Interakcje / Tyldrakizumab
Tyldrakizumab – interakcje
15 opisanych interakcji z lekami. Marki: Ilumetri.
2 przeciwwskazane · 12 niekorzystne · 1 niejasne
Interakcje z innymi lekami 15
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane2
Połączenie przeciwwskazaneTyldrakizumab+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.
Oba leki osłabiają układ odporności, a przyjmowane razem robią to mocniej. Zakażenia mogą być wtedy częstsze i cięższe, a czasem rozwijają się bez wysokiej gorączki. Dotyczy to na przykład natalizumabu, fingolimodu lub tofacytynibu łączonych z ustekinumabem, sekukinumabem albo tocilizumabem. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz specjalista, i wymaga ono regularnych badań.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne rozbicie
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu
- nocne poty i chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń. Natalizumabu nie należy łączyć z innymi lekami immunosupresyjnymi, co ujmuje ChPL. Tofacytynibu nie zaleca się łączyć z lekami biologicznymi. Fingolimod, ozanimod i ponesimod wymagają szczególnej ostrożności ze względu na limfopenię i ryzyko leukoencefalopatii. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć gruźlicę oraz zakażenie WZW B i WZW C i uzupełnić szczepienia, a szczepionki żywe podać odpowiednio wcześniej[1]. Przy zmianie leku trzeba uwzględnić długi czas działania poprzednika. Dotyczy to zwłaszcza leflunomidu i teriflunomidu, które mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji, a także natalizumabu, modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu i przeciwciał monoklonalnych.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym gruźlicy, półpaśca, zakażeń grzybiczych i reaktywacji WZW B. Przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Zakażenie może przebiegać skąpoobjawowo i być rozpoznane późno. Szczepionki żywe są przeciwwskazane, a odpowiedź na szczepionki inaktywowane bywa osłabiona[1]. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, z wyjątkami opisanymi osobno. Jest najsilniejsza przy natalizumabie, modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu, tofacytynibie, leflunomidzie i teriflunomidzie, których ChPL odradzają lub wykluczają łączenie z innymi lekami immunosupresyjnymi.
Mechanizm
Selektywne leki immunosupresyjne działają na różne elementy odporności. Hamują proliferację lub kostymulację limfocytów, zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, blokują migrację limfocytów do tkanek albo hamują kinazy JAK lub BTK. Inhibitory interleukin wyłączają kluczowe cytokiny obrony przeciwzakaźnej, takie jak IL‑1, IL‑6, IL‑12/23, IL‑17, IL‑2 i IL‑36. Połączenie obu mechanizmów sumuje osłabienie odporności. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, poza wyjątkami efgartigimodu alfa i imlifidazy. Inhibitory IL‑6, czyli tocilizumab, sarilumab, siltuksymab i satralizumab, mogą dodatkowo maskować gorączkę i wzrost CRP w przebiegu zakażenia.
Monitorować
- objawy zakażenia przy każdej wizycie, z pamięcią, że gorączka i CRP mogą być stłumione przy inhibitorach IL‑6
- morfologia z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- badania przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz WZW B i WZW C przed leczeniem i w razie narażenia
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze, które mogą wskazywać na leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie, tofacytynibie, tocilizumabie i sarilumabie
- status szczepień i unikanie szczepionek żywych
Kiedy ocena się zmienia
| Okres wypłukania zależny od lekuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Interakcja może trwać po odstawieniu leku z grupy A. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo i mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji. Po fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie liczba limfocytów wraca do normy stopniowo, a natalizumab działa jeszcze przez kilka miesięcy. Przed włączeniem inhibitora interleukin należy uwzględnić ten czas. |
| Kilka okresów półtrwania przeciwciałaodstep · inhibitory interleukin | inne zalecenie | Inhibitory interleukin będące przeciwciałami monoklonalnymi działają tygodniami lub miesiącami po ostatniej dawce. Przy zamianie na lek z grupy A, zwłaszcza na natalizumab, należy zachować odpowiedni odstęp. Anakinra działa krótko, więc odstęp po niej może być krótki. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i powikłań jest większe. Częściej występują też choroby współistniejące i przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów, co nasila skutki połączenia. |
| Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Długie łączenie leków, zwłaszcza natalizumabu lub modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu z innymi lekami immunosupresyjnymi, zwiększa ryzyko leukoencefalopatii i zakażeń oportunistycznych. Wymaga to okresowej oceny, czy połączenie jest nadal potrzebne. |
Źródła
- Schraad M, Mäurer M, Salmen A, Ruck T, Uphaus T, Fleischer V, et al. Cellular and humoral vaccination response under immunotherapies-German consensus on vaccination strategies in neurological autoimmune diseases. Ther Adv Neurol Disord. 2025;18:17562864251396006. doi: 10.1177/17562864251396006. PMID: 41394285.
Połączenie przeciwwskazaneTyldrakizumab+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaPrzy stosowaniu inhibitora interleukiny nie należy podawać szczepionki przeciw żółtej febrze, ponieważ jest to żywa szczepionka przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie.Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki hamujące interleukiny, takie jak ustekinumab, sekukinumab, tocilizumab czy anakinra, osłabiają odporność. Przy takim leczeniu wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a szczepienie może też słabiej chronić. Dlatego w trakcie tego leczenia nie wolno się szczepić przeciw żółtej febrze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka w ciągu kilku dni lub tygodni po szczepieniu
- silny ból głowy lub sztywność karku
- splątanie, senność, drgawki
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- uporczywe wymioty, silny ból brzucha
- duże osłabienie, bóle mięśni
- krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu inhibitora interleukiny nie należy podawać szczepionki przeciw żółtej febrze, ponieważ jest to żywa szczepionka przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie. Jeśli planowane jest leczenie biologiczne, a pacjent może podróżować do rejonu endemicznego, szczepienie najlepiej wykonać co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku. Po odstawieniu leku szczepić można dopiero po okresie wymywania. Okres ten wynika z ChPL danej substancji i dla przeciwciał monoklonalnych (np. ustekinumab, sekukinumab, guselkumab, tocilizumab) wynosi zwykle kilka miesięcy. Przy anakinrze jest krótszy ze względu na krótki okres półtrwania. Przed wznowieniem leczenia też trzeba zachować odstęp od szczepienia zgodny z ChPL. Odstawienie leku tylko po to, aby zaszczepić się przed podróżą, wymaga decyzji lekarza prowadzącego. Pod uwagę trzeba wziąć ryzyko zaostrzenia choroby podstawowej. U pacjentów po przeszczepieniu leczonych bazyliksymabem, a także u osób z innymi lekami immunosupresyjnymi, szczepienie jest wykluczone na czas leczenia. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, lekarz medycyny podróży może wydać zwolnienie z obowiązku szczepienia, wpisywane do Międzynarodowego Świadectwa Szczepień. Pacjenta trzeba wtedy poinformować, że pozostaje bez ochrony. Należy mu zalecić rezygnację z podróży do rejonu endemicznego albo ścisłą ochronę przed komarami. Jeśli szczepionkę podano przypadkowo w trakcie leczenia, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i obserwować pacjenta w kierunku objawów ogólnoustrojowych i neurologicznych.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to ciężka choroba wywołana wirusem szczepionkowym. Może to być choroba trzewna przypominająca żółtą febrę, z niewydolnością wielonarządową, albo choroba neurotropowa, czyli zapalenie mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych. Oba powikłania mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być słabsza, co daje fałszywe poczucie ochrony w czasie podróży do rejonu endemicznego. Leczenie immunosupresyjne znajduje się w przeciwwskazaniach ChPL szczepionki przeciw żółtej febrze. ChPL inhibitorów interleukin zalecają, aby nie podawać szczepionek żywych w trakcie leczenia.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Kontrolę nad tym namnażaniem przejmuje prawidłowo działający układ odpornościowy. Inhibitory interleukin blokują cytokiny (IL-1, IL-2, IL-6, IL-12/23, IL-17, IL-36) albo ich receptory. Te cytokiny uczestniczą w odpowiedzi zapalnej, w aktywacji limfocytów T i w wytwarzaniu przeciwciał. Osłabienie tych szlaków może pozwolić na niekontrolowane namnażanie wirusa szczepionkowego i jednocześnie zmniejszyć wytwarzanie przeciwciał ochronnych. Efekt jest wspólny dla całej klasy, bo wynika z samego działania immunomodulującego, a nie z metabolizmu. Siła immunosupresji różni się między lekami i zależy od leczenia skojarzonego (np. bazyliksymab podaje się zawsze z innymi lekami immunosupresyjnymi). Nie zmienia to jednak zalecenia dla żadnego leku z grupy.
