Interakcje / Alprazolam / Alprazolam i larotrektynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale należy obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza w pierwszych dniach po włączeniu larotrektynibu.
Przyjmuj leki jak dotąd, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli zauważysz silną senność, zawroty głowy lub problemy z równowagą.
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ LarotrektynibPołączenie można stosować, ale należy obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza w pierwszych dniach po włączeniu larotrektynibu.Przyjmuj leki jak dotąd, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli zauważysz silną senność, zawroty głowy lub problemy z równowagą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj leki jak dotąd, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli zauważysz silną senność, zawroty głowy lub problemy z równowagą.
Lek przeciwnowotworowy larotrektynib może spowalniać usuwanie alprazolamu z organizmu, przez co alprazolam może działać silniej i dłużej. Oba leki mogą też powodować zawroty głowy i zmęczenie. Możesz przez to czuć się bardziej senny i mieć większe ryzyko upadku. Zwykle te leki można przyjmować razem, ale trzeba obserwować samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub upadki
- spowolnienie myślenia lub trudność z koncentracją
- płytki, spowolniony oddech
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza w pierwszych dniach po włączeniu larotrektynibu. Przy nasilonej senności warto rozważyć zmniejszenie dawki alprazolamu albo zmianę na benzodiazepinę niezależną od CYP3A. Należy zachować szczególną ostrożność przy łączeniu alprazolamu z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, zwłaszcza z opioidami[1].
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie i wydłużenie działania alprazolamu – senność, osłabienie koncentracji, zaburzenia równowagi i większe ryzyko upadków. U osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu opioidów lub innych leków działających depresyjnie na OUN rośnie ryzyko depresji oddechowej[1].
Mechanizm
Larotrektynib słabo hamuje CYP3A i może zwiększać stężenie alprazolamu, który jest metabolizowany głównie przez ten enzym. Larotrektynib w dawce 100 mg dwa razy na dobę przez 10 dni zwiększał Cmax i AUC doustnego midazolamu 1,7-krotnie[2]. Leki hamujące CYP3A4 mogą zwiększać stężenie alprazolamu i nasilać jego działanie[1]. Bezpośrednich danych dla alprazolamu brak, a wzrost jego ekspozycji będzie prawdopodobnie mniejszy niż dla midazolamu, który jest bardziej wrażliwym substratem CYP3A. Dodatkowo larotrektynib sam może powodować zawroty głowy i zmęczenie, co sumuje się z działaniem uspokajającym benzodiazepiny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- ryzyko upadków u osób starszych
- częstość i głębokość oddechu przy jednoczesnym stosowaniu opioidów
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych wrażliwość na benzodiazepiny i ryzyko upadków są większe, a ostrożność przy łączeniu alprazolamu z lekami działającymi depresyjnie na oddychanie dotyczy szczególnie tej grupy. Rozważ niższą dawkę alprazolamu lub lorazepam albo oksazepam. |
| Larotrektynib włączony u pacjenta przyjmującego alprazolamkolejność włączenia · larotrektynib | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A narasta w ciągu kilku dni stosowania larotrektynibu, dlatego sedacja może pojawić się z opóźnieniem. Po odstawieniu larotrektynibu działanie alprazolamu może osłabnąć, co wymaga ponownej oceny dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolama alkoholPacjent przyjmujący alprazolam nie powinien spożywać alkoholu przez cały okres leczenia.Nie pij żadnego alkoholu przez cały czas przyjmowania alprazolamu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij żadnego alkoholu przez cały czas przyjmowania alprazolamu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.
