Interakcje / Alogliptyna / Alogliptyna a alkohol
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie ma potrzeby rezygnowania z alogliptyny, ale pacjenta należy poinformować o zasadach spożywania alkoholu w cukrzycy.
Pij alkohol tylko w niewielkich ilościach i zawsze do posiłku, a jeśli bierzesz też inne leki na cukrzycę, sprawdzaj cukier po piciu i następnego ranka.
Interakcja o niejasnym znaczeniuAlogliptynaa alkoholNie ma potrzeby rezygnowania z alogliptyny, ale pacjenta należy poinformować o zasadach spożywania alkoholu w cukrzycy.Pij alkohol tylko w niewielkich ilościach i zawsze do posiłku, a jeśli bierzesz też inne leki na cukrzycę, sprawdzaj cukier po piciu i następnego ranka.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol tylko w niewielkich ilościach i zawsze do posiłku, a jeśli bierzesz też inne leki na cukrzycę, sprawdzaj cukier po piciu i następnego ranka.
Niewielka ilość alkoholu zwykle nie przeszkadza w leczeniu alogliptyną. Alkohol może jednak obniżyć poziom cukru we krwi, czasem dopiero po kilku godzinach, zwłaszcza gdy pijesz bez jedzenia albo przyjmujesz też inne leki na cukrzycę. Picie dużych ilości alkoholu zwiększa też ryzyko zapalenia trzustki, które rzadko może wystąpić podczas stosowania tego leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca, silny głód
- zawroty głowy, splątanie lub senność, które łatwo pomylić z upiciem
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- nudności i wymioty, które nie mijają
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby rezygnowania z alogliptyny, ale pacjenta należy poinformować o zasadach spożywania alkoholu w cukrzycy. Alkohol powinien być spożywany w umiarkowanych ilościach i zawsze z posiłkiem zawierającym węglowodany. U pacjentów przyjmujących jednocześnie pochodną sulfonylomocznika lub insulinę warto zalecić częstszą kontrolę glikemii po wypiciu alkoholu, także przed snem i następnego ranka. U osób nadużywających alkoholu lub z zapaleniem trzustki w wywiadzie należy rozważyć ostrożność w stosowaniu inhibitora DPP-4 i zalecić ograniczenie alkoholu.
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu podczas leczenia samą alogliptyną zwykle nie powoduje istotnych klinicznie skutków. Możliwe są wahania glikemii, w tym opóźniona hipoglikemia po piciu alkoholu bez posiłku, zwłaszcza gdy w schemacie leczenia jest pochodna sulfonylomocznika lub insulina. Przy dużych dawkach alkoholu lub jego przewlekłym nadużywaniu teoretycznie wzrasta ryzyko ostrego zapalenia trzustki. Objawy hipoglikemii mogą być mylone z upojeniem alkoholowym, co opóźnia rozpoznanie.
Mechanizm
Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej alogliptyny z alkoholem, a możliwe skutki wynikają z nakładania się działań obu substancji. ChPL alogliptyny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i tylko w nieznacznym stopniu metabolizowana przez izoenzymy cytochromu P450, dlatego nie przewiduje się wpływu etanolu na jej stężenie[1]. Etanol hamuje glukoneogenezę wątrobową, co może sprzyjać hipoglikemii, szczególnie przy piciu na czczo i w ciągu kilku godzin po spożyciu. Sama alogliptyna działa zależnie od glukozy i rzadko wywołuje hipoglikemię, ale ryzyko rośnie, gdy jest stosowana razem z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną. Dodatkowo inhibitory DPP-4 wiązano z ostrym zapaleniem trzustki, a nadużywanie alkoholu jest jednym z głównych czynników ryzyka tej choroby, co teoretycznie może sumować ryzyko.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia po spożyciu alkoholu, przed snem i następnego ranka
- objawy hipoglikemii
- objawy ostrego zapalenia trzustki – silny ból brzucha promieniujący do pleców, nudności, wymioty
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu, upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże jednorazowe dawki etanolu zwiększają ryzyko ciężkiej, opóźnionej hipoglikemii, szczególnie przy skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną, oraz ryzyko ostrego zapalenia trzustki – należy zalecić unikanie takiego picia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu jest istotnym czynnikiem ryzyka ostrego zapalenia trzustki i chorób wątroby – u takich pacjentów należy rozważyć ostrożność w stosowaniu inhibitora DPP-4, ograniczenie alkoholu i obserwację w kierunku objawów zapalenia trzustki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
Inne interakcje tych leków 45
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ AlogliptynaPrzy ogólnym leczeniu betametazonem chorego na cukrzycę przyjmującego alogliptynę należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby czasowo nasilić leczenie przeciwcukrzycowe.W trakcie leczenia betametazonem w tabletkach lub zastrzyku mierz cukier częściej niż zwykle i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyższe niż zazwyczaj.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
W trakcie leczenia betametazonem w tabletkach lub zastrzyku mierz cukier częściej niż zwykle i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyższe niż zazwyczaj.
