Interakcje / Talazoparyb / Talazoparyb a alkohol
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie trzeba zmieniać dawkowania talazoparybu z powodu okazjonalnego spożycia alkoholu.
Jeśli pijesz, ogranicz się do okazjonalnej małej ilości alkoholu, a gdy masz nudności, duże zmęczenie albo słyszysz od lekarza, że masz niskie wyniki krwi, nie pij wcale.
Interakcja o niejasnym znaczeniuTalazoparyba alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania talazoparybu z powodu okazjonalnego spożycia alkoholu.Jeśli pijesz, ogranicz się do okazjonalnej małej ilości alkoholu, a gdy masz nudności, duże zmęczenie albo słyszysz od lekarza, że masz niskie wyniki krwi, nie pij wcale.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz, ogranicz się do okazjonalnej małej ilości alkoholu, a gdy masz nudności, duże zmęczenie albo słyszysz od lekarza, że masz niskie wyniki krwi, nie pij wcale.
Alkohol nie zmienia działania tego leku przeciwnowotworowego. Lek może jednak obniżać liczbę krwinek, powodować nudności, zmęczenie i zawroty głowy, a alkohol może te objawy nasilać. Przy niskiej liczbie płytek krwi alkohol zwiększa też ryzyko krwawienia z żołądka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki bez powodu lub krwawienie z nosa albo dziąseł
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- nasilone nudności lub wymioty
- silne zmęczenie, bladość, zadyszka
- zawroty głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania talazoparybu z powodu okazjonalnego spożycia alkoholu. Należy zalecić ograniczenie alkoholu do sporadycznych, małych ilości i całkowite unikanie go w okresach małopłytkowości, neutropenii, nasilonych nudności, wymiotów lub zmęczenia. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach warto omówić rezygnację z alkoholu i zgłosić to lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani stężenia talazoparybu. Większe lub regularne ilości alkoholu mogą nasilać zmęczenie, nudności, wymioty i zawroty głowy, a przy małopłytkowości zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Przewlekłe picie może pogłębiać niedokrwistość i utrudniać ocenę toksyczności hematologicznej leczenia.
Mechanizm
Interakcja farmakokinetyczna z etanolem jest mało prawdopodobna. Talazoparyb jest substratem transporterów P-gp i BCRP i jest eliminowany głównie przez nerki w postaci niezmienionej[1]. Etanol nie jest znanym silnym inhibitorem ani induktorem tych transporterów, a jego metabolizm wątrobowy nie dotyczy drogi eliminacji talazoparybu. ChPL talazoparybu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Możliwe jest natomiast teoretyczne sumowanie działań niepożądanych. Talazoparyb jako inhibitor PARP często powoduje mielosupresję (niedokrwistość, małopłytkowość, neutropenię), zmęczenie, nudności i zawroty głowy. Alkohol, zwłaszcza pity regularnie lub w dużych ilościach, sam hamuje czynność szpiku, drażni błonę śluzową żołądka i nasila nudności oraz senność.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z liczbą płytek i hemoglobiną
- objawy krwawienia (siniaki, smoliste stolce, krwawienie z nosa lub dziąseł)
- nudności i wymioty
- zmęczenie i zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu jednorazowo (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe duże dawki etanolu nasilają nudności, wymioty i zawroty głowy oraz drażnią błonę śluzową żołądka, co przy małopłytkowości wywołanej talazoparybem zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Należy zalecić unikanie takiego spożycia. |
| Regularne, codzienne picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe spożywanie alkoholu samo hamuje hematopoezę i może pogłębiać niedokrwistość, małopłytkowość oraz neutropenię wywołane talazoparybem, a także utrudniać ocenę toksyczności leczenia. Należy poinformować lekarza prowadzącego i zalecić rezygnację z alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Talzenna 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/talzenna-100423387/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Talzenna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/talzenna-100423387/
Inne interakcje tych leków 34
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ TalazoparybKlozapiny nie stosuje się jednocześnie z talazoparybem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z psychiatrą i onkologiem, żeby wspólnie ustalili bezpieczne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z psychiatrą i onkologiem, żeby wspólnie ustalili bezpieczne leczenie.
Klozapina i talazoparyb osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek chroniących przed zakażeniami, a także czerwonych krwinek i płytek krwi. To może prowadzić do groźnych infekcji i krwawień. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- łatwe siniaczenie
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe zmęczenie, bladość, duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z talazoparybem.[1] Leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjenta przyjmującego talazoparyb.[2] Jeśli pacjent stabilnie leczony klozapiną wymaga terapii talazoparybem, decyzję podejmują wspólnie onkolog i psychiatra – zwykle rozważa się zmianę klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku mielotoksyczności. Gdy mimo to oba leki są stosowane, potrzebna jest częsta morfologia z rozmazem i natychmiastowa reakcja na spadek neutrofili.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z zagrażającymi życiu zakażeniami, a także nasilonej niedokrwistości i małopłytkowości z krwawieniami. Neutropenia wywołana talazoparybem utrudnia też ocenę bezpieczeństwa klozapiny i może wymusić jej nagłe odstawienie z ryzykiem nawrotu psychozy.
