Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Tikagrelor / Tikagrelor i winorelbina

Tikagrelor i winorelbina

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi i objawów krwawienia.

Nie odstawiaj tikagreloru sam, rób badania krwi przed każdą dawką winorelbiny i powiedz onkologowi oraz kardiologowi, że przyjmujesz oba leki.

Niekorzystna interakcjaTikagrelor+ WinorelbinaPołączenie można stosować przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi i objawów krwawienia.Nie odstawiaj tikagreloru sam, rób badania krwi przed każdą dawką winorelbiny i powiedz onkologowi oraz kardiologowi, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj tikagreloru sam, rób badania krwi przed każdą dawką winorelbiny i powiedz onkologowi oraz kardiologowi, że przyjmujesz oba leki.

Winorelbina może obniżać liczbę płytek krwi, a tikagrelor hamuje ich działanie, dlatego razem zwiększają ryzyko krwawień. Tikagrelor może też nieco podnosić stężenie winorelbiny we krwi, co może nasilać jej działania niepożądane. Te leki można przyjmować razem, ale pod kontrolą lekarzy i z regularnymi badaniami krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • czarne, smoliste stolce albo krew w moczu
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • uporczywe zaparcia, mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi i objawów krwawienia. Przed każdym podaniem winorelbiny należy oznaczyć liczbę płytek krwi i neutrofilów, a przy liczbie płytek poniżej 100 000/mm³ winorelbiny się nie podaje[1]. Decyzję o przerwaniu lub zmianie leczenia przeciwpłytkowego podejmuje kardiolog wspólnie z onkologiem, ponieważ samowolne odstawienie tikagreloru grozi zakrzepicą w stencie i zawałem. Przy wyborze nowego leku przeciwpłytkowego warto rozważyć preparat bez wpływu na CYP3A4, pamiętając, że ryzyko krwawienia związane z małopłytkowością pozostaje.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, zwłaszcza w okresie małopłytkowości po podaniu winorelbiny. Wyższe stężenie winorelbiny może nasilać jej toksyczność – mielosupresję i neurotoksyczność. Liczba płytek krwi poniżej 100 000/mm³ jest przeciwwskazaniem do podania winorelbiny[1], a czynne krwawienie patologiczne jest przeciwwskazaniem do stosowania tikagreloru[2].

Mechanizm

Winorelbina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silne inhibitory tego izoenzymu mogą zwiększać jej stężenie we krwi[3]. Alkaloidy barwinka są substratami glikoproteiny P[3]. Tikagrelor jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz słabym inhibitorem glikoproteiny P i może zwiększać narażenie na substraty tych szlaków[2]. Możliwe jest więc umiarkowane zwiększenie ekspozycji na winorelbinę. Niezależnie od tego winorelbina hamuje czynność szpiku i może obniżać liczbę płytek krwi, co sumuje się z hamowaniem agregacji płytek przez tikagrelor.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[4], winorelbina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor P-gp[6], winorelbina – substrat P-gp[5]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby inhibitor P-gp[6], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[6]
  • Winorelbina: wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z liczbą płytek i neutrofilów przed każdym podaniem winorelbiny
  • objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa, smoliste stolce, krwiomocz)
  • objawy neurotoksyczności (zaparcia, mrowienie i drętwienie dłoni i stóp)
  • objawy zakażenia przy neutropenii

Bezpieczniejsze alternatywy

klopidogrel

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine medac 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-medac-100442692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuTikagrelora alkoholZalecaj choremu unikanie alkoholu albo spożywanie wyłącznie małych ilości okazjonalnie.Unikaj alkoholu lub pij go tylko okazjonalnie i w bardzo małej ilości, a przy niepokojących objawach skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Unikaj alkoholu lub pij go tylko okazjonalnie i w bardzo małej ilości, a przy niepokojących objawach skontaktuj się z lekarzem.

Alkohol nie jest wprost zakazany przy tym leku, ale najlepiej go unikać. Tikagrelor sam zwiększa ryzyko krwawień, a alkohol może drażnić żołądek i nasilać skłonność do krwawienia. Szczególnie ważne jest to przy większych ilościach alkoholu i przy jednoczesnym przyjmowaniu aspiryny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne lub krwawe stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny ból w nadbrzuszu
  • niewyjaśnione siniaki lub długie krwawienie z nosa albo dziąseł
  • żółtaczka (zażółcenie skóry lub białek oczu)
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj choremu unikanie alkoholu albo spożywanie wyłącznie małych ilości okazjonalnie. Nie zalecaj picia większych ilości ani picia w formie epizodów upojenia. Chorego, który pije regularnie lub dużo, poinformuj o zwiększonym ryzyku krwawienia i poproś o zgłaszanie objawów krwawienia lekarzowi. Przy podejrzeniu uszkodzenia wątroby skieruj chorego do lekarza prowadzącego, bo ciężkie zaburzenie jej czynności jest przeciwwskazaniem do tikagreloru[1].

