Interakcje / Alteplaza
Alteplaza – interakcje
12 opisanych interakcji z lekami. Marki: Actilyse.
2 przeciwwskazane · 8 niekorzystne · 2 nieistotne
Interakcje z innymi lekami 12
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane2
Połączenie przeciwwskazaneAlteplaza+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora czynnika Xa ryzyko krwawienia zagrażającego życiu jest na tyle duże, że połączenia należy unikać, a leczenie trombolityczne u pacjenta z czynnym działaniem inhibitora czynnika Xa jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy inhibitorów czynnika Xa, zawsze noś przy sobie informację o nim i mów lekarzom, ratownikom oraz farmaceucie, kiedy była twoja ostatnia dawka, bo leczenie lekiem rozpuszczającym zakrzepy może być wtedy groźne.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy inhibitorów czynnika Xa, zawsze noś przy sobie informację o nim i mów lekarzom, ratownikom oraz farmaceucie, kiedy była twoja ostatnia dawka, bo leczenie lekiem rozpuszczającym zakrzepy może być wtedy groźne.
Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu w ciężkich stanach, na przykład przy udarze mózgu lub zatorowości płucnej. Jeśli w tym samym czasie w twoim organizmie działa lek przeciwzakrzepowy, taki jak rywaroksaban, apiksaban lub edoksaban, ryzyko groźnego krwawienia, także do mózgu, bardzo rośnie. Dlatego lekarze muszą wiedzieć, że przyjmujesz taki lek, i kiedy była ostatnia dawka. Od tego zależy, jakie leczenie będzie dla ciebie bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy
- nagłe osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
- zaburzenia mowy, widzenia lub świadomości
- wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- czerwony lub brązowy mocz
- duże siniaki albo krwawienie, które nie chce ustać
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora czynnika Xa ryzyko krwawienia zagrażającego życiu jest na tyle duże, że połączenia należy unikać, a leczenie trombolityczne u pacjenta z czynnym działaniem inhibitora czynnika Xa jest przeciwwskazane. Przed podaniem alteplazy, tenekteplazy, reteplazy lub urokinazy trzeba ustalić, czy pacjent przyjmuje rywaroksaban, apiksaban lub edoksaban, oraz godzinę ostatniej dawki. Trzeba też ocenić czynność nerek. Trombolizę można rozważyć tylko wtedy, gdy od ostatniej dawki minął czas wystarczający do eliminacji leku przy prawidłowej czynności nerek albo gdy swoisty pomiar aktywności anty-Xa, skalibrowany dla danego leku, wskazuje na brak istotnego działania. Decyzję podejmuje się według aktualnych wytycznych i ChPL. Gdy tromboliza jest przeciwwskazana, w udarze niedokrwiennym z niedrożnością dużego naczynia należy rozważyć trombektomię mechaniczną. Odwrócenie działania inhibitora czynnika Xa w celu przeprowadzenia trombolizy nie jest postępowaniem rutynowym. Po trombolizie inhibitor czynnika Xa wolno wznowić dopiero po upływie okresu zalecanego dla danego wskazania i po wykluczeniu krwawienia, w udarze potwierdzonym badaniem obrazowym. Białko C ludzkie i radamts nie są lekami fibrynolitycznymi i ich łączenie z inhibitorem czynnika Xa ocenia się indywidualnie jako ewentualne sumowanie działania przeciwkrzepliwego.
Skutek kliniczny
Połączenie znacznie zwiększa ryzyko ciężkich krwawień, w tym objawowego krwotoku śródczaszkowego, krwawień z przewodu pokarmowego, krwiaków w miejscach wkłuć i krwawień zagrażających życiu. Najgroźniejsza jest sytuacja, gdy pacjent przyjmujący inhibitor czynnika Xa otrzymuje leczenie trombolityczne z powodu udaru niedokrwiennego mózgu, zatorowości płucnej lub zawału serca. Lek przeciwkrzepliwy może wtedy nadal działać w pełni. Rezultatem może być krwotoczna transformacja zawału mózgu, trwałe kalectwo lub zgon.
Mechanizm
Leki trombolityczne aktywują plazminogen do plazminy, która rozkłada fibrynę w zakrzepie i w hemostatycznych czopach w miejscach uszkodzenia naczyń. Inhibitory czynnika Xa hamują wytwarzanie trombiny, więc ograniczają tworzenie nowej fibryny i stabilnych skrzepów. Oba mechanizmy uderzają w hemostazę w różnych punktach i sumują się. Lek trombolityczny rozpuszcza istniejące skrzepy, a inhibitor czynnika Xa utrudnia ich odtworzenie. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika ze zmiany stężeń leków. Dotyczy wszystkich leków fibrynolitycznych z grupy A (urokinaza, alteplaza, tenekteplaza, reteplaza) w połączeniu z każdym inhibitorem czynnika Xa (rywaroksaban, apiksaban, edoksaban). Nie dotyczy w ten sam sposób białka C ludzkiego i radamts, które nie są lekami fibrynolitycznymi.
