Interakcje / Takrolimus / Takrolimus i trazodon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale z ostrożnością i kontrolą EKG.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i zapytaj lekarza o kontrolne EKG, a o każdym nowym leku powiedz farmaceucie lub lekarzowi.
Niekorzystna interakcjaTakrolimus+ TrazodonPołączenie można stosować, ale z ostrożnością i kontrolą EKG.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i zapytaj lekarza o kontrolne EKG, a o każdym nowym leku powiedz farmaceucie lub lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i zapytaj lekarza o kontrolne EKG, a o każdym nowym leku powiedz farmaceucie lub lekarzowi.
Oba leki mogą w niewielkim stopniu wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może być silniejszy. Zwykle można je bezpiecznie łączyć, ale lekarz powinien sprawdzić EKG i poziom potasu oraz magnezu we krwi. Ryzyko jest większe przy innych chorobach serca lub przyjmowaniu kolejnych leków wpływających na rytm serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale z ostrożnością i kontrolą EKG. Trazodon łączony z lekami wydłużającymi QT wymaga ostrożności[1]. Przed włączeniem trazodonu i po osiągnięciu docelowej dawki wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez, a niedobory wyrównaj. U pacjentów leczonych takrolimusem kontroluje się EKG pod kątem wydłużenia QT, zwłaszcza przy zmianach stężenia takrolimusu[2]. Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę trazodonu i unikaj dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Przy QTc wyraźnie wydłużonym lub objawach arytmii odstaw trazodon i rozważ lek o mniejszym wpływie na QT.
Skutek kliniczny
Możliwe addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest większe przy wysokim stężeniu takrolimusu, hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i w podeszłym wieku.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Trazodon łączony z lekami wydłużającymi QT zwiększa ryzyko niemiarowości komorowych, w tym torsade de pointes[1]. Ryzyko wydłużenia QT przez takrolimus rośnie wraz ze wzrostem jego stężenia we krwi[2]. Trazodon nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego nie należy oczekiwać zmiany stężenia takrolimusu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem trazodonu i po ustaleniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie takrolimusu we krwi (najmniejsze stężenie) zgodnie z rutynowym planem
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka przeciwdepresyjna (większa niż stosowana w bezsenności)dawka · trazodon | ryzyko rośnie | Wpływ trazodonu na QT zależy od dawki i stężenia, dlatego przy większych dawkach kontrola EKG jest szczególnie wskazana. |
| Stężenie takrolimusu powyżej zakresu docelowegodawka · takrolimus | ryzyko rośnie | Wzrost stężenia takrolimusu, na przykład po dołączeniu inhibitora CYP3A4, zwiększa ryzyko wydłużenia QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuTakrolimusa alkoholNie ma przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol może nasilić zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne, i że w razie takich objawów nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do minimum i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy zauważysz zaburzenia widzenia lub zawroty głowy.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do minimum i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy zauważysz zaburzenia widzenia lub zawroty głowy.
Alkohol może nasilać działania niepożądane takrolimusu, takie jak zaburzenia widzenia, zawroty głowy czy drżenia. Po wypiciu alkoholu możesz gorzej widzieć lub gorzej się koncentrować. Przy tym leku najbezpieczniej ograniczyć alkohol do minimum i ustalić z lekarzem, czy w ogóle możesz go pić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pogorszenie lub zamazanie widzenia
- zawroty głowy lub trudności z koncentracją
- drżenie rąk
- silny ból głowy lub splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol może nasilić zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne, i że w razie takich objawów nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.[1] U chorego po przeszczepie, leczonego lekiem o wąskim przedziale terapeutycznym, rozsądnie jest ograniczać alkohol do minimum i omówić dopuszczalną ilość z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilać zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne wywoływane przez takrolimus, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.[1]
Mechanizm
Takrolimus może powodować zaburzenia widzenia i zaburzenia neurologiczne, a alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy, więc oba działania mogą się nakładać.[1] Wpływu etanolu na metabolizm takrolimusu przez CYP3A4 ani na jego stężenie we krwi nie opisano w dostępnych źródłach, dlatego nie zakładamy interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zaburzenia widzenia
- objawy neurologiczne, takie jak drżenia, bóle głowy, zawroty głowy lub splątanie
- stężenie takrolimusu we krwi zgodnie ze schematem kontroli ustalonym przez ośrodek transplantacyjny
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTrazodona alkoholNie należy spożywać alkoholu przez cały okres leczenia trazodonem.Nie pij alkoholu podczas leczenia trazodonem i nie przyjmuj tabletki, jeśli jesteś pod wpływem alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu podczas leczenia trazodonem i nie przyjmuj tabletki, jeśli jesteś pod wpływem alkoholu.
