Interakcje / Alteplaza / Alteplaza i fondaparynuks
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego nie podawaj fondaparynuksu przez pierwsze 24 godziny od zakończenia infuzji alteplazy.
Wstrzykuj fondaparynuks dokładnie od dnia wskazanego przez lekarza i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o każdym krwawieniu.
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ FondaparynuksPo trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego nie podawaj fondaparynuksu przez pierwsze 24 godziny od zakończenia infuzji alteplazy.Wstrzykuj fondaparynuks dokładnie od dnia wskazanego przez lekarza i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o każdym krwawieniu.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Wstrzykuj fondaparynuks dokładnie od dnia wskazanego przez lekarza i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o każdym krwawieniu.
Alteplaza rozpuszcza zakrzepy, a fondaparynuks zapobiega ich powstawaniu. Razem mocniej rozrzedzają krew i zwiększają ryzyko krwawienia, także groźnego krwawienia do mózgu. Dlatego po leczeniu alteplazą lekarze zwykle czekają z podaniem fondaparynuksu co najmniej dobę. Alteplazę podaje się tylko w szpitalu, więc o kolejności leków decyduje lekarz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły silny ból głowy
- osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
- zaburzenia mowy lub widzenia
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- krew w moczu
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego nie podawaj fondaparynuksu przez pierwsze 24 godziny od zakończenia infuzji alteplazy[1]. Przed rozpoczęciem trombolizy ustal, kiedy pacjent otrzymał ostatnią dawkę fondaparynuksu, i uwzględnij to w ocenie ryzyka krwawienia. W innych wskazaniach decyzję o łączeniu podejmuje lekarz prowadzący, a pacjenta należy ściśle obserwować pod kątem krwawień[2]. Fondaparynuks jest przeciwwskazany przy czynnym, klinicznie znaczącym krwawieniu[2].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym groźnych krwawień wewnątrzczaszkowych i z przewodu pokarmowego. Największe zagrożenie dotyczy pacjentów po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego, u których krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego może być śmiertelne.
Mechanizm
Alteplaza rozpuszcza skrzep przez aktywację plazminogenu do plazminy, a fondaparynuks hamuje krzepnięcie przez wybiórcze hamowanie czynnika Xa za pośrednictwem antytrombiny. Oba leki działają na różne etapy hemostazy, więc ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Ryzyko krwawienia wzrasta, gdy lek hamujący krzepnięcie podano przed alteplazą, w czasie jej infuzji albo w ciągu 24 godzin po jej zakończeniu[1]. Ryzyko krwawienia jest większe przy łączeniu fondaparynuksu z lekami, które same mogą wywołać krwotok[2].
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z miejsc wkłuć i błon śluzowych
- stan neurologiczny po trombolizie udaru
- morfologia krwi z hemoglobiną i liczbą płytek
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu infuzji alteplazy w ostrym udarze niedokrwiennymalteplaza | ryzyko rośnie | W pierwszych 24 godzinach po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego należy unikać fondaparynuksu i innych leków hamujących krzepnięcie. |
| Fondaparynuks podany przed alteplaząkolejność włączenia · fondaparynuks | ryzyko rośnie | Fondaparynuks podany przed trombolizą także zwiększa ryzyko krwawienia po alteplazie. Przed trombolizą ustal godzinę ostatniej dawki. |
| eGFR ≤ 20 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min fondaparynuks jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
Alkohol przy tych lekach
Alteplaza a alkohol: brak opisu w bazie.
Fondaparynuks a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 120
Połączenie przeciwwskazaneAlteplaza+ PiroksykamNie podawaj piroksykamu w trakcie leczenia alteplazą ani w ciągu 24 godzin po jej zakończeniu.Powiedz lekarzowi w szpitalu, że bierzesz piroksykam, i nie przyjmuj go po leczeniu alteplazą, dopóki lekarz na to nie pozwoli.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi w szpitalu, że bierzesz piroksykam, i nie przyjmuj go po leczeniu alteplazą, dopóki lekarz na to nie pozwoli.