Betametazon przyjmowany w tabletkach lub zastrzyku może podnosić poziom cukru we krwi i osłabiać działanie alogliptyny. Cukrzyca może się wtedy przejściowo rozregulować. Po zakończeniu leczenia betametazonem cukier zwykle wraca do wcześniejszych wartości. Betametazon w kremie stosowany krótko na małe miejsca na skórze zwykle nie wpływa na cukier.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzmożone pragnienie
- częste oddawanie moczu
- suchość w ustach
- zmęczenie i senność
- wyniki pomiaru cukru wyraźnie wyższe niż zwykle
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy ogólnym leczeniu betametazonem chorego na cukrzycę przyjmującego alogliptynę należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby czasowo nasilić leczenie przeciwcukrzycowe. Betametazonu we wstrzyknięciach nie należy stosować u chorych na cukrzycę[1], a jeśli lekarz uzna takie leczenie za konieczne, wymaga ono ścisłej kontroli glikemii. Po zakończeniu kuracji kortykosteroidem trzeba wrócić do wcześniejszego schematu leczenia cukrzycy. Przy stosowaniu betametazonu na skórę wystarczy unikać długotrwałego smarowania dużych powierzchni i opatrunków okluzyjnych.
Skutek kliniczny
Podczas ogólnego leczenia betametazonem może dojść do pogorszenia wyrównania cukrzycy i hiperglikemii, zwykle najwyraźniejszej po południu i wieczorem. Po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki kortykosteroidu glikemia spada, co przy wcześniejszym nasileniu leczenia przeciwcukrzycowego może prowadzić do hipoglikemii, szczególnie gdy pacjent przyjmuje też pochodną sulfonylomocznika lub insulinę.
Mechanizm
Betametazon podany ogólnie (doustnie lub we wstrzyknięciu) zwiększa wytwarzanie glukozy w wątrobie i nasila insulinooporność tkanek obwodowych. Przez to osłabia działanie obniżające glikemię alogliptyny. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i w nieznacznym stopniu metabolizowana przez izoenzymy CYP, dlatego interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana[2]. Betametazon stosowany miejscowo na skórę wchłania się do krwi w niewielkim stopniu, więc przy krótkim leczeniu małych powierzchni wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia na czczo i po posiłkach (szczególnie po południu) w trakcie ogólnego leczenia betametazonem
- objawy hiperglikemii (wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu)
- objawy hipoglikemii po odstawieniu kortykosteroidu, jeśli wcześniej nasilono leczenie przeciwcukrzycowe
- HbA1c przy leczeniu kortykosteroidem trwającym dłużej niż kilka tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Betametazon stosowany miejscowo krótko i na niewielkie powierzchnie skóry wchłania się w stopniu zbyt małym, by istotnie wpłynąć na glikemię. Ryzyko rośnie przy długotrwałym smarowaniu dużych powierzchni, uszkodzonej skóry lub stosowaniu opatrunków okluzyjnych. |
| Wstrzyknięciedroga podania · betametazon | ryzyko rośnie | Betametazonu we wstrzyknięciach nie należy stosować u chorych na cukrzycę. Jeśli lekarz uzna leczenie za niezbędne, konieczna jest ścisła kontrola glikemii i gotowość do czasowego nasilenia leczenia przeciwcukrzycowego. |
| Kilka tygodni leczenia ogólnegoczas leczenia · betametazon | inne zalecenie | Przy dłuższym ogólnym leczeniu betametazonem często potrzebna jest modyfikacja leczenia przeciwcukrzycowego. Po stopniowym odstawianiu kortykosteroidu należy obserwować chorego pod kątem hipoglikemii, jeśli wcześniej nasilono leczenie cukrzycy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celestone 4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celestone-100013420/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ AlogliptynaNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi leczonemu alogliptyną, bo cukrzyca wyklucza ich stosowanie.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Leki na przeziębienie i katar z fenylefryną w tabletkach, kapsułkach lub proszkach nie są przeznaczone dla osób z cukrzycą. Mogą podnosić cukier we krwi i ciśnienie oraz obciążać serce. Alogliptyna, którą przyjmujesz, służy do leczenia cukrzycy, więc takich leków na przeziębienie nie powinieneś łączyć z nią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- silny ból głowy
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- wysokie ciśnienie w pomiarze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi leczonemu alogliptyną, bo cukrzyca wyklucza ich stosowanie.[1][2] Przy objawach przeziębienia lub nieżytu nosa zaproponuj leczenie bez sympatykomimetyków doustnych, na przykład płukanie nosa roztworem soli, a przy potrzebie obkurczenia błony śluzowej krótkotrwały lek donosowy z zachowaniem ostrożności. Sprawdź, czy pacjent nie przyjmuje już fenylefryny w złożonych preparatach przeciwgrypowych i przeciwprzeziębieniowych.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii oraz wzrost ciśnienia tętniczego i obciążenia układu sercowo-naczyniowego u chorego na cukrzycę.