Alprazolam działa uspokajająco i usypiająco, a alkohol mocno nasila to działanie. Połączenie może wywołać silną senność, zawroty głowy, chwiejny chód, upadki, a nawet groźne spowolnienie oddychania. Opisywano zgony u osób, które łączyły ten lek z alkoholem. Dlatego w czasie leczenia nie wolno pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny lub nieregularny oddech
- splątanie lub niewyraźna mowa
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- sine usta lub utrata przytomności – wezwij pogotowie (112)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Pacjent przyjmujący alprazolam nie powinien spożywać alkoholu przez cały okres leczenia. Charakterystyka produktu stanowi, że nie wolno spożywać alkoholu w okresie leczenia alprazolamem[1]. Alprazolamu nie należy stosować u osoby w stanie ostrego zatrucia alkoholem[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu w przeszłości benzodiazepiny należy stosować z bardzo dużą ostrożnością[1]. Pacjentom należy przepisywać jak najmniejszą ilość leku oraz poinformować ich o właściwym przechowywaniu i pozbywaniu się niewykorzystanych tabletek[1].
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do nadmiernej sedacji, zaburzeń równowagi i koordynacji, depresji oddechowej, a w skrajnych przypadkach do śpiączki i zgonu. Zgłaszano zgony związane z przedawkowaniem, gdy alprazolam był nadużywany z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, w tym z alkoholem[1]. Alkohol nasila sedację wywoływaną przez alprazolam, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn[1]. U osób nadużywających alkoholu rośnie ponadto ryzyko uzależnienia od benzodiazepin[1].
Mechanizm
Alkohol i alprazolam sumują swoje hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, w tym na ośrodek oddechowy. Benzodiazepiny wykazują addytywne działanie depresyjne na OUN, włączając depresję oddechową, gdy są stosowane jednocześnie z alkoholem[1]. Oba związki nasilają hamującą neurotransmisję zależną od receptora GABA-A, co tłumaczy nasilenie sedacji, zaburzeń koordynacji i osłabienia napędu oddechowego. Charakterystyki produktów alprazolamu różnią się siłą zapisu. Jedna wymienia ostre zatrucie alkoholem lub innymi substancjami działającymi na OUN wśród przeciwwskazań[1]. Inna stanowi, że „nie wolno spożywać alkoholu w okresie leczenia”[1]. Kolejna zaleca pamiętać o możliwości addytywnego działania alprazolamu i alkoholu[1].
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stopień sedacji i stan świadomości
- częstość i głębokość oddechów
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków
- objawy nadużywania alkoholu lub alprazolamu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność podczas łączenia alprazolamu z substancjami działającymi depresyjnie na układ oddechowy. Osoby starsze są też bardziej narażone na upadki i złamania przy nasilonej sedacji. |
| Ostre zatrucie alkoholemilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ostre zatrucie alkoholem jest przeciwwskazaniem do podania alprazolamu. Nie należy podawać leku osobie nietrzeźwej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuLarotrektyniba alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek może powodować zawroty głowy, zmęczenie i obciążać wątrobę. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą nasilać te objawy. Nie wiadomo, by mała ilość alkoholu była groźna, ale lepiej pić rzadko i niewiele albo wcale. Unikaj drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać ilość leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub chwiejny chód
- nadmierna senność lub zmęczenie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności lub wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia. Pacjent powinien unikać alkoholu w dniach, w których odczuwa zawroty głowy lub zmęczenie, i nie prowadzić pojazdów po wypiciu nawet niewielkiej ilości. Należy unikać napojów zawierających grejpfruta, w tym drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać stężenie larotrektynibu w osoczu[1]. U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby trzeba przekazać informację lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, senności i zmęczenia oraz zaburzeń chodu, co zwiększa ryzyko upadków i utrudnia prowadzenie pojazdów. Regularne lub obfite picie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest znanym działaniem niepożądanym larotrektynibu. Alkohol może też nasilać nudności i wymioty, częste w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Brak opisanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.