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym piciu małych ilości nie opisano klinicznie istotnego nasilenia działania tikagreloru. Większe ilości alkoholu mogą zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, siniaków i dłuższego krwawienia po drobnych urazach. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może dodatkowo pogarszać czynność wątroby, co ogranicza możliwość bezpiecznego stosowania tikagreloru.

Mechanizm

Charakterystyka produktu leczniczego nie wspomina o alkoholu[1], więc ocena opiera się na wiedzy farmakologicznej, a nie na badaniach z tikagrelorem. Tikagrelor hamuje czynność płytek krwi i sam zwiększa ryzyko krwawień. Alkohol, zwłaszcza w większych ilościach, drażni błonę śluzową żołądka, może nasilać skłonność do krwawień i przy przewlekłym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Zależności tych nie potwierdzono badaniem z tikagrelorem, to wniosek z mechanizmów działania obu substancji. Ciężkie zaburzenie czynności wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania tikagreloru[1], więc uszkodzenie wątroby przez alkohol ma tu znaczenie dodatkowe.

Metabolizm i transportery

  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], słaby inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, krwawe wymioty, ból w nadbrzuszu)
  • siniaki, krwawienia z nosa i dziąseł
  • czynność wątroby u osób regularnie pijących alkohol
  • wzorzec spożycia alkoholu (ilość i częstość)

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub epizody upojeniailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużych ilościach alkoholu lub epizodach upojenia rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu kwasu acetylosalicylowego. Zalecaj unikanie alkoholu i omów ryzyko z lekarzem.
Przewlekłe nadużywanieczas leczenia · pacjentinterakcja nie dotyczyPrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenie jej czynności jest przeciwwskazaniem do tikagreloru. Skieruj chorego do lekarza prowadzącego w celu oceny czynności wątroby i zasadności leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuWinorelbinaa alkoholNależy ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości i nie pić go w dniu przyjęcia dawki.Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to tylko okazjonalnie, w małej ilości i nigdy w dniu przyjęcia kapsułek ani wtedy, gdy masz nudności lub słabe wyniki krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to tylko okazjonalnie, w małej ilości i nigdy w dniu przyjęcia kapsułek ani wtedy, gdy masz nudności lub słabe wyniki krwi.

Alkohol nie wchodzi w bezpośrednią reakcję z winorelbiną, ale może nasilać jej działania niepożądane. Może pogarszać nudności, wymioty, zaparcia oraz mrowienie i drętwienie rąk lub stóp. Regularne picie osłabia też odporność i wątrobę, co w czasie chemioterapii zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Niewielka ilość alkoholu zawarta w niektórych kapsułkach nie ma znaczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • nasilone mrowienie, drętwienie lub osłabienie rąk i stóp
  • uporczywe zaparcie, ból lub wzdęcie brzucha
  • wymioty po przyjęciu kapsułek
  • nietypowe siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł, czarne stolce
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości i nie pić go w dniu przyjęcia dawki. Nie należy go też pić w okresie nudności, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej ani spadku liczby krwinek. Pacjentowi nadużywającemu alkoholu, z neuropatią lub chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i poinformować o tym onkologa. Jeśli po przyjęciu kapsułek wystąpią wymioty, pacjent nie powinien sam powtarzać dawki, tylko skontaktować się z lekarzem.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobne skutki to nasilenie nudności, wymiotów, zaparć i objawów neuropatii obwodowej. Przy regularnym lub nadmiernym piciu dochodzi do tego większa podatność na zakażenia i krwawienia w okresie spadku liczby krwinek. Okazjonalna mała ilość alkoholu poza okresem nasilonych działań niepożądanych zwykle nie powoduje istotnych skutków.

Mechanizm

Bezpośrednia interakcja winorelbiny z alkoholem nie jest opisana, ale alkohol może nasilać część jej działań niepożądanych. ChPL winorelbiny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol działa neurotoksycznie, więc regularne picie może addytywnie nasilać neuropatię obwodową i zaparcia wywołane winorelbiną. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego i nasila nudności oraz wymioty. Przy postaci doustnej może to utrudnić przyjęcie i wchłonięcie dawki, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Winorelbina jest metabolizowana głównie w wątrobie z udziałem CYP3A4[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu pogarsza czynność wątroby i odporność, co może zwiększać toksyczność leczenia i ryzyko zakażeń w okresie neutropenii. Produkty różnią się tylko informacją o etanolu jako substancji pomocniczej. Część kapsułek zawiera jego niewielką ilość, na przykład 5 mg albo 2,89 mg w kapsułce 20 mg, która według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków[1]. ChPL innego produktu w ogóle nie wspomina o etanolu[1].