Mechanizm
Klozapiny nie wolno łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi, a zaburzenia czynności szpiku są przeciwwskazaniem do jej stosowania.[1] Talazoparyb jako inhibitor PARP często powoduje mielosupresję – niedokrwistość, neutropenię i małopłytkowość. Oba leki niezależnie uszkadzają hematopoezę, więc ich działania na szpik się sumują. Talazoparyb jest substratem P-gp i BCRP i jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego istotna interakcja farmakokinetyczna z klozapiną jest mało prawdopodobna.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła
- objawy krwawienia
- stan psychiczny przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Talazoparyb włączany u pacjenta już stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Połączenie pozostaje przeciwwskazane, ale nagłe odstawienie klozapiny grozi nawrotem psychozy i objawami odstawienia. Zmianę leczenia przeciwpsychotycznego planuje psychiatra we współpracy z onkologiem przed rozpoczęciem talazoparybu. |
| Po zakończeniu leczenia talazoparybem i powrocie prawidłowej morfologiiodstep · talazoparyb | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny, więc po zakończeniu talazoparybu i normalizacji morfologii można rozważyć jej włączenie przy standardowym monitorowaniu krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Talzenna 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/talzenna-100423387/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Talzenna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/talzenna-100423387/
Połączenie przeciwwskazaneChelatory żelaza (np. deferypron)+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. rukaparyb, talazoparyb, niraparyb) klasaNie należy jednocześnie stosować chelatora żelaza i inhibitora PARP, gdy chelatorem jest deferypron, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje łączenie go z lekami powodującymi neutropenię lub agranulocytozę.Nie przyjmuj leku usuwającego żelazo razem z lekiem z grupy inhibitorów PARP, dopóki lekarz nie potwierdzi, że to bezpieczne, a jeśli przyjmujesz deferypron, powiedz o tym onkologowi, bo zwykle trzeba go zamienić na inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku usuwającego żelazo razem z lekiem z grupy inhibitorów PARP, dopóki lekarz nie potwierdzi, że to bezpieczne, a jeśli przyjmujesz deferypron, powiedz o tym onkologowi, bo zwykle trzeba go zamienić na inny lek.
Niektóre leki usuwające nadmiar żelaza z organizmu, zwłaszcza deferypron, mogą rzadko, ale groźnie obniżyć liczbę białych krwinek, które bronią cię przed zakażeniami. Leki przeciwnowotworowe z grupy inhibitorów PARP, takie jak olaparyb, niraparyb, rukaparyb czy talazoparyb, również obniżają liczbę krwinek. Razem mogą doprowadzić do ciężkiego zakażenia. Deferoksamina nie ma tego działania, a deferazyroks wymaga tylko regularnych badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, afty lub owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nawracające infekcje
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy jednocześnie stosować chelatora żelaza i inhibitora PARP, gdy chelatorem jest deferypron, ponieważ ChPL deferypronu przeciwwskazuje łączenie go z lekami powodującymi neutropenię lub agranulocytozę. U pacjenta, który wymaga leczenia olaparybem, niraparybem, rukaparybem lub talazoparybem, deferypron należy zamienić na deferoksaminę albo deferazyroks, w porozumieniu z hematologiem i onkologiem. Jeśli pacjent otrzymuje deferazyroks, połączenie jest możliwe pod warunkiem regularnej kontroli morfologii z rozmazem. Gdy u pacjenta przyjmującego oba leki wystąpi gorączka lub objawy zakażenia, należy pilnie oznaczyć bezwzględną liczbę neutrofilów.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi dla życia zakażeniami, w tym posocznicą. Może też pogłębiać niedokrwistość i małopłytkowość. Spadek liczby granulocytów spowodowany przez deferypron trudno odróżnić od mielosupresji wywołanej przez inhibitor PARP, co opóźnia rozpoznanie i utrudnia decyzję, który lek odstawić. Ryzyko jest największe u pacjentów z wyjściowo obniżoną morfologią, po wcześniejszej chemioterapii lub z chorobą hematologiczną.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się toksyczności hematologicznej. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o mechanizmie idiosynkratycznym, prawdopodobnie immunologicznym. Wszystkie inhibitory PARP (olaparyb, niraparyb, rukaparyb, talazoparyb) hamują szpik zależnie od dawki i powodują niedokrwistość, neutropenię oraz małopłytkowość. Interakcja nie wynika z wpływu na stężenia leków, więc dotyczy jednakowo wszystkich inhibitorów PARP. Po stronie chelatorów jest specyficzna dla deferypronu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów przed włączeniem leczenia i regularnie w jego trakcie
- stężenie hemoglobiny
- liczba płytek krwi
- gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej i inne objawy zakażenia