Alteplazę podaje się w szpitalu w kroplówce, aby rozpuścić zakrzep przy udarze, zawale lub zatorze płucnym. Piroksykam to lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, który też utrudnia krzepnięcie krwi i może uszkadzać żołądek. Razem mocno zwiększają ryzyko groźnego krwawienia, także do mózgu lub z żołądka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
- nagły silny ból głowy
- nagłe osłabienie, zaburzenia mowy lub widzenia
- krwawienie z nosa, dziąseł lub miejsca wkłucia, które nie ustaje
- siniaki pojawiające się bez powodu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj piroksykamu w trakcie leczenia alteplazą ani w ciągu 24 godzin po jej zakończeniu[1]. Piroksykamu nie łączy się z lekami przeciwzakrzepowymi[2][3]. U pacjenta przyjmującego piroksykam przed trombolizą uwzględnij to w ocenie ryzyka krwawienia, sprawdź wywiad choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego, a piroksykam odstaw. Do leczenia bólu i gorączki w tym okresie rozważ paracetamol zamiast leku z grupy NLPZ.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkich krwawień, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawienia śródczaszkowego, które może zagrażać życiu. Piroksykam łączony z lekami hamującymi czynność płytek zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego[2].
Mechanizm
Sumowanie działania przeciwkrzepliwego i uszkadzającego błonę śluzową przewodu pokarmowego. Alteplaza aktywuje plazminogen i rozpuszcza skrzep fibrynowy, a piroksykam odwracalnie hamuje cyklooksygenazę płytek krwi, osłabia ich agregację i uszkadza błonę śluzową żołądka i dwunastnicy. Piroksykamu nie łączy się z lekami przeciwzakrzepowymi[2][3]. Leki hamujące agregację płytek stosowane przed, w trakcie lub w ciągu 24 godzin po alteplazie zwiększają ryzyko krwawienia[1].
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (fusowate wymioty, smoliste stolce)
- stan neurologiczny w kierunku krwawienia śródczaszkowego
- morfologia krwi (hemoglobina, płytki)
- ciśnienie tętnicze
- krwawienie z miejsc wkłuć
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu infuzjialteplaza | ryzyko rośnie | W ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu alteplazą ostrego udaru niedokrwiennego należy unikać leków hamujących krzepnięcie i agregację płytek. |
| Piroksykam przyjmowany przed tromboliząkolejność włączenia · piroksykam | inne zalecenie | Wcześniejsze przyjmowanie piroksykamu zwiększa ryzyko krwawienia podczas leczenia alteplazą. Uwzględnij to w ocenie ryzyka krwawienia i odstaw piroksykam. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ ApiksabanNie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie.Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.
Fondaparynuks (zastrzyk) i apiksaban (tabletka) to dwa leki rozrzedzające krew. Razem działają za mocno i mogą wywołać groźne krwawienie. Nie wolno ich stosować jednocześnie. Lekarz może jedynie zamienić jeden lek na drugi – wtedy kończysz zastrzyki i zaczynasz tabletki w ustalonym dniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czerwony lub ciemny mocz
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
- nagłe osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie[1][2][3]. Wyjątkiem jest zamiana jednego leku na drugi – wtedy leki nie nakładają się, a nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego. Jeśli na recepcie lub w karcie pacjenta widnieją oba leki naraz, ustal z lekarzem, który z nich ma być kontynuowany, i upewnij się, że pacjent rozumie, kiedy przyjąć ostatnią dawkę poprzedniego leku.
Skutek kliniczny
Znacznie większe ryzyko krwawień, w tym poważnych – z przewodu pokarmowego, śródczaszkowych i zagrażających życiu. Połączenie jest przeciwwskazane z wyjątkiem sytuacji zmiany jednego leku przeciwzakrzepowego na drugi[1][2][3].