Metabolizm i transportery

  • Winorelbina: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • objawy neuropatii obwodowej – mrowienie, drętwienie, osłabienie siły mięśni
  • nudności, wymioty i zaparcia
  • morfologia krwi z rozmazem
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób pijących regularnie
  • objawy zakażenia i krwawienia

Kiedy ocena się zmienia

Picie regularne, nadmierne lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko neuropatii, uszkodzenia wątroby, zakażeń i krwawień z przewodu pokarmowego w trakcie leczenia winorelbiną. Należy zalecić abstynencję, poinformować onkologa i rozważyć częstszą kontrolę morfologii oraz parametrów wątrobowych.
Dzień przyjęcia dawki lub okres nudności, zapalenia jamy ustnej albo niskich wyników krwiodstep · pacjentinne zalecenieW dniu przyjęcia dawki i w okresie nasilonych działań niepożądanych alkohol może wywołać wymioty, co utrudnia przyjęcie kapsułek, a przy małopłytkowości i neutropenii zwiększa ryzyko krwawień i zakażeń. W tym czasie należy zalecić całkowite unikanie alkoholu.
Kapsułki miękkie z etanolem jako substancją pomocnicząpostać · alkoholinne zalecenieNiektóre kapsułki winorelbiny zawierają niewielką ilość etanolu, na przykład 5 mg albo 2,89 mg w kapsułce 20 mg, która według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków. Mogą je stosować także osoby utrzymujące abstynencję.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 230

Połączenie przeciwwskazaneAtazanawir+ TikagrelorNie stosować tikagreloru u pacjenta przyjmującego atazanawir – połączenie jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru.Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z atazanawirem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z atazanawirem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek.

Atazanawir, lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV, mocno zwiększa ilość tikagreloru we krwi. Tikagrelor rozrzedza krew, więc przy takim połączeniu ryzyko groźnych krwawień bardzo rośnie. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • siniaki pojawiające się bez powodu
  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • krew w moczu lub różowy mocz
  • wymioty z krwią lub fusowatą treścią
  • nagły silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
  • nasilona duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosować tikagreloru u pacjenta przyjmującego atazanawir – połączenie jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru.[1] Gdy pacjent leczony atazanawirem wymaga podwójnej terapii przeciwpłytkowej, należy wybrać inny inhibitor P2Y12 po konsultacji z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie HIV albo rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na niehamujący CYP3A4. Klopidogrel nie jest prostym zamiennikiem, ponieważ ChPL atazanawiru opisuje także jego interakcję przez CYP3A4.[2] Jeśli połączenie zostało już zastosowane, należy pilnie skontaktować się z lekarzem i obserwować pacjenta w kierunku krwawień.

Skutek kliniczny

Istotne zwiększenie narażenia na tikagrelor i nasilenie hamowania agregacji płytek prowadzi do zwiększonego ryzyka krwawień, w tym ciężkich. Mogą się też nasilać inne zależne od stężenia działania niepożądane tikagreloru, takie jak duszność.

Mechanizm

Atazanawir, zwłaszcza wzmocniony rytonawirem, jest silnym inhibitorem CYP3A4, a tikagrelor jest metabolizowany głównie przez ten izoenzym.[1] Mechanizm interakcji polega na hamowaniu CYP3A4 przez atazanawir i rytonawir, co zwiększa aktywność przeciwpłytkową tikagreloru.[2] W badaniu z ketokonazolem, innym silnym inhibitorem CYP3A4, AUC tikagreloru zwiększyło się 7,3 razy, a Cmax 2,4 razy, przy zmniejszeniu Cmax i AUC czynnego metabolitu odpowiednio o 89% i 56%, a ChPL tikagreloru przewiduje podobne działanie atazanawiru.[1] Spadek stężenia metabolitu nie równoważy wzrostu narażenia na tikagrelor, ponieważ związek macierzysty sam jest aktywny przeciwpłytkowo.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Atazanawir – inhibitor CYP3A4[3], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[4], atazanawir – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Atazanawir: inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy krwawienia (skóra, dziąsła, przewód pokarmowy, drogi moczowe)
  • morfologia krwi z hemoglobiną
  • duszność
  • ciśnienie tętnicze i tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugreldolutegrawirraltegrawir

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ TikagrelorNie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem.Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.

Darunawir stosowany w leczeniu HIV podaje się razem z lekiem wzmacniającym, który spowalnia rozkład tikagreloru w organizmie. Tikagrelor gromadzi się wtedy we krwi w dużo większej ilości niż zwykle. To znacznie zwiększa ryzyko groźnych krwawień, dlatego tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nowe siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krew w moczu, czerwony lub czarny smolisty stolec
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
  • silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem[1][2][3]. Jako lek przeciwpłytkowy wybierz preparat, na który nie wpływa hamowanie ani indukcja CYP, np. prasugrel[1]. Klopidogrelu również nie zaleca się ze wzmocnionym darunawirem, ponieważ jego czynny metabolit może powstawać w mniejszej ilości i działanie przeciwpłytkowe słabnie[1]. Gdy tikagrelor jest niezbędny, decyzję o zmianie schematu przeciwwirusowego podejmuje lekarz prowadzący leczenie zakażenia HIV wspólnie z kardiologiem.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost ekspozycji na tikagrelor nasila hamowanie płytek i zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich[1][4]. Połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3].