- objawy krwawienia i niedokrwistości
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. rukaparyb, talazoparyb, niraparyb) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorem PARP.Nie szczep się przeciw żółtej febrze, dopóki przyjmujesz lek z grupy inhibitorów PARP, i przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z onkologiem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw żółtej febrze, dopóki przyjmujesz lek z grupy inhibitorów PARP, i przed planowaną podróżą do Afryki lub Ameryki Południowej porozmawiaj z onkologiem.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa, a leki przeciwnowotworowe z grupy inhibitorów PARP, takie jak olaparyb, niraparyb, rukaparyb czy talazoparyb, osłabiają odporność. Gdy odporność jest słabsza, wirus ze szczepionki może wywołać ciężką, groźną dla życia chorobę. Szczepienie może też wtedy nie dać ci ochrony przed zakażeniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Wysoka gorączka po szczepieniu
- Silne bóle mięśni i ogólne osłabienie
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny
- Silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorem PARP. Dotyczy to jednakowo rukaparybu, talazoparybu, niraparybu i olaparybu, także w czasie przerw w dawkowaniu wynikających z toksyczności hematologicznej. Jeśli podróż do strefy endemicznej jest planowana, szczepienie należy wykonać co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia. Po zakończeniu terapii o szczepieniu decyduje lekarz po ocenie morfologii i stanu odporności, zwykle nie wcześniej niż po 3 miesiącach. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, pacjent powinien zrezygnować z podróży lub ją odroczyć, a jeśli to niemożliwe – otrzymać zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia i stosować ścisłą ochronę przed komarami.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego inhibitorem PARP podanie szczepionki przeciw żółtej febrze grozi ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi powikłaniami poszczepiennymi – chorobą trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową oraz chorobą neurotropową z zapaleniem mózgu. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niepełna, więc pacjent może nie uzyskać ochrony przed zakażeniem.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus, który namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez sprawną odpowiedź komórkową i humoralną. Wszystkie inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (rukaparyb, talazoparyb, niraparyb, olaparyb) uszkadzają szpik kostny i powodują neutropenię, limfopenię, niedokrwistość i małopłytkowość, a w rzadkich przypadkach zespół mielodysplastyczny lub ostrą białaczkę szpikową. Osłabienie odporności sprzyja niekontrolowanej replikacji szczepionkowego wirusa i jednocześnie zmniejsza odpowiedź poszczepienną. Działanie to jest wspólne dla całej grupy i wynika z mechanizmu przeciwnowotworowego, a nie z metabolizmu poszczególnych leków.
Monitorować
- Morfologia krwi z rozmazem przed podjęciem decyzji o szczepieniu po zakończeniu leczenia
- Liczba neutrofilów i limfocytów
- Gorączka, bóle mięśni, żółtaczka, krwawienia w ciągu kilku tygodni od przypadkowego szczepienia
- Objawy neurologiczne (ból głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości, drgawki) po przypadkowym szczepieniu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia inhibitorem PARPkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką inhibitora PARP pozwala na wygaśnięcie replikacji wirusa szczepionkowego i wytworzenie odporności przed osłabieniem szpiku. |
| odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia inhibitorem PARPinhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy | ryzyko maleje | Po zakończeniu leczenia szczepienie można rozważyć zwykle nie wcześniej niż po 3 miesiącach, po potwierdzeniu prawidłowej morfologii i ocenie odporności przez lekarza prowadzącego. |
| wiek ≥ 60 latpacjent | ryzyko rośnie | Wiek co najmniej 60 lat niezależnie zwiększa ryzyko ciężkich powikłań trzewnych i neurologicznych po szczepieniu przeciw żółtej febrze, co dodatkowo pogłębia ryzyko u pacjenta leczonego inhibitorem PARP. |
Niekorzystna interakcjaAlfa- i beta-blokery (np. karwedylol)+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. talazoparyb) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera hamującego glikoproteinę P oraz inhibitora PARP zależnego od tego transportera należy unikać połączenia albo zmniejszyć dawkę inhibitora PARP i ściśle kontrolować morfologię krwi.Jeśli przyjmujesz jednocześnie beta-bloker i lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że onkolog wie o obu lekach, regularnie rób morfologię krwi i nie zmieniaj samodzielnie dawek.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie beta-bloker i lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że onkolog wie o obu lekach, regularnie rób morfologię krwi i nie zmieniaj samodzielnie dawek.
