepienie można rozważyć najwcześniej po upływie co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii, po ocenie stanu odporności przez lekarza prowadzącego. Jeśli podróż do strefy endemicznej jest planowana przed rozpoczęciem leczenia, szczepionkę podaje się z wyprzedzeniem co najmniej 4 tygodni przed pierwszą dawką cytostatyku. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, lekarz medycyny podróży wystawia zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia, a pacjenta należy poinformować o ryzyku zakażenia i zalecić unikanie podróży do strefy endemicznej lub ścisłą ochronę przed komarami. Po przypadkowym zaszczepieniu osoby leczonej analogiem pirymidyn należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i specjalistą chorób zakaźnych.

Skutek kliniczny

U osoby z obniżoną odpornością żywa szczepionka przeciw żółtej febrze może wywołać ciężką chorobę poszczepienną o przebiegu trzewnym (gorączka, uszkodzenie wątroby, niewydolność wielonarządowa) lub neurologicznym (zapalenie mózgu, zespół Guillaina-Barrégo), która może zakończyć się zgonem. Drugim skutkiem jest brak skutecznej ochrony przed żółtą febrą mimo wykonanego szczepienia. Ryzyko dotyczy całej klasy analogów pirymidyn i dodatkowo rośnie u chorych z nowotworami hematologicznymi, zespołami mielodysplastycznymi oraz przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami immunosupresyjnymi.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Wszystkie analogi pirymidyn podawane ogólnoustrojowo (azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina, fluorouracyl, cytarabina, decytabina) hamują syntezę kwasów nukleinowych w szybko dzielących się komórkach, także w szpiku i komórkach układu odpornościowego. Powodują przez to mielosupresję, limfopenię i osłabienie odpowiedzi komórkowej i humoralnej. Osłabiony układ odpornościowy nie kontroluje namnażania wirusa szczepionkowego, co zwiększa ryzyko uogólnionego zakażenia. Jednocześnie wytworzenie przeciwciał ochronnych jest słabsze lub wcale nie następuje. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy, bo wynika z działania cytotoksycznego, a nie z właściwości pojedynczej substancji.

Monitorować

przed szczepieniem: wywiad w kierunku chemioterapii w ciągu ostatnich miesięcy i planowanego leczenia
przed szczepieniem po zakończonej chemioterapii: morfologia z rozmazem i ocena stanu odporności przez lekarza prowadzącego
po przypadkowym zaszczepieniu: gorączka, objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, aktywność aminotransferaz, bilirubina) i objawy neurologiczne przez kilka tygodni
po przypadkowym zaszczepieniu: czynność nerek, liczba płytek krwi i parametry krzepnięcia przy pogorszeniu stanu ogólnego
po szczepieniu wykonanym w okresie obniżonej odporności: rozważenie oznaczenia przeciwciał neutralizujących przed podróżą

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa na skórę (krem, roztwór)postać · analogi pirymidyn	interakcja nie dotyczy	Fluorouracyl stosowany miejscowo na skórę wchłania się w minimalnym stopniu i nie powoduje immunosupresji ogólnoustrojowej, dlatego nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia przeciw żółtej febrze.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczeniaanalogi pirymidyn	inne zalecenie	Po co najmniej 3 miesiącach od ostatniej dawki analogu pirymidyn szczepienie można rozważyć indywidualnie, po potwierdzeniu odbudowy odporności przez lekarza prowadzącego i przy braku innego leczenia immunosupresyjnego.
kolejność włączenia ≥ 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczeniaszczepionki przeciw żółtej febrze	ryzyko maleje	Szczepionka podana co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką analogu pirymidyn zdąży wywołać odpowiedź odpornościową przy sprawnym układzie immunologicznym, co jest preferowanym postępowaniem u osób planujących podróż.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy stosowaniu analogu puryn nie szczepi się przeciw żółtej febrze, a połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów puryn albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaniem podróży porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie oraz lekarzem medycyny podróży.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów puryn albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaniem podróży porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie oraz lekarzem medycyny podróży.

Leki takie jak merkaptopuryna, tioguanina, fludarabina czy kladrybina osłabiają układ odpornościowy. Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa, z którym zdrowy organizm łatwo sobie radzi, ale przy osłabionej odporności wirus może wywołać groźną chorobę wątroby, mózgu i innych narządów. Po niektórych z tych leków odporność wraca dopiero po wielu miesiącach od zakończenia leczenia. Szczepionka może też po prostu nie zadziałać, więc nie będziesz chroniony przed żółtą febrą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysoka gorączka w ciągu kilku dni lub tygodni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
silne bóle mięśni, osłabienie, wymioty
krwawienia z nosa lub dziąseł, siniaki bez urazu
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
zmniejszona ilość oddawanego moczu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – synergizm, PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Przy stosowaniu analogu puryn nie szczepi się przeciw żółtej febrze, a połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to leczenia trwającego oraz okresu po jego zakończeniu, dopóki odporność komórkowa nie wróci do normy. Po fludarabinie, kladrybinie, klofarabinie i nelarabinie limfopenia utrzymuje się długo, dlatego decyzję o szczepieniu po zakończeniu terapii podejmuje się dopiero po potwierdzeniu odbudowy limfocytów, w porozumieniu z hematologiem lub onkologiem prowadzącym. Jeśli wyjazd do kraju endemicznego jest planowany przed rozpoczęciem leczenia, szczepienie należy wykonać z wyprzedzeniem kilku tygodni przed pierwszą dawką analogu puryn. Gdy szczepienie jest niemożliwe, lekarz medycyny podróży wystawia zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia, a pacjenta informuje się o ryzyku i zaleca odroczenie podróży albo ścisłą ochronę przed komarami. Jeśli szczepionkę podano omyłkowo, pacjenta obserwuje się w kierunku objawów rozsianego zakażenia i natychmiast kieruje do szpitala przy gorączce, żółtaczce lub objawach neurologicznych.