Mechanizm
Nie należy spodziewać się istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A, P-gp ani BCRP, które decydują o losach larotrektynibu w organizmie. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, a jego stężenie zwiększają m.in. grejpfrut i inhibitory CYP3A[1]. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie farmakodynamiczne. Larotrektynib często wywołuje zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy neurologiczne oraz zwiększa aktywność aminotransferaz. Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i jest hepatotoksyczny, dlatego oba czynniki mogą się sumować. ChPL larotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
- zawroty głowy, zaburzenia chodu i nadmierna senność
- nudności i wymioty
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu jednorazowo istotnie nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko upadków oraz zaostrzenia nudności i wymiotów u pacjenta leczonego larotrektynibem. |
| Picie regularne lub codzienneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością larotrektynibu, dlatego wymaga ścisłej kontroli parametrów wątrobowych i poinformowania lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Inne interakcje tych leków 463
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolam+ BupropionNie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza.Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.
Te dwa leki można przyjmować razem, ale nie wolno nagle przerywać przyjmowania alprazolamu, gdy bierzesz bupropion. Nagłe odstawienie alprazolamu przy bupropionie może wywołać napad drgawek. Oba leki działają na mózg, więc na początku możesz też odczuwać większą senność lub zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- silny niepokój, drżenie rąk lub bezsenność po zmniejszeniu dawki alprazolamu
- nadmierna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza. ChPL bupropionu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów, którzy w dowolnym momencie leczenia nagle odstawiają benzodiazepiny.[1][2][3] Przy jednoczesnym stosowaniu ChPL alprazolamu zaleca ostrożność z lekami przeciwdepresyjnymi ze względu na możliwe nasilenie działania na OUN.[4]
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym odstawieniu lub gwałtownym zmniejszeniu dawki alprazolamu u pacjenta leczonego bupropionem. Przy regularnym, stabilnym przyjmowaniu obu leków ChPL alprazolamu wskazuje ogólnie na możliwość nasilenia wpływu na OUN przy łączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi.[4]
Mechanizm
Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy, a alprazolam jako benzodiazepina działa przeciwdrgawkowo, więc jego nagłe odstawienie w trakcie leczenia bupropionem odsłania i sumuje ryzyko napadów drgawkowych. ChPL bupropionu wymienia nagłe odstawianie benzodiazepin w trakcie leczenia w przeciwwskazaniach, wskazując na zależne od dawki ryzyko napadów drgawkowych.[1][2][3] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a bupropion hamuje CYP2D6 i sam jest metabolizowany głównie przez CYP2B6.[4][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- przestrzeganie schematu stopniowego odstawiania alprazolamu
- objawy odstawienia benzodiazepin (niepokój, drżenie, bezsenność)
- napady drgawkowe lub drgawki w wywiadzie
- regularność przyjmowania alprazolamu i przerwy w zaopatrzeniu
- nadmierna senność lub zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Nagłe odstawienie lub gwałtowne zmniejszenie dawkidawka · alprazolam | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest wymienione w przeciwwskazaniach ChPL bupropionu ze względu na ryzyko napadów drgawkowych. |
| Bupropion dołączany u pacjenta, który planuje odstawić alprazolamkolejność włączenia · bupropion | inne zalecenie | Przed włączeniem bupropionu ustal, czy pacjent planuje odstawienie alprazolamu, i zapewnij stopniowy schemat redukcji dawki benzodiazepiny pod kontrolą lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneAlprazolam+ FlumazenilFlumazenil podaje się dożylnie jako odtrutkę przy przedawkowaniu alprazolamu.Jeśli trafisz do szpitala lub wzywasz pogotowie, powiedz, że przyjmujesz alprazolam, jak długo i w jakiej dawce, oraz jakie inne leki bierzesz.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli trafisz do szpitala lub wzywasz pogotowie, powiedz, że przyjmujesz alprazolam, jak długo i w jakiej dawce, oraz jakie inne leki bierzesz.