Trazodon i alkohol razem mogą wywołać bardzo silną senność, zawroty głowy i spadek ciśnienia przy wstawaniu. Zwiększa to ryzyko upadków, urazów i wypadków, na przykład podczas prowadzenia samochodu. Leku nie wolno przyjmować będąc pod wpływem alkoholu, a przez cały okres leczenia należy z alkoholu zrezygnować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- chwiejny chód lub upadek
- splątanie albo spowolniony, płytki oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy spożywać alkoholu przez cały okres leczenia trazodonem[1]. Trazodonu nie należy podawać osobie będącej pod wpływem alkoholu ani w zatruciu alkoholem[1]. U pacjenta, który mimo zaleceń spożył alkohol, należy rozważyć pominięcie dawki wieczornej do czasu wytrzeźwienia i poinformować go o ryzyku nadmiernej senności i upadków. U osób nadużywających alkoholu warto rozważyć z lekarzem inną strategię leczenia bezsenności lub depresji.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nadmierną senność, zaburzenia koordynacji i uwagi, spowolnienie reakcji oraz zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy zatruciu alkoholem trazodon może pogłębiać depresję ośrodkowego układu nerwowego i niedociśnienie, dlatego stan ten jest przeciwwskazaniem do podania leku[1].
Mechanizm
Trazodon i alkohol sumują działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, a ChPL trazodonu podaje, że trazodon nasila działanie uspokajające alkoholu[1]. Trazodon blokuje receptory adrenergiczne alfa1 i histaminowe H1, co tłumaczy senność i niedociśnienie ortostatyczne, a alkohol rozszerza naczynia i upośledza koordynację, więc oba efekty mogą się nakładać. Wszystkie charakterystyki trazodonu umieszczają alkohol w przeciwwskazaniach, ale różnią się sformułowaniem – w postaci o natychmiastowym uwalnianiu przeciwwskazaniem jest „zatrucie alkoholem”, a w postaciach o przedłużonym uwalnianiu „stosowanie u pacjentów będących pod wpływem alkoholu”[1]. Niezależnie od postaci ChPL zaleca, aby nie spożywać alkoholu podczas leczenia trazodonem[1].
Metabolizm i transportery
- Trazodon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja
- zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne
- upadki i urazy, zwłaszcza u osób starszych
- rzeczywiste spożycie alkoholu zgłaszane przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Stan nietrzeźwości lub zatrucie alkoholemilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Podanie trazodonu osobie w zatruciu alkoholem lub pod wpływem alkoholu jest przeciwwskazane we wszystkich charakterystykach produktu. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większa wrażliwość na sedację i niedociśnienie ortostatyczne zwiększa ryzyko upadków i złamań po połączeniu trazodonu z alkoholem. |
| O przedłużonym uwalnianiupostać · alkohol | inne zalecenie | W postaciach o przedłużonym uwalnianiu przeciwwskazanie obejmuje każdy stan pod wpływem alkoholu, a nie tylko zatrucie, a lek działa dłużej, więc nakładanie się z alkoholem może dotyczyć także następnego dnia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
Inne interakcje tych leków 346
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ TrazodonNie należy łączyć amisulprydu z trazodonem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Te dwa leki przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Oba powodują też senność i spadki ciśnienia, więc razem łatwiej o zawroty głowy i upadek. Zwykle lekarze ich nie łączą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- zawroty głowy przy wstawaniu
- bardzo silna senność
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć amisulprydu z trazodonem. Połączenie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes[1]. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z nich. Gdy lekarz mimo to uzna połączenie za konieczne, należy wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównać hipokaliemię[1] oraz unikać innych leków wydłużających QT i zwalniających rytm serca. Ze względu na sumowanie działania uspokajającego zaleca się zmniejszenie dawek[2].