Monitorować
- godzina przyjęcia ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa przed decyzją o trombolizie
- czynność nerek (kreatynina, eGFR lub klirens kreatyniny)
- swoista aktywność anty-Xa skalibrowana dla danego leku, jeśli jest dostępna w trybie pilnym
- morfologia krwi z liczbą płytek, hemoglobina, fibrynogen
- stan neurologiczny i ciśnienie tętnicze w trakcie trombolizy i po niej
- objawy krwawienia z miejsc wkłuć, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- kontrolne badanie obrazowe głowy po trombolizie przed wznowieniem leczenia przeciwkrzepliwego
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 48 h od ostatniej dawki przy prawidłowej czynności nerekinhibitory czynnika Xa | ryzyko maleje | Gdy od ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa minął czas wystarczający do jego eliminacji, a czynność nerek jest prawidłowa, działanie przeciwkrzepliwe jest zwykle wygasłe. Trombolizę można wtedy rozważyć zgodnie z ChPL i wytycznymi, przy ścisłej obserwacji w kierunku krwawień. |
| Obniżony eGFReGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek eliminacja inhibitorów czynnika Xa jest wolniejsza, najbardziej w przypadku edoksabanu i rywaroksabanu. Działanie przeciwkrzepliwe utrzymuje się dłużej niż wynikałoby z typowego odstępu od ostatniej dawki. Typowy odstęp nie wystarcza do uznania pacjenta za kandydata do trombolizy. |
| Włączenie lub wznowienie inhibitora czynnika Xa po tromboliziekolejność włączenia · inhibitory czynnika Xa | inne zalecenie | Inhibitora czynnika Xa nie należy podawać w trakcie trombolizy ani bezpośrednio po niej. Po udarze leczonym trombolitycznie leczenie przeciwkrzepliwe wznawia się po okresie zależnym od wskazania i rozległości zawału, po wykluczeniu krwawienia w kontrolnym badaniu obrazowym. |
| Podanie miejscowe przez cewnik w małej dawce (np. udrażnianie cewnika urokinazą)droga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Małe dawki leku trombolitycznego podawane miejscowo, na przykład do udrażniania cewnika naczyniowego, działają ogólnoustrojowo znacznie słabiej niż leczenie trombolityczne podawane dożylnie. Sumowanie działania z inhibitorem czynnika Xa jest mniejsze, ale nadal wymaga obserwacji w kierunku krwawień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Połączenie przeciwwskazaneAlteplaza+ Antagoniści witaminy K (np. acenokumarol, warfaryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i trombolityku ogólnoustrojowego ryzyko ciężkiego krwawienia jest tak duże, że trombolityku nie podaje się pacjentowi skutecznie leczonemu antagonistą witaminy K.Jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol, zawsze mów ratownikom i lekarzom w szpitalu o tym leku oraz noś przy sobie kartę z informacją o leczeniu przeciwzakrzepowym.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol, zawsze mów ratownikom i lekarzom w szpitalu o tym leku oraz noś przy sobie kartę z informacją o leczeniu przeciwzakrzepowym.
Warfaryna i acenokumarol rozrzedzają krew, a leki rozpuszczające skrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu przy udarze, zawale lub zatorze płucnym. Razem mogą wywołać groźne krwawienie, także do mózgu. Dlatego lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, zanim zdecyduje o takim leczeniu. Nie dotyczy to leków z białkiem C ani radamts, które działają inaczej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy
- splątanie, senność, trudności z mówieniem lub nowy niedowład
- wymioty krwią lub fusowate wymioty
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- krew w moczu
- przedłużające się krwawienie z miejsca wkłucia lub z nosa
- duże, niewyjaśnione siniaki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i trombolityku ogólnoustrojowego ryzyko ciężkiego krwawienia jest tak duże, że trombolityku nie podaje się pacjentowi skutecznie leczonemu antagonistą witaminy K. Przed fibrynolizą zawsze ustala się, czy pacjent przyjmuje warfarynę lub acenokumarol, i pilnie oznacza INR. Alteplazy i tenekteplazy w udarze niedokrwiennym nie podaje się przy INR powyżej 1,7, a w zawale serca i zatorowości płucnej przy INR powyżej 1,3. Jeśli INR jest powyżej progu, rozważa się leczenie bez fibrynolizy ogólnoustrojowej, na przykład trombektomię mechaniczną w udarze albo pierwotną angioplastykę wieńcową w zawale. Antagonisty witaminy K nie włącza się bezpośrednio po trombolizie bez osłony heparyny i oceny ryzyka krwawienia – zwykle zaczyna się go po ustabilizowaniu pacjenta, w czasie wskazanym przez lekarza prowadzącego. Białko C ludzkie i radamts nie podlegają temu ograniczeniu.