Mechanizm
Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę, a alogliptyna jest lekiem przeciwcukrzycowym, więc jej przyjmowanie wskazuje na chorobę wykluczającą fenylefrynę.[1][2] Fenylefryna jako amina sympatykomimetyczna pobudza receptory alfa-adrenergiczne, co może podnosić glikemię i przeciwdziałać hipoglikemizującemu działaniu alogliptyny. Fenylefryna obkurcza też naczynia i podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę z częstymi chorobami sercowo-naczyniowymi zwiększa ryzyko powikłań. Nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa, zaburzenia rytmu serca i zaburzenia krążenia mózgowego również wykluczają fenylefrynę.[1] Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i w nieznacznym stopniu metabolizowana przez izoenzymy CYP.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- częstość i rytm serca
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowo lub do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy doustnych postaci fenylefryny. Przy podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, ale u chorego na cukrzycę stosuj je krótko i z ostrożnością. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ AlogliptynaNigdy nie wstrzymuj adrenaliny w stanie zagrożenia życia z powodu leczenia alogliptyną.W razie ciężkiej reakcji alergicznej od razu użyj adrenaliny, a po ustąpieniu objawów zmierz cukier i jeśli długo pozostaje wysoki, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W razie ciężkiej reakcji alergicznej od razu użyj adrenaliny, a po ustąpieniu objawów zmierz cukier i jeśli długo pozostaje wysoki, powiedz o tym lekarzowi.
Adrenalina może na krótko podnieść poziom cukru we krwi i osłabić działanie leku na cukrzycę. Po jednym wstrzyknięciu w ciężkiej reakcji alergicznej ten efekt zwykle szybko mija. Nigdy nie rezygnuj z adrenaliny w nagłej sytuacji z powodu leczenia cukrzycy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoki wynik pomiaru cukru utrzymujący się po podaniu adrenaliny
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęk twarzy, warg lub języka albo duszność po rozpoczęciu leczenia alogliptyną
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nigdy nie wstrzymuj adrenaliny w stanie zagrożenia życia z powodu leczenia alogliptyną. U chorego z cukrzycą oznaczaj glikemię po podaniu adrenaliny i w razie utrzymującej się hiperglikemii zwiększ intensywność leczenia przeciwcukrzycowego[1]. Ponieważ alogliptynę stosuje się w stałej dawce, przy długotrwałym podawaniu adrenaliny rozważ czasowe dołączenie insuliny zamiast zwiększania dawki alogliptyny. Jeśli adrenalinę podano z powodu anafilaksji lub obrzęku naczynioruchowego wywołanych przez alogliptynę, odstaw ją na stałe – ciężka reakcja nadwrażliwości po inhibitorze DPP-4 w wywiadzie wyklucza dalsze stosowanie leków z tej grupy[2].
Skutek kliniczny
Po podaniu adrenaliny glikemia u chorego z cukrzycą leczonego alogliptyną może przejściowo wzrosnąć, a kontrola cukrzycy pogorszyć się. Po pojedynczym wstrzyknięciu w anafilaksji efekt jest krótkotrwały i zwykle nie wymaga zmiany leczenia przeciwcukrzycowego. Przy dłuższym podawaniu, na przykład we wlewie ciągłym, hiperglikemia może być wyraźna i może być potrzebne zwiększenie dawek leków hipoglikemizujących lub czasowe włączenie insuliny[1].