Mechanizm

Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A i glikoproteinę P, a tikagrelor jest przede wszystkim substratem CYP3A4 i glikoproteiny P[1][4]. Zahamowanie tych dróg zmniejsza klirens tikagreloru i zwiększa jego stężenie w osoczu[1]. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększył Cmax tikagreloru 2,4-krotnie, a AUC 7,3-krotnie, i podobnego działania oczekuje się po innych silnych inhibitorach, w tym rytonawirze[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[5], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Darunawir – inhibitor P-gp[5], tikagrelor – substrat P-gp[7]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[6], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], słaby inhibitor P-gp[7], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[7]

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
  • morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
  • objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugrel

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ WinorelbinaNie stosuje się jeżówki purpurowej w trakcie leczenia winorelbiną ani w okresie immunosupresji po chemioterapii.Nie przyjmuj jeżówki w trakcie leczenia winorelbiną, a jeśli już ją stosujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj jeżówki w trakcie leczenia winorelbiną, a jeśli już ją stosujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.

Jeżówka purpurowa pobudza układ odpornościowy i nie wolno jej stosować w czasie leczenia winorelbiną ani innymi lekami przeciwnowotworowymi. Winorelbina osłabia odporność, a jeżówka nie chroni wtedy przed zakażeniami i może zaszkodzić. Może też zmieniać działanie leku przeciwnowotworowego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub inne objawy zakażenia
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
  • nasilone zaparcia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuje się jeżówki purpurowej w trakcie leczenia winorelbiną ani w okresie immunosupresji po chemioterapii[1][2]. Pacjentowi, który już przyjmuje preparat z jeżówką, należy zalecić jego odstawienie i poinformowanie lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne. Profilaktykę zakażeń w trakcie chemioterapii ustala onkolog.

Skutek kliniczny

Stymulacja układu odpornościowego w stanie immunosupresji polekowej ma nieprzewidywalne skutki, a jeżówka nie chroni przed zakażeniami w neutropenii po cytostatyku. Możliwa jest też zmiana ekspozycji na winorelbinę, która mogłaby osłabić jej skuteczność albo nasilić toksyczność, w tym neutropenię i neurotoksyczność.

Mechanizm

Jeżówka purpurowa działa immunostimulująco, a winorelbina jako lek cytostatyczny wywołuje mielosupresję i immunosupresję. Jeżówki nie stosuje się u osób z immunosupresją po leczeniu onkologicznym[1], u chorych z niedoborami immunologicznymi, w immunosupresji i w chorobach układu białokrwinkowego[3] ani w trakcie terapii cytostatykami[2]. Winorelbina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, dlatego należy zachować ostrożność przy łączeniu z silnymi modulatorami tych szlaków[4]. Wpływ jeżówki na te szlaki nie jest jednoznacznie ustalony, co dodatkowo przemawia przeciw samodzielnemu dołączaniu preparatów roślinnych do chemioterapii.

Metabolizm i transportery

  • Winorelbina: wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
  • objawy zakażenia, w tym gorączka
  • objawy neurotoksyczności winorelbiny

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ WinorelbinaNie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego winorelbiną ani łączyć obu leków.Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale zanim zaczniesz chemioterapię, powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale zanim zaczniesz chemioterapię, powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.

Klozapiny nie łączy się z winorelbiną, bo oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do bardzo niskiej liczby białych krwinek i groźnych infekcji. Oba leki mogą też powodować silne zaparcia, które mogą przejść w niedrożność jelit. O dalszym leczeniu musi zdecydować wspólnie twój psychiatra i onkolog.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • częste infekcje lub nagłe osłabienie
  • brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęty i bolesny brzuch, wymioty
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego winorelbiną ani łączyć obu leków[1]. Jeśli pacjent przyjmujący klozapinę ma rozpocząć chemioterapię winorelbiną, decyzję o odstawieniu lub zamianie klozapiny powinien podjąć psychiatra wspólnie z onkologiem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy przy odstawieniu. Przebyta granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1]. Jeśli zespół leczący wyjątkowo zdecyduje o kontynuacji obu leków, konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem oraz profilaktyka i obserwacja zaparć.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addycyjna neutropenia z ryzykiem agranulocytozy i ciężkich, potencjalnie śmiertelnych zakażeń. W razie neutropenii nie da się ustalić, który lek ją wywołał, co utrudnia decyzję o odstawieniu klozapiny. Winorelbina jest przeciwwskazana przy liczbie neutrofilów poniżej 1500/mm³ lub płytek poniżej 100 000/mm³[2][3], więc neutropenia wywołana klozapiną może uniemożliwić kontynuację chemioterapii. Sumowanie działania zapierającego zwiększa ryzyko niedrożności porażennej, która sama jest przeciwwskazaniem do klozapiny[1].