Mechanizm
Fondaparynuks i apiksaban hamują czynnik krzepnięcia Xa – fondaparynuks pośrednio przez antytrombinę, apiksaban bezpośrednio. Ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Po jednoczesnym podaniu apiksabanu i enoksaparyny, innego leku działającego przez antytrombinę, obserwowano addytywne hamowanie czynnika Xa[1]. Fondaparynuks nie wpływa na farmakokinetykę innych badanych leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, więc interakcja ma charakter farmakodynamiczny[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
- czynność nerek (klirens kreatyniny) przy zmianie leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana leczenia z jednego leku na drugikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie fondaparynuksu na apiksaban lub odwrotnie leki stosuje się kolejno, bez nakładania dawek. Nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ EdoksabanNie stosuj fondaparynuksu i edoksabanu jednocześnie.Nie przyjmuj zastrzyków z fondaparynuksem razem z tabletkami edoksabanu i jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz teraz stosować.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj zastrzyków z fondaparynuksem razem z tabletkami edoksabanu i jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz teraz stosować.
Oba leki rozrzedzają krew i działają w podobny sposób. Przyjmowane razem bardzo zwiększają ryzyko groźnego krwawienia. Nie stosuje się ich jednocześnie – jeden lek zastępuje drugi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- duże lub liczne siniaki bez wyraźnej przyczyny
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- silny ból głowy, zawroty głowy, nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fondaparynuksu i edoksabanu jednocześnie[1][2][3]. Przy przejściu z fondaparynuksu na edoksaban przerwij fondaparynuks i podaj pierwszą dawkę edoksabanu w czasie przypadającym na kolejną planowaną dawkę fondaparynuksu, bez okresu nakładania się leków[1][2][3]. Przy przejściu w odwrotnym kierunku pierwszą dawkę fondaparynuksu podaje się zamiast kolejnej dawki edoksabanu, a nie obok niej.
Skutek kliniczny
Nadmierne działanie przeciwzakrzepowe ze zwiększonym ryzykiem poważnych krwawień, w tym z przewodu pokarmowego i wewnątrzczaszkowych, które mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki hamują aktywność czynnika Xa – fondaparynuks pośrednio przez antytrombinę, edoksaban bezpośrednio – więc ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Ryzyko krwawienia jest większe przy łączeniu fondaparynuksu ze środkami zwiększającymi ryzyko krwotoku[4]. Jednoczesne stosowanie edoksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, w tym z fondaparynuksem, jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka krwawienia[1][2][3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
- harmonogram dawek przy zmianie leku przeciwzakrzepowego
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana z fondaparynuksu na edoksabankolejność włączenia · edoksaban | inne zalecenie | Przy zmianie terapii przerwij fondaparynuks i podaj pierwszą dawkę edoksabanu w czasie przypadającym na kolejną planowaną dawkę fondaparynuksu, bez równoczesnego podawania obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Roteas 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/roteas-100388662/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Delianda 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/delianda-100484990/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ RywaroksabanNie stosuj fondaparynuksu i rywaroksabanu jednocześnie.Nie stosuj zastrzyków z fondaparynuksu razem z tabletkami rywaroksabanu i jeśli nie wiesz, którego leku już nie brać, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim przyjmiesz kolejną dawkę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj zastrzyków z fondaparynuksu razem z tabletkami rywaroksabanu i jeśli nie wiesz, którego leku już nie brać, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim przyjmiesz kolejną dawkę.