Karwedylol, lek na nadciśnienie i niewydolność serca, może utrudniać usuwanie z organizmu talazoparybu, leku przeciwnowotworowego. Talazoparyb gromadzi się wtedy w większej ilości i łatwiej uszkadza szpik, który wytwarza krwinki. Może to prowadzić do niedokrwistości, krwawień i częstszych zakażeń. Inne leki z tej grupy, czyli olaparyb, niraparyb i rukaparyb, nie wchodzą w tę interakcję w istotny sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie, osłabienie, bladość skóry
- duszność lub kołatanie serca przy niewielkim wysiłku
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne stolce lub krew w moczu
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu alfa- i beta-blokera hamującego glikoproteinę P oraz inhibitora PARP zależnego od tego transportera należy unikać połączenia albo zmniejszyć dawkę inhibitora PARP i ściśle kontrolować morfologię krwi. Dotyczy to połączenia karwedylolu z talazoparybem. Jeśli beta-bloker jest niezbędny, lepiej rozważyć lek, który nie hamuje P-gp, na przykład bisoprolol albo metoprolol. Jeśli karwedylolu nie można zamienić, dawkę talazoparybu zmniejsza się zgodnie z zaleceniami dla silnych inhibitorów P-gp. Po odstawieniu karwedylolu wraca się do wcześniejszej dawki talazoparybu dopiero po wypłukaniu inhibitora. Olaparyb, niraparyb i rukaparyb można stosować z karwedylolem bez zmiany dawki z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie talazoparybu nasila jego działania niepożądane zależne od dawki, przede wszystkim mielosupresję. Mogą wystąpić niedokrwistość, małopłytkowość i neutropenia, a w ich następstwie zmęczenie, krwawienia i zakażenia. Toksyczność hematologiczna narasta stopniowo w ciągu kolejnych tygodni leczenia. Interakcja nie wpływa na działanie karwedylolu.
Mechanizm
Karwedylol hamuje glikoproteinę P (P-gp) w jelicie i w nerkach. Talazoparyb prawie nie jest metabolizowany i jest wydalany głównie w postaci niezmienionej z moczem. Transport przez P-gp i BCRP ma w jego wchłanianiu i wydalaniu kluczowe znaczenie. Zahamowanie P-gp zwiększa więc wchłanianie talazoparybu i zmniejsza jego klirens, co podnosi stężenie leku we krwi. Pozostałe inhibitory PARP są eliminowane głównie drogą metabolizmu, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy i dotyczy przede wszystkim talazoparybu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (hemoglobina, płytki krwi, neutrofile) przed włączeniem karwedylolu i regularnie w kolejnych tygodniach
- objawy krwawienia i zakażenia
- czynność nerek (eGFR), bo jej pogorszenie dodatkowo zwiększa ekspozycję na talazoparyb
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 59pacjent | ryzyko rośnie | Talazoparyb jest wydalany głównie przez nerki. Przy umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności nerek jego ekspozycja rośnie niezależnie od interakcji, więc dołożenie karwedylolu zwiększa ryzyko mielosupresji jeszcze bardziej. U takich pacjentów zamiana beta-blokera jest szczególnie wskazana. |
| Odstawienie karwedylolu w trakcie leczenia talazoparybemkolejność włączenia · alfa- i beta-blokery | inne zalecenie | Po odstawieniu karwedylolu dawkę talazoparybu można zwiększyć do wcześniejszej dopiero po wypłukaniu inhibitora P-gp. Zbyt wczesny powrót do pełnej dawki przy wciąż zahamowanym transporcie nie jest konieczny, a zbyt późny obniża skuteczność leczenia. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. rukaparyb, talazoparyb, niraparyb) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i inhibitora PARP należy unikać nakładania się okresów mielosupresji, a jeśli połączenie jest konieczne – wykonywać morfologię krwi z rozmazem przed rozpoczęciem i regularnie w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lub krótko po sobie lek z grupy analogów puryn i lek z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że wiedzą o tym wszyscy twoi lekarze, regularnie rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lub krótko po sobie lek z grupy analogów puryn i lek z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że wiedzą o tym wszyscy twoi lekarze, regularnie rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Leki z obu grup, na przykład kladrybina, fludarabina lub merkaptopuryna oraz olaparyb, niraparyb, rukaparyb lub talazoparyb, osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą mocniej obniżyć liczbę krwinek czerwonych, białych i płytek krwi. Grozi to anemią, krwawieniami i poważnymi zakażeniami. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi albo zmienić dawkę lub czas rozpoczęcia leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu albo czarny stolec
- nasilone zmęczenie, bladość, duszność lub kołatanie serca
- bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
- częste lub długo niegojące się infekcje