Monitorować
- przed szczepieniem: wywiad w kierunku leczenia biologicznego i innej immunosupresji, z datą ostatniej dawki
- po przypadkowym podaniu: temperatura ciała, objawy ogólne i neurologiczne przez kilka tygodni
- po przypadkowym podaniu: próby wątrobowe, morfologia, parametry nerkowe przy objawach ogólnoustrojowych
- zachowanie odstępu między szczepieniem a wznowieniem leczenia zgodnie z ChPL leku
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką inhibitora interleukinykolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | interakcja nie dotyczy | Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia biologicznego jest akceptowalne. Daje czas na wytworzenie odporności i wygaszenie namnażania wirusa szczepionkowego, zanim zostanie włączona immunosupresja. |
| Okres wymywania leku zgodny z ChPLodstep · inhibitory interleukin | ryzyko maleje | Po odstawieniu inhibitora interleukiny szczepienie można rozważyć dopiero po okresie wymywania. Dla przeciwciał monoklonalnych trwa on zwykle kilka miesięcy, dla anakinry jest krótszy. Odstawienie leku przed podróżą to decyzja lekarza prowadzącego, który musi ocenić ryzyko zaostrzenia choroby. Przed wznowieniem leczenia trzeba zachować odstęp od szczepienia zgodny z ChPL. |
| Niemowlę narażone na lek biologiczny w okresie ciążywiek · pacjent | ryzyko rośnie | Przeciwciała monoklonalne przechodzą przez łożysko i mogą utrzymywać się u niemowlęcia przez wiele miesięcy po porodzie. Szczepionek żywych, w tym przeciw żółtej febrze, nie należy podawać takiemu dziecku przed upływem okresu zalecanego w ChPL leku stosowanego przez matkę w ciąży. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
Niekorzystna interakcja12
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ RoflumilastUnikaj łączenia doustnego roflumilastu z tyldrakizumabem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz oba, i zgłaszaj mu każdą infekcję.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz oba, i zgłaszaj mu każdą infekcję.
Oba leki wpływają na układ odpornościowy, choć w różny sposób. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko infekcji, zwłaszcza dróg oddechowych. Leku na POChP w tabletkach zwykle nie stosuje się razem z lekami osłabiającymi odporność, takimi jak ten zastrzyk na łuszczycę. Lekarz powinien zdecydować, czy oba leki są dla ciebie potrzebne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- nasilony kaszel z gęstą, zmienioną plwociną
- duszność większa niż zwykle
- nocne poty i chudnięcie
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia doustnego roflumilastu z tyldrakizumabem. Przed rozpoczęciem leczenia tyldrakizumabem u pacjenta przyjmującego roflumilast lekarz powinien ponownie ocenić potrzebę stosowania roflumilastu i rozważyć jego odstawienie[1]. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzyma oba leki, konieczne jest ścisłe monitorowanie objawów zakażeń. Tyldrakizumabu nie stosuje się w klinicznie istotnym czynnym zakażeniu, np. czynnej gruźlicy[2]. Żywych szczepionek nie podaje się jednocześnie z tyldrakizumabem[2].
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe jest sumowanie wpływu na odporność ze zwiększonym ryzykiem zakażeń, w tym zakażeń dróg oddechowych, na które pacjenci z POChP są szczególnie narażeni. Danych klinicznych o tym połączeniu brak.
Mechanizm
Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać. Tyldrakizumab jest usuwany w ogólnych procesach katabolizmu białek bez udziału CYP450 i nie wpływa na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez CYP450[2]. Roflumilast jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP1A2 do aktywnego N-tlenku[1]. Problem ma charakter farmakodynamiczny – tyldrakizumab jest lekiem immunosupresyjnym blokującym IL-23, a roflumilast jako inhibitor PDE4 działa przeciwzapalnie i immunomodulująco. Roflumilastu nie rozpoczyna się, a dotychczasowe leczenie się przerywa u pacjentów otrzymujących leki immunosupresyjne, w tym leki biologiczne[1]. Bezpieczeństwa i skuteczności tyldrakizumabu w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi, w tym biologicznymi, nie oceniano[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażeń, szczególnie dróg oddechowych
- zaostrzenia POChP o podłożu infekcyjnym
- objawy gruźlicy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem/pianka na skórę)droga podania · roflumilast | ryzyko maleje | Ograniczenie dotyczące leków immunosupresyjnych odnosi się do doustnego roflumilastu stosowanego w POChP. Przy postaci miejscowej ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, a dane o skojarzeniu z tyldrakizumabem są niewystarczające, dlatego wystarczy obserwacja w kierunku zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Daxas 500 mcg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/daxas-100227338/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Daxas. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/daxas-100227338/
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora czynnika martwicy nowotworów i inhibitora interleukin należy unikać, ponieważ sumuje się działanie immunosupresyjne i rośnie ryzyko ciężkich zakażeń bez dodatkowej korzyści terapeutycznej.Nie przyjmuj jednocześnie leku z grupy inhibitorów TNF i leku blokującego interleukiny bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego, który wie o obu lekach.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj jednocześnie leku z grupy inhibitorów TNF i leku blokującego interleukiny bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego, który wie o obu lekach.
Leki takie jak adalimumab, etanercept czy infliksymab oraz leki takie jak ustekinumab, sekukinumab czy tocilizumab osłabiają odporność, aby wyciszyć stan zapalny. Przyjmowane razem osłabiają ją jeszcze silniej. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń, w tym gruźlicy, a leczenie nie staje się przez to skuteczniejsze. Dlatego zwykle stosuje się tylko jeden taki lek naraz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność lub nocne poty
- utrata masy ciała bez przyczyny
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- zaczerwienione, bolesne lub ropiejące zmiany na skórze
- nawracające infekcje lub owrzodzenia jamy ustnej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania inhibitora czynnika martwicy nowotworów i inhibitora interleukin należy unikać, ponieważ sumuje się działanie immunosupresyjne i rośnie ryzyko ciężkich zakażeń bez dodatkowej korzyści terapeutycznej[1]. Przy zmianie leczenia z jednego leku biologicznego na drugi nowy lek zwykle włącza się w terminie, w którym przypadałaby kolejna dawka poprzedniego, bez nakładania się terapii. Należy przy tym uwzględnić długi okres półtrwania przeciwciał. Jeżeli skojarzenie jest konieczne, na przykład przy podaniu bazyliksymabu w indukcji po przeszczepieniu albo spesolimabu w zaostrzeniu łuszczycy krostkowej u pacjenta leczonego inhibitorem TNF, decyzję podejmuje specjalista. Wymaga to wtedy ścisłego nadzoru nad zakażeniami. Przed takim leczeniem należy wykluczyć czynną i utajoną gruźlicę oraz zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B. W trakcie leczenia nie należy podawać szczepionek żywych.
Skutek kliniczny
Skojarzenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, oportunistycznych i grzybiczych, reaktywacji gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz neutropenii. W badaniach skojarzenia etanerceptu z anakinrą częściej występowały ciężkie zakażenia i neutropenia, a skuteczność leczenia nie wzrosła. Dlatego charakterystyki produktów leczniczych anakinry, kanakinumabu i innych leków obu grup nie zalecają łączenia ich z inną terapią biologiczną. Dla nowszych leków brakuje badań skojarzenia, ale z powodu wspólnego mechanizmu należy zakładać podobne ryzyko.
Mechanizm
Inhibitory czynnika martwicy nowotworów i inhibitory interleukin to przeciwciała monoklonalne lub białka fuzyjne, które blokują różne cytokiny prozapalne kluczowe dla odporności wrodzonej i nabytej. Gdy podaje się je razem, ich działanie immunosupresyjne się sumuje. Osłabia to obronę przed bakteriami wewnątrzkomórkowymi, grzybami i wirusami oraz kontrolę utajonej gruźlicy. Leki te nie są metabolizowane przez enzymy cytochromu P450, a mechanizm interakcji jest wyłącznie farmakodynamiczny. Dotyczy to wszystkich leków obu grup niezależnie od tego, którą interleukinę hamuje lek z grupy B.