Skutek kliniczny

Podanie szczepionki przeciw żółtej febrze osobie leczonej analogiem puryn grozi ciężkim, potencjalnie śmiertelnym zakażeniem wirusem szczepionkowym. Możliwe są choroba trzewna po szczepieniu z gorączką, zapaleniem wątroby, żółtaczką, niewydolnością wielonarządową i skazą krwotoczną, a także choroba neurotropowa z zapaleniem mózgu lub opon mózgowych. Nawet bez powikłań szczepienie bywa nieskuteczne, więc pacjent pozostaje bez ochrony przed żółtą febrą mimo wpisu w międzynarodowym świadectwie szczepień.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, atenuowanego wirusa, którego namnażanie po podaniu ogranicza dopiero sprawna odpowiedź limfocytów T i B. Analogi puryn hamują syntezę DNA w dzielących się komórkach, w tym w limfocytach. Fludarabina, kladrybina, klofarabina i nelarabina powodują głęboką limfopenię, zwłaszcza w zakresie limfocytów T CD4, która może utrzymywać się wiele miesięcy po zakończeniu leczenia. Merkaptopuryna i tioguanina działają mielosupresyjnie i immunosupresyjnie przez cały okres stosowania. W warunkach takiej immunosupresji wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany i rozsiewać do narządów, a jednocześnie odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona lub nie powstaje. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup.

Monitorować

przed planowanym szczepieniem po zakończeniu leczenia – morfologia z rozmazem i liczba limfocytów, najlepiej z oceną limfocytów T CD4
po omyłkowym szczepieniu – temperatura ciała, objawy grypopodobne, żółtaczka, objawy krwawienia
po omyłkowym szczepieniu – aktywność aminotransferaz, bilirubina, płytki krwi, parametry nerkowe
po omyłkowym szczepieniu – objawy neurologiczne: ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki, niedowłady

Kiedy ocena się zmienia

Okres od zakończenia leczenia krótszy niż czas potrzebny do odbudowy limfocytówodstep · analogi puryn	inne zalecenie	Przeciwwskazanie nie kończy się wraz z ostatnią dawką. Po fludarabinie, kladrybinie, klofarabinie i nelarabinie limfopenia T może trwać wiele miesięcy, dlatego szczepienie rozważa się dopiero po potwierdzeniu odbudowy limfocytów i za zgodą lekarza prowadzącego. Po merkaptopurynie i tioguaninie również zachowuje się odstęp do czasu ustąpienia immunosupresji.
Szczepienie wykonane z kilkutygodniowym wyprzedzeniem przed pierwszą dawką analogu purynkolejność włączenia · analogi puryn	ryzyko maleje	Jeśli podróż jest znana przed rozpoczęciem terapii i stan pacjenta pozwala odroczyć leczenie, szczepienie wykonuje się z wyprzedzeniem kilku tygodni przed włączeniem analogu puryn, tak aby wirus szczepionkowy został wyeliminowany, a odporność się wytworzyła. Decyzja wymaga zgody hematologa lub onkologa, bo nie wolno opóźniać pilnego leczenia.
Mała dawka merkaptopuryny lub tioguaniny stosowana poza onkologią, np. w nieswoistych zapaleniach jelitdawka · analogi puryn	inne zalecenie	Przy małych dawkach merkaptopuryny lub tioguaniny stosowanych w chorobach zapalnych immunosupresja jest mniejsza niż w chemioterapii, ale szczepienie nadal nie jest rutynowo zalecane. Decyzję w wyjątkowych sytuacjach, gdy podróży nie da się uniknąć, podejmuje lekarz medycyny podróży wspólnie z lekarzem prowadzącym po indywidualnej ocenie ryzyka.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne (np. belimumab, anifrolumab, wedolizumab) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który przy sprawnej odporności jest bezpieczny. Leki biologiczne osłabiające odporność, na przykład okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab, belimumab czy anifrolumab, sprawiają, że organizm może nie poradzić sobie z tym wirusem. Może wtedy dojść do ciężkiej, zagrażającej życiu choroby po szczepieniu, a sama szczepionka może nie chronić przed żółtą febrą. Działanie części tych leków utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysoka gorączka w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
krwawienia, wybroczyny na skórze
znaczne osłabienie, wymioty, zmniejszona ilość oddawanego moczu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane. Jeśli szczepienie jest potrzebne, należy je wykonać z wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia biologicznego, a termin włączenia leku uzgodnić z lekarzem prowadzącym. Po odstawieniu okrelizumabu, ofatumumabu i ublituksymabu szczepienie rozważa się dopiero po odnowie limfocytów B, po alemtuzumabie po potwierdzeniu odbudowy odporności, a po pozostałych lekach po okresie wypłukiwania ustalonym przez specjalistę. Przy wedolizumabie immunosupresja ma charakter głównie jelitowy, ale szczepienie żywą szczepionką nadal wymaga indywidualnej decyzji specjalisty i bilansu korzyści do ryzyka. Gdy szczepienia nie można wykonać, pacjent powinien zrezygnować z podróży do rejonu endemicznego albo otrzymać zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia i stosować ścisłą ochronę przed komarami.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest uogólnione zakażenie wirusem szczepionkowym w postaci choroby trzewnej z niewydolnością wielonarządową albo choroby neurotropowej z zapaleniem mózgu, które mogą zakończyć się zgonem. Drugim skutkiem jest brak skutecznej ochrony przed żółtą febrą mimo szczepienia, co przy podróży do rejonu endemicznego naraża pacjenta na pełnoobjawową chorobę. Objawy powikłań poszczepiennych pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni do kilku tygodni po szczepieniu.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się ograniczenie namnożyć, aby wywołać odporność, a jego replikację kontroluje sprawny układ odpornościowy. Przeciwciała monoklonalne grupy B osłabiają tę kontrolę różnymi drogami – okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B, alemtuzumab głęboko i długotrwale usuwa limfocyty T i B, belimumab hamuje przeżycie limfocytów B, anifrolumab blokuje receptor interferonów typu I, kluczowych w obronie przed wirusem żółtej febry, rozanoliksyzumab obniża stężenie przeciwciał klasy IgG, a wedolizumab hamuje migrację limfocytów do tkanek. W efekcie wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a jednocześnie odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona lub nie powstaje. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków grupy B poza teprotumumabem, a jej nasilenie zależy od głębokości i czasu trwania immunosupresji.