Fondaparynuks w zastrzykach i rywaroksaban w tabletkach to dwa leki przeciwzakrzepowe, których nie stosuje się razem. Oba rozrzedzają krew w podobny sposób, więc przyjmowane jednocześnie mogą wywołać groźne krwawienie. Zwykle lekarz zamienia jeden lek na drugi, a wtedy zastrzyki kończy się w ustalonym dniu i dopiero wtedy zaczyna się tabletki albo odwrotnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czerwony lub brązowy mocz
- czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które długo nie ustaje
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zawroty głowy, nagłe osłabienie lub zaburzenia mowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fondaparynuksu i rywaroksabanu jednocześnie.[1][2][3] Jedynym wyjątkiem jest zamiana jednego leku na drugi, którą przeprowadza się według schematu zmiany leczenia przeciwzakrzepowego tak, aby działanie obu leków się nie nakładało.[1] Przy wykryciu obu leków na liście pacjenta trzeba ustalić z lekarzem, który z nich ma być kontynuowany.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie istotnie zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych krwawień z przewodu pokarmowego i krwotoku wewnątrzczaszkowego.[4][1] Standardowe testy krzepnięcia (PT, APTT) mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego, zsumowanego działania obu leków.[1]
Mechanizm
Oba leki hamują czynnik Xa – fondaparynuks pośrednio przez antytrombinę, a rywaroksaban bezpośrednio, więc ich działanie przeciwzakrzepowe się sumuje. Po jednoczesnym podaniu rywaroksabanu z innym lekiem działającym przez antytrombinę (enoksaparyną) obserwowano addytywne hamowanie aktywności czynnika Xa bez dodatkowego wpływu na PT i APTT.[1] Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo inne leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe nie zmieniały farmakokinetyki fondaparynuksu, a lek przeciwzakrzepowy podawany podskórnie nie zmieniał farmakokinetyki rywaroksabanu.[4][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł lub nosa, rozległe siniaki)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
- przy zamianie leków – terminy ostatniej dawki poprzedniego i pierwszej dawki nowego leku
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana jednego leku przeciwzakrzepowego na drugikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przeciwwskazanie nie dotyczy zamiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonej według schematu zmiany leku, bez równoległego stosowania obu leków. |
| eGFR ≤ 20pacjent | ryzyko rośnie | Przy ciężkim zaburzeniu czynności nerek fondaparynuks jest przeciwwskazany już w monoterapii, a kumulacja obu leków dodatkowo zwiększa ryzyko krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ UrokinazaUrokinazy nie podaje się pacjentowi leczonemu fondaparynuksem.Jeśli trafisz do szpitala lub czeka cię zabieg, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz fondaparynuks i kiedy zrobiłeś ostatni zastrzyk.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli trafisz do szpitala lub czeka cię zabieg, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz fondaparynuks i kiedy zrobiłeś ostatni zastrzyk.
Fondaparynuks rozrzedza krew, a urokinaza rozpuszcza skrzepy. Razem bardzo mocno zwiększają ryzyko groźnego krwawienia, także do mózgu. Tych leków nie stosuje się jednocześnie. Urokinazę podaje się w szpitalu, dlatego personel musi wiedzieć, że przyjmujesz fondaparynuks.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krew w moczu lub czarny, smolisty stolec
- wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustaje
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Urokinazy nie podaje się pacjentowi leczonemu fondaparynuksem. Jednoczesne leczenie lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazaniem do stosowania urokinazy[1]. Przed włączeniem urokinazy należy ustalić, kiedy pacjent otrzymał ostatnią dawkę fondaparynuksu, i uwzględnić jego długie działanie oraz czynność nerek. Jeśli po leczeniu fibrynolitycznym konieczne jest leczenie przeciwzakrzepowe, moment jego rozpoczęcia ustala lekarz prowadzący po ocenie ryzyka krwawienia. Gdy do jednoczesnego narażenia doszło, należy ściśle obserwować pacjenta pod kątem krwawienia.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkim krwawieniem, w tym krwotokiem wewnątrzczaszkowym, z przewodu pokarmowego, z dróg moczowych oraz z miejsc wkłucia i nakłucia naczyń. Długi okres półtrwania fondaparynuksu powoduje, że ryzyko utrzymuje się także po odstawieniu leku, zwłaszcza przy osłabionej czynności nerek.
Mechanizm
Fondaparynuks hamuje czynnik Xa i w ten sposób blokuje powstawanie trombiny, a urokinaza aktywuje plazminogen do plazminy, która rozpuszcza fibrynę w już powstałych zakrzepach. Oba leki działają na różnych etapach hemostazy, więc ich działania przeciwkrzepliwe i fibrynolityczne sumują się. Ryzyko wystąpienia krwawienia jest większe podczas jednoczesnego podawania fondaparynuksu i środków, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia krwotoku[2]. Jednoczesne leczenie lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazaniem do stosowania urokinazy[1].