Monitorować
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
- badania w kierunku gruźlicy przed leczeniem i przy objawach w jego trakcie
- status serologiczny HBV i aktywność aminotransferaz
- termin ostatniej dawki poprzedniego leku biologicznego przy zamianie terapii
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana jednego leku biologicznego na drugikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie terapii nowy lek włącza się zwykle w terminie kolejnej planowanej dawki poprzedniego, bez okresu jednoczesnego stosowania. Należy pamiętać, że działanie poprzedniego przeciwciała utrzymuje się jeszcze przez pewien czas. |
| Pojedyncze lub krótkotrwałe podanie (bazyliksymab w indukcji po przeszczepieniu, spesolimab w zaostrzeniu)czas leczenia · inhibitory interleukin | inne zalecenie | Krótkotrwałe podanie bazyliksymabu lub spesolimabu u pacjenta leczonego inhibitorem TNF może być uzasadnione klinicznie. Wymaga to decyzji specjalisty i wzmożonego nadzoru nad zakażeniami. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych oraz przy współistniejącej cukrzycy, chorobie płuc lub leczeniu glikokortykosteroidami ryzyko ciężkich zakażeń przy sumowaniu immunosupresji jest większe. |
Źródła
- Genovese MC, Cohen S, Moreland L, Lium D, Robbins S, Newmark R, et al. Combination therapy with etanercept and anakinra in the treatment of patients with rheumatoid arthritis who have been treated unsuccessfully with methotrexate. Arthritis Rheum. 2004;50(5):1412-9. doi: 10.1002/art.20221. PMID: 15146410.
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ Inhibitory kinaz janusowych (np. barycytynib, upadacytynib, filgotynib) klasaNie należy łączyć leku blokującego interleukinę z inhibitorem kinaz janusowych, a w razie zmiany leczenia trzeba zakończyć jeden lek przed rozpoczęciem drugiego.Nie przyjmuj leku blokującego interleukinę razem z lekiem z grupy inhibitorów kinaz janusowych, chyba że lekarz prowadzący wyraźnie to zalecił, i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach biologicznych, które dostajesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj leku blokującego interleukinę razem z lekiem z grupy inhibitorów kinaz janusowych, chyba że lekarz prowadzący wyraźnie to zalecił, i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach biologicznych, które dostajesz.
Leki biologiczne blokujące interleukiny, na przykład ustekinumab, sekukinumab czy tocilizumab, oraz tabletki z grupy inhibitorów kinaz janusowych, na przykład barycytynib czy upadacytynib, osłabiają odporność. Przyjmowane razem osłabiają ją jeszcze bardziej, przez co łatwiej o ciężkie zakażenia, w tym półpasiec i gruźlicę. Zwykle lekarz wybiera tylko jeden z tych leków, a przy zmianie leczenia odstawia poprzedni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel trwający dłużej niż kilka dni, nocne poty, chudnięcie
- bolesna wysypka z pęcherzykami na jednej stronie ciała
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- silny ból brzucha z gorączką
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć leku blokującego interleukinę z inhibitorem kinaz janusowych, a w razie zmiany leczenia trzeba zakończyć jeden lek przed rozpoczęciem drugiego. Charakterystyki produktów leczniczych barycytynibu, upadacytynibu, filgotynibu, ritlecytynibu i deukrawacytynibu nie zalecają stosowania ich z biologicznymi lekami modyfikującymi przebieg choroby ani z silnymi lekami immunosupresyjnymi. Przy przejściu z leku biologicznego na inhibitor kinaz janusowych zwykle rozpoczyna się nowy lek w terminie przypadającej kolejnej dawki leku biologicznego, uwzględniając długi okres półtrwania przeciwciał takich jak ustekinumab, ryzankizumab czy tyldrakizumab. Jeżeli lekarz prowadzący świadomie zdecyduje o krótkotrwałym skojarzeniu, na przykład w ciężkim stanie zapalnym leczonym w szpitalu, konieczna jest ścisła kontrola zakażeń i morfologii krwi. Przed rozpoczęciem leczenia którymkolwiek lekiem należy wykluczyć gruźlicę utajoną i aktywne zakażenia oraz uzupełnić szczepienia, zwłaszcza przeciw półpaścowi szczepionką inaktywowaną.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym reaktywacji gruźlicy, półpaśca i zakażeń wirusowych[1]. Może nasilać neutropenię i limfopenię, a w przypadku inhibitorów interleukiny 6 także sumować wzrost stężenia lipidów i ryzyko perforacji przewodu pokarmowego. Długoterminowe skutki dotyczące nowotworów i incydentów zakrzepowo-zatorowych przy takim skojarzeniu nie są poznane. Skuteczność i bezpieczeństwo tego połączenia nie zostały ustalone w żadnym wskazaniu[1].
Mechanizm
Inhibitory interleukin blokują pojedyncze cytokiny lub ich receptory, a inhibitory kinaz janusowych hamują wewnątrzkomórkowe przekazywanie sygnału wielu cytokin, w tym tych samych szlaków interleukinowych. Oba mechanizmy osłabiają odpowiedź odpornościową, więc ich połączenie sumuje immunosupresję bez wzajemnego wpływu na stężenia leków. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, a brak części par w bazach interakcji wynika z braku danych dla nowszych substancji, a nie z innej farmakologii. Deukrawacytynib jako selektywny inhibitor TYK2 działa węziej niż pozostałe leki grupy B, ale nie ma danych, które pozwalałyby uznać jego połączenie z lekiem biologicznym za bezpieczne. Inhibitory interleukiny 6 (tocilizumab, sarilumab, siltuksymab) mogą dodatkowo przywracać aktywność enzymów wątrobowych obniżoną przez stan zapalny, co teoretycznie może nieco zmieniać ekspozycję na upadacytynib, jednak nie ma to znaczenia wobec głównego ryzyka addycji działania immunosupresyjnego.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażenia, w tym półpaśca i gruźlicy
- lipidogram
- aktywność aminotransferaz
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- objawy perforacji przewodu pokarmowego przy inhibitorach interleukiny 6
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana leku biologicznego na inhibitor kinaz janusowychkolejność włączenia · inhibitory interleukin | inne zalecenie | Przy zamianie terapii nie stosuje się obu leków równolegle, a inhibitor kinaz janusowych włącza się zwykle w terminie kolejnej planowanej dawki leku biologicznego. Należy uwzględnić, że przeciwciała o długim okresie półtrwania działają jeszcze przez wiele tygodni po ostatniej dawce. |
| Pojedyncza dawka lub krótkotrwałe leczenie w szpitaluczas leczenia · inhibitory interleukin | inne zalecenie | W ciężkich stanach zapalnych leczonych szpitalnie, na przykład w zaostrzeniu łuszczycy krostkowej uogólnionej lub w ciężkim zakażeniu z nadmierną odpowiedzią zapalną, lekarz może świadomie zastosować krótkotrwałe skojarzenie. Decyzja należy do specjalisty i wymaga ścisłej kontroli zakażeń i morfologii krwi. |
Źródła
- Hassan F, Jeries H, Daood R, Naffaa ME. Beyond Monotherapy: Exploring the Efficacy and Safety of Dual Biologic Strategies in Rheumatic Diseases. Biologics. 2025;19:665-680. doi: 10.2147/BTT.S565137. PMID: 41234514.
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ Szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi (np. szczepionka przeciw ospie prawdziwej, szczepionka przeciw półpaścowi) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora interleukin i szczepionki przeciw półpaścowi lub ospie prawdziwej szczepienie jest możliwe, ale odpowiedź może być słabsza, dlatego najlepiej zaplanować je przed rozpoczęciem leczenia biologicznego.Jeśli przyjmujesz lek biologiczny hamujący interleukiny, przed każdym szczepieniem przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej powiedz o tym lekarzowi, bo rodzaj szczepionki i termin szczepienia trzeba dopasować do twojego leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek biologiczny hamujący interleukiny, przed każdym szczepieniem przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej powiedz o tym lekarzowi, bo rodzaj szczepionki i termin szczepienia trzeba dopasować do twojego leczenia.
Leki biologiczne hamujące interleukiny, takie jak ustekinumab, sekukinumab, guselkumab czy tocilizumab, osłabiają układ odpornościowy. Przez to szczepionka przeciw półpaścowi lub ospie prawdziwej może chronić cię słabiej niż zwykle. Szczepionka przeciw ospie wietrznej zawiera żywego, osłabionego wirusa i w trakcie takiego leczenia może wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej wtedy przyjmować. Najlepiej zaszczepić się jeszcze przed rozpoczęciem leczenia biologicznego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka lub silne osłabienie w kolejnych tygodniach po szczepieniu
- duszność lub kaszel po szczepieniu
- bolesna wysypka w pasie po jednej stronie ciała (objaw półpaśca)
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora interleukin i szczepionki przeciw półpaścowi lub ospie prawdziwej szczepienie jest możliwe, ale odpowiedź może być słabsza, dlatego najlepiej zaplanować je przed rozpoczęciem leczenia biologicznego. Przed włączeniem leku z tej grupy należy zebrać wywiad dotyczący przebytej ospy wietrznej i szczepień, a u osób seronegatywnych rozważyć szczepienie przeciw ospie wietrznej z odpowiednim wyprzedzeniem. Żywej szczepionki przeciw ospie wietrznej nie należy podawać w trakcie leczenia ani w okresie wypłukania leku po ostatniej dawce określonym w ChPL konkretnej substancji. U osób w wieku, w którym zaleca się szczepienie przeciw półpaścowi, preferowana jest szczepionka rekombinowana, którą można podać również w trakcie terapii. U pacjentów po przeszczepieniu leczonych bazyliksymabem obowiązują zasady szczepień biorców narządów ustalane przez ośrodek transplantacyjny.