Mechanizm

Klozapiny nie wolno łączyć z winorelbiną, ponieważ oba leki hamują czynność szpiku kostnego i ich działania sumują się. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Przeciwwskazania klozapiny obejmują rozpoczynanie leczenia u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz zaburzenia czynności szpiku kostnego[4][5]. ChPL winorelbiny ostrzega, że łączenie jej z innymi lekami toksycznymi dla szpiku może nasilać działania niepożądane, zwłaszcza mielosupresję[6]. Dodatkowo oba leki zwalniają perystaltykę jelit – klozapina działaniem przeciwcholinergicznym, winorelbina neurotoksycznością autonomiczną – co sumuje ryzyko ciężkich zaparć i niedrożności porażennej. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, bo klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a żaden z leków nie jest silnym inhibitorem ani induktorem enzymów metabolizujących drugi.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[8], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[8], substrat CYP3A4[8]
  • Winorelbina: wrażliwy substrat CYP3A4[9], substrat P-gp[9]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem – bezwzględna liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
  • częstość wypróżnień, wzdęcia i ból brzucha
  • stan psychiczny przy odstawianiu lub zmianie klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkwetiapinaolanzapinarisperidon

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana po zakończeniu chemioterapii winorelbiną i odbudowie szpikukolejność włączenia · pacjentinne zalecenieGranulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do włączenia klozapiny. Po zakończeniu leczenia winorelbiną i normalizacji morfologii klozapinę można rozważyć na zwykłych zasadach monitorowania hematologicznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine medac 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-medac-100442692/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Accord 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-accord-100451060/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, tikagrelor, seleksypag)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaJednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.

Leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy tikagrelor, oraz leki przeciwkrzepliwe, takie jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, zmniejszają krzepliwość krwi w różny sposób. Przyjmowane razem wzmacniają swoje działanie, przez co łatwiej o krwawienie, także poważne. Lekarze czasem celowo zalecają takie połączenie, na przykład po wszczepieniu stentu, ale zwykle tylko na określony czas.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • krew w moczu lub różowy albo brunatny mocz
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • długo niezatrzymujące się krwawienie z nosa lub dziąseł
  • duże, niewyjaśnione siniaki
  • nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie jednej strony ciała
  • silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Jednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia. U pacjentów z migotaniem przedsionków po przezskórnej interwencji wieńcowej preferuje się połączenie antykoagulantu z klopidogrelem, a terapię potrójną z kwasem acetylosalicylowym ogranicza się do okresu okołozabiegowego lub krótkiego czasu po zabiegu. Prasugrelu i tikagrelu nie zaleca się rutynowo w terapii potrójnej. Należy unikać długotrwałego stosowania kwasu acetylosalicylowego w dawkach większych niż kardioprotekcyjne. Eptyfibatyd i kangrelor stosuje się wyłącznie w szpitalu, z uwzględnieniem czasu ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego warto rozważyć ochronę inhibitorem pompy protonowej. Należy unikać dokładania niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego, krwawień wewnątrzczaszkowych i krwawień wymagających hospitalizacji lub przetoczenia krwi. Ryzyko rośnie wraz z liczbą leków wpływających na hemostazę, dlatego terapia potrójna (antykoagulant i dwa leki przeciwpłytkowe) jest obarczona największym ryzykiem. Połączenie ma jednak uznane wskazania, na przykład u pacjentów z migotaniem przedsionków po ostrym zespole wieńcowym lub po wszczepieniu stentu oraz w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych, gdzie stosuje się dawkę naczyniową rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowym.

Mechanizm

Leki przeciwpłytkowe hamują agregację płytek krwi różnymi drogami. Kwas acetylosalicylowy blokuje cyklooksygenazę płytkową. Klopidogrel, prasugrel, tikagrelor, tyklopidyna i kangrelor blokują receptor P2Y12. Eptyfibatyd blokuje glikoproteinę IIb/IIIa. Cylostazol hamuje fosfodiesterazę 3. Seleksypag, iloprost, treprostynil i epoprostenol pobudzają receptor prostacykliny. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowy układ krzepnięcia i zmniejszają powstawanie trombiny. Jednoczesne zahamowanie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się i zwiększa skłonność do krwawień. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich leków obu grup. Różni się jedynie jej nasilenie, które jest największe dla leków blokujących receptor P2Y12, eptyfibatydu i kangreloru, a mniejsze dla analogów prostacykliny, seleksypagu i cylostazolu. Tikagrelor słabo hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, ale ten wpływ na stężenie rywaroksabanu, apiksabanu i edoksabanu ma małe znaczenie wobec efektu farmakodynamicznego.