Mechanizm
Adrenalina hamuje wydzielanie insuliny, więc osłabia działanie leków obniżających glikemię[1]. Adrenalina pobudza też receptory adrenergiczne w wątrobie i nasila glikogenolizę oraz glukoneogenezę. Alogliptyna działa przez zwiększanie zależnego od glukozy wydzielania insuliny, dlatego hamujący wpływ adrenaliny na komórki beta wprost przeciwdziała jej mechanizmowi. Interakcji farmakokinetycznej się nie przewiduje, bo alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i w nieznacznym stopniu metabolizowana przez izoenzymy CYP[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia po podaniu adrenaliny, częściej przy wlewie ciągłym
- ciśnienie tętnicze i rytm serca w trakcie podawania adrenaliny
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncze wstrzyknięcie domięśniowe w anafilaksjiczas leczenia · adrenalina | ryzyko maleje | Po jednorazowym podaniu adrenaliny we wstrzykiwaczu wzrost glikemii jest przejściowy i zwykle wystarcza kontrola cukru po ustąpieniu objawów, bez zmiany leczenia przeciwcukrzycowego. |
| Wlew dożylny ciągłydroga podania · adrenalina | inne zalecenie | Przy ciągłym wlewie adrenaliny hiperglikemia może być istotna i utrzymująca się, dlatego potrzebne jest częste oznaczanie glikemii i zwykle czasowe leczenie insuliną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
Niekorzystna interakcjaChlortalidon+ AlogliptynaPołączenie można stosować, ale po włączeniu chlortalidonu trzeba kontrolować glikemię i w razie jej pogorszenia zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe.Częściej mierz cukier w pierwszych tygodniach po rozpoczęciu chlortalidonu i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki będą wyższe niż zwykle.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Częściej mierz cukier w pierwszych tygodniach po rozpoczęciu chlortalidonu i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki będą wyższe niż zwykle.
Chlortalidon to lek moczopędny na nadciśnienie, który może nieco podnosić poziom cukru we krwi. Przez to alogliptyna może słabiej obniżać cukier. Leki można przyjmować razem, ale lekarz powinien wiedzieć, że stosujesz oba i sprawdzać twoje wyniki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- osłabienie mięśni lub kurcze
- kołatanie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu chlortalidonu trzeba kontrolować glikemię i w razie jej pogorszenia zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe. Może być konieczne dostosowanie dawek doustnych leków przeciwcukrzycowych ze względu na ryzyko zmniejszenia działania hipoglikemizującego[1]. Warto oznaczyć potas w surowicy i korygować hipokaliemię, bo to ona pośredniczy w osłabieniu wydzielania insuliny[1]. Należy też kontrolować czynność nerek, bo chlortalidonu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min[2], a dawkowanie alogliptyny zależy od czynności nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii i wzrost HbA1c po włączeniu chlortalidonu lub zwiększeniu jego dawki u pacjenta leczonego alogliptyną. Ryzyko hipoglikemii nie rośnie.
Mechanizm
Chlortalidon może osłabiać działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych, ponieważ wywołuje hipokaliemię, a ta zmniejsza uwalnianie insuliny przez trzustkę[1]. Alogliptyna obniża glikemię przez zwiększenie zależnego od glukozy wydzielania insuliny, więc ograniczenie wydzielania insuliny przez diuretyk bezpośrednio przeciwdziała jej mechanizmowi. Interakcji farmakokinetycznej się nie przewiduje, bo alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i w nieznacznym stopniu metabolizowana przez CYP450[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo i samokontrola glikemii w pierwszych tygodniach po włączeniu chlortalidonu
- HbA1c po około 3 miesiącach
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- kreatynina i eGFR
Kiedy ocena się zmienia
| Chlortalidon dołączany do ustabilizowanego leczenia alogliptynąkolejność włączenia · chlortalidon | inne zalecenie | Gdy chlortalidon dołącza się do wcześniej ustabilizowanej terapii alogliptyną, w pierwszych tygodniach należy kontrolować glikemię i potas, bo wtedy najczęściej ujawnia się pogorszenie kontroli cukrzycy. |
| eGFR ≤ 30pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min chlortalidonu nie stosuje się, a dawkę alogliptyny trzeba dostosować do czynności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Uldiulan 12,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/uldiulan-100438041/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hygroton 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hygroton-100030044/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ AlogliptynaPołączenie można stosować, ale wymaga ono częstszej kontroli glikemii przez cały czas leczenia deksametazonem i po jego odstawieniu.Mierz cukier częściej niż zwykle, także po obiedzie, i jeśli wyniki są wyższe niż zwykle, skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj sam żadnego z leków.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej niż zwykle, także po obiedzie, i jeśli wyniki są wyższe niż zwykle, skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj sam żadnego z leków.