Flumazenil to lek podawany w szpitalu lub przez ratowników, który odwraca działanie alprazolamu, na przykład gdy ktoś przyjmie go za dużo. Jeśli bierzesz alprazolam od dłuższego czasu, nagłe zniesienie jego działania może wywołać niepokój, drżenie, a rzadko drgawki. Działanie flumazenilu mija szybciej niż działanie alprazolamu, więc senność może wrócić i dlatego lekarze obserwują pacjenta przez pewien czas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki
- silny niepokój lub pobudzenie
- ponowna senność lub płytki oddech po wybudzeniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Flumazenil podaje się dożylnie jako odtrutkę przy przedawkowaniu alprazolamu[1]. Flumazenilu nie podaje się, gdy benzodiazepina kontroluje stan zagrażający życiu, np. ciśnienie śródczaszkowe lub stan padaczkowy[2]. Nie stosuje się go też przy mieszanym zatruciu z trójpierścieniowymi lub czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, gdy występują objawy antycholinergiczne, neurologiczne lub sercowo-naczyniowe, ponieważ zniesienie działania benzodiazepiny odsłania toksyczność tych leków[3]. U pacjentów przewlekle leczonych alprazolamem flumazenil dawkuje się ostrożnie i obserwuje chorego w kierunku drgawek oraz objawów odstawienia. Po podaniu pacjent pozostaje pod obserwacją do czasu ustąpienia działania alprazolamu, ponieważ sedacja może powrócić.
Skutek kliniczny
Flumazenil znosi działanie alprazolamu i jest jego odtrutką przy przedawkowaniu[1]. Odwrócenie działania benzodiazepiny może wywołać drgawki[4]. U osób przyjmujących alprazolam przewlekle nagłe zablokowanie receptora może wywołać objawy odstawienia. Działanie flumazenilu przemija szybciej niż działanie alprazolamu, dlatego sedacja i depresja oddechowa mogą powrócić.
Mechanizm
Flumazenil kompetycyjnie blokuje receptor benzodiazepinowy i odwraca ośrodkowe działanie alprazolamu, w tym sedację i depresję oddechową[2]. Flumazenil nie zmienia farmakokinetyki badanych benzodiazepin, a one nie zmieniają jego farmakokinetyki[2].
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- stan świadomości i ponowna sedacja
- częstość oddechów i saturacja
- drgawki
- objawy odstawienia benzodiazepin (lęk, pobudzenie, drżenie)
- EKG przy podejrzeniu zatrucia mieszanego z lekami przeciwdepresyjnymi
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · alprazolam | ryzyko rośnie | U pacjentów przewlekle leczonych alprazolamem flumazenil może wywołać objawy odstawienia i drgawki, dlatego dawkuje się go ostrożnie i obserwuje chorego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil B.Braun 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-b-braun-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100193556/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil Kabi 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-kabi-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100195012/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alpragen 0,25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alpragen-100105612/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LarotrektynibNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz larotrektynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, niedokrwistości i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie się lub krwawienia z nosa czy dziąseł
- nietypowa bladość, osłabienie lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny miejscowy niesteroidowy lek przeciwzapalny i uzgodnij to z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw maść z fenylobutazonem i rozważ kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z neutropenią, niedokrwistością lub małopłytkowością, a w konsekwencji zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Zaburzenia te mogą utrudnić kontynuowanie leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który może obniżać liczbę krwinek, a fenylobutazon sam ma znany potencjał uszkadzania szpiku, więc ich działanie mielotoksyczne może się sumować. Przy dłuższym stosowaniu maści fenylobutazon wchłania się na tyle, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej w obrębie dróg eliminacji larotrektynibu się nie oczekuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- objawy skazy krwotocznej (siniaki, krwawienia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko działania mielotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneLarotrektynib+ SomapacitanNie łącz somapacitanu z larotrektynibem.Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.