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i inhibitora PARP należy unikać nakładania się okresów mielosupresji, a jeśli połączenie jest konieczne – wykonywać morfologię krwi z rozmazem przed rozpoczęciem i regularnie w trakcie leczenia. Inhibitora PARP nie należy rozpoczynać, dopóki nie ustąpi toksyczność hematologiczna po analogu puryn, a pacjent powinien mieć odnowę liczby neutrofili, płytek i stężenia hemoglobiny. U pacjentów leczonych kladrybiną, zarówno doustnie w stwardnieniu rozsianym, jak i dożylnie w hematologii, trzeba dodatkowo ocenić liczbę limfocytów i pamiętać o jej powolnej odnowie. U chorych przyjmujących merkaptopurynę lub tioguaninę warto znać status TPMT i NUDT15, bo niedobór tych enzymów nasila toksyczność szpikową. Przy narastającej cytopenii należy przerwać lub zmniejszyć dawkę zgodnie z ChPL danego leku i rozważyć profilaktykę zakażeń.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej i przedłużonej mielosupresji, czyli niedokrwistości wymagającej przetoczeń, małopłytkowości z krwawieniami oraz neutropenii z ciężkimi zakażeniami, w tym oportunistycznymi. Analogi puryn, zwłaszcza kladrybina i fludarabina, powodują długotrwałą limfopenię, która nakłada się na neutropenię wywołaną inhibitorem PARP. Wcześniejsze leczenie środkami uszkadzającymi DNA może też zwiększać ryzyko zespołu mielodysplastycznego i ostrej białaczki szpikowej, opisywanych przy inhibitorach PARP. Możliwa jest konieczność przerwania lub redukcji dawki jednego lub obu leków.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy, czyli wszystkich analogów puryn i wszystkich inhibitorów PARP. Analogi puryn wbudowują się do DNA lub hamują jego syntezę i naprawę. Działają silnie cytotoksycznie na szybko dzielące się komórki szpiku i na limfocyty. Inhibitory PARP blokują naprawę pęknięć pojedynczej nici DNA i działają mielosupresyjnie, co objawia się głównie niedokrwistością, małopłytkowością i neutropenią. Oba mechanizmy uszkadzają tę samą populację komórek krwiotwórczych, więc toksyczność hematologiczna sumuje się. Istotna interakcja farmakokinetyczna między grupami nie jest znana. Kladrybina wyróżnia się wysoką klasyfikacją ze względu na długotrwałą limfopenię i ostrzeżenia w ChPL przed łączeniem z lekami mielosupresyjnymi i immunosupresyjnymi, ale mechanizm jest wspólny dla całej grupy A. Dlatego kladrybina nie jest wyjątkiem, tylko najsilniej udokumentowanym przykładem.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed rozpoczęciem i regularnie w trakcie leczenia
- bezwzględna liczba limfocytów, zwłaszcza po kladrybinie i fludarabinie
- objawy zakażenia, w tym oportunistycznego i półpaśca
- objawy krwawienia i liczba płytek krwi
- czynność nerek (eGFR) przed i w trakcie leczenia
- przetrwałe cytopenie mogące sugerować zespół mielodysplastyczny lub ostrą białaczkę szpikową
Kiedy ocena się zmienia
| Do czasu odnowy morfologii po ostatnim cyklu analogu purynodstep · analogi puryn | ryzyko rośnie | Rozpoczęcie inhibitora PARP przed odnową parametrów hematologicznych po analogu puryn znacznie zwiększa ryzyko ciężkiej i przedłużonej cytopenii. Po kladrybinie i fludarabinie limfopenia może utrzymywać się długo, nawet gdy pozostałe parametry wróciły do normy. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Kladrybina, fludarabina i klofarabina są w dużej mierze wydalane przez nerki, a olaparyb, niraparyb i talazoparyb wymagają oceny dawki przy upośledzonej czynności nerek. Zmniejszona eliminacja zwiększa ekspozycję i nasila toksyczność szpikową połączenia. Konieczna jest weryfikacja dawek zgodnie z ChPL każdego leku. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych rezerwa szpikowa jest mniejsza, a czynność nerek często obniżona, co zwiększa ryzyko ciężkiej mielosupresji i zakażeń przy łączeniu obu grup. |
Niekorzystna interakcjaInhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab)+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. rukaparyb, talazoparyb, niraparyb) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora TNF i inhibitora PARP należy unikać tego połączenia, jeśli to możliwe, a gdy jest konieczne – prowadzić je tylko po wspólnej decyzji onkologa i lekarza prowadzącego chorobę zapalną oraz pod ścisłą kontrolą morfologii i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek biologiczny hamujący TNF i lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że onkolog i lekarz leczący chorobę zapalną wiedzą o obu lekach, regularnie rób morfologię i przy gorączce lub objawach zakażenia od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek biologiczny hamujący TNF i lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów PARP, upewnij się, że onkolog i lekarz leczący chorobę zapalną wiedzą o obu lekach, regularnie rób morfologię i przy gorączce lub objawach zakażenia od razu skontaktuj się z lekarzem.