Deksametazon podnosi poziom cukru we krwi i przez to słabiej działa alogliptyna, którą bierzesz na cukrzycę. Cukier rośnie zwykle po południu i wieczorem, kilka godzin po porannej dawce sterydu. Po zakończeniu leczenia deksametazonem cukier znów spada.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzmożone pragnienie i suchość w ustach
- częste oddawanie moczu, także w nocy
- senność, osłabienie, niewyraźne widzenie
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód po zakończeniu leczenia sterydem (objawy niskiego cukru)
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale wymaga ono częstszej kontroli glikemii przez cały czas leczenia deksametazonem i po jego odstawieniu. Kortykosteroidy osłabiają działanie leków hipoglikemizujących[1]. U chorych na cukrzycę przyjmujących alogliptynę zaleca się pomiary glikemii przed posiłkami i 1–2 godziny po obiedzie przez pierwsze dni steroidoterapii. Jeśli glikemia rośnie, sama alogliptyna zwykle nie wystarcza i trzeba czasowo zintensyfikować leczenie, najczęściej insuliną, o czym decyduje lekarz. Zmiana alogliptyny na inną gliptynę nie usuwa interakcji. Przy zmniejszaniu dawki lub odstawianiu deksametazonu należy odpowiednio zmniejszyć dodane leczenie przeciwcukrzycowe, aby uniknąć hipoglikemii.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem jest pogorszenie kontroli glikemii, zwłaszcza wzrost glikemii poposiłkowej w drugiej połowie dnia po porannej dawce deksametazonu. Przy dużych dawkach lub dłuższym leczeniu może dojść do znacznej hiperglikemii, a u osób ze źle kontrolowaną cukrzycą do stanu hiperglikemiczno-hipermolalnego. Po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu deksametazonu glikemia spada, co przy wcześniej zintensyfikowanym leczeniu przeciwcukrzycowym (insulina, pochodne sulfonylomocznika) grozi hipoglikemią.
Mechanizm
Deksametazon osłabia działanie alogliptyny, bo podnosi stężenie glukozy we krwi. Kortykosteroidy działają antagonistycznie wobec leków hipoglikemizujących, w tym insuliny[1]. Glikokortykosteroidy zwiększają glukoneogenezę wątrobową i insulinooporność tkanek obwodowych oraz hamują wydzielanie insuliny. Alogliptyna działa przez nasilenie zależnego od glukozy wydzielania insuliny i ma ograniczoną siłę hipoglikemizującą, więc nie równoważy hiperglikemii posteroidowej. Interakcji farmakokinetycznej się nie przewiduje, bo alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i w nieznacznym stopniu metabolizowana przez izoenzymy CYP[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa (szczególnie po południu)
- HbA1c przy leczeniu trwającym kilka tygodni lub dłużej
- objawy hiperglikemii (wzmożone pragnienie, wielomocz)
- objawy hipoglikemii po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu deksametazonu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę, do oka, do ucha, wziewna)droga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Deksametazon stosowany miejscowo działa ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu i zwykle nie wpływa istotnie na glikemię. Ostrożność zachowuje się przy dużych powierzchniach skóry, opatrunkach okluzyjnych i długotrwałym stosowaniu. |
| Pojedyncza dawka lub leczenie kilkudnioweczas leczenia · deksametazon | ryzyko maleje | Krótkotrwałe podanie deksametazonu powoduje przejściowy wzrost glikemii, który zwykle nie wymaga zmiany leczenia przewlekłego, ale kontrola glikemii w tych dniach jest wskazana. |
| Zmniejszanie dawki lub odstawienie deksametazonukolejność włączenia · deksametazon | inne zalecenie | Po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu deksametazonu glikemia spada. Leczenie przeciwcukrzycowe zintensyfikowane na czas steroidoterapii, zwłaszcza insulinę lub pochodne sulfonylomocznika, trzeba stopniowo zmniejszać, aby uniknąć hipoglikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
Niekorzystna interakcjaFludrokortyzon+ AlogliptynaKontroluj glikemię po włączeniu fludrokortyzonu, po zmianie jego dawki i po jego odstawieniu.Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz i przez pierwsze tygodnie częściej mierz cukier, a przy wyższych wynikach powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz i przez pierwsze tygodnie częściej mierz cukier, a przy wyższych wynikach powiedz o tym lekarzowi.