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z miejsc wkłucia
- stężenie hemoglobiny i hematokryt
- liczba płytek krwi
- ciśnienie tętnicze
- stan neurologiczny
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 20 ml/minpacjent | ryzyko rośnie | Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min fondaparynuks jest przeciwwskazany. Osłabiona czynność nerek wydłuża działanie fondaparynuksu, przez co ryzyko krwawienia po podaniu urokinazy utrzymuje się dłużej po ostatniej dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Urokinase medac 10 000 j.m., proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/urokinase-medac-100315404/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
Połączenie przeciwwskazanePiroksykam+ FondaparynuksNie łącz piroksykamu z fondaparynuksem.Nie przyjmuj piroksykamu w czasie leczenia zastrzykami z fondaparynuksem, a na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj piroksykamu w czasie leczenia zastrzykami z fondaparynuksem, a na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Zastrzyki z fondaparynuksem chronią przed zakrzepami, a piroksykam – lek przeciwbólowy i przeciwzapalny – także osłabia krzepnięcie krwi i może uszkadzać żołądek. Razem mocno zwiększają ryzyko groźnego krwawienia, zwłaszcza z żołądka i jelit.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha
- duże lub szybko rosnące siniaki
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- krew w moczu
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz piroksykamu z fondaparynuksem. Piroksykamu nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe[1][2]. Na czas leczenia fondaparynuksem odstaw piroksykam i w razie potrzeby leczenia przeciwbólowego zastosuj paracetamol. Jeśli pacjent przyjął oba leki, oceń objawy krwawienia i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkiego krwawienia z przewodu pokarmowego i krwiaków w miejscu wstrzyknięcia. Ryzyko krwawienia jest większe, gdy fondaparynuks podaje się razem ze środkami, które mogą zwiększać ryzyko krwotoku[3]. Piroksykamu nie stosuje się jednocześnie z lekami przeciwzakrzepowymi[1][2].
Mechanizm
Działania obu leków sumują się i zwiększają ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Piroksykam hamuje cyklooksygenazę, przez co osłabia agregację płytek i uszkadza błonę śluzową żołądka, a fondaparynuks hamuje czynnik Xa za pośrednictwem antytrombiny. Piroksykam nie zmienia farmakokinetyki fondaparynuksu, a fondaparynuks w dawce 10 mg nie wydłużał czasu krwawienia podczas leczenia piroksykamem[3]. Brak interakcji farmakokinetycznej nie znosi addycyjnego ryzyka krwotocznego, które wynika z mechanizmu działania obu leków.
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- morfologia krwi – hemoglobina i liczba płytek
- czynność nerek – kreatynina i klirens kreatyniny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Postać do stosowania na skórępostać · piroksykam | ryzyko maleje | Piroksykam stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejsze stężenia ogólnoustrojowe niż postać doustna, dlatego ryzyko krwawienia jest mniejsze. Należy unikać stosowania na dużych powierzchniach, na uszkodzoną skórę i przez długi czas oraz obserwować pacjenta pod kątem krwawień. |
| eGFR ≤ 20 ml/min (klirens kreatyniny)pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min przeciwwskazany jest sam fondaparynuks, a w ciężkiej niewydolności nerek przeciwwskazany jest też piroksykam. Upośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na fondaparynuks i ryzyko krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści witaminy K (np. acenokumarol, warfaryna)+ Trombolityki (np. urokinaza, alteplaza, tenekteplaza) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i trombolityku ogólnoustrojowego ryzyko ciężkiego krwawienia jest tak duże, że trombolityku nie podaje się pacjentowi skutecznie leczonemu antagonistą witaminy K.Jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol, zawsze mów ratownikom i lekarzom w szpitalu o tym leku oraz noś przy sobie kartę z informacją o leczeniu przeciwzakrzepowym.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol, zawsze mów ratownikom i lekarzom w szpitalu o tym leku oraz noś przy sobie kartę z informacją o leczeniu przeciwzakrzepowym.