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ponadto może wystąpić nadmierna sedacja, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i upadki, szczególnie u osób starszych.
Mechanizm
Amisulpryd i trazodon wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Trazodon podany razem z lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększa ryzyko niemiarowości komorowych, w tym torsade de pointes[2]. Oba leki dodatkowo działają uspokajająco i obniżają ciśnienie tętnicze. Trazodon nasila działanie uspokajające leków przeciwpsychotycznych[2], a przy łączeniu amisulprydu z lekami działającymi na OUN i obniżającymi ciśnienie trzeba uwzględnić sumowanie tych działań[1].
Metabolizm i transportery
- Trazodon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- tętno i objawy bradykardii
- nasilenie senności i ryzyko upadków
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Upośledzona czynność nerekeGFR · amisulpryd | ryzyko rośnie | Amisulpryd jest wydalany głównie przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie rośnie, co nasila ryzyko wydłużenia QT i sedacji. |
| Duże dawkidawka · amisulpryd | ryzyko rośnie | Wydłużenie odstępu QT przez amisulpryd zależy od dawki, więc duże dawki zwiększają ryzyko torsade de pointes przy łączeniu z trazodonem. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i upośledzona czynność nerek, a sumowana sedacja i niedociśnienie ortostatyczne zwiększają ryzyko upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ TrazodonNie łącz cytalopramu z trazodonem.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczną zamianę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczną zamianę.
Cytalopram i trazodon mogą razem zaburzać rytm serca, co w rzadkich przypadkach prowadzi do groźnej arytmii i omdlenia. Oba leki zwiększają też ilość serotoniny w organizmie, a jej nadmiar może wywołać niebezpieczny stan z gorączką, drżeniem i pobudzeniem. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- gorączka, poty i dreszcze
- drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z trazodonem. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli pacjent potrzebuje leku przeciwdepresyjnego i leczenia bezsenności, skontaktuj się z lekarzem w celu zamiany jednego z leków na preparat bez wpływu na QT. Jeżeli lekarz świadomie utrzymuje połączenie, konieczne jest EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównanie potasu i magnezu, bo hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[2].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwy jest też zespół serotoninowy z hipertermią, sztywnością mięśni, drgawkami klonicznymi, niestabilnością wegetatywną i zmianami psychicznymi aż do śpiączki[2].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Łączenie trazodonu z lekami wydłużającymi QT zwiększa ryzyko niemiarowości komorowych, w tym torsade de pointes[3]. Dodatkowo oba leki nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne, a cytalopramu nie należy łączyć z innymi lekami serotoninergicznymi ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego po włączeniu lub zwiększeniu dawki
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ TrazodonNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego trazodonem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz trazodon, a w razie problemów ze snem lub alergii zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz trazodon, a w razie problemów ze snem lub alergii zapytaj farmaceutę albo lekarza o bezpieczniejszy lek.