Leki takie jak adalimumab, etanercept czy infliksymab osłabiają odporność, a leki przeciwnowotworowe takie jak olaparyb czy niraparyb mogą obniżać liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. Gdy przyjmujesz je razem, łatwiej o ciężkie zakażenie, które może szybko się rozwinąć. Takie połączenie wymaga wspólnej decyzji lekarzy i regularnych badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból w klatce piersiowej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- zaczerwienienie, ból lub ropienie skóry
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone zmęczenie, bladość, zawroty głowy
- przewlekły kaszel z nocnymi potami i chudnięciem
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora TNF i inhibitora PARP należy unikać tego połączenia, jeśli to możliwe, a gdy jest konieczne – prowadzić je tylko po wspólnej decyzji onkologa i lekarza prowadzącego chorobę zapalną oraz pod ścisłą kontrolą morfologii i objawów zakażenia. Przed rozpoczęciem leczenia trzeba wykluczyć utajoną gruźlicę i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B oraz uzupełnić szczepienia inaktywowane, a szczepionek żywych nie należy podawać. W razie neutropenii lub małopłytkowości wywołanej olaparybem, niraparybem, rukaparybem albo talazoparybem postępuje się zgodnie z zasadami przerywania i redukcji dawki inhibitora PARP, a lekarz rozważa wstrzymanie inhibitora TNF do czasu poprawy. Każde zakażenie z gorączką u takiego pacjenta wymaga pilnej oceny lekarskiej, a przy ciężkim zakażeniu inhibitor TNF należy odstawić. Jeśli choroba zapalna na to pozwala, warto rozważyć leczenie o mniejszym wpływie na odporność układową.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym gorączki neutropenicznej, sepsy, reaktywacji gruźlicy i zakażeń wirusowych, zwłaszcza w okresach neutropenii wywołanej inhibitorem PARP. Może też nasilać cytopenie i utrudniać ocenę ich przyczyny. Dodatkowo oba rodzaje leków budzą ostrożność co do ryzyka nowotworów krwi – inhibitory PARP wiążą się z ryzykiem zespołu mielodysplastycznego i ostrej białaczki szpikowej, a stosowanie inhibitora TNF u pacjenta z czynną chorobą nowotworową wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy, czyli wszystkich leków obu grup. Inhibitory PARP (olaparyb, niraparyb, rukaparyb, talazoparyb) często hamują czynność szpiku i powodują niedokrwistość, neutropenię oraz małopłytkowość. Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab, certolizumab pegol) osłabiają odporność komórkową, zwiększają ryzyko zakażeń bakteryjnych, grzybiczych i oportunistycznych oraz reaktywacji gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B, a rzadko same wywołują cytopenie. Działania te sumują się i nasilają ryzyko ciężkich zakażeń u pacjenta z neutropenią. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, ponieważ przeciwciała i białka fuzyjne z grupy A nie są metabolizowane przez enzymy cytochromu P450 i nie wpływają na transportery leków z grupy B. Brak par certolizumabu pegol w bazie oznacza jedynie brak danych, a mechanizm jest u niego taki sam jak u pozostałych inhibitorów TNF.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina) – częściej w początkowym okresie leczenia inhibitorem PARP
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność, objawy ze strony układu moczowego i skóry
- objawy gruźlicy i reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, w tym próby wątrobowe
- przedłużające się lub nawracające cytopenie jako możliwy sygnał zespołu mielodysplastycznego lub ostrej białaczki szpikowej
Kiedy ocena się zmienia
| Początkowe miesiące leczenia inhibitorem PARPczas leczenia · inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy | ryzyko rośnie | Cytopenie wywołane inhibitorami PARP występują najczęściej w początkowym okresie leczenia, dlatego ryzyko ciężkiego zakażenia przy równoczesnym inhibitorze TNF jest wtedy największe i wymaga częstszej kontroli morfologii. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu glikokortykosteroidów lub innych leków immunosupresyjnych ryzyko ciężkich zakażeń jest wyższe. |
Niekorzystna interakcjaInhibitory kinaz janusowych (np. barycytynib, upadacytynib, filgotynib)+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. rukaparyb, talazoparyb, niraparyb) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora kinaz janusowych i inhibitora PARP należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, wymaga uzgodnienia między onkologiem a lekarzem prowadzącym chorobę zapalną oraz ścisłego monitorowania morfologii krwi i objawów zakażenia.Nie łącz tych leków na własną rękę, powiedz o obu zarówno onkologowi, jak i lekarzowi leczącemu chorobę zapalną i rób wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę, powiedz o obu zarówno onkologowi, jak i lekarzowi leczącemu chorobę zapalną i rób wszystkie zlecone badania krwi.