Fludrokortyzon może podnosić poziom cukru we krwi i przez to osłabiać działanie alogliptyny. Zwykle ten wpływ jest niewielki, ale u niektórych osób cukier może się pogorszyć. Najczęściej widać to po rozpoczęciu leczenia fludrokortyzonem albo po zwiększeniu jego dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
- nasilone pragnienie
- częste oddawanie moczu
- suchość w ustach
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kontroluj glikemię po włączeniu fludrokortyzonu, po zmianie jego dawki i po jego odstawieniu. Przy utrwalonym wzroście glikemii lekarz powinien zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe, np. dołączyć lub zwiększyć dawkę innego leku przeciwcukrzycowego, bo dawki alogliptyny nie dobiera się według glikemii. Fludrokortyzon osłabia działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii i wzrost stężenia glukozy we krwi po włączeniu fludrokortyzonu albo zwiększeniu jego dawki. Po odstawieniu fludrokortyzonu glikemia może się obniżyć, co ma znaczenie głównie u pacjentów przyjmujących jednocześnie pochodne sulfonylomocznika lub insulinę.
Mechanizm
Fludrokortyzon poza silnym działaniem mineralokortykosteroidowym ma też działanie glikokortykosteroidowe. Nasila glukoneogenezę w wątrobie i zmniejsza wrażliwość tkanek na insulinę, przez co podnosi stężenie glukozy we krwi i przeciwdziała obniżającemu glikemię działaniu alogliptyny. Fludrokortyzon osłabia działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych i insuliny.[1] Interakcji farmakokinetycznej się nie przewiduje, bo alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem, w nieznacznym stopniu metabolizowana przez CYP450 i nie hamuje ani nie indukuje tych enzymów.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia na czczo i po posiłkach
- HbA1c po około 3 miesiącach skojarzonego leczenia
- objawy hiperglikemii
Kiedy ocena się zmienia
| Fludrokortyzon włączony lub dawka zwiększona u pacjenta ustabilizowanego na alogliptyniekolejność włączenia · fludrokortyzon | inne zalecenie | Po włączeniu fludrokortyzonu lub zwiększeniu jego dawki kontroluj glikemię częściej przez kilka tygodni i w razie potrzeby zmodyfikuj leczenie przeciwcukrzycowe. |
| Odstawienie fludrokortyzonukolejność włączenia · fludrokortyzon | inne zalecenie | Po odstawieniu fludrokortyzonu glikemia może się obniżyć. Przy jednoczesnym stosowaniu pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny oceń ryzyko hipoglikemii i rozważ redukcję ich dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cortineff 100 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cortineff-100015978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludrocortisone Adamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fludrocortisone-adamed-100430460/
Niekorzystna interakcjaHydrochlorotiazyd+ AlogliptynaPołączenie można stosować, ale po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu hydrochlorotiazydu należy kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe.Mierz częściej cukier przez pierwsze tygodnie wspólnego stosowania i pokaż wyniki lekarzowi, jeśli są wyższe niż zwykle.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Mierz częściej cukier przez pierwsze tygodnie wspólnego stosowania i pokaż wyniki lekarzowi, jeśli są wyższe niż zwykle.
Lek moczopędny hydrochlorotiazyd może podnosić poziom cukru we krwi. Przez to lek na cukrzycę alogliptyna może działać słabiej niż zwykle. Zmiana zwykle pojawia się stopniowo, w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia. Oba leki można przyjmować razem, ale trzeba pilnować cukru.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- osłabienie, kurcze mięśni lub kołatanie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu hydrochlorotiazydu należy kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe.[1] Warto też kontrolować stężenie potasu, bo hipokaliemia nasila hiperglikemię.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii (wyższa glikemia na czczo i HbA1c) po włączeniu hydrochlorotiazydu lub zwiększeniu jego dawki. Po odstawieniu tiazydu glikemia może się obniżyć, co ma znaczenie, jeśli wcześniej nasilono leczenie przeciwcukrzycowe.