Skutek kliniczny
Przy szczepionkach nieżywych (przeciw półpaścowi i ospie prawdziwej) główną konsekwencją jest możliwa słabsza i krótsza ochrona poszczepienna. Przy żywej szczepionce przeciw ospie wietrznej istnieje ryzyko rozsianego zakażenia wirusem szczepionkowym z wysypką pęcherzykową, gorączką, zapaleniem płuc lub wątroby. Leczenie biologiczne zwiększa też samo w sobie ryzyko zakażeń, w tym reaktywacji półpaśca, co przemawia za szczepieniem, ale we właściwym czasie i właściwą szczepionką.
Mechanizm
Inhibitory interleukin hamują cytokiny potrzebne do aktywacji i różnicowania limfocytów T i B oraz do odpowiedzi zapalnej (interleukinę 1, 6, 12/23, 17, 36 i receptor interleukiny 2). Osłabia to wytwarzanie przeciwciał i odpowiedź komórkową po szczepieniu, przez co szczepionka może chronić słabiej. W przypadku szczepionek żywych to samo osłabienie odporności pozwala wirusowi szczepionkowemu na niekontrolowane namnażanie. Siła efektu zależy od leku – najsilniej działają leki stosowane w transplantologii i w leczeniu ciężkich chorób zapalnych (bazyliksymab, inhibitory interleukiny 6, anakinra, kanakinumab), słabiej selektywne inhibitory osi interleukiny 23 i 17, jednak dla żadnego z nich nie potwierdzono bezpieczeństwa szczepionek żywych.
Monitorować
- wywiad dotyczący przebytej ospy wietrznej i szczepień przed włączeniem leczenia biologicznego
- status serologiczny przeciw wirusowi ospy wietrznej i półpaśca u osób bez udokumentowanej odporności
- objawy zakażenia po ewentualnym podaniu żywej szczepionki (wysypka pęcherzykowa, gorączka, duszność)
- objawy półpaśca w trakcie leczenia biologicznego
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka żywa, atenuowana (szczepionka przeciw ospie wietrznej)postać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi | ryzyko rośnie | Szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorami interleukin ani w okresie wypłukania leku określonym w ChPL, ze względu na ryzyko rozsianego zakażenia wirusem szczepionkowym. |
| Szczepienie zakończone przed pierwszą dawką leku z grupy bkolejność włączenia · pacjent | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane przed rozpoczęciem terapii biologicznej, w przypadku szczepionki żywej z co najmniej czterotygodniowym wyprzedzeniem, zapewnia pełną odpowiedź immunologiczną i nie niesie ryzyka interakcji. |
| Okres wypłukania leku po ostatniej dawce określony w ChPLodstep · inhibitory interleukin | ryzyko maleje | Po zakończeniu leczenia inhibitorem interleukin szczepionkę żywą można rozważyć dopiero po okresie wypłukania wskazanym w ChPL danej substancji, który dla przeciwciał monoklonalnych o długim okresie półtrwania wynosi wiele tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i inhibitora interleukiny należy unikać nakładania się okresów działania obu leków, a jeśli połączenie jest konieczne, trzeba ściśle kontrolować morfologię krwi i objawy zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów puryn i lek biologiczny hamujący interleukiny, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu, regularnie rób badania krwi i zgłaszaj się szybko do lekarza przy każdym objawie zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów puryn i lek biologiczny hamujący interleukiny, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu, regularnie rób badania krwi i zgłaszaj się szybko do lekarza przy każdym objawie zakażenia.
Leki takie jak kladrybina, merkaptopuryna czy fludarabina oraz leki biologiczne takie jak ustekinumab, tocilizumab czy sekukinumab osłabiają układ odpornościowy, każdy w inny sposób. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą osłabić odporność bardziej niż każdy z nich osobno. Zwiększa to ryzyko poważnych zakażeń, także takich, które u zdrowych osób zdarzają się rzadko. Niektóre z tych leków mogą też ukrywać gorączkę, więc zakażenie bywa mniej widoczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze, nawet niewielkie
- uporczywy kaszel, duszność lub nocne poty
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- ból przy oddawaniu moczu lub biegunka trwająca dłużej niż dzień
- nietypowe siniaki, krwawienia lub duże zmęczenie
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i inhibitora interleukiny należy unikać nakładania się okresów działania obu leków, a jeśli połączenie jest konieczne, trzeba ściśle kontrolować morfologię krwi i objawy zakażeń. Przed włączeniem drugiego leku należy ocenić liczbę limfocytów i neutrofili oraz uwzględnić długi okres półtrwania przeciwciał i przedłużoną limfopenię po kladrybinie i fludarabinie. Rozpoczęcie leczenia kladrybiną w tabletkach u chorego otrzymującego leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazane. Przed terapią należy wykonać badania przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz zakażeń HBV, HCV i HIV, a także uzupełnić szczepienia, pamiętając o przeciwwskazaniu szczepionek żywych. Pojedyncze dawki tocilizumabu lub siltuksymabu podawane w leczeniu zespołu uwalniania cytokin po limfodeplecji fludarabiną są uznanym postępowaniem i nie wymagają rezygnacji z leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym gruźlicy, reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, półpaśca i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Może też nasilać cytopenie i potencjalnie zwiększać ryzyko nowotworów związanych z immunosupresją. Hamowanie interleukiny 6 może dodatkowo osłabiać gorączkę i wzrost białka C-reaktywnego, co maskuje objawy zakażenia i opóźnia rozpoznanie.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. Analogi puryn działają cytotoksycznie na dzielące się komórki, zwłaszcza na limfocyty i komórki szpiku. Wywołują limfopenię, często głęboką i długotrwałą, oraz mielosupresję. Inhibitory interleukin blokują szlaki cytokinowe kluczowe dla odporności przeciwbakteryjnej, przeciwgrzybiczej i przeciwwirusowej. Sumowanie obu efektów nasila immunosupresję. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ przeciwciała monoklonalne i anakinra są eliminowane przez katabolizm białek, a analogi puryn nie są metabolizowane w sposób istotnie zależny od enzymów cytochromu P450. Normalizacja aktywności CYP po zahamowaniu interleukiny 6 przez tocilizumab, sarilumab, siltuksymab lub satralizumab nie ma znaczenia klinicznego dla analogów puryn.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed włączeniem drugiego leku i regularnie w trakcie leczenia
- bezwzględna liczba limfocytów, szczególnie po kladrybinie i fludarabinie
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych, z uwzględnieniem możliwego braku gorączki i prawidłowego CRP przy inhibitorach interleukiny 6
- przesiewowo gruźlica oraz HBV, HCV i HIV przed rozpoczęciem terapii
- aminotransferazy przy tiopurynach oraz tocilizumabie i sarilumabie
- objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Kiedy ocena się zmienia
| Kladrybina w tabletkach (stwardnienie rozsiane)postać · analogi puryn | ryzyko rośnie | Rozpoczęcie leczenia kladrybiną w tabletkach u chorego z obniżoną odpornością, w tym otrzymującego leczenie immunosupresyjne, jest przeciwwskazane w ChPL. Przed włączeniem kladrybiny trzeba zakończyć terapię inhibitorem interleukiny i odczekać okres wymywania odpowiedni do jego okresu półtrwania. |
| Inhibitor interleukiny włączany po kladrybinie lub fludarabiniekolejność włączenia · analogi puryn | inne zalecenie | Po kladrybinie i fludarabinie limfopenia utrzymuje się długo, dlatego przed włączeniem inhibitora interleukiny należy potwierdzić odbudowę liczby limfocytów i wykluczyć aktywne zakażenie. |
| Pojedyncze dawki tocilizumabu lub siltuksymabu w zespole uwalniania cytokinczas leczenia · inhibitory interleukin | ryzyko maleje | Krótkotrwałe podanie inhibitora interleukiny 6 w leczeniu zespołu uwalniania cytokin po limfodeplecji fludarabiną jest standardem postępowania. Korzyść przeważa nad ryzykiem, a monitorowanie zakażeń prowadzi ośrodek leczący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaPrzy stosowaniu inhibitora interleukin nie należy podawać żywej doustnej szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia ani niemowlęciu narażonemu na lek w życiu płodowym bez indywidualnej oceny lekarza.Jeśli ty lub twoje dziecko przyjmujecie lek hamujący interleukinę albo przyjmowałaś go w ciąży, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem dziecka przeciw rotawirusom.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli ty lub twoje dziecko przyjmujecie lek hamujący interleukinę albo przyjmowałaś go w ciąży, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem dziecka przeciw rotawirusom.