Leki na raka z grupy inhibitorów PARP, np. olaparyb lub niraparyb, mogą obniżać liczbę krwinek. Leki na choroby zapalne z grupy inhibitorów JAK, np. barycytynib lub upadacytynib, też mogą to robić i dodatkowo osłabiają odporność. Razem zwiększają ryzyko niedokrwistości, krwawień i poważnych zakażeń. Lekarze mogą je połączyć tylko wtedy, gdy uznają, że to konieczne, i będą często sprawdzać twoją krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
- siniaki bez powodu, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- duże zmęczenie, bladość, duszność przy niewielkim wysiłku
- obrzęk i ból jednej nogi albo nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania inhibitora kinaz janusowych i inhibitora PARP należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, wymaga uzgodnienia między onkologiem a lekarzem prowadzącym chorobę zapalną oraz ścisłego monitorowania morfologii krwi i objawów zakażenia. U chorego leczonego olaparybem, niraparybem, rukaparybem lub talazoparybem w pierwszej kolejności warto rozważyć leczenie choroby zapalnej bez działania mielosupresyjnego. Jeśli inhibitor JAK, np. barycytynib lub upadacytynib, jest niezbędny, należy wybrać najmniejszą skuteczną dawkę i nie włączać go w okresie największej toksyczności hematologicznej inhibitora PARP. Każdy z leków trzeba wstrzymać zgodnie z progami cytopenii podanymi w jego ChPL, a przy ciężkim zakażeniu odstawić inhibitor JAK do czasu wyleczenia. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć gruźlicę i wirusowe zapalenie wątroby oraz uzupełnić szczepienia inaktywowane, a szczepionek żywych nie podawać.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej cytopenii, zwłaszcza neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości wymagającej przetoczeń, a także ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz reaktywacji półpaśca. Może to wymuszać przerwy w leczeniu przeciwnowotworowym lub redukcję dawki inhibitora PARP. U chorego onkologicznego inhibitor JAK dodatkowo zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, a jego wpływ na przebieg nowotworu i ryzyko wtórnych nowotworów, w tym zespołu mielodysplastycznego i ostrej białaczki szpikowej związanych z inhibitorami PARP, nie jest poznany.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych obu grup. Inhibitory PARP (olaparyb, niraparyb, rukaparyb, talazoparyb) uszkadzają szpik kostny i często powodują niedokrwistość, małopłytkowość i neutropenię. Klasyczne inhibitory kinaz janusowych (barycytynib, upadacytynib, filgotynib, ritlecytynib) hamują przekaźnictwo cytokin zależne od JAK, w tym sygnały erytropoetyny, trombopoetyny i czynników wzrostu granulocytów, co może obniżać liczbę neutrofili, limfocytów, płytek i stężenie hemoglobiny. Inhibitory JAK działają ponadto immunosupresyjnie, co nakłada się na neutropenię wywołaną przez inhibitor PARP. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie oczekuje się, bo żaden lek z tych grup nie jest silnym inhibitorem ani induktorem enzymów metabolizujących leki z drugiej grupy. Dodatkowo inhibitory JAK należy stosować ostrożnie u osób z czynną chorobą nowotworową, a to właśnie ta populacja otrzymuje inhibitory PARP.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty, hemoglobina, płytki) przed włączeniem drugiego leku, często w pierwszych miesiącach i potem regularnie
- objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, objawy z dróg moczowych i półpasiec
- objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (obrzęk i ból kończyny, duszność, ból w klatce piersiowej)
- objawy krwawienia przy małopłytkowości
- czynność nerek przy barycytynibie i niraparybie
- utrzymująca się cytopenia jako możliwy sygnał zespołu mielodysplastycznego
Kiedy ocena się zmienia
| Pierwsze miesiące leczenia inhibitorem PARPczas leczenia · inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy | ryzyko rośnie | Toksyczność hematologiczna inhibitorów PARP, zwłaszcza małopłytkowość przy niraparybie i niedokrwistość przy olaparybie, jest największa na początku leczenia. Dołączenie inhibitora JAK w tym okresie najbardziej zwiększa ryzyko ciężkiej cytopenii, dlatego lepiej odłożyć je do ustabilizowania morfologii. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych inhibitory JAK wiążą się z większym ryzykiem ciężkich zakażeń, zakrzepicy i nowotworów, a ChPL zaleca stosowanie ich w tej grupie tylko przy braku alternatyw. W połączeniu z inhibitorem PARP ryzyko powikłań jest jeszcze większe. |
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Barycytynib jest wydalany głównie przez nerki i przy obniżonym eGFR jego ekspozycja rośnie, co nasila działanie mielosupresyjne. Upośledzenie czynności nerek zwiększa też ryzyko niedokrwistości przy inhibitorach PARP. Należy dostosować dawkę barycytynibu zgodnie z ChPL i częściej kontrolować morfologię. |
Niekorzystna interakcjaInhibitory kinaz zależnych od cyklin (np. palbocyklib, abemacyklib, rybocyklib)+ Inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy (np. rukaparyb, talazoparyb, niraparyb) klasaInhibitora kinaz zależnych od cyklin i inhibitora polimerazy poli-ADP-rybozy nie należy łączyć poza badaniem klinicznym lub decyzją zespołu onkologicznego, a jeśli połączenie jest konieczne, wymaga ono ścisłej kontroli morfologii krwi.Nie przyjmuj jednocześnie leku na raka z grupy inhibitorów kinaz zależnych od cyklin i leku z grupy inhibitorów polimerazy poli-ADP-rybozy, jeśli onkolog wyraźnie tego nie zalecił, a jeśli zalecił, rób regularnie morfologię krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj jednocześnie leku na raka z grupy inhibitorów kinaz zależnych od cyklin i leku z grupy inhibitorów polimerazy poli-ADP-rybozy, jeśli onkolog wyraźnie tego nie zalecił, a jeśli zalecił, rób regularnie morfologię krwi.