Monitorować

  • objawy krwawienia jawnego i utajonego (smoliste stolce, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł)
  • morfologia krwi z oceną hemoglobiny i płytek krwi
  • czynność nerek (eGFR lub klirens kreatyniny) w celu doboru dawki inhibitora czynnika Xa
  • czynność wątroby
  • planowany czas trwania terapii skojarzonej i termin odstawienia leku przeciwpłytkowego

Kiedy ocena się zmienia

Kwas acetylosalicylowy w dawce większej niż kardioprotekcyjnadawka · leki przeciwpłytkoweryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawkach przeciwbólowych lub przeciwzapalnych z inhibitorem czynnika Xa wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień i powinno być unikane.
Terapia potrójna dłużej niż okres okołozabiegowyczas leczenia · leki przeciwpłytkoweryzyko rośniePołączenie inhibitora czynnika Xa z dwoma lekami przeciwpłytkowymi niesie największe ryzyko krwawień i powinno trwać możliwie krótko, z jasno określonym terminem odstawienia kwasu acetylosalicylowego.
Dawka naczyniowa rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowymdawka · inhibitory czynnika Xainne zalecenieMała dawka rywaroksabanu podawana dwa razy na dobę razem z kwasem acetylosalicylowym jest celowym schematem w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych i zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych kosztem umiarkowanego wzrostu ryzyka krwawień.
Dożylnadroga podania · leki przeciwpłytkoweinne zalecenieEptyfibatyd, kangrelor, epoprostenol oraz dożylne postacie iloprostu i treprostynilu stosuje się w warunkach szpitalnych, a decyzję o podaniu podejmuje się z uwzględnieniem czasu przyjęcia ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa i czynności nerek.
wiek ≥ 75 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawień przy terapii skojarzonej jest większe, dlatego szczególnie ważne są skrócenie czasu leczenia skojarzonego, kontrola czynności nerek i prawidłowy dobór dawki inhibitora czynnika Xa.
Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na inhibitory czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, co dodatkowo nasila ryzyko krwawień w połączeniu z lekiem przeciwpłytkowym i wymaga dostosowania dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/acard-100002148/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrea 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abrea-100364986/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardiopirin 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cardiopirin-100033226/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
  12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tigrix-100415324/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPołączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.

Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, mogą zmieniać działanie niektórych leków przeciwpłytkowych. Przy tikagrelorze i cylostazolu lek przeciwpłytkowy działa wtedy silniej i rośnie ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu flukonazol i worykonazol mogą osłabić jego działanie, co zwiększa ryzyko zakrzepu. Kwas acetylosalicylowy i prasugrel nie wchodzą w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • czerwony lub ciemny mocz, czarne stolce
  • silny ból głowy, kołatanie serca lub zawroty głowy
  • nasilona duszność lub bardzo wolne bicie serca
  • ból w klatce piersiowej, nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego. Tikagreloru nie należy łączyć z itrakonazolem, pozakonazolem ani worykonazolem – trzeba wybrać inny lek przeciwgrzybiczy albo, po decyzji kardiologa, inny lek przeciwpłytkowy, a przy flukonazolu i izawukonazolu wystarczy ścisła obserwacja w kierunku krwawień. Przy cylostazolu i każdym triazolu należy zmniejszyć dawkę cylostazolu zgodnie z ChPL albo wstrzymać go na czas krótkiej terapii przeciwgrzybiczej. Przy klopidogrelu należy unikać flukonazolu i worykonazolu, zwłaszcza w okresie po wszczepieniu stentu, a gdy triazol jest niezbędny, rozważyć prasugrel lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP2C19. Po odstawieniu triazolu dawki leków przeciwpłytkowych przywraca się dopiero po ustąpieniu hamowania enzymów.

Skutek kliniczny

Przy cylostazolu i tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, a przy cylostazolu także działań naczyniowych i sercowych, takich jak bóle głowy, tachykardia, kołatanie serca i niedociśnienie. Przy tikagrelorze mogą nasilić się duszność i bradyarytmie. Przy klopidogrelu skojarzonym z flukonazolem lub worykonazolem skutek jest odwrotny – osłabienie hamowania płytek może prowadzić do zakrzepicy w stencie, zawału serca lub udaru niedokrwiennego[1]. Połączenie tikagreloru z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem, jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tikagreloru.

Mechanizm

Wszystkie triazole stosowane ogólnoustrojowo hamują CYP3A4 – silnie itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, umiarkowanie flukonazol i izawukonazol. Flukonazol i worykonazol dodatkowo silnie hamują CYP2C19, a itrakonazol i pozakonazol również glikoproteinę P. Ofiarą są leki przeciwpłytkowe zależne od tych szlaków. Cylostazol jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C19, więc każdy triazol zwiększa jego stężenie oraz stężenie jego aktywnych metabolitów. Tikagrelor jest substratem CYP3A4 i glikoproteiny P, więc jego stężenie rośnie najbardziej przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Klopidogrel i tyklopidyna są prolekami aktywowanymi m.in. przez CYP2C19, więc flukonazol i worykonazol zmniejszają powstawanie aktywnego metabolitu i osłabiają działanie przeciwpłytkowe[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy leków przeciwpłytkowych – nie dotyczy leków niemetabolizowanych przez CYP3A4 ani CYP2C19, natomiast w grupie triazoli dotyczy wszystkich substancji, z różnym nasileniem.