Monitorować

Przed szczepieniem: aktualne i planowane leczenie biologiczne oraz data ostatniej dawki
Przy anty-CD20 i alemtuzumabie: liczba limfocytów B lub ocena odbudowy odporności przed ewentualnym szczepieniem
Po przypadkowym szczepieniu w trakcie leczenia: gorączka, żółtaczka, objawy neurologiczne przez kilka tygodni

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku z grupy Bkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze	inne zalecenie	Szczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia biologicznego jest dopuszczalne i stanowi zalecany sposób postępowania, a termin pierwszej dawki leku należy uzgodnić ze specjalistą.
Odbudowa odporności po odstawieniu lekuodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	inne zalecenie	Po odstawieniu leku szczepienie rozważa się dopiero po ustąpieniu immunosupresji – przy lekach anty-CD20 po odnowie limfocytów B, przy alemtuzumabie po potwierdzeniu odbudowy odporności, a przy pozostałych po okresie wypłukiwania ustalonym przez specjalistę.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentom leczonym inhibitorem TNF ani w okresie po odstawieniu leku, dopóki jego działanie immunosupresyjne nie ustąpi.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów TNF, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez wcześniejszej rozmowy z lekarzem prowadzącym, a o planowanej podróży powiedz mu z dużym wyprzedzeniem.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów TNF, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez wcześniejszej rozmowy z lekarzem prowadzącym, a o planowanej podróży powiedz mu z dużym wyprzedzeniem.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki osłabiające odporność, takie jak adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab czy certolizumab pegol, sprawiają, że organizm może nie poradzić sobie z tym wirusem. Może to wywołać ciężką, groźną dla życia chorobę, a samo szczepienie może słabiej chronić. Dlatego tej szczepionki nie podaje się w czasie takiego leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub silne osłabienie po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
krwawienia, siniaki bez powodu albo wyraźnie mniej oddawanego moczu

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentom leczonym inhibitorem TNF ani w okresie po odstawieniu leku, dopóki jego działanie immunosupresyjne nie ustąpi. Jeśli szczepienie jest potrzebne, najlepiej wykonać je z odpowiednim wyprzedzeniem przed włączeniem adalimumabu, etanerceptu, golimumabu, infliksymabu lub certolizumabu pegol. U pacjenta już leczonego decyzję o czasowym odstawieniu leku podejmuje lekarz prowadzący wspólnie z lekarzem medycyny podróży, z uwzględnieniem ryzyka zaostrzenia choroby podstawowej. Gdy szczepienia nie można bezpiecznie wykonać, zaleca się odroczenie podróży albo wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i ścisłą ochronę przed komarami. Należy ustalić, czy pacjent nie przyjmuje równocześnie innych leków immunosupresyjnych, takich jak glikokortykosteroidy w dużych dawkach, metotreksat lub azatiopryna, które dodatkowo zwiększają ryzyko.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to uogólnione zakażenie wirusem szczepionkowym, w tym choroba trzewna przypominająca żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową oraz powikłania neurologiczne, takie jak zapalenie mózgu. Powikłania te mogą zagrażać życiu. Dodatkowo odpowiedź poszczepienna może być niepełna, przez co pacjent podróżujący do rejonu endemicznego pozostaje bez skutecznej ochrony.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Inhibitory czynnika martwicy nowotworów hamują odpowiedź immunologiczną, w tym obronę przeciwwirusową zależną od makrofagów i limfocytów T. Osłabiony układ odpornościowy może nie opanować replikacji wirusa szczepionkowego, a jednocześnie wytwarza słabszą i mniej trwałą odpowiedź ochronną. Mechanizm wynika z działania całej klasy i dotyczy wszystkich inhibitorów TNF oraz każdej szczepionki przeciw żółtej febrze.