Difenhydramina, czyli popularny lek nasenny i przeciwalergiczny bez recepty, przyjmowana razem z trazodonem może zaburzyć rytm serca, co bywa groźne. Oba leki działają też usypiająco, więc razem mogą wywołać bardzo silną senność, zawroty głowy, spadek ciśnienia i upadki. Ryzyko jest największe u osób starszych i chorujących na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy przy wstawaniu
- nadmierna senność lub trudność z obudzeniem się
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego trazodonem[1][2][3]. Jeśli difenhydramina ma poprawić sen, nie dokładaj jej do trazodonu, tylko skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego w celu oceny leczenia bezsenności. Przy objawach alergicznych wybierz lek przeciwhistaminowy niewywołujący senności, np. loratadynę lub cetyryzynę. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, zapytaj o kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia, a u pacjentów z chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi rozważ wykonanie EKG.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Sumowanie działania uspokajającego prowadzi do nadmiernej senności, zaburzeń koordynacji i spowolnienia psychoruchowego utrzymującego się następnego dnia. Możliwe są też spadki ciśnienia przy pionizacji, omdlenia i upadki, szczególnie u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Trazodon stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększa ryzyko niemiarowości komorowych, w tym torsade de pointes[4]. Oba leki działają uspokajająco i nasennie, a trazodon nasila działanie uspokajające leków przeciwhistaminowych[4]. Difenhydramina hamuje CYP2D6[1], co teoretycznie może zwiększać ekspozycję na czynny metabolit trazodonu (m-chlorofenylopiperazynę), ale znaczenie kliniczne tego efektu nie jest poznane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc u pacjentów, którzy przyjęli oba leki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują czynniki ryzyka wydłużenia QT, a sumowanie sedacji, działania przeciwcholinergicznego difenhydraminy i niedociśnienia ortostatycznego zwiększa ryzyko upadków, złamań i splątania. |
| Na skórę, na małą powierzchnię, krótkotrwaledroga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małe stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko sumowania działania z trazodonem jest znikome. Nie dotyczy to stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ TakrolimusNie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo takrolimusem.Jeśli przyjmujesz takrolimus w kapsułkach lub tabletkach, nie zaczynaj brać hydroksyzyny i zapytaj lekarza o bezpieczniejszy lek na świąd lub uspokojenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz takrolimus w kapsułkach lub tabletkach, nie zaczynaj brać hydroksyzyny i zapytaj lekarza o bezpieczniejszy lek na świąd lub uspokojenie.
Hydroksyzyna i takrolimus przyjmowany doustnie mogą razem zaburzać pracę serca. Każdy z tych leków może wpływać na rytm serca, a razem ryzyko groźnej arytmii rośnie. Dotyczy to zwłaszcza osób po przeszczepie, u których często brakuje magnezu we krwi. Takrolimus w maści na skórę praktycznie nie stwarza tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność z uczuciem niepokoju w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo takrolimusem[1]. W świądzie lub alergii wybierz lek przeciwhistaminowy o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący po ocenie ryzyka zdecyduje inaczej, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonaj EKG oraz oznacz magnez i potas, a stężenie takrolimusu utrzymuj w zakresie docelowym[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy wysokim stężeniu takrolimusu, hipomagnezemii, hipokaliemii, bradykardii lub chorobie serca.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes[1]. Takrolimus wydłuża odstęp QT, a przy wzroście jego stężenia we krwi zaleca się kontrolę EKG[2]. Dodatkowo takrolimus często powoduje hipomagnezemię, która sama jest czynnikiem ryzyka wydłużenia QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – hydroksyzyna hamuje CYP3A4 dopiero w stężeniach znacznie większych niż osiągane w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie takrolimusu we krwi (trough)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (maść)droga podania · takrolimus | ryzyko maleje | Takrolimus stosowany miejscowo na skórę daje minimalne stężenia ogólnoustrojowe, więc addycyjne wydłużenie QT jest mało prawdopodobne. Hydroksyzynę można stosować po ocenie innych czynników ryzyka wydłużenia QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ TrazodonHydroksyzyny nie łączy się z trazodonem, bo trazodon należy do leków wydłużających odstęp QT.Jeśli bierzesz trazodon, nie zaczynaj brać hydroksyzyny bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie odstawiaj trazodonu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz trazodon, nie zaczynaj brać hydroksyzyny bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie odstawiaj trazodonu na własną rękę.