Skutek kliniczny
Znacznie rośnie ryzyko poważnych krwawień, w tym objawowego krwotoku śródczaszkowego po leczeniu trombolitycznym udaru niedokrwiennego oraz krwawień z przewodu pokarmowego, miejsc wkłucia i miejsc nakłucia tętnicy. Ryzyko jest tym większe, im wyższy jest INR w chwili podania trombolityku. Krwawienie po fibrynolizie u pacjenta z wydłużonym INR może być trudne do opanowania, ponieważ wymaga jednoczesnego odwrócenia działania obu leków.
Mechanizm
Trombolityk (alteplaza, tenekteplaza, reteplaza, urokinaza) aktywuje plazminogen do plazminy, która rozpuszcza fibrynę w skrzepie i w czopach hemostatycznych w naczyniach. Antagonista witaminy K (warfaryna, acenokumarol) hamuje syntezę czynników krzepnięcia II, VII, IX i X, więc organizm nie jest w stanie szybko wytworzyć nowego czopa w miejscu uszkodzenia naczynia. Oba działania sumują się – trombolityk usuwa istniejące zabezpieczenie hemostatyczne, a antagonista witaminy K utrudnia jego odbudowę. Mechanizm jest wspólny dla obu leków z grupy A i dla wszystkich trombolityków aktywujących plazminogen. Nie dotyczy białka C ludzkiego ani radamts, które nie są fibrynolitykami.
Monitorować
- INR przed decyzją o fibrynolizie, oznaczony pilnie także wtedy, gdy pacjent nie pamięta, czy przyjmuje antagonistę witaminy K
- stan neurologiczny w pierwszej dobie po trombolizie (nagłe bóle głowy, pogorszenie świadomości, nowe deficyty)
- objawy krwawienia z miejsc wkłucia, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- morfologia krwi i stężenie hemoglobiny
- INR po włączeniu lub wznowieniu antagonisty witaminy K po leczeniu trombolitycznym
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowe wkroplenie do cewnika w celu jego udrożnieniadroga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Małe dawki urokinazy lub alteplazy pozostawiane w świetle cewnika naczyniowego działają głównie miejscowo i mają niewielki wpływ ogólnoustrojowy. U pacjenta leczonego antagonistą witaminy K można je stosować, obserwując miejsce wkłucia i objawy krwawienia. |
| Antagonista witaminy K włączany po zakończeniu leczenia trombolitycznegokolejność włączenia · antagoniści witaminy K | inne zalecenie | Włączenie antagonisty witaminy K po trombolizie, na przykład po zatorowości płucnej, jest typowym postępowaniem, ale odbywa się po ustabilizowaniu pacjenta, pod osłoną heparyny i z kontrolą INR oraz objawów krwawienia. Termin włączenia ustala lekarz prowadzący na podstawie ryzyka krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Niekorzystna interakcja8
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ TypranawirPrzed trombolizą u pacjenta leczonego typranawirem trzeba indywidualnie ocenić ryzyko krwawienia i uwzględnić leczenie przeciwretrowirusowe w kwalifikacji.Zawsze mów personelowi szpitala, że przyjmujesz typranawir, i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zawsze mów personelowi szpitala, że przyjmujesz typranawir, i nie odstawiaj go samodzielnie.
Alteplazę podaje się w szpitalu, aby rozpuścić zakrzep, np. przy udarze lub zawale. Typranawir, lek na HIV, może sam zwiększać skłonność do krwawień, także w obrębie głowy. Razem te leki mogą bardziej zwiększać ryzyko krwawienia, dlatego lekarz musi wiedzieć o twoim leczeniu i dokładnie cię obserwować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły silny ból głowy
- osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała
- zaburzenia mowy lub widzenia
- splątanie lub senność
- krwawienie z dziąseł lub nosa, które trudno zatrzymać
- czarne smoliste stolce lub krew w moczu
- wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed trombolizą u pacjenta leczonego typranawirem trzeba indywidualnie ocenić ryzyko krwawienia i uwzględnić leczenie przeciwretrowirusowe w kwalifikacji. Typranawir z rytonawirem stosuje się ostrożnie u osób otrzymujących leki zwiększające ryzyko krwawienia[1]. Samo przyjmowanie typranawiru nie wyklucza ratującej życie trombolizy, ale wymaga ścisłej obserwacji neurologicznej i obserwacji w kierunku krwawień w trakcie wlewu i przez pierwsze 24 godziny. Nie przerywa się samodzielnie leczenia przeciwretrowirusowego z powodu jednorazowej trombolizy – ewentualną zmianę schematu ustala lekarz prowadzący leczenie zakażenia HIV.