Oba leki stosuje się w leczeniu nowotworów i oba mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem, na przykład rybocyklib z olaparybem albo palbocyklib z niraparybem, mogą silniej obniżać liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. Rybocyklib dodatkowo zwiększa ilość olaparybu we krwi, co może nasilać jego działania niepożądane. Takie połączenie stosuje się tylko na wyraźne zalecenie onkologa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nietypowe siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
- duże osłabienie, bladość, duszność przy niewielkim wysiłku
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Inhibitora kinaz zależnych od cyklin i inhibitora polimerazy poli-ADP-rybozy nie należy łączyć poza badaniem klinicznym lub decyzją zespołu onkologicznego, a jeśli połączenie jest konieczne, wymaga ono ścisłej kontroli morfologii krwi. Standardem jest stosowanie tych leków sekwencyjnie, z włączeniem drugiego leku dopiero po ustąpieniu toksyczności hematologicznej pierwszego. Rybocyklibu nie łączy się z olaparybem bez redukcji dawki olaparybu zgodnej z zaleceniami dla umiarkowanych inhibitorów CYP3A4. Gdy potrzebny jest inhibitor kinaz zależnych od cyklin u pacjenta leczonego olaparybem lub rukaparybem, korzystniejszy farmakokinetycznie jest palbocyklib lub abemacyklib. Przy pojawieniu się cytopenii postępuje się według zasad przerywania i redukcji dawek obu leków.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, a w konsekwencji zakażeń, krwawień i konieczności przerywania leczenia lub redukcji dawek. Najsilniejszy efekt można przewidywać przy połączeniu rybocyklibu z olaparybem, gdzie do addycji toksyczności szpikowej dochodzi wzrost stężenia olaparybu. Abemacyklib słabiej hamuje szpik niż palbocyklib i rybocyklib, ale nie znosi to ryzyka addycji.
Mechanizm
Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup i wynika głównie z sumowania się działania hamującego szpik kostny. Inhibitory kinaz zależnych od cyklin zatrzymują podziały komórek prekursorowych szpiku i wywołują przede wszystkim neutropenię, a inhibitory polimerazy poli-ADP-rybozy uszkadzają te komórki przez zaburzenie naprawy DNA i wywołują głównie niedokrwistość, małopłytkowość i neutropenię. U części par dochodzi składnik farmakokinetyczny. Rybocyklib hamuje CYP3A4 i zwiększa stężenie olaparybu, który jest substratem tego enzymu, a w mniejszym stopniu także rukaparybu. Rukaparyb i olaparyb słabo hamują CYP3A4 i mogą nieznacznie zwiększać stężenie palbocyklibu, abemacyklibu i rybocyklibu. Niraparyb i talazoparyb nie zależą istotnie od CYP3A4, więc w ich przypadku interakcja ma wyłącznie charakter farmakodynamiczny.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed włączeniem drugiego leku, a następnie często w pierwszych miesiącach leczenia
- liczba neutrofilów i objawy zakażenia, w tym gorączka
- stężenie hemoglobiny i objawy niedokrwistości
- liczba płytek krwi i objawy skazy krwotocznej
- przy rybocyklibie z olaparybem objawy nadmiernego działania olaparybu, w tym nudności i zmęczenie
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie sekwencyjne po ustąpieniu toksyczności hematologicznej poprzedniego lekukolejność włączenia · inhibitory kinaz zależnych od cyklin | ryzyko maleje | Przy stosowaniu sekwencyjnym, gdy drugi lek włącza się po zakończeniu pierwszego i normalizacji morfologii, addycja toksyczności szpikowej jest istotnie mniejsza, ale nadal zaleca się kontrolę morfologii po zmianie leczenia. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.