Hydroksyzyny nie łączy się z trazodonem. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie i może dojść do groźnej arytmii. Oba też usypiają, więc razem mogą wywołać silną senność, zawroty głowy i upadki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- nadmierna senność w ciągu dnia
- chwiejny chód i upadki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Hydroksyzyny nie łączy się z trazodonem, bo trazodon należy do leków wydłużających odstęp QT.[1][2][3] U pacjenta leczonego trazodonem przy świądzie lub pokrzywce lepszy jest niesedatywny lek przeciwhistaminowy o znikomym wpływie na QT, a przy lęku lub bezsenności zmianę leczenia trzeba uzgodnić z lekarzem. Jeśli lekarz świadomie utrzyma połączenie, potrzebne jest EKG przed i w trakcie leczenia, wyrównanie potasu i magnezu oraz najmniejsze skuteczne dawki obu leków, także ze względu na sumowanie sedacji.[4]
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Do tego dochodzi nasilona senność, zaburzenia koordynacji i większe ryzyko upadków, zwłaszcza przy jednoczesnych spadkach ciśnienia wywołanych trazodonem.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje i zwiększa ryzyko niemiarowości komorowych, w tym torsade de pointes.[1][4] Oba działają też depresyjnie na OUN, dlatego nasila się sedacja i spowolnienie psychomotoryczne.[1][4] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo hydroksyzyna hamuje CYP2D6 dopiero w dużych dawkach, a CYP3A4 – główny szlak metabolizmu trazodonu – w stężeniach znacznie większych niż osiągane w osoczu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tętno i ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- nasilenie senności i ryzyko upadków
- omdlenia i kołatania serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej współistnieją choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i bradykardia, a sumowana sedacja zwiększa ryzyko upadków. |
| Dużadawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | Wpływ na odstęp QT i sedacja zależą od dawki, a w dużych dawkach hydroksyzyna hamuje też CYP2D6. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ TakrolimusNie stosuj neomycyny miejscowo u pacjenta leczonego takrolimusem, ponieważ neomycyny nie łączy się z innymi lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi.Nie stosuj aerozolu z neomycyną, gdy przyjmujesz takrolimus, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj aerozolu z neomycyną, gdy przyjmujesz takrolimus, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Takrolimus może obciążać nerki, a neomycyna, nawet stosowana na skórę, też może im szkodzić i uszkadzać słuch. Razem te leki zwiększają ryzyko kłopotów z nerkami. Ryzyko jest większe, gdy smarujesz uszkodzoną skórę, duży obszar ciała albo stosujesz lek długo. Tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny miejscowo u pacjenta leczonego takrolimusem, ponieważ neomycyny nie łączy się z innymi lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi[1]. Wybierz antybiotyk miejscowy bez działania nefro- i ototoksycznego, np. kwas fusydowy albo mupirocynę. Jeśli neomycyna została już zastosowana, oceń czynność nerek i zapytaj o objawy ze strony słuchu.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek, w tym nasilenie nefropatii wywołanej takrolimusem u pacjenta po przeszczepieniu, oraz zwiększone ryzyko uszkodzenia słuchu. Upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji wchłoniętej neomycyny i dalszemu nasileniu toksyczności.