Skutek kliniczny
Możliwe sumowanie ryzyka krwawień, zwłaszcza krwawienia śródczaszkowego, w czasie leczenia trombolitycznego i w pierwszej dobie po nim. Nie ma badań oceniających to połączenie, więc wielkość dodatkowego ryzyka jest nieznana.
Mechanizm
Alteplaza rozpuszcza skrzep przez aktywację plazminogenu do plazminy, więc z natury zwiększa ryzyko krwawienia, w tym śródczaszkowego. U osób przyjmujących typranawir z małą dawką rytonawiru opisywano krwawienia śródczaszkowe, a w badaniach laboratoryjnych typranawir hamował agregację płytek krwi. Typranawir z rytonawirem należy stosować ostrożnie u osób przyjmujących leki zwiększające ryzyko krwawienia, takie jak leki przeciwpłytkowe i przeciwzakrzepowe[1]. Ryzyko krwawienia po alteplazie rośnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na krzepliwość lub czynność płytek krwi[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo alteplaza jest usuwana głównie przez wątrobę bez udziału cytochromu P450.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stan neurologiczny w trakcie wlewu i przez 24 godziny po nim
- objawy krwawienia z miejsc wkłuć, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi z liczbą płytek
- parametry krzepnięcia
- próby wątrobowe przed leczeniem
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus 250 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ Leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, tikagrelor, seleksypag) klasaJednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i trombolityku zwiększa ryzyko poważnych krwawień, w tym wewnątrzczaszkowych, dlatego takie połączenie stosuje się wyłącznie w szpitalu, w uznanych wskazaniach i pod ścisłym nadzorem.Jeśli bierzesz lek przeciwpłytkowy i trafiasz do szpitala z zawałem lub udarem, powiedz lekarzom, jaki to lek i kiedy przyjąłeś ostatnią dawkę, a po leczeniu od razu zgłaszaj każde krwawienie.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz lek przeciwpłytkowy i trafiasz do szpitala z zawałem lub udarem, powiedz lekarzom, jaki to lek i kiedy przyjąłeś ostatnią dawkę, a po leczeniu od razu zgłaszaj każde krwawienie.
Leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy tikagrelor, utrudniają zlepianie się płytek krwi. Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu przy zawale serca lub udarze. Razem bardzo zwiększają ryzyko krwawienia, także do mózgu. Lekarze czasem celowo łączą te leki, ale robią to tylko w szpitalu i pod stałą obserwacją.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, silny ból głowy
- zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie ręki czy nogi
- senność lub splątanie
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustaje
- czarne, smoliste stolce albo wymioty z krwią
- krew w moczu
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie lub szybko rosnący obrzęk w miejscu wkłucia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i trombolityku zwiększa ryzyko poważnych krwawień, w tym wewnątrzczaszkowych, dlatego takie połączenie stosuje się wyłącznie w szpitalu, w uznanych wskazaniach i pod ścisłym nadzorem. W zawale serca z uniesieniem odcinka ST leczonym fibrynolizą standardem jest kwas acetylosalicylowy z klopidogrelem. Prasugrelu i tikagreloru nie należy włączać razem z fibrynolizą. Ewentualną zmianę na silniejszy inhibitor P2Y12 rozważa się dopiero po ustabilizowaniu pacjenta, zgodnie z wytycznymi. Nie należy łączyć eptyfibatydu ani kangreloru z pełną dawką trombolityku. W udarze niedokrwiennym leczonym alteplazą lub tenekteplazą leków przeciwpłytkowych nie podaje się do czasu kontrolnego badania obrazowego głowy, które wyklucza krwawienie. Zwykle oznacza to pierwszą dobę po trombolizie, chyba że lekarz prowadzący zdecyduje inaczej, na przykład przy wszczepieniu stentu. Przed trombolizą trzeba ustalić, jakie leki przeciwpłytkowe pacjent przyjmuje i kiedy przyjął ostatnią dawkę. Po wypisie pacjent nie powinien sam sięgać po niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Skutek kliniczny
Wzrasta ryzyko poważnych krwawień, w tym krwawienia wewnątrzczaszkowego, z przewodu pokarmowego, z dróg moczowych oraz z miejsc wkłuć i dostępu naczyniowego. Ryzyko krwawienia wewnątrzczaszkowego jest największe u osób starszych, z niską masą ciała, z nadciśnieniem tętniczym w chwili leczenia oraz po udarze lub urazie głowy. W zawale serca z uniesieniem odcinka ST skojarzenie kwasu acetylosalicylowego i klopidogrelu z fibrynolizą jest leczeniem standardowym, bo poprawia rokowanie, ale wymaga ścisłego nadzoru. Dodanie eptyfibatydu do