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy, które podaje się dziecku do buzi. Leki hamujące interleukiny, na przykład ustekinumab, tocilizumab, sekukinumab czy anakinra, osłabiają odporność. U dziecka, które przyjmuje taki lek albo było na niego narażone w brzuchu mamy, wirus ze szczepionki może wywołać silniejszą biegunkę, a szczepienie może gorzej chronić. Jeśli taki lek przyjmujesz ty, a szczepione jest twoje dziecko, szczepienie jest bezpieczne, ale dokładnie myj ręce po zmianie pieluchy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częsta, wodnista biegunka u dziecka po szczepieniu
- powtarzające się wymioty
- gorączka
- mniej mokrych pieluch, suche usta, płacz bez łez lub senność dziecka
- biegunka u domownika przyjmującego lek hamujący interleukinę po szczepieniu dziecka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu inhibitora interleukin nie należy podawać żywej doustnej szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia ani niemowlęciu narażonemu na lek w życiu płodowym bez indywidualnej oceny lekarza. Jeśli to możliwe, szczepienie należy zakończyć przed rozpoczęciem leczenia, z zachowaniem odstępu podanego w ChPL danego leku. U niemowląt matek leczonych w III trymestrze ciąży decyzję o szczepieniu podejmuje pediatra w porozumieniu z lekarzem prowadzącym matkę. Należy przy tym uwzględnić konkretny lek, termin ostatniej dawki i wąskie okno wiekowe szczepienia. Dla części leków, na przykład ustekinumabu, obserwacje są uspokajające, ale dla większości leków grupy, takich jak sekukinumab, iksekizumab czy satralizumab, dane są bardzo ograniczone. Szczepienie dziecka, którego domownik jest leczony inhibitorem interleukin, nie jest przeciwwskazane. Domownik powinien jednak starannie myć ręce po zmianie pieluchy przez kilka tygodni po szczepieniu dziecka.
Skutek kliniczny
U osoby z obniżoną odpornością żywy szczep szczepionkowy może wywołać przedłużone lub cięższe zakażenie przewodu pokarmowego z biegunką i odwodnieniem. Może też dłużej wydalać wirus. Odpowiedź ochronna na szczepienie może być słabsza. W praktyce problem dotyczy głównie niemowląt narażonych na lek w życiu płodowym, ponieważ szczepienie przeciw rotawirusom wykonuje się tylko we wczesnym niemowlęctwie. Bezpośrednie leczenie niemowlęcia inhibitorem interleukin, na przykład anakinrą lub bazyliksymabem, zdarza się rzadko.
Mechanizm
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, atenuowane wirusy podawane doustnie, które namnażają się w przewodzie pokarmowym. Inhibitory interleukin hamują szlaki cytokinowe potrzebne do kontroli zakażeń wirusowych i do wytworzenia odpowiedzi poszczepiennej. Dotyczy to blokady IL-1, IL-6, IL-2, IL-17, IL-23, IL-12/23 i IL-36. Mechanizm jest wspólny dla całej grupy A i dla szczepionki, a różnice między lekami dotyczą głównie siły immunosupresji, a nie kierunku interakcji. Przeciwciała monoklonalne klasy IgG przechodzą przez łożysko, zwłaszcza w III trymestrze, dlatego niemowlę może mieć istotne stężenie leku jeszcze przez kilka miesięcy po urodzeniu.
Monitorować
- wywiad o stosowaniu inhibitora interleukin u matki w ciąży, zwłaszcza w III trymestrze, przed kwalifikacją niemowlęcia do szczepienia
- termin ostatniej dawki leku względem planowanego szczepienia
- biegunka, wymioty, gorączka i objawy odwodnienia u zaszczepionego niemowlęcia
- higiena rąk domowników leczonych inhibitorami interleukin po kontakcie z pieluchami zaszczepionego dziecka
Kiedy ocena się zmienia
| Ekspozycja na lek w III trymestrze ciążyodstep · pacjent | inne zalecenie | U niemowlęcia matki leczonej przeciwciałem monoklonalnym w III trymestrze ciąży lek może być obecny we krwi dziecka w okresie szczepienia przeciw rotawirusom. O podaniu szczepionki decyduje pediatra indywidualnie, z uwzględnieniem konkretnego leku i terminu ostatniej dawki. |
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczeniakolejność włączenia · inhibitory interleukin | ryzyko maleje | Zakończenie szczepienia przed pierwszą dawką leku, z odstępem zgodnym z ChPL, eliminuje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym w trakcie immunosupresji. |
| Lek przyjmuje domownik, a nie szczepione dzieckodroga podania · pacjent | ryzyko maleje | Leczenie domownika inhibitorem interleukin nie jest powodem do odroczenia szczepienia dziecka. Wystarczy staranna higiena rąk po kontakcie z pieluchami w okresie wydalania wirusa szczepionkowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora interleukin i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować je tylko po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza prowadzącego oraz przy ścisłym monitorowaniu w kierunku zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny razem z siponimodem lub etrasymodem, upewnij się, że wszyscy twoi lekarze wiedzą o obu lekach, i od razu zgłoś się do lekarza przy gorączce lub innych objawach infekcji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny razem z siponimodem lub etrasymodem, upewnij się, że wszyscy twoi lekarze wiedzą o obu lekach, i od razu zgłoś się do lekarza przy gorączce lub innych objawach infekcji.
Leki hamujące interleukiny, na przykład ustekinumab, sekukinumab czy tocilizumab, oraz leki takie jak siponimod czy etrasymod osłabiają układ odpornościowy, każdy w inny sposób. Przyjmowane razem mogą osłabić odporność bardziej niż każdy z nich osobno. Przez to łatwiej o infekcje, a niektóre z nich mogą być poważne, na przykład półpasiec lub zapalenie opon mózgowych. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że jest naprawdę potrzebne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel lub duszność
- bolesna wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza po jednej stronie ciała
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie
- nowe osłabienie, zaburzenia widzenia, mowy lub równowagi
- pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia, które nie mijają
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora interleukin i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować je tylko po ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza prowadzącego oraz przy ścisłym monitorowaniu w kierunku zakażeń. Charakterystyki produktów leczniczych siponimodu i etrasymodu zalecają ostrożność przy łączeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi lub immunomodulującymi, ponieważ takie skojarzenia nie były badane. Przy zamianie jednego leku na drugi trzeba uwzględnić okres półtrwania i czas utrzymywania się działania poprzedniego leku, zwłaszcza długo działających przeciwciał monoklonalnych. Przed rozpoczęciem leczenia warto ocenić odporność na ospę wietrzną, wykluczyć gruźlicę oraz uzupełnić szczepienia, pamiętając, że szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia. W razie ciężkiego zakażenia lekarz powinien rozważyć wstrzymanie jednego lub obu leków.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko zakażeń, w tym ciężkich i oportunistycznych, takich jak półpasiec, zakażenia herpeswirusowe, kryptokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Zakażenie może mieć cięższy przebieg i słabiej odpowiadać na leczenie. Ten sam wpływ dotyczy okresu przestawiania pacjenta z jednego leku na drugi, gdy działanie poprzedniego leku jeszcze się utrzymuje.