Monitorować

Przy przypadkowym zaszczepieniu w trakcie leczenia – obserwacja w kierunku gorączki, bólu mięśni, żółtaczki, objawów neurologicznych w ciągu kolejnych tygodni
Przy przypadkowym zaszczepieniu – w razie objawów pilna ocena czynności wątroby, nerek, morfologii i krzepnięcia
Weryfikacja daty ostatniej dawki inhibitora TNF przed kwalifikacją do szczepienia
U niemowląt matek leczonych w ciąży – weryfikacja ekspozycji przed szczepieniami żywymi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie wykonane przed włączeniem inhibitora TNFkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze	inne zalecenie	Szczepienie wykonane z kilkutygodniowym wyprzedzeniem przed pierwszą dawką inhibitora TNF jest preferowanym rozwiązaniem. Włączenie leczenia należy odroczyć do czasu, aż replikacja wirusa szczepionkowego wygaśnie.
Czas potrzebny do ustąpienia działania immunosupresyjnego po ostatniej dawceodstep · inhibitory czynnika martwicy nowotworów	inne zalecenie	Po odstawieniu inhibitora TNF szczepienie można rozważyć dopiero po upływie okresu wypłukiwania, który zwykle liczy się w miesiącach. Dla etanerceptu okres ten jest krótszy niż dla adalimumabu, golimumabu, infliksymabu i certolizumabu pegol. Decyzję podejmuje lekarz po ocenie ryzyka zaostrzenia choroby podstawowej.
Niemowlę matki leczonej inhibitorem TNF w ciążywiek · pacjent	ryzyko rośnie	Adalimumab, golimumab i infliksymab przechodzą przez łożysko i mogą utrzymywać się w krwi dziecka przez wiele miesięcy po porodzie, dlatego żywe szczepionki odracza się u niemowląt narażonych w życiu płodowym. Certolizumab pegol przenika przez łożysko w minimalnym stopniu, jednak decyzja o szczepieniu dziecka wymaga indywidualnej oceny.
Jednoczesne leczenie innymi lekami immunosupresyjnymidawka · pacjent	ryzyko rośnie	Skojarzenie inhibitora TNF z glikokortykosteroidami w dużych dawkach, metotreksatem, azatiopryną lub innymi lekami immunosupresyjnymi dodatkowo pogłębia niedobór odporności i wydłuża okres, w którym szczepienie jest niebezpieczne.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Analogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia analogiem iperytu azotowego ani w okresie utrzymującej się po nim immunosupresji.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia lekiem z tej grupy ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu, a przed planowanym wyjazdem do kraju, w którym występuje żółta febra, porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia lekiem z tej grupy ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu, a przed planowanym wyjazdem do kraju, w którym występuje żółta febra, porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.

Leki przeciwnowotworowe i immunosupresyjne z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl, melfalan czy bendamustyna, silnie osłabiają odporność. Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa, z którym zdrowy organizm łatwo sobie radzi. U osoby z osłabioną odpornością ten wirus może jednak wywołać ciężką, zagrażającą życiu chorobę. Nie dotyczy to chlormetyny w żelu nakładanym na skórę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub silne bóle mięśni w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
krwawienia, siniaki lub ciemny mocz
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia analogiem iperytu azotowego ani w okresie utrzymującej się po nim immunosupresji. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wykonuje się je co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia cyklofosfamidem, ifosfamidem, bendamustyną, melfalanem, melfalanem flufenamidem lub chlorambucylem. Po zakończeniu chemioterapii szczepienie odracza się zwykle o co najmniej 3 miesiące i do odbudowy liczby limfocytów. Po bendamustynie limfopenia CD4 bywa długotrwała, więc termin ustala się indywidualnie. Po kondycjonowaniu melfalanem lub cyklofosfamidem przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych szczepienie rozważa się nie wcześniej niż po 2 latach i tylko przy braku choroby przeszczep przeciw gospodarzowi oraz immunosupresji. Gdy podróży do rejonu endemicznego nie da się przełożyć, lekarz wystawia zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia i zaleca ścisłą ochronę przed komarami. Miejscowo stosowana chlormetyna nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia, o ile pacjent nie otrzymuje innego leczenia immunosupresyjnego.

Skutek kliniczny

Szczepienie podczas leczenia lekiem alkilującym albo krótko po nim grozi ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi powikłaniami poszczepiennymi. Należą do nich choroba trzewna przypominająca żółtą febrę, z gorączką, uszkodzeniem wątroby, niewydolnością wielonarządową i krwawieniami, oraz choroba neurotropowa z zapaleniem mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych. Ochrona przed żółtą febrą może być przy tym niewystarczająca. Ryzyko jest największe w okresie głębokiej limfopenii, po chemioterapii wysokodawkowej i po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus 17D, który namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez odporność komórkową i humoralną. Analogi iperytu azotowego to leki alkilujące. Działają cytotoksycznie na szybko dzielące się limfocyty T i B oraz na szpik kostny i wywołują limfopenię, neutropenię i upośledzenie odpowiedzi swoistej. U osoby z obniżoną odpornością wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany. Jednocześnie odpowiedź poszczepienna jest osłabiona albo nie powstaje. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich analogów iperytu azotowego podawanych układowo, w tym melfalanu flufenamidu. Nie dotyczy miejscowej postaci chlormetyny.

Monitorować

morfologia z rozmazem i bezwzględna liczba limfocytów przed planowanym szczepieniem po zakończeniu chemioterapii
w razie przypadkowego zaszczepienia: gorączka, objawy grypopodobne, żółtaczka, aktywność aminotransferaz, bilirubina, parametry krzepnięcia i objawy neurologiczne przez około 30 dni po szczepieniu
data ostatniej dawki leku alkilującego i ewentualnego przeszczepienia komórek krwiotwórczych w wywiadzie przed szczepieniem

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego	interakcja nie dotyczy	Chlormetyna w żelu na skórę praktycznie nie przenika do krwi i nie wywołuje ogólnoustrojowej immunosupresji. Interakcja nie dotyczy tej postaci, o ile pacjent nie otrzymuje innego leczenia immunosupresyjnego.
Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczeniakolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze	inne zalecenie	Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku alkilującego jest bezpieczne i zapewnia wytworzenie odporności. W tym przypadku interakcja nie występuje.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia i odbudowa liczby limfocytówanalogi iperytu azotowego	ryzyko maleje	Po co najmniej 3 miesiącach od ostatniej dawki i odbudowie liczby limfocytów szczepienie można rozważyć po ocenie lekarza prowadzącego. Po bendamustynie i po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych okres ten jest dłuższy i ustalany indywidualnie.
wiek ≥ 60 latpacjent	ryzyko rośnie	Wiek powyżej 60 lat niezależnie zwiększa ryzyko ciężkich powikłań trzewnych i neurologicznych po szczepieniu przeciw żółtej febrze. Nakłada się to na immunosupresję po leczeniu alkilującym i przemawia za szczególnie ostrożną kwalifikacją także po zakończeniu terapii.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, imatynib, bosutynib) klasaU pacjenta przyjmującego inhibitor kinazy BCR-ABL nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z hematologiem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z hematologiem.