Warfaryna i acenokumarol rozrzedzają krew, a leki rozpuszczające skrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu przy udarze, zawale lub zatorze płucnym. Razem mogą wywołać groźne krwawienie, także do mózgu. Dlatego lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, zanim zdecyduje o takim leczeniu. Nie dotyczy to leków z białkiem C ani radamts, które działają inaczej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy
- splątanie, senność, trudności z mówieniem lub nowy niedowład
- wymioty krwią lub fusowate wymioty
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- krew w moczu
- przedłużające się krwawienie z miejsca wkłucia lub z nosa
- duże, niewyjaśnione siniaki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i trombolityku ogólnoustrojowego ryzyko ciężkiego krwawienia jest tak duże, że trombolityku nie podaje się pacjentowi skutecznie leczonemu antagonistą witaminy K. Przed fibrynolizą zawsze ustala się, czy pacjent przyjmuje warfarynę lub acenokumarol, i pilnie oznacza INR. Alteplazy i tenekteplazy w udarze niedokrwiennym nie podaje się przy INR powyżej 1,7, a w zawale serca i zatorowości płucnej przy INR powyżej 1,3. Jeśli INR jest powyżej progu, rozważa się leczenie bez fibrynolizy ogólnoustrojowej, na przykład trombektomię mechaniczną w udarze albo pierwotną angioplastykę wieńcową w zawale. Antagonisty witaminy K nie włącza się bezpośrednio po trombolizie bez osłony heparyny i oceny ryzyka krwawienia – zwykle zaczyna się go po ustabilizowaniu pacjenta, w czasie wskazanym przez lekarza prowadzącego. Białko C ludzkie i radamts nie podlegają temu ograniczeniu.
Skutek kliniczny
Znacznie rośnie ryzyko poważnych krwawień, w tym objawowego krwotoku śródczaszkowego po leczeniu trombolitycznym udaru niedokrwiennego oraz krwawień z przewodu pokarmowego, miejsc wkłucia i miejsc nakłucia tętnicy. Ryzyko jest tym większe, im wyższy jest INR w chwili podania trombolityku. Krwawienie po fibrynolizie u pacjenta z wydłużonym INR może być trudne do opanowania, ponieważ wymaga jednoczesnego odwrócenia działania obu leków.
Mechanizm
Trombolityk (alteplaza, tenekteplaza, reteplaza, urokinaza) aktywuje plazminogen do plazminy, która rozpuszcza fibrynę w skrzepie i w czopach hemostatycznych w naczyniach. Antagonista witaminy K (warfaryna, acenokumarol) hamuje syntezę czynników krzepnięcia II, VII, IX i X, więc organizm nie jest w stanie szybko wytworzyć nowego czopa w miejscu uszkodzenia naczynia. Oba działania sumują się – trombolityk usuwa istniejące zabezpieczenie hemostatyczne, a antagonista witaminy K utrudnia jego odbudowę. Mechanizm jest wspólny dla obu leków z grupy A i dla wszystkich trombolityków aktywujących plazminogen. Nie dotyczy białka C ludzkiego ani radamts, które nie są fibrynolitykami.