Monitorować

  • objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł i nosa, krwiomocz, smoliste stolce)
  • morfologia krwi z hemoglobiną przy dłuższym leczeniu
  • częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze przy cylostazolu
  • duszność i bradykardia przy tikagrelorze
  • objawy niedokrwienia serca lub mózgu przy klopidogrelu z flukonazolem lub worykonazolem
  • ewentualnie test agregacji płytek przy klopidogrelu u pacjentów wysokiego ryzyka zakrzepowego

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazoleryzyko malejeJednorazowa dawka flukonazolu, np. w kandydozie pochwy, daje krótkotrwałe i słabsze hamowanie enzymów, więc zwykle wystarczy poinformowanie pacjenta o objawach krwawienia bez zmiany dawki leku przeciwpłytkowego.
Duże dawki flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach jego wpływ na cylostazol i tikagrelor zbliża się do silnych inhibitorów.
Do kilku tygodni od odstawienia pozakonazolu, itrakonazolu lub izawukonazoluodstep · triazoleinne zaleceniePozakonazol, itrakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie enzymów utrzymuje się długo po odstawieniu, a powrót do pełnej dawki cylostazolu lub włączenie tikagreloru należy odroczyć.
Triazol dołączany do stałego leczenia przeciwpłytkowegokolejność włączenia · leki przeciwpłytkoweinne zalecenieGdy triazol dołącza się do ustalonego leczenia tikagrelorem, klopidogrelem lub cylostazolem, zmiana działania przeciwpłytkowego pojawia się w ciągu kilku dni, dlatego decyzję o zmianie leku przeciwgrzybiczego lub dawki trzeba podjąć przed pierwszą dawką triazolu.

Źródła

  1. El Khoury A, Butchakdjian ZM, Lagha E, Semaan P, Soueidy M. Acute Multiple In-Stent Thromboses in a Patient With Clopidogrel-Fluconazole Interaction. Cureus. 2022;14(3):e23718. doi: 10.7759/cureus.23718. PMID: 35510000.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Makrolidy (np. klarytromycyna) klasaUnikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.

Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, przede wszystkim klarytromycyna, spowalniają usuwanie z organizmu części leków przeciwpłytkowych, takich jak tikagrelor i cylostazol. Lek przeciwpłytkowy może się wtedy kumulować i zwiększać ryzyko krwawień, a w przypadku klopidogrelu może działać słabiej. Azytromycyna oraz kwas acetylosalicylowy zwykle nie stwarzają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nietypowe siniaki lub krwawienie, które trudno zatrzymać
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne, smoliste stolce albo krew w moczu
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
  • nasilona duszność
  • kołatanie serca lub silny ból głowy
  • ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Unikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego. Połączenie tikagreloru z klarytromycyną jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru, dlatego należy zastosować inny antybiotyk, a gdy klarytromycyna jest niezbędna, o czasowej zmianie inhibitora P2Y12 decyduje kardiolog[1]. Przy cylostazolu ChPL zaleca zmniejszenie dawki w trakcie stosowania silnych inhibitorów CYP3A4, a w krótkiej antybiotykoterapii rozsądną opcją jest czasowe wstrzymanie cylostazolu, który stosuje się objawowo w chromaniu przestankowym. Przy klopidogrelu, zwłaszcza we wczesnym okresie po zawale lub wszczepieniu stentu, lepiej wybrać inny antybiotyk niż klarytromycynę. Po odstawieniu klarytromycyny należy odczekać kilka dni przed powrotem do pełnej dawki cylostazolu lub włączeniem tikagreloru.

Skutek kliniczny

Przy tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych, oraz nasila działania niepożądane, takie jak duszność i bradyarytmie. Przy cylostazolu wzrost stężenia nasila bóle głowy, kołatanie serca, tachykardię, biegunkę i ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu możliwe jest osłabienie działania przeciwpłytkowego i zwiększenie ryzyka zakrzepicy w stencie lub ponownego incydentu sercowo-naczyniowego, ale dane kliniczne są ograniczone.

Mechanizm

Interakcja nie dotyczy całej klasy, tylko połączenia klarytromycyny z lekami przeciwpłytkowymi metabolizowanymi przez CYP3A4, czyli z tikagrelorem, cylostazolem i klopidogrelem. Klarytromycyna jest silnym, mechanistycznym inhibitorem CYP3A4 i hamuje glikoproteinę P. Hamuje w ten sposób metabolizm tikagreloru i cylostazolu, co zwiększa ich stężenie we krwi. W przypadku klopidogrelu, który jest prolekiem, hamowanie CYP3A4 może osłabiać powstawanie metabolitu czynnego, choć główną rolę w jego aktywacji odgrywa CYP2C19[2]. Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest nieodwracalne, dlatego utrzymuje się jeszcze kilka dni po jej odstawieniu, do czasu odtworzenia enzymu.