Leki na przewlekłą białaczkę szpikową, takie jak imatynib, dazatynib czy nilotynib, osłabiają odporność. Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który u osoby z obniżoną odpornością może wywołać ciężką, groźną dla życia chorobę. Szczepienie może też działać słabiej i nie dać ci ochrony.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

Wysoka gorączka, dreszcze i silne bóle mięśni w ciągu kilku dni po szczepieniu
Zażółcenie skóry lub białek oczu
Krwawienia z nosa, dziąseł albo siniaki bez przyczyny
Silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta przyjmującego inhibitor kinazy BCR-ABL nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze. Dotyczy to wszystkich leków klasy – imatynibu, dazatynibu, nilotynibu, bosutynibu, ponatynibu i asciminibu – niezależnie od uzyskanej odpowiedzi molekularnej. Jeśli pacjent planuje podróż do strefy endemicznej, decyzję o szczepieniu albo o wystawieniu zaświadczenia o przeciwwskazaniu podejmuje hematolog razem z lekarzem medycyny podróży. Gdy szczepienie jest niezbędne, wykonuje się je przed rozpoczęciem leczenia albo po odstawieniu inhibitora i odbudowie odporności, przy czym przerwa w leczeniu wymaga decyzji hematologa. Pacjenta, który odbył szczepienie wcześniej, należy poinformować, że kolejnej dawki w trakcie leczenia nie przyjmuje.

Skutek kliniczny

U osoby z osłabioną odpornością wirus szczepionkowy może wywołać ciężką chorobę poszczepienną – postać trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową albo postać neurotropową z zapaleniem mózgu. Powikłania te mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być słabsza, przez co pacjent pozostaje bez skutecznej ochrony przed zakażeniem dzikim wirusem.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez sprawną odpowiedź komórkową. Inhibitory kinazy BCR-ABL hamują krwiotworzenie i mogą powodować neutropenię, limfopenię oraz zaburzenia czynności limfocytów T, a część z nich, zwłaszcza dazatynib i imatynib, hamuje też kinazy z rodziny SRC i inne kinazy biorące udział w aktywacji limfocytów. Osłabiona odporność sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu wirusa szczepionkowego i zmniejsza wytwarzanie przeciwciał ochronnych. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy, bo wynika z działania na szpik i układ odpornościowy, a nie z właściwości pojedynczej substancji.

Monitorować

Wywiad dotyczący planowanych podróży i szczepień przed każdą wydaną receptą na inhibitor kinazy BCR-ABL
Morfologia krwi z rozmazem przed ewentualnym szczepieniem po odstawieniu leku
Objawy choroby poszczepiennej, jeśli szczepionkę podano omyłkowo: gorączka, żółtaczka, krwawienia, objawy neurologiczne

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie wykonane przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem kinazy BCR-ABLkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze	inne zalecenie	Szczepienie wykonane przed rozpoczęciem leczenia nie stanowi zagrożenia w trakcie terapii, a nabyta wcześniej odporność zwykle utrzymuje się długo. Nie podaje się dawki przypominającej w trakcie leczenia.
Czas potrzebny do odbudowy odporności po odstawieniu inhibitora, określony przez hematologaodstep · inhibitory kinazy BCR-ABL	ryzyko maleje	Po odstawieniu inhibitora kinazy BCR-ABL, na przykład w ramach próby leczenia bez leku, szczepienie można rozważyć po odbudowie odporności i potwierdzeniu prawidłowej morfologii. Decyzję podejmuje hematolog indywidualnie.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Glikokortykosteroidy (np. deksametazon, prednizon, prednizolon) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki sterydowe przyjmowane w tabletkach lub zastrzykach, takie jak prednizon, prednizolon, deksametazon czy triamcynolon, w większych dawkach osłabiają odporność. Wtedy wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a samo szczepienie może nie chronić przed żółtą febrą. Sterydy w inhalatorze, maści czy zastrzyku do stawu zwykle nie są przeszkodą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysoka gorączka, dreszcze, silne bóle mięśni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
wymioty, ból brzucha, ciemny mocz
krwawienia z nosa, dziąseł lub siniaki bez urazu
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze. Dotyczy to doustnego deksametazonu, prednizonu, prednizolonu, triamcynolonu i wamorolonu, a także glikokortykosteroidów podawanych dożylnie i domięśniowo, w tym długo działającego triamcynolonu w postaci depot. Szczepienie odkłada się do czasu zakończenia leczenia immunosupresyjnego i upływu zalecanego odstępu po jego odstawieniu. Jeśli leczenie można zaplanować, szczepionkę podaje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. Gdy szczepienia nie można wykonać, a podróż jest konieczna, lekarz rozważa wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i omawia z pacjentem ryzyko pobytu w rejonie endemicznym. Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo, wziewnie, dostawowo, w małych dawkach substytucyjnych lub krótko nie stanowią zwykle przeciwwskazania, ale decyzję podejmuje lekarz kwalifikujący do szczepienia.