Mechanizm
Hydrochlorotiazyd podnosi glikemię i zwiększa zapotrzebowanie na leki przeciwcukrzycowe, przez co osłabia efekt alogliptyny.[1] Do pogorszenia tolerancji glukozy przyczynia się m.in. hipokaliemia wywołana przez tiazyd, bo upośledza ona wydzielanie insuliny. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i w nieznacznym stopniu metabolizowana przez CYP.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo i samokontrola glikemii
- HbA1c
- stężenie potasu w surowicy
- czynność nerek (eGFR)
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min hydrochlorotiazyd jest przeciwwskazany, niezależnie od alogliptyny. |
| Odstawienie hydrochlorotiazydukolejność włączenia · hydrochlorotiazyd | inne zalecenie | Po odstawieniu hydrochlorotiazydu zapotrzebowanie na leki przeciwcukrzycowe może się zmniejszyć. Jeśli wcześniej nasilono leczenie cukrzycy, należy skontrolować glikemię i ocenić ryzyko hipoglikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydrochlorothiazidum Polpharma 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydrochlorothiazidum-polpharma-100029727/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
Niekorzystna interakcjaKaptopryl+ AlogliptynaPołączenie można stosować, ale przez pierwsze tygodnie należy częściej kontrolować glikemię, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek.Przez pierwsze tygodnie częściej mierz cukier, a jeśli pojawi się obrzęk twarzy, języka lub gardła albo trudność w oddychaniu, natychmiast wezwij pomoc.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przez pierwsze tygodnie częściej mierz cukier, a jeśli pojawi się obrzęk twarzy, języka lub gardła albo trudność w oddychaniu, natychmiast wezwij pomoc.
Kaptopryl obniża ciśnienie, a alogliptyna obniża cukier we krwi. Gdy przyjmujesz je razem, cukier może spaść bardziej niż zwykle, szczególnie w pierwszych tygodniach i przy chorych nerkach. Rzadko oba leki mogą sprzyjać nagłemu obrzękowi twarzy, warg, języka lub gardła.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca, nagły głód
- zawroty głowy, osłabienie, splątanie
- obrzęk warg, języka, twarzy lub gardła
- chrypka, trudność w połykaniu lub oddychaniu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale przez pierwsze tygodnie należy częściej kontrolować glikemię, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek.[1] Pacjenta trzeba poinformować o objawach hipoglikemii i obrzęku naczynioruchowego. Przy obrzęku twarzy, języka lub gardła oba leki należy odstawić i pilnie wezwać pomoc. U pacjenta z obrzękiem naczynioruchowym po inhibitorze ACE w wywiadzie kaptopryl jest przeciwwskazany.[1] Alogliptyna jest przeciwwskazana po ciężkiej reakcji nadwrażliwości na inhibitor DPP-4, w tym po obrzęku naczynioruchowym.[2]
Skutek kliniczny
Możliwa hipoglikemia, najczęściej w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego i u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.[1] Rzadziej może wystąpić obrzęk naczynioruchowy twarzy, języka lub krtani, który może zagrażać życiu.
Mechanizm
Inhibitory ACE stosowane razem z insuliną lub doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi mogą nasilać obniżanie stężenia glukozy we krwi i zwiększać ryzyko hipoglikemii.[1] Drugim możliwym mechanizmem jest sumowanie się wpływu na kininy. Inhibitor ACE hamuje rozkład bradykininy, a inhibitory DPP-4 ograniczają rozkład substancji P, co może sprzyjać obrzękowi naczynioruchowemu. Łączenie inhibitorów ACE z wildagliptyną zwiększa ryzyko obrzęku naczynioruchowego.[1] Dla alogliptyny ten efekt nie jest potwierdzony, ale wynika z mechanizmu wspólnego dla grupy. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje. Alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem, w nieznacznym stopniu podlega metabolizmowi przez CYP450 i nie jest substratem ani inhibitorem nerkowych transporterów OAT1, OAT3 i OCT2.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia (samokontrola) w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego
- czynność nerek (eGFR)
- objawy obrzęku naczynioruchowego
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ryzyko hipoglikemii przy łączeniu inhibitora ACE z lekami przeciwcukrzycowymi jest większe. |
| Pierwsze tygodnie leczenia skojarzonegoczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Nasilone obniżenie glikemii występuje najczęściej w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Captopril Jelfa 12,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/captopril-jelfa-100201712/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.