Mechanizm
Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych i obniżają ich liczbę we krwi obwodowej, a inhibitory interleukin blokują szlaki cytokinowe potrzebne do obrony przed zakażeniami. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich leków obu grup. Inhibitory receptora interleukiny 6 lub samej interleukiny 6 mogą dodatkowo przywracać aktywność enzymów wątrobowych obniżoną przez stan zapalny, co teoretycznie może zmieniać ekspozycję na siponimod. Jest to jednak efekt drugorzędny wobec sumowania immunosupresji.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
- objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, zmiany skórne o charakterze półpaśca
- objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- aktywność aminotransferaz, szczególnie przy inhibitorach interleukiny 6
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana jednego leku na drugi przed ustąpieniem działania poprzedniegokolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Działanie przeciwciał monoklonalnych przeciw interleukinom utrzymuje się długo po ostatniej dawce, a liczba limfocytów po odstawieniu modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu wraca do normy stopniowo. Przy zmianie terapii należy uwzględnić okres półtrwania i mechanizm działania poprzedniego leku, aby uniknąć niezamierzonego nakładania się immunosupresji. |
| Inhibitor interleukiny 6 dołączony u pacjenta stabilnie leczonego siponimodemkolejność włączenia · inhibitory interleukin | inne zalecenie | Tocilizumab, sarilumab, siltuksymab i satralizumab mogą przywracać aktywność enzymów wątrobowych obniżoną przez przewlekły stan zapalny, co teoretycznie może zmniejszać ekspozycję na siponimod. Po włączeniu lub odstawieniu takiego leku warto obserwować skuteczność leczenia stwardnienia rozsianego oraz kontrolować aminotransferazy. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych, a także przy współistniejącej cukrzycy, chorobach płuc lub jednoczesnym stosowaniu glikokortykosteroidów ryzyko ciężkich zakażeń przy sumowanej immunosupresji jest większe i wymaga częstszej kontroli klinicznej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ Przeciwciała anty-CD20 (np. rytuksymab) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora interleukin i rytuksymabu należy unikać poza sytuacjami uzasadnionymi przez specjalistę, a jeśli jest konieczne, także przy zamianie jednego leku na drugi, wymaga ścisłej kontroli w kierunku zakażeń.Jeśli dostajesz rytuksymab i lek blokujący interleukiny, także jeden po drugim, nie zmieniaj leczenia sam, regularnie rób zlecone badania krwi i przy każdym objawie infekcji szybko skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz rytuksymab i lek blokujący interleukiny, także jeden po drugim, nie zmieniaj leczenia sam, regularnie rób zlecone badania krwi i przy każdym objawie infekcji szybko skontaktuj się z lekarzem.
Rytuksymab i leki blokujące interleukiny, na przykład tocilizumab, sarilumab, ustekinumab czy sekukinumab, osłabiają układ odpornościowy, a stosowane razem robią to jeszcze mocniej. Rytuksymab działa przez wiele miesięcy po ostatnim wlewie, więc ryzyko dotyczy też sytuacji, gdy jeden lek zastępuje drugi. Przez to łatwiej o poważne zakażenia, a przy tocilizumabie, sarilumabie czy satralizumabie infekcja może przebiegać bez gorączki. Twój lekarz może takie leczenie świadomie zaplanować, ale wtedy potrzebne są regularne badania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- złe samopoczucie, osłabienie lub poty nawet bez gorączki
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami, na przykład półpasiec
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania inhibitora interleukin i rytuksymabu należy unikać poza sytuacjami uzasadnionymi przez specjalistę, a jeśli jest konieczne, także przy zamianie jednego leku na drugi, wymaga ścisłej kontroli w kierunku zakażeń. Charakterystyki produktów leczniczych tych leków nie zalecają łączenia ich z innymi lekami biologicznymi o działaniu immunosupresyjnym, bo bezpieczeństwo takiego połączenia nie zostało ustalone. Przy przejściu z rytuksymabu na tocilizumab, sarilumab lub satralizumab, co zdarza się w reumatoidalnym zapaleniu stawów i w chorobach ze spektrum zapalenia nerwów wzrokowych i rdzenia, trzeba uwzględnić utrzymującą się deplecję limfocytów B i przed włączeniem nowego leku ocenić stężenie immunoglobulin oraz morfologię. Przed leczeniem należy wykluczyć gruźlicę i zakażenie HBV oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia. Bazyliksymab i rytuksymab bywają łączone celowo w protokołach transplantacyjnych, co odbywa się wyłącznie w ośrodku specjalistycznym z profilaktyką zakażeń.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym bakteryjnych zapaleń płuc, zakażeń grzybiczych, reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B, półpaśca i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Przy inhibitorach IL-6 zakażenie może przebiegać skąpoobjawowo, bez gorączki i bez wzrostu CRP, co opóźnia rozpoznanie. Możliwe jest nasilenie neutropenii i hipogammaglobulinemii oraz osłabienie odpowiedzi na szczepienia.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Rytuksymab niszczy limfocyty B, a skutek utrzymuje się przez wiele miesięcy po ostatnim wlewie i może prowadzić do hipogammaglobulinemii. Inhibitory interleukin blokują szlaki cytokinowe (IL-1, IL-2, IL-6, IL-12/23, IL-17, IL-23, IL-36), które odpowiadają za obronę przed bakteriami, grzybami i wirusami. Działania immunosupresyjne obu leków sumują się. Interakcji farmakokinetycznej nie ma, bo przeciwciała monoklonalne i anakinra nie są metabolizowane przez cytochrom P450 i nie konkurują o drogi eliminacji. Inhibitory receptora IL-6 (tocilizumab, sarilumab, satralizumab) oraz siltuksymab dodatkowo hamują odpowiedź ostrej fazy, przez co tłumią gorączkę i wzrost CRP, a tocilizumab i sarilumab często wywołują neutropenię. To wyjaśnia wyższy poziom ryzyka przypisywany tym parom, ale nie zmienia mechanizmu, dlatego nie są one wyjątkiem.
Monitorować
- objawy zakażenia przy każdej wizycie, także bez gorączki
- stężenie immunoglobulin, zwłaszcza IgG, przed leczeniem i okresowo w jego trakcie
- morfologia z rozmazem, szczególnie liczba neutrofilów przy tocilizumabie i sarilumabie
- HBsAg i przeciwciała anty-HBc przed leczeniem, a u nosicieli markery replikacji HBV
- badanie w kierunku utajonej gruźlicy przed leczeniem
- nowe objawy neurologiczne mogące sugerować postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Kiedy ocena się zmienia
| Inhibitor interleukin włączany po wcześniejszym leczeniu rytuksymabemkolejność włączenia · przeciwciała anty-CD20 | inne zalecenie | Deplecja limfocytów B i hipogammaglobulinemia po rytuksymabie utrzymują się przez wiele miesięcy, więc ryzyko addycji dotyczy także zamiany leków. Przed włączeniem inhibitora interleukin należy ocenić immunoglobuliny i morfologię oraz ustalić odstęp od ostatniego wlewu. |
| Pojedyncze podanie lub krótki kurs (np. bazyliksymab w indukcji po przeszczepieniu, spesolimab w zaostrzeniu łuszczycy kczas leczenia · inhibitory interleukin | ryzyko maleje | Krótkotrwała ekspozycja na inhibitor interleukin ogranicza czas nakładania się immunosupresji, choć deplecja limfocytów B po rytuksymabie nadal trwa. Takie połączenia stosuje się w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką zakażeń. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych, zwłaszcza z chorobami płuc, cukrzycą lub przyjmujących glikokortykosteroidy, ryzyko ciężkich zakażeń przy łączonej immunosupresji jest większe i wymaga częstszej kontroli. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks, deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza i inhibitora interleukin należy ocenić morfologię z rozmazem przed włączeniem drugiego leku i ściśle kontrolować liczbę neutrofili oraz objawy zakażenia przez cały okres leczenia.Jeśli przyjmujesz lek usuwający nadmiar żelaza razem z lekiem hamującym interleukiny, regularnie rób morfologię krwi zleconą przez lekarza i od razu zgłoś się do lekarza przy gorączce, bólu gardła lub innych objawach zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek usuwający nadmiar żelaza razem z lekiem hamującym interleukiny, regularnie rób morfologię krwi zleconą przez lekarza i od razu zgłoś się do lekarza przy gorączce, bólu gardła lub innych objawach zakażenia.