Skutek kliniczny

U osoby z immunosupresją wywołaną glikokortykosteroidem wirus szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać i wywołać ciężką chorobę poszczepienną – postać trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową albo postać neurotropową z zapaleniem mózgu. Powikłania te mogą zagrażać życiu. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niepełna, więc podróżny nie ma pewnej ochrony przed żółtą febrą.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez odpowiedź komórkową i humoralną. Glikokortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamują czynność limfocytów T, wytwarzanie cytokin i odpowiedź swoistą, przez co organizm słabiej ogranicza replikację wirusa szczepionkowego. Ten sam mechanizm osłabia też wytworzenie ochronnych przeciwciał po szczepieniu. Działanie to jest wspólne dla wszystkich glikokortykosteroidów działających ogólnoustrojowo, w tym dla wamorolonu, i zależy głównie od dawki, czasu leczenia i drogi podania, a nie od konkretnej substancji.

Monitorować

przed szczepieniem: dawka, droga podania i czas trwania leczenia glikokortykosteroidem oraz data jego zakończenia
inne leki immunosupresyjne i choroby obniżające odporność, które sumują się z działaniem glikokortykosteroidu
po szczepieniu wykonanym mimo przyjmowania glikokortykosteroidu: gorączka, objawy grypopodobne, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kolejnych tygodni

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa, wziewna, donosowa, dostawowa lub do okadroga podania · glikokortykosteroidy	ryzyko maleje	Glikokortykosteroidy podawane miejscowo, wziewnie, donosowo, do oka lub dostawowo w zwykłych dawkach nie wywołują istotnej immunosupresji układowej i nie są przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw żółtej febrze.
Domięśniowa postać depotdroga podania · glikokortykosteroidy	inne zalecenie	Triamcynolon w postaci depot podany domięśniowo działa ogólnoustrojowo przez dłuższy czas, dlatego odstęp przed szczepieniem liczy się od ustania jego działania, a nie od dnia wstrzyknięcia.
Dawka substytucyjna (fizjologiczna) lub mała dawka ogólnoustrojowadawka · glikokortykosteroidy	ryzyko maleje	Glikokortykosteroidy w dawkach substytucyjnych, np. w niedoczynności kory nadnerczy, oraz w małych dawkach ogólnoustrojowych nie są zwykle przeciwwskazaniem do szczepienia, o ile nie towarzyszy im inna immunosupresja.
Krótki kurs leczeniaczas leczenia · glikokortykosteroidy	ryzyko maleje	Krótkotrwały kurs ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu wiąże się z mniejszym ryzykiem niż leczenie przewlekłe, jednak termin szczepienia należy ustalić indywidualnie, uwzględniając dawkę i czas od zakończenia kuracji.
Zalecany odstęp od zakończenia leczenia immunosupresyjną dawkąodstep · glikokortykosteroidy	interakcja nie dotyczy	Po odstawieniu immunosupresyjnej dawki glikokortykosteroidu i upływie zalecanego odstępu odporność wraca do stanu umożliwiającego bezpieczne podanie żywej szczepionki.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidemkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze	inne zalecenie	Gdy planowane jest przewlekłe leczenie immunosupresyjną dawką glikokortykosteroidu, w tym wamorolonem, szczepienie przeciw żółtej febrze wykonuje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Antracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia antracykliną ani przed upływem co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii i odbudowy układu odpornościowego.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia antracykliną ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed planowaną podróżą powiedz lekarzowi w poradni medycyny podróży o chemioterapii.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia antracykliną ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed planowaną podróżą powiedz lekarzowi w poradni medycyny podróży o chemioterapii.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki przeciwnowotworowe, takie jak doksorubicyna, epirubicyna, idarubicyna czy mitoksantron, mocno osłabiają odporność, więc organizm nie radzi sobie nawet z osłabionym wirusem. Może to wywołać ciężką chorobę zagrażającą życiu, a samo szczepienie może nie zadziałać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie
osłabienie lub drętwienie nóg i rąk
wymioty, ból brzucha, krwawienia lub siniaki bez przyczyny

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia antracykliną ani przed upływem co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii i odbudowy układu odpornościowego. Jeśli wyjazd do rejonu endemicznego jest planowany przed rozpoczęciem leczenia doksorubicyną, epirubicyną, idarubicyną, mitoksantronem lub piksantronem, szczepienie wykonuje się co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku. Gdy szczepienie jest niemożliwe, zaleca się odroczenie podróży albo wydanie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i ścisłą ochronę przed komarami. Decyzję o terminie szczepienia po zakończeniu leczenia podejmuje się wspólnie z onkologiem lub hematologiem, uwzględniając cały schemat chemioterapii, w tym kortykosteroidy i leczenie skojarzone.

Skutek kliniczny

Szczepienie osoby leczonej antracykliną grozi uogólnionym zakażeniem wirusem szczepionkowym, w tym chorobą trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową oraz chorobą neurotropową (zapalenie mózgu, zespół Guillaina-Barrégo), które mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niewystarczająca, przez co pacjent pozostaje niechroniony mimo szczepienia.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi namnożyć się w organizmie, aby wywołać odporność. Wszystkie leki grupy B, czyli antracykliny (doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) oraz pokrewne antracenodiony (mitoksantron, piksantron), silnie hamują czynność szpiku i osłabiają odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. W stanie immunosupresji organizm nie kontroluje replikacji wirusa szczepionkowego, a jednocześnie wytwarza słabszą odpowiedź ochronną. Mechanizm wynika z działania mielosupresyjnego i immunosupresyjnego, więc jest wspólny dla wszystkich leków obu grup.