Monitorować

  • objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
  • stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym leczeniu
  • duszność i wolna akcja serca przy tikagrelorze
  • tętno, kołatanie serca i bóle głowy przy cylostazolu
  • objawy niedokrwienia serca (ból w klatce piersiowej) przy klopidogrelu

Kiedy ocena się zmienia

Wczesny okres po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieWe wczesnym okresie po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentu zarówno nadmierne działanie tikagreloru, jak i osłabienie działania klopidogrelu niosą największe ryzyko, dlatego zmiana antybiotyku jest szczególnie ważna, a ewentualną modyfikację leczenia przeciwpłytkowego powinien zatwierdzić kardiolog.
Kilka dni od odstawienia klarytromycynyodstep · makrolidyinne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego w tym czasie nie należy od razu wracać do pełnej dawki cylostazolu ani włączać tikagreloru.

Źródła

  1. Ferri N, Corsini A, Bellosta S. Pharmacology of the new P2Y12 receptor inhibitors: insights on pharmacokinetic and pharmacodynamic properties. Drugs. 2013;73(15):1681-709. doi: 10.1007/s40265-013-0126-z. PMID: 24114622.
  2. Zahno A, Brecht K, Bodmer M, Bur D, Tsakiris DA, Krähenbühl S. Effects of drug interactions on biotransformation and antiplatelet effect of clopidogrel in vitro. Br J Pharmacol. 2010;161(2):393-404. doi: 10.1111/j.1476-5381.2010.00881.x. PMID: 20735423.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRytonawir+ TikagrelorNie stosować tikagreloru razem z rytonawirem w żadnej dawce, także w dawce wzmacniającej inne leki przeciwwirusowe.Nie zaczynaj brania rytonawiru, jeśli przyjmujesz tikagrelor, i nie odstawiaj tikagreloru samodzielnie – od razu skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę o bezpieczne rozwiązanie.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brania rytonawiru, jeśli przyjmujesz tikagrelor, i nie odstawiaj tikagreloru samodzielnie – od razu skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę o bezpieczne rozwiązanie.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Rytonawir sprawia, że lek przeciwpłytkowy tikagrelor gromadzi się w organizmie w dużo większej ilości niż powinien. To mocno zwiększa ryzyko groźnych krwawień, a także duszności i zbyt wolnej pracy serca. Dotyczy to również krótkiej kuracji na COVID-19 zawierającej rytonawir.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krew w moczu lub czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub fusowate
  • długie krwawienie z nosa lub dziąseł
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
  • nasilona duszność
  • zawroty głowy, omdlenie lub bardzo wolne bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie stosować tikagreloru razem z rytonawirem w żadnej dawce, także w dawce wzmacniającej inne leki przeciwwirusowe. Przeciwwskazanie dotyczy jednoczesnego stosowania tikagreloru i silnych inhibitorów CYP3A4, wśród których wymieniono rytonawir[1][2][3]. U pacjenta wymagającego podwójnej terapii przeciwpłytkowej i leczenia rytonawirem należy wspólnie z lekarzem prowadzącym wybrać inny inhibitor P2Y12 albo schemat przeciwwirusowy bez rytonawiru i bez innych silnych inhibitorów CYP3A4. Odstawienia tikagreloru nie należy przeprowadzać samodzielnie, bo przerwanie leczenia przeciwpłytkowego po ostrym zespole wieńcowym lub implantacji stentu zwiększa ryzyko zakrzepicy.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost narażenia na tikagrelor zwiększa ryzyko powikłań krwotocznych, w tym ciężkich, oraz nasila inne działania niepożądane tikagreloru, takie jak duszność i zaburzenia rytmu wolnego. Charakterystyka produktu tikagreloru wymienia rytonawir wprost w przeciwwskazaniach z powodu istotnego zwiększenia narażenia na tikagrelor[1].

Mechanizm

Rytonawiru nie wolno łączyć z tikagrelorem, ponieważ silnie hamuje on główną drogę eliminacji tikagreloru. Tikagrelor jest przede wszystkim substratem CYP3A4, a także substratem glikoproteiny P[1]. Rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A i CYP2D6 oraz wykazuje duże powinowactwo do glikoproteiny P i może hamować to białko transportowe[4]. Dla ketokonazolu jako modelowego silnego inhibitora CYP3A4 wykazano 2,4-krotne zwiększenie Cmax i 7,3-krotne zwiększenie AUC tikagreloru przy zmniejszeniu Cmax i AUC czynnego metabolitu odpowiednio o 89% i 56%, a charakterystyka produktu przewiduje podobne działanie rytonawiru[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Rytonawir – inhibitor CYP3A4[5], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Rytonawir – silny inhibitor P-gp[5], tikagrelor – substrat P-gp[7]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[6], rytonawir – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Rytonawir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], silny inhibitor P-gp[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], słaby inhibitor P-gp[7], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[7]

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienia z nosa i dziąseł, rozległe siniaki)
  • duszność
  • czynność serca – bradykardia, omdlenia
  • morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugreldolutegrawirraltegrawir

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tigrix-100415324/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.