Monitorować
- INR przed decyzją o fibrynolizie, oznaczony pilnie także wtedy, gdy pacjent nie pamięta, czy przyjmuje antagonistę witaminy K
- stan neurologiczny w pierwszej dobie po trombolizie (nagłe bóle głowy, pogorszenie świadomości, nowe deficyty)
- objawy krwawienia z miejsc wkłucia, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- morfologia krwi i stężenie hemoglobiny
- INR po włączeniu lub wznowieniu antagonisty witaminy K po leczeniu trombolitycznym
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowe wkroplenie do cewnika w celu jego udrożnieniadroga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Małe dawki urokinazy lub alteplazy pozostawiane w świetle cewnika naczyniowego działają głównie miejscowo i mają niewielki wpływ ogólnoustrojowy. U pacjenta leczonego antagonistą witaminy K można je stosować, obserwując miejsce wkłucia i objawy krwawienia. |
| Antagonista witaminy K włączany po zakończeniu leczenia trombolitycznegokolejność włączenia · antagoniści witaminy K | inne zalecenie | Włączenie antagonisty witaminy K po trombolizie, na przykład po zatorowości płucnej, jest typowym postępowaniem, ale odbywa się po ustabilizowaniu pacjenta, pod osłoną heparyny i z kontrolą INR oraz objawów krwawienia. Termin włączenia ustala lekarz prowadzący na podstawie ryzyka krwawienia. |
Połączenie przeciwwskazaneTrombolityki (np. urokinaza, alteplaza, tenekteplaza)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora czynnika Xa ryzyko krwawienia zagrażającego życiu jest na tyle duże, że połączenia należy unikać, a leczenie trombolityczne u pacjenta z czynnym działaniem inhibitora czynnika Xa jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy inhibitorów czynnika Xa, zawsze noś przy sobie informację o nim i mów lekarzom, ratownikom oraz farmaceucie, kiedy była twoja ostatnia dawka, bo leczenie lekiem rozpuszczającym zakrzepy może być wtedy groźne.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy inhibitorów czynnika Xa, zawsze noś przy sobie informację o nim i mów lekarzom, ratownikom oraz farmaceucie, kiedy była twoja ostatnia dawka, bo leczenie lekiem rozpuszczającym zakrzepy może być wtedy groźne.
Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu w ciężkich stanach, na przykład przy udarze mózgu lub zatorowości płucnej. Jeśli w tym samym czasie w twoim organizmie działa lek przeciwzakrzepowy, taki jak rywaroksaban, apiksaban lub edoksaban, ryzyko groźnego krwawienia, także do mózgu, bardzo rośnie. Dlatego lekarze muszą wiedzieć, że przyjmujesz taki lek, i kiedy była ostatnia dawka. Od tego zależy, jakie leczenie będzie dla ciebie bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy
- nagłe osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
- zaburzenia mowy, widzenia lub świadomości
- wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- czerwony lub brązowy mocz
- duże siniaki albo krwawienie, które nie chce ustać
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora czynnika Xa ryzyko krwawienia zagrażającego życiu jest na tyle duże, że połączenia należy unikać, a leczenie trombolityczne u pacjenta z czynnym działaniem inhibitora czynnika Xa jest przeciwwskazane. Przed podaniem alteplazy, tenekteplazy, reteplazy lub urokinazy trzeba ustalić, czy pacjent przyjmuje rywaroksaban, apiksaban lub edoksaban, oraz godzinę ostatniej dawki. Trzeba też ocenić czynność nerek. Trombolizę można rozważyć tylko wtedy, gdy od ostatniej dawki minął czas wystarczający do eliminacji leku przy prawidłowej czynności nerek albo gdy swoisty pomiar aktywności anty-Xa, skalibrowany dla danego leku, wskazuje na brak istotnego działania. Decyzję podejmuje się według aktualnych wytycznych i ChPL. Gdy tromboliza jest przeciwwskazana, w udarze niedokrwiennym z niedrożnością dużego naczynia należy rozważyć trombektomię mechaniczną. Odwrócenie działania inhibitora czynnika Xa w celu przeprowadzenia trombolizy nie jest postępowaniem rutynowym. Po trombolizie inhibitor czynnika Xa wolno wznowić dopiero po upływie okresu zalecanego dla danego wskazania i po wykluczeniu krwawienia, w udarze potwierdzonym badaniem obrazowym. Białko C ludzkie i radamts nie są lekami fibrynolitycznymi i ich łączenie z inhibitorem czynnika Xa ocenia się indywidualnie jako ewentualne sumowanie działania przeciwkrzepliwego.