Monitorować

wywiad o chemioterapii w ciągu ostatnich miesięcy przed każdym szczepieniem żywą szczepionką
morfologia krwi z rozmazem i liczbą limfocytów przed szczepieniem po zakończeniu leczenia
gorączka, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kilku tygodni po przypadkowym szczepieniu
aminotransferazy, bilirubina i kreatynina przy objawach po szczepieniu

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia antracyklinąantracykliny	inne zalecenie	Po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia chemioterapii i po potwierdzeniu odbudowy odporności szczepienie można rozważyć indywidualnie po konsultacji z onkologiem lub hematologiem.
kolejność włączenia ≥ 4 tygodnie przed pierwszą dawką antracyklinyszczepionki przeciw żółtej febrze	interakcja nie dotyczy	Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem chemioterapii pozwala na wytworzenie odporności i nie stwarza ryzyka replikacji wirusa w okresie immunosupresji.
wiek ≥ 60 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób po 60. roku życia ryzyko ciężkich powikłań trzewnych i neurologicznych po szczepieniu jest większe, co dodatkowo przemawia za ostrożnością także po zakończeniu leczenia.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. rukaparyb, talazoparyb, niraparyb) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorem PARP.Nie szczep się przeciw żółtej febrze, dopóki przyjmujesz lek z grupy inhibitorów PARP, i przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z onkologiem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw żółtej febrze, dopóki przyjmujesz lek z grupy inhibitorów PARP, i przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z onkologiem.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa, a leki przeciwnowotworowe z grupy inhibitorów PARP, takie jak olaparyb, niraparyb, rukaparyb czy talazoparyb, osłabiają odporność. Gdy odporność jest słabsza, wirus ze szczepionki może wywołać ciężką, groźną dla życia chorobę. Szczepienie może też wtedy nie dać ci ochrony przed zakażeniem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

Wysoka gorączka po szczepieniu
Silne bóle mięśni i ogólne osłabienie
Zażółcenie skóry lub białek oczu
Krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny
Silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorem PARP. Dotyczy to jednakowo rukaparybu, talazoparybu, niraparybu i olaparybu, także w czasie przerw w dawkowaniu wynikających z toksyczności hematologicznej. Jeśli podróż do strefy endemicznej jest planowana, szczepienie należy wykonać co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia. Po zakończeniu terapii o szczepieniu decyduje lekarz po ocenie morfologii i stanu odporności, zwykle nie wcześniej niż po 3 miesiącach. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, pacjent powinien zrezygnować z podróży lub ją odroczyć, a jeśli to niemożliwe – otrzymać zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia i stosować ścisłą ochronę przed komarami.

Skutek kliniczny

U pacjenta leczonego inhibitorem PARP podanie szczepionki przeciw żółtej febrze grozi ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi powikłaniami poszczepiennymi – chorobą trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową oraz chorobą neurotropową z zapaleniem mózgu. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niepełna, więc pacjent może nie uzyskać ochrony przed zakażeniem.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus, który namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez sprawną odpowiedź komórkową i humoralną. Wszystkie inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (rukaparyb, talazoparyb, niraparyb, olaparyb) uszkadzają szpik kostny i powodują neutropenię, limfopenię, niedokrwistość i małopłytkowość, a w rzadkich przypadkach zespół mielodysplastyczny lub ostrą białaczkę szpikową. Osłabienie odporności sprzyja niekontrolowanej replikacji szczepionkowego wirusa i jednocześnie zmniejsza odpowiedź poszczepienną. Działanie to jest wspólne dla całej grupy i wynika z mechanizmu przeciwnowotworowego, a nie z metabolizmu poszczególnych leków.

Monitorować

Morfologia krwi z rozmazem przed podjęciem decyzji o szczepieniu po zakończeniu leczenia
Liczba neutrofilów i limfocytów
Gorączka, bóle mięśni, żółtaczka, krwawienia w ciągu kilku tygodni od przypadkowego szczepienia
Objawy neurologiczne (ból głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości, drgawki) po przypadkowym szczepieniu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem PARPkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze	ryzyko maleje	Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką inhibitora PARP pozwala na wygaśnięcie replikacji wirusa szczepionkowego i wytworzenie odporności przed osłabieniem szpiku.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia inhibitorem PARPinhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy	ryzyko maleje	Po zakończeniu leczenia szczepienie można rozważyć zwykle nie wcześniej niż po 3 miesiącach, po potwierdzeniu prawidłowej morfologii i ocenie odporności przez lekarza prowadzącego.
wiek ≥ 60 latpacjent	ryzyko rośnie	Wiek co najmniej 60 lat niezależnie zwiększa ryzyko ciężkich powikłań trzewnych i neurologicznych po szczepieniu przeciw żółtej febrze, co dodatkowo pogłębia ryzyko u pacjenta leczonego inhibitorem PARP.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Alkohol

Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw żółtej febrzea alkoholNie jest wymagana żadna zmiana postępowania ani odstęp między szczepieniem a spożyciem alkoholu u osoby zdrowej.Możesz pić niewielkie ilości alkoholu, ale przez kilka dni po szczepieniu unikaj picia dużych ilości i obserwuj swoje samopoczucie.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz pić niewielkie ilości alkoholu, ale przez kilka dni po szczepieniu unikaj picia dużych ilości i obserwuj swoje samopoczucie.