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a takrolimus działa nefrotoksycznie. Wchłonięta do krążenia część neomycyny może sumować się z nefrotoksycznością takrolimusu. Wchłanianie neomycyny przez nieuszkodzoną skórę jest małe, ale rośnie przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, owrzodzenia i zmiany sączące oraz przy długim leczeniu. Długotrwałe łączenie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza
- słuch i równowaga (szumy uszne, niedosłuch, zawroty głowy)
- stan skóry w miejscu aplikacji (uszkodzenia, rozległość zmian)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe łączenie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Skóra uszkodzona, duża powierzchnia, owrzodzenia lub zmiany sączącedroga podania · neomycyna | ryzyko rośnie | Na uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny rośnie, a takie stosowanie jest przeciwwskazane niezależnie od innych leków. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek wchłonięta neomycyna może się kumulować, co dodatkowo zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności u pacjenta leczonego takrolimusem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaNależy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i inhibitora kalcyneuryny poza ustalonymi schematami transplantacyjnymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, wymaga ono decyzji specjalisty i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń.Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, a w razie gorączki lub innych objawów zakażenia od razu się z nim skontaktuj.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, a w razie gorączki lub innych objawów zakażenia od razu się z nim skontaktuj.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, a stosowane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Dotyczy to na przykład takrolimusu lub cyklosporyny przyjmowanych razem z fingolimodem, teriflunomidem, leflunomidem, tofacytynibem albo natalizumabem. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, także takich, które u zdrowych osób zdarzają się rzadko. Niektóre połączenia, np. mykofenolanu z takrolimusem po przeszczepieniu, są jednak zamierzone i lekarz stosuje je celowo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- uporczywy kaszel lub duszność
- pęcherzyki na skórze, półpasiec lub opryszczka o ciężkim przebiegu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i inhibitora kalcyneuryny poza ustalonymi schematami transplantacyjnymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, wymaga ono decyzji specjalisty i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń. ChPL tofacytynibu nie zaleca skojarzenia z silnymi lekami immunosupresyjnymi, takimi jak takrolimus i cyklosporyna. ChPL modulatorów receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) odradza jednoczesne leczenie immunosupresyjne. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących terapię immunosupresyjną. Przy zmianie leczenia z leflunomidu lub teriflunomidu na inhibitor kalcyneuryny trzeba uwzględnić bardzo długie utrzymywanie się leku w organizmie i rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po odstawieniu modulatora receptora S1P również należy odczekać do odbudowy liczby limfocytów. Jeśli połączenie z cyklosporyną jest nieuniknione, warto rozważyć niższą dawkę tofacytynibu.
Skutek kliniczny
Zwiększa się ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym reaktywacji wirusów z grupy herpes, CMV, wirusa BK i gruźlicy. Rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P[1]. W dłuższej perspektywie może wzrosnąć ryzyko chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów skóry. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania hepatotoksyczności i cytopenii. Interakcja jest wspólna dla większości leków obu grup o działaniu ogólnoustrojowym, z wyjątkiem leków wymienionych jako wyjątki.
Mechanizm
Inhibitory kalcyneuryny hamują aktywację limfocytów T przez blokowanie szlaku kalcyneuryna–NFAT i wytwarzania interleukiny 2. Leki grupy A osłabiają odporność innymi drogami. Modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych. Teriflunomid i leflunomid hamują syntezę pirymidyn w dzielących się limfocytach. Tofacytynib hamuje kinazy JAK. Natalizumab blokuje migrację limfocytów do tkanek. Inebilizumab usuwa limfocyty B, a tolebrutynib hamuje kinazę Brutona. Te działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Dochodzą do tego słabsze mechanizmy farmakokinetyczne. Cyklosporyna hamuje CYP3A4, przez co może zwiększać ekspozycję na tofacytynib. Hamuje też transporter BCRP, przez co może zwiększać ekspozycję na teriflunomid, który jest aktywnym metabolitem leflunomidu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofilów
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych, oraz w razie potrzeby wiremia CMV i BK
- aktywność aminotransferaz i bilirubina, szczególnie przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- stężenie takrolimusu lub cyklosporyny we krwi oraz czynność nerek
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
- kontrola skóry w kierunku nowotworów przy długotrwałym leczeniu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (maść z takrolimusem, krople do oczu z cyklosporyną)droga podania · inhibitory kalcyneuryny | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu takrolimusu na skórę lub cyklosporyny do oka wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie i istotna addycja immunosupresji jest mało prawdopodobna. |
| Pełna eliminacja leku lub odbudowa liczby limfocytów po odstawieniuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, a po modulatorach receptora S1P liczba limfocytów wraca do normy z opóźnieniem. Przy zamianie na inhibitor kalcyneuryny należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji lub odczekanie do odbudowy limfocytów. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń i nowotworów przy skojarzonej immunosupresji jest większe, co ChPL tofacytynibu podkreśla szczególnie. |
Źródła
- Schmedt N, Andersohn F, Garbe E. Signals of progressive multifocal leukoencephalopathy for immunosuppressants: a disproportionality analysis of spontaneous reports within the US Adverse Event Reporting System (AERS). Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2012;21(11):1216-20. doi: 10.1002/pds.3320. PMID: 22821419.