Leki usuwające nadmiar żelaza, zwłaszcza deferypron, mogą rzadko mocno obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki hamujące interleukiny, na przykład tocilizumab, sarilumab czy anakinra, także osłabiają odporność, a niektóre z nich obniżają liczbę białych krwinek. Razem mogą zwiększać ryzyko poważnego zakażenia, a tocilizumab i sarilumab mogą ukrywać gorączkę. Deferoksamina nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne, duże osłabienie
- kaszel, duszność, pieczenie przy oddawaniu moczu
- złe samopoczucie bez gorączki przy leczeniu tocilizumabem lub sarilumabem
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza i inhibitora interleukin należy ocenić morfologię z rozmazem przed włączeniem drugiego leku i ściśle kontrolować liczbę neutrofili oraz objawy zakażenia przez cały okres leczenia. Połączenia deferypronu z inhibitorami interleukiny 6 (tocilizumab, sarilumab, satralizumab, siltuksymab) lub interleukiny 1 (anakinra, kanakinumab) najlepiej unikać i rozważyć zmianę chelatora na deferoksaminę lub deferazyroks. Jeśli połączenia z deferypronem nie da się uniknąć, morfologię kontroluje się zgodnie z ChPL deferypronu, a przy spadku neutrofili przerywa się deferypron i nie wznawia go po agranulocytozie. Każda gorączka, ból gardła lub objawy grypopodobne wymagają pilnej morfologii, nawet gdy CRP jest prawidłowe. Przy deferazyroksie i inhibitorach interleukiny 17 lub 23 wystarcza zwykle rutynowa kontrola morfologii i edukacja pacjenta o objawach zakażenia.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z zakażeniem, które może przebiegać skąpoobjawowo i szybko prowadzić do posocznicy. Przy inhibitorach interleukiny 6 brak gorączki i prawidłowe CRP nie wykluczają zakażenia. Deferypron i tocilizumab mogą też podnosić aktywność aminotransferaz, co utrudnia ocenę przyczyny uszkodzenia wątroby.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i wynika z sumowania się działań niepożądanych na układ odpornościowy. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a deferazyroks rzadziej powoduje cytopenie. Inhibitory interleukin osłabiają odpowiedź na zakażenie, a część z nich, zwłaszcza inhibitory interleukiny 6 (tocilizumab, sarilumab, satralizumab, siltuksymab) i interleukiny 1 (anakinra, kanakinumab), sama obniża liczbę neutrofili. Inhibitory interleukiny 6 dodatkowo hamują gorączkę i wzrost CRP, przez co maskują wczesne objawy zakażenia u pacjenta z neutropenią. Nie stwierdza się istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ przeciwciała monoklonalne są eliminowane przez katabolizm białek, a nie przez enzymy wątrobowe lub transportery. Interakcja nie jest jednolita dla całej klasy. Najsilniej dotyczy deferypronu, słabiej deferazyroksu, a nie dotyczy deferoksaminy. W grupie inhibitorów interleukin ryzyko jest największe dla leków hamujących interleukinę 6 i 1, a mniejsze dla inhibitorów interleukiny 17 i 23 (sekukinumab, iksekizumab, brodalumab, bimekizumab, ustekinumab, guselkumab, ryzankizumab, tyldrakizumab, mirikizumab) oraz dla spesolimabu i bazyliksymabu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej, objawy grypopodobne
- płytki krwi, zwłaszcza przy siltuksymabie i tocilizumabie
- aktywność aminotransferaz przy deferypronie lub deferazyroksie z tocilizumabem albo sarilumabem
- czynność nerek przy deferazyroksie
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie inhibitora interleukiny 6 lub 1 u pacjenta leczonego deferypronemkolejność włączenia · inhibitory interleukin | inne zalecenie | Przed pierwszą dawką inhibitora interleukiny 6 lub 1 u pacjenta na deferypronie należy sprawdzić aktualną liczbę neutrofili, a przy neutropenii nie rozpoczynać leczenia biologicznego i rozważyć zmianę chelatora na deferoksaminę lub deferazyroks. |
| Okres po odstawieniu inhibitora interleukinodstep · inhibitory interleukin | inne zalecenie | Przeciwciała monoklonalne hamujące interleukiny działają jeszcze przez wiele tygodni po ostatniej dawce, dlatego zwiększona czujność wobec neutropenii i zakażeń przy deferypronie powinna trwać także po ich odstawieniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ TakrolimusPołączenie jest dopuszczalne po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza prowadzącego, najlepiej w porozumieniu dermatologa z transplantologiem.Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniami i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawią się objawy infekcji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniami i od razu skontaktuj się z lekarzem, jeśli pojawią się objawy infekcji.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, więc przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko infekcji i sprawić, że będą one cięższe. Leki nie wpływają na siebie nawzajem w organizmie, więc dawki zwykle nie trzeba zmieniać. Lekarz może zlecić badania przed rozpoczęciem leczenia, np. w kierunku gruźlicy. Nie szczep się żywymi szczepionkami bez rozmowy z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- zaczerwienione, ciepłe lub bolesne zmiany na skórze
- nocne poty i chudnięcie bez przyczyny
- nowe lub zmieniające się zmiany na skórze
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza prowadzącego, najlepiej w porozumieniu dermatologa z transplantologiem. Przed włączeniem tyldrakizumabu należy wykluczyć czynne zakażenie, w tym gruźlicę, i uzupełnić szczepienia, zwłaszcza żywymi szczepionkami, zanim rozpocznie się leczenie skojarzone. W trakcie terapii należy kontrolować objawy zakażeń i w razie ciężkiej infekcji rozważyć wstrzymanie tyldrakizumabu do jej ustąpienia. Dawkowania takrolimusu nie trzeba zmieniać z powodu tego połączenia, stężenie takrolimusu monitoruje się rutynowo.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest addycyjna immunosupresja ze zwiększoną podatnością na zakażenia, w tym oportunistyczne, oraz cięższym ich przebiegiem. Bezpieczeństwa i skuteczności tyldrakizumabu w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi nie oceniano[1]. Tyldrakizumabu nie stosuje się przy klinicznie istotnym, czynnym zakażeniu, np. czynnej gruźlicy[1]. Nie należy podawać żywych szczepionek w trakcie leczenia tyldrakizumabem[1], a takrolimus dodatkowo osłabia odpowiedź poszczepienną.
Mechanizm
Oba leki hamują odpowiedź immunologiczną różnymi drogami, więc ich działanie immunosupresyjne się sumuje. Takrolimus hamuje kalcyneurynę i aktywację limfocytów T, a tyldrakizumab blokuje interleukinę 23 i oś Th17. Interakcji farmakokinetycznej się nie przewiduje, ponieważ tyldrakizumab jest usuwany w ogólnych procesach katabolizmu białek, bez udziału izoenzymów CYP450, i nie wpływa bezpośrednio ani pośrednio na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez CYP450[1]. Takrolimus jest metabolizowany przez CYP3A4, ale tyldrakizumab nie zmienia aktywności tego szlaku[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażeń (gorączka, kaszel, zmiany skórne, objawy z dróg moczowych)
- badanie w kierunku gruźlicy przed włączeniem tyldrakizumabu i w razie objawów
- morfologia krwi z rozmazem
- rutynowe stężenie takrolimusu we krwi i czynność nerek
- kontrola dermatologiczna skóry pod kątem zmian nowotworowych
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórę (maść)droga podania · takrolimus | ryzyko maleje | Takrolimus stosowany miejscowo na skórę daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc istotne sumowanie immunosupresji z tyldrakizumabem jest mało prawdopodobne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ CyklosporynaSkojarzenie stosuje się tylko z decyzji lekarza prowadzącego, najlepiej krótko i przy ścisłej obserwacji w kierunku zakażeń.Stosuj oba leki tylko za wiedzą lekarza i od razu zgłoś mu gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki tylko za wiedzą lekarza i od razu zgłoś mu gorączkę lub inne objawy zakażenia.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, więc razem mogą bardziej zwiększać ryzyko zakażeń. Nie zmieniają nawzajem swojego stężenia we krwi. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zdecyduje o nim lekarz. Przed każdym szczepieniem powiedz, że przyjmujesz te leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaczerwienienie, ból lub ropa na skórze
- nocne poty i chudnięcie bez przyczyny
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Skojarzenie stosuje się tylko z decyzji lekarza prowadzącego, najlepiej krótko i przy ścisłej obserwacji w kierunku zakażeń. Tyldrakizumabu nie podaje się przy klinicznie istotnym czynnym zakażeniu, np. czynnej gruźlicy.[1] W trakcie leczenia tyldrakizumabem nie podaje się żywych szczepionek.[1] Przed włączeniem leczenia należy wykluczyć gruźlicę i inne czynne zakażenia, a pacjenta pouczyć o pilnym zgłaszaniu gorączki i innych objawów infekcji.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększone ryzyko zakażeń, w tym ciężkich i oportunistycznych, oraz reaktywacji utajonej gruźlicy. Bezpieczeństwa i skuteczności tyldrakizumabu w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi nie oceniano.[1]
Mechanizm
Oba leki hamują odpowiedź immunologiczną, więc ich działanie immunosupresyjne się sumuje. Cyklosporyna jest inhibitorem kalcyneuryny, a tyldrakizumab jest przeciwciałem monoklonalnym. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ tyldrakizumab jest usuwany w ogólnych procesach katabolizmu białka bez udziału izoenzymów CYP450 i nie jest eliminowany przez nerki ani wątrobę.[1] Tyldrakizumab nie wpływa też na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez CYP450 ani bezpośrednio, ani pośrednio.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażeń (gorączka, kaszel, objawy z dróg moczowych, zmiany skórne)
- wykluczenie czynnej i utajonej gruźlicy przed leczeniem
- status szczepień – unikanie żywych szczepionek
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Niekorzystna interakcjaTyldrakizumab+ SyrolimusPołączenie stosuj tylko po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym immunosupresję i pod ścisłą kontrolą objawów zakażenia.Powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz oba leki, i szybko zgłoś się do lekarza przy gorączce lub innych objawach infekcji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz oba leki, i szybko zgłoś się do lekarza przy gorączce lub innych objawach infekcji.