Lek z hormonem wzrostu nie może być stosowany w czasie leczenia nowotworu. Hormon wzrostu pobudza wzrost tkanek i mógłby sprzyjać rozwojowi guza. Może też osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego. Hormon wzrostu można rozważyć dopiero wtedy, gdy leczenie nowotworu się zakończy, a choroba nie jest aktywna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub narastające guzki albo zgrubienia
- nasilające się bóle głowy, wymioty lub zaburzenia widzenia
- nowe bóle w miejscu wcześniejszego guza
- niezamierzona utrata masy ciała lub przewlekłe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz somapacitanu z larotrektynibem. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie nowotworowej, w tym nieaktywnych guzach wewnątrzczaszkowych[1]. Jeśli pacjent leczony somapacitanem wymaga włączenia larotrektynibu, somapacitan należy odstawić. Decyzję o ewentualnym późniejszym włączeniu hormonu wzrostu podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Ryzyko pobudzenia wzrostu lub nawrotu nowotworu oraz możliwe osłabienie działania larotrektynibu. Leczenie somapacitanem należy przerwać w przypadku objawów wzrostu guza[1].
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie nowotworu. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi terapii larotrektynibem. Hormon wzrostu może też zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450[1]. Larotrektynib jest substratem CYP3A, a zmniejszenie jego ekspozycji obniża skuteczność leczenia[2]. Ten drugi mechanizm jest teoretyczny i ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej w badaniach kontrolnych
- objawy wzrostu lub nawrotu guza po ewentualnym późniejszym włączeniu somapacitanu
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie larotrektynibem zakończone, choroba nowotworowa nieaktywnakolejność włączenia · larotrektynib | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie somapacitan można rozważyć, ale wymaga to ścisłej obserwacji w kierunku wzrostu lub nawrotu guza, a leczenie przerywa się przy objawach progresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ TopiramatPołączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne – stosować najmniejsze skuteczne dawki i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi, jeśli czujesz się nadmiernie senny lub oszołomiony.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi, jeśli czujesz się nadmiernie senny lub oszołomiony.
Oba leki działają uspokajająco i mogą powodować senność. Przyjmowane razem mogą silniej spowalniać, osłabiać koncentrację i powodować zawroty głowy. Zwiększa to ryzyko upadków i wypadków, zwłaszcza na początku leczenia i u osób starszych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- kłopoty z pamięcią, koncentracją lub mową
- spowolniony lub płytki oddech
- nagły ból oka lub pogorszenie widzenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne – stosować najmniejsze skuteczne dawki i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu alprazolamu z lekami przeciwdrgawkowymi należy zachować ostrożność[2]. Dawki obu leków warto zwiększać stopniowo i nie zmieniać ich jednocześnie. Pacjent nie może pić alkoholu[2]. Na początku terapii należy odradzić prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn do czasu oceny reakcji na połączenie.
Skutek kliniczny
Można spodziewać się nasilonej senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego, zaburzeń koncentracji i pamięci oraz zaburzeń koordynacji z ryzykiem upadków. Benzodiazepiny w połączeniu z innymi lekami hamującymi OUN mogą nasilać depresję oddechową[2]. Ryzyko jest największe na początku leczenia, przy zwiększaniu dawek oraz u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i spowalniające się sumuje. Benzodiazepiny nasilają depresyjny wpływ innych leków działających hamująco na OUN, w tym leków przeciwdrgawkowych[2]. Topiramatu nie zaleca się łączyć z innymi lekami hamującymi OUN, a połączenia tego nie badano klinicznie[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, bo topiramat hamuje CYP2C19[1], a alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi, upadki
- funkcje poznawcze – koncentracja, pamięć, spowolnienie mowy
- oddech u pacjentów z chorobami układu oddechowego lub w podeszłym wieku
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko nadmiernej sedacji, depresji oddechowej i upadków jest większe. Należy stosować najmniejsze skuteczne dawki i częściej oceniać pacjenta. |
| Włączenie lub zwiększanie dawkikolejność włączenia · topiramat | inne zalecenie | Największe ryzyko sumowania sedacji występuje przy włączaniu i zwiększaniu dawki któregokolwiek leku. Dawki należy zmieniać stopniowo, pojedynczo i oceniać tolerancję przed kolejnym krokiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/topamax-100100187/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/topamax-100100187/
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ MikonazolNie łączy się alprazolamu z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli.Jeśli przyjmujesz alprazolam, a masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwgrzybiczy, a przy kremie na skórę możesz go używać normalnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz alprazolam, a masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwgrzybiczy, a przy kremie na skórę możesz go używać normalnie.