Alkohol nie osłabia działania szczepionki przeciw żółtej febrze i nie jest z nią groźny. W pierwszych dniach po szczepieniu możesz mieć ból głowy, bóle mięśni albo lekką gorączkę, a większa ilość alkoholu może te objawy nasilić lub utrudnić ich zauważenie. Jeśli od dawna pijesz dużo alkoholu albo masz chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dzień lub dwa
zażółcenie skóry lub białek oczu
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
wysypka, obrzęk twarzy lub trudności w oddychaniu

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: brak
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagana żadna zmiana postępowania ani odstęp między szczepieniem a spożyciem alkoholu u osoby zdrowej. Rozsądnie jest zalecić umiarkowanie w piciu przez kilka dni po szczepieniu, aby nie zacierać objawów poszczepiennych. U osoby przewlekle nadużywającej alkoholu z zaawansowaną chorobą wątroby decyzję o szczepieniu powinien podjąć lekarz po ocenie stanu odporności.

Skutek kliniczny

U osoby z prawidłową odpornością umiarkowane spożycie alkoholu nie zmienia skuteczności ani bezpieczeństwa szczepienia. Intensywne picie w pierwszych dniach po szczepieniu może nasilać lub maskować typowe objawy poszczepienne, takie jak ból głowy, bóle mięśni, złe samopoczucie czy gorączka, i utrudniać rozpoznanie rzadkich, ciężkich reakcji poszczepiennych.

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm farmakokinetyczny ani farmakodynamiczny, przez który etanol wpływałby na żywą atenuowaną szczepionkę przeciw żółtej febrze. Szczepionka nie jest metabolizowana jak typowy lek, a odpowiedź immunologiczna po pojedynczym spożyciu alkoholu nie ulega istotnemu osłabieniu. ChPL szczepionki przeciw żółtej febrze nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.^[1] Teoretyczne znaczenie ma jedynie przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzące do zaawansowanej choroby wątroby, ponieważ może ono obniżać sprawność układu odpornościowego, a ChPL przeciwwskazuje szczepienie we „wszelkich innych przypadkach, które mogą skutkować obniżeniem odporności”.^[1]

Monitorować

objawy poszczepienne w pierwszych dniach po szczepieniu
u osób przewlekle nadużywających alkoholu – ocena czynności wątroby i stanu odporności przed kwalifikacją do szczepienia

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholu z zaawansowaną chorobą wątrobyilość alkoholu · pacjent

inne zalecenie

Przewlekłe nadużywanie alkoholu z marskością wątroby może prowadzić do nabytego upośledzenia odporności, a ChPL przeciwwskazuje szczepienie w stanach mogących skutkować obniżeniem odporności. Przed podaniem żywej szczepionki konieczna jest lekarska ocena stanu odporności.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stamaril-100063807/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Interakcje lekuOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 10 października 2026

Szczepionka przeciw żółtej febrze

Leki zawierające tę substancję, m.in.: Stamaril.

Interakcje z innymi lekami

Ocena	Z lekiem	Zalecenie
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + inhibitory interleukin	Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.Przy stosowaniu inhibitora interleukiny nie należy podawać szczepionki przeciw żółtej febrze, ponieważ jest to żywa szczepionka przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + selektywne leki immunosupresyjne	Nie szczep się przeciw żółtej febrze, gdy przyjmujesz lek osłabiający odporność lub niedawno go odstawiłeś, i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.Szczepionki przeciw żółtej febrze nie należy podawać osobie przyjmującej selektywny lek immunosupresyjny ani w okresie wymywania tego leku po jego odstawieniu.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + analogi pirymidyn	Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie chemioterapii ani wkrótce po jej zakończeniu i przed każdą podróżą do tropików powiedz lekarzowi medycyny podróży, że przyjmujesz lub przyjmowałeś leki przeciwnowotworowe.Przy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze i analogu pirymidyn połączenie jest przeciwwskazane – nie szczepi się w trakcie leczenia ani przed odbudową odporności po jego zakończeniu.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + analogi puryn	Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów puryn albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaniem podróży porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie oraz lekarzem medycyny podróży.Przy stosowaniu analogu puryn nie szczepi się przeciw żółtej febrze, a połączenie jest przeciwwskazane.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne	Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + inhibitory czynnika martwicy nowotworów	Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów TNF, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez wcześniejszej rozmowy z lekarzem prowadzącym, a o planowanej podróży powiedz mu z dużym wyprzedzeniem.Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentom leczonym inhibitorem TNF ani w okresie po odstawieniu leku, dopóki jego działanie immunosupresyjne nie ustąpi.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + analogi iperytu azotowego	Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia lekiem z tej grupy ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu, a przed planowanym wyjazdem do kraju, w którym występuje żółta febra, porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia analogiem iperytu azotowego ani w okresie utrzymującej się po nim immunosupresji.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + inhibitory kinazy BCR-ABL	Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z hematologiem.U pacjenta przyjmującego inhibitor kinazy BCR-ABL nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + glikokortykosteroidy	Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.Przy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + antracykliny	Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia antracykliną ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed planowaną podróżą powiedz lekarzowi w poradni medycyny podróży o chemioterapii.Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia antracykliną ani przed upływem co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii i odbudowy układu odpornościowego.
Przeciwwskazane	szczepionka przeciw żółtej febrze + inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy	Nie szczep się przeciw żółtej febrze, dopóki przyjmujesz lek z grupy inhibitorów PARP, i przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z onkologiem.Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorem PARP.

Alkohol

Ocena	Lek	Zalecenie
Nieistotne	szczepionka przeciw żółtej febrze a alkohol	Możesz pić niewielkie ilości alkoholu, ale przez kilka dni po szczepieniu unikaj picia dużych ilości i obserwuj swoje samopoczucie.Nie jest wymagana żadna zmiana postępowania ani odstęp między szczepieniem a spożyciem alkoholu u osoby zdrowej.