Oba leki osłabiają odporność, więc przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko infekcji. Nie wpływają na siebie nawzajem w organizmie i nie zmieniają swojego stężenia we krwi. Lekarz powinien wiedzieć o obu lekach i regularnie sprawdzać, czy nie rozwija się u ciebie zakażenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność
- ból przy oddawaniu moczu
- nowe zaczerwienienie, ból lub ropień na skórze
- nocne poty i chudnięcie bez przyczyny
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym immunosupresję i pod ścisłą kontrolą objawów zakażenia. Przed rozpoczęciem tyldrakizumabu wyklucz czynne zakażenie, w tym czynną gruźlicę, bo w takiej sytuacji lek jest przeciwwskazany[1]. W trakcie leczenia tyldrakizumabem nie podaje się żywych szczepionek[1]. Dawki syrolimusa z powodu tego połączenia nie trzeba zmieniać, a stężenie syrolimusa kontroluj według dotychczasowego schematu.
Skutek kliniczny
Łączna immunosupresja może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym oportunistycznych, reaktywacji gruźlicy i ciężkiego przebiegu infekcji. Bezpieczeństwa i skuteczności tyldrakizumabu w skojarzeniu z innymi lekami immunosupresyjnymi nie oceniano[1]. Stężenie syrolimusa we krwi nie powinno się zmienić z powodu tyldrakizumabu.
Mechanizm
Syrolimus hamuje kinazę mTOR i proliferację limfocytów, a tyldrakizumab blokuje interleukinę 23 i oś Th17. Oba leki osłabiają odporność, więc ich działanie immunosupresyjne się sumuje. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo tyldrakizumab jest rozkładany w ogólnych procesach katabolizmu białek bez udziału cytochromu P450 i nie zmienia farmakokinetyki leków metabolizowanych w tym układzie[1]. Syrolimus jest metabolizowany przez CYP3A4 i transportowany przez glikoproteinę P[2], ale tyldrakizumab nie wpływa na te szlaki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia (gorączka, kaszel, dreszcze, zmiany skórne)
- badanie w kierunku gruźlicy przed rozpoczęciem tyldrakizumabu
- morfologia krwi z rozmazem
- stężenie syrolimusa we krwi według dotychczasowego schematu
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Interakcja o niejasnym znaczeniu1
Interakcja o niejasnym znaczeniuTyldrakizumab+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, asenapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin i inhibitora interleukiny zwykle nie trzeba zmieniać dawek, ale po rozpoczęciu i po zakończeniu leczenia biologicznego warto obserwować skuteczność i tolerancję neuroleptyku.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i zaczynasz lub kończysz leczenie biologiczne hamujące interleukiny, powiedz o tym psychiatrze i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i zaczynasz lub kończysz leczenie biologiczne hamujące interleukiny, powiedz o tym psychiatrze i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.
Leki biologiczne hamujące interleukiny zmniejszają stan zapalny w organizmie, a to może zmienić tempo, w jakim wątroba rozkłada niektóre leki przeciwpsychotyczne. Najważniejsze jest to przy klozapinie łączonej z lekami takimi jak tocilizumab czy sarilumab, bo jej poziom we krwi może spaść albo wzrosnąć, a oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek. Przy olanzapinie, kwetiapinie czy asenapinie oraz przy lekach takich jak ustekinumab, sekukinumab czy guselkumab ryzyko jest małe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót niepokoju, omamów lub urojeń
- nadmierna senność lub nadmierne ślinienie się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- drgawki lub kołatanie serca
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin i inhibitora interleukiny zwykle nie trzeba zmieniać dawek, ale po rozpoczęciu i po zakończeniu leczenia biologicznego warto obserwować skuteczność i tolerancję neuroleptyku. Przy połączeniu klozapiny z tocilizumabem, sarilumabem, satralizumabem lub siltuksymabem oznacz stężenie klozapiny przed włączeniem leku biologicznego i ponownie w ciągu kilku tygodni po włączeniu, a dawkę klozapiny koryguj według stężenia i stanu psychicznego. Przy tym połączeniu wykonuj morfologię z rozmazem częściej niż wynika to z samego schematu monitorowania klozapiny i oceniaj każdy spadek neutrofili w kontekście obu leków. Po odstawieniu leku blokującego IL-6 albo w czasie ostrego zakażenia sprawdź stężenie klozapiny ponownie, bo może ono wzrosnąć. Przy olanzapinie, kwetiapinie i asenapinie w połączeniu z lekami blokującymi IL-6 lub IL-1 wystarczy kliniczna obserwacja skuteczności neuroleptyku. Przy lekach hamujących IL-17, IL-23, IL-12/23, IL-36 i receptor IL-2 nie ma potrzeby szczególnego postępowania.
Skutek kliniczny
U większości par oczekiwany skutek jest niewielki lub teoretyczny. Przy klozapinie, a w mniejszym stopniu przy olanzapinie, włączenie leku blokującego IL-6 może obniżyć stężenie neuroleptyku i spowodować nawrót objawów psychotycznych. Odstawienie leku biologicznego lub nawrót stanu zapalnego i zakażenie działają odwrotnie i mogą podnieść stężenie klozapiny, z ryzykiem sedacji, ślinotoku, drgawek i zaburzeń rytmu. Połączenie klozapiny z tocilizumabem lub sarilumabem zwiększa też ryzyko neutropenii i ciężkich zakażeń.
Mechanizm
W przewlekłym stanie zapalnym cytokiny prozapalne, przede wszystkim IL-6, a słabiej IL-1, hamują ekspresję enzymów CYP w wątrobie, głównie CYP1A2, CYP3A4 i CYP2C19. Leki biologiczne wygaszające stan zapalny przywracają aktywność tych enzymów, przez co stężenie neuroleptyków metabolizowanych przez CYP1A2 (klozapina, olanzapina, asenapina, loksapina) i CYP3A4 (kwetiapina) może się obniżyć. Efekt jest najsilniejszy przy lekach blokujących IL-6 (tocilizumab, sarilumab, satralizumab, siltuksymab), słabszy przy blokerach IL-1 (anakinra, kanakinumab), a przy lekach hamujących IL-17, IL-23, IL-12/23, IL-36 i receptor IL-2 nie ma potwierdzonego znaczenia klinicznego. Interakcja nie jest więc wspólna dla wszystkich leków obu grup. Przy klozapinie dochodzi składowa farmakodynamiczna: leki blokujące IL-6 mogą obniżać liczbę neutrofili i sumować się z ryzykiem neutropenii i agranulocytozy po klozapinie, a wszystkie leki z grupy B zwiększają podatność na zakażenia, które same mogą podnosić stężenie klozapiny.
Monitorować
- stężenie klozapiny przed włączeniem i kilka tygodni po włączeniu leku blokującego IL-6 oraz po jego odstawieniu
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili przy klozapinie z tocilizumabem lub sarilumabem
- nasilenie objawów psychotycznych po rozpoczęciu leczenia biologicznego
- objawy toksyczności klozapiny (senność, ślinotok, drgawki, tachykardia) po odstawieniu leku biologicznego lub w czasie zakażenia
- objawy zakażenia, w tym gorączka i ból gardła
Kiedy ocena się zmienia
| Proszek do inhalacji (loksapina podawana jednorazowo)postać · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny | ryzyko maleje | Loksapina wziewna jest podawana jednorazowo w ostrym pobudzeniu, więc zmiana aktywności enzymów wywołana lekiem biologicznym nie ma praktycznego znaczenia. |
| Lek blokujący IL-6 włączany lub odstawiany u pacjenta na stałej dawce klozapinykolejność włączenia · inhibitory interleukin | inne zalecenie | Włączenie leku blokującego IL-6 może obniżyć stężenie klozapiny, a jego odstawienie może je podnieść. Oznacz stężenie klozapiny przed zmianą i w ciągu kilku tygodni po niej i koryguj dawkę według wyniku i stanu klinicznego. |
| Pierwsze miesiące leczenia klozapinączas leczenia · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny | ryzyko rośnie | W pierwszych miesiącach leczenia klozapiną ryzyko neutropenii i agranulocytozy jest największe, dlatego dołączenie leku blokującego IL-6 w tym okresie wymaga szczególnie ścisłej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilumetri 100 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ilumetri-100411378/
Alkohol
Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.