Mikonazol to lek przeciwgrzybiczy, który może spowolnić usuwanie alprazolamu z organizmu. Wtedy alprazolam działa silniej i dłużej, co może powodować dużą senność, osłabienie i spowolnienie oddechu. Dotyczy to głównie żelu do stosowania w jamie ustnej, bo krem lub aerozol na skórę prawie nie przenika do krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy, chwiejny chód
- spowolniony lub płytki oddech
- trudności z mówieniem lub zapamiętywaniem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się alprazolamu z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli[1]. Przy leczeniu kandydozy jamy ustnej u pacjenta przyjmującego alprazolam lepiej wybrać lek niebędący azolem, np. nystatynę. Jeśli mikonazol w żelu doustnym jest konieczny, warto rozważyć zmniejszenie dawki alprazolamu na czas leczenia i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Mikonazol stosowany na skórę nie wymaga zmiany postępowania, a przy postaci dopochwowej wystarczy poinformować pacjentkę o możliwej nasilonej senności.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia alprazolamu może nasilić i wydłużyć sedację, senność, zaburzenia koordynacji i pamięci, a przy dużych dawkach lub u osób z czynnikami ryzyka prowadzić do depresji oddechowej. Ryzyko jest większe u osób starszych, przy jednoczesnym stosowaniu innych leków działających depresyjnie na OUN i przy alkoholu.
Mechanizm
Mikonazol, jak inne azole przeciwgrzybicze, hamuje CYP3A4, a alprazolam jest metabolizowany głównie przez ten enzym. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie alprazolamu i nasilać jego działanie[1]. Mikonazol podany ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9, ale po podaniu miejscowym jego dostępność ogólnoustrojowa jest ograniczona i istotne klinicznie interakcje występują rzadko[2]. Siła interakcji zależy więc głównie od drogi podania mikonazolu – największe narażenie ogólnoustrojowe daje żel doustny, małe postać dopochwowa, a znikome preparaty na skórę.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja
- zaburzenia koordynacji, ryzyko upadków u osób starszych
- spłycenie lub zwolnienie oddechu
- zaburzenia pamięci i koncentracji
Bezpieczniejsze alternatywy
nystatynaterbinafina (miejscowo)cyklopiroks (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Po podaniu na skórę dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest znikoma, więc zahamowanie metabolizmu alprazolamu nie ma znaczenia klinicznego. |
| Dopochwowadroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Po podaniu dopochwowym mikonazol wchłania się w niewielkim stopniu i istotne klinicznie interakcje występują rzadko. Wystarczy poinformować pacjentkę o możliwej nasilonej senności. |
| Żel doustnypostać · mikonazol | inne zalecenie | Żel doustny jest częściowo połykany i daje istotne narażenie ogólnoustrojowe. Unikaj połączenia albo rozważ zmniejszenie dawki alprazolamu i monitoruj sedację. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | Osoby starsze są bardziej wrażliwe na działanie benzodiazepin, a nasilona sedacja zwiększa u nich ryzyko upadków i depresji oddechowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ KlemastynaNależy unikać jednoczesnego stosowania klemastyny z alprazolamem.Nie łącz tych leków bez porozumienia z lekarzem lub farmaceutą, zapytaj o lek na alergię, który nie powoduje senności, i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków bez porozumienia z lekarzem lub farmaceutą, zapytaj o lek na alergię, który nie powoduje senności, i nie pij alkoholu.