Połączenie przeciwwskazaneTakrolimus+ CydofowirNie należy podawać cydofowiru pacjentowi leczonemu takrolimusem, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym.Jeśli lekarz planuje podać ci cydofowir, powiedz mu, że przyjmujesz takrolimus, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki takrolimusu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz planuje podać ci cydofowir, powiedz mu, że przyjmujesz takrolimus, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki takrolimusu na własną rękę.
Takrolimus i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem bardzo zwiększają to ryzyko. U osoby po przeszczepie może to zagrozić także przeszczepionemu narządowi. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą, a lekarz szuka innego leczenia zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- pienisty moczu lub zmiana jego barwy
- nasilone zmęczenie, nudności
- drżenie rąk, splątanie lub drgawki
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionej nerki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy podawać cydofowiru pacjentowi leczonemu takrolimusem, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. ChPL takrolimusu również zaleca unikanie tego połączenia, a jeśli nie da się go uniknąć, monitorowanie czynności nerek i innych działań niepożądanych oraz w razie potrzeby dostosowanie dawki takrolimusu[2]. W praktyce należy wybrać inny lek przeciwwirusowy albo, gdy cydofowir jest jedyną opcją i lekarz prowadzący świadomie przyjmuje ryzyko poza wskazaniami ChPL, decyzję podejmuje zespół transplantacyjny przy ścisłym monitorowaniu nerek i stężenia takrolimusu.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ostrym uszkodzeniem nerek, a u biorcy przeszczepu nerki także utratą czynności przeszczepu. Pogorszenie czynności nerek z kolei uniemożliwia dalsze podawanie cydofowiru, który jest przeciwwskazany w niewydolności nerek[1]. Takrolimus może dodatkowo nasilać objawy neurotoksyczne[2].
Mechanizm
Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowir uszkadza głównie cewki bliższe nerki, a takrolimus jako inhibitor kalcyneuryny działa nefrotoksycznie przez obkurczenie naczyń nerkowych i włóknienie śródmiąższowe. ChPL takrolimusu wymienia cydofowir wśród leków, które mogą nasilać działanie nefrotoksyczne lub neurotoksyczne takrolimusu[2]. ChPL cydofowiru przeciwwskazuje jego podawanie razem z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz i glukozuria jako wczesne objawy uszkodzenia cewek
- stężenie takrolimusu we krwi (stężenie najmniejsze)
- fosforany, potas i dwuwęglany w surowicy
- czynność przeszczepu
- objawy neurotoksyczności
Bezpieczniejsze alternatywy
marybawir
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórę lub błony śluzowe (stosowanie poza wskazaniami)droga podania · cydofowir | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu cydofowiru wchłanianie ogólnoustrojowe jest zwykle mniejsze niż po wlewie dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności może być mniejsze. ChPL dotyczy wyłącznie podania dożylnego, a danych o bezpieczeństwie takiego połączenia brak, dlatego nadal należy kontrolować czynność nerek i stężenie takrolimusu. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Cydofowir jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek niezależnie od innych leków, a u biorców przeszczepu z upośledzoną czynnością nerek połączenie z takrolimusem jest tym bardziej wykluczone. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.