Skutek kliniczny
Połączenie znacznie zwiększa ryzyko ciężkich krwawień, w tym objawowego krwotoku śródczaszkowego, krwawień z przewodu pokarmowego, krwiaków w miejscach wkłuć i krwawień zagrażających życiu. Najgroźniejsza jest sytuacja, gdy pacjent przyjmujący inhibitor czynnika Xa otrzymuje leczenie trombolityczne z powodu udaru niedokrwiennego mózgu, zatorowości płucnej lub zawału serca. Lek przeciwkrzepliwy może wtedy nadal działać w pełni. Rezultatem może być krwotoczna transformacja zawału mózgu, trwałe kalectwo lub zgon.
Mechanizm
Leki trombolityczne aktywują plazminogen do plazminy, która rozkłada fibrynę w zakrzepie i w hemostatycznych czopach w miejscach uszkodzenia naczyń. Inhibitory czynnika Xa hamują wytwarzanie trombiny, więc ograniczają tworzenie nowej fibryny i stabilnych skrzepów. Oba mechanizmy uderzają w hemostazę w różnych punktach i sumują się. Lek trombolityczny rozpuszcza istniejące skrzepy, a inhibitor czynnika Xa utrudnia ich odtworzenie. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika ze zmiany stężeń leków. Dotyczy wszystkich leków fibrynolitycznych z grupy A (urokinaza, alteplaza, tenekteplaza, reteplaza) w połączeniu z każdym inhibitorem czynnika Xa (rywaroksaban, apiksaban, edoksaban). Nie dotyczy w ten sam sposób białka C ludzkiego i radamts, które nie są lekami fibrynolitycznymi.
Monitorować
- godzina przyjęcia ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa przed decyzją o trombolizie
- czynność nerek (kreatynina, eGFR lub klirens kreatyniny)
- swoista aktywność anty-Xa skalibrowana dla danego leku, jeśli jest dostępna w trybie pilnym
- morfologia krwi z liczbą płytek, hemoglobina, fibrynogen
- stan neurologiczny i ciśnienie tętnicze w trakcie trombolizy i po niej
- objawy krwawienia z miejsc wkłuć, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- kontrolne badanie obrazowe głowy po trombolizie przed wznowieniem leczenia przeciwkrzepliwego
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 48 h od ostatniej dawki przy prawidłowej czynności nerekinhibitory czynnika Xa | ryzyko maleje | Gdy od ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa minął czas wystarczający do jego eliminacji, a czynność nerek jest prawidłowa, działanie przeciwkrzepliwe jest zwykle wygasłe. Trombolizę można wtedy rozważyć zgodnie z ChPL i wytycznymi, przy ścisłej obserwacji w kierunku krwawień. |
| Obniżony eGFReGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek eliminacja inhibitorów czynnika Xa jest wolniejsza, najbardziej w przypadku edoksabanu i rywaroksabanu. Działanie przeciwkrzepliwe utrzymuje się dłużej niż wynikałoby z typowego odstępu od ostatniej dawki. Typowy odstęp nie wystarcza do uznania pacjenta za kandydata do trombolizy. |
| Włączenie lub wznowienie inhibitora czynnika Xa po tromboliziekolejność włączenia · inhibitory czynnika Xa | inne zalecenie | Inhibitora czynnika Xa nie należy podawać w trakcie trombolizy ani bezpośrednio po niej. Po udarze leczonym trombolitycznie leczenie przeciwkrzepliwe wznawia się po okresie zależnym od wskazania i rozległości zawału, po wykluczeniu krwawienia w kontrolnym badaniu obrazowym. |
| Podanie miejscowe przez cewnik w małej dawce (np. udrażnianie cewnika urokinazą)droga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Małe dawki leku trombolitycznego podawane miejscowo, na przykład do udrażniania cewnika naczyniowego, działają ogólnoustrojowo znacznie słabiej niż leczenie trombolityczne podawane dożylnie. Sumowanie działania z inhibitorem czynnika Xa jest mniejsze, ale nadal wymaga obserwacji w kierunku krwawień. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.