Alprazolam i klemastyna działają uspokajająco i nasennie, a razem ten efekt się sumuje. Możesz być bardzo senny, mieć problemy z równowagą, koncentracją i szybciej się przewrócić. Przy większych dawkach może dojść do spowolnienia oddechu, szczególnie u osób starszych. Alkohol bardzo nasila to działanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- płytki lub wolny oddech
- splątanie lub niewyraźna mowa
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania klemastyny z alprazolamem[1]. U pacjenta przyjmującego alprazolam w leczeniu objawów alergii lepiej wybrać lek przeciwhistaminowy bez działania sedacyjnego. Jeśli połączenie jest konieczne, należy stosować najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas i zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku[2]. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn i nie może pić alkoholu[2][1].
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nadmierną senność, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenia koordynacji i koncentracji oraz zwiększać ryzyko upadków. Przy większych dawkach, u osób starszych lub z chorobami układu oddechowego możliwa jest depresja oddechowa[2]. Alkohol dodatkowo nasila ten efekt i należy go całkowicie unikać[2][1].
Mechanizm
Alprazolam i klemastyna sumują działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Alprazolam nasila działanie hamujące OUN, w tym depresję oddechową, gdy podaje się go z innymi lekami o działaniu depresyjnym, także z lekami przeciwhistaminowymi o działaniu sedacyjnym[2]. Klemastyna w skojarzeniu z lekami hamującymi OUN, w tym z lekami przeciwlękowymi, nasila ich hamujący wpływ na OUN[1]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – klemastyna nie wpływa na metabolizm alprazolamu przez CYP3A4.
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- nadmierna senność i spowolnienie psychoruchowe
- zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
- płytki lub spowolniony oddech
- splątanie, zaburzenia pamięci i koncentracji
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko depresji oddechowej, nadmiernej sedacji i upadków jest większe, dlatego połączenia należy szczególnie unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ IzawukonazolUnikaj łączenia alprazolamu z izawukonazolem, ponieważ alprazolamu nie zaleca się stosować z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz alprazolam, zanim zaczniesz brać izawukonazol, i nie zwiększaj samodzielnie dawki leku uspokajającego.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz alprazolam, zanim zaczniesz brać izawukonazol, i nie zwiększaj samodzielnie dawki leku uspokajającego.
Lek przeciwgrzybiczy izawukonazol może spowolnić usuwanie alprazolamu z organizmu. Alprazolam działa wtedy silniej i dłużej, co może powodować dużą senność, osłabienie i chwiejny chód. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
- splątanie lub niewyraźna mowa
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia alprazolamu z izawukonazolem, ponieważ alprazolamu nie zaleca się stosować z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli[1]. Na czas leczenia izawukonazolem rozważ benzodiazepinę, która nie jest metabolizowana przez CYP3A4, na przykład lorazepam lub oksazepam. Jeśli połączenie jest konieczne, zastosuj najmniejszą skuteczną dawkę alprazolamu i rozważ jej zmniejszenie. Monitoruj stopień sedacji i oddech, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku i przyjmujących opioidy. Pamiętaj, że izawukonazol długo utrzymuje się w organizmie, dlatego hamowanie metabolizmu alprazolamu może trwać jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu.
Skutek kliniczny
Spodziewane jest zwiększenie stężenia alprazolamu i nasilenie jego działania. Objawia się to nadmierną sennością, osłabieniem koncentracji i zaburzeniami koordynacji ruchowej. Rośnie też ryzyko upadków i depresji oddechowej, szczególnie u osób starszych i przy jednoczesnym stosowaniu opioidów lub innych leków działających depresyjnie na OUN[1].
Mechanizm
Izawukonazol hamuje CYP3A4, czyli główny enzym rozkładający alprazolam. Izawukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4/5 i zwiększa stężenie substratów tego enzymu w osoczu[2]. Alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a leki hamujące ten enzym zwiększają jego stężenie i nasilają działanie[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nadmierna senność i sedacja
- częstość i głębokość oddechu
- zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków
- splątanie, szczególnie u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów w podeszłym wieku ryzyko nadmiernej sedacji, depresji oddechowej i upadków jest większe. Szczególnie zalecana jest zamiana alprazolamu na lorazepam lub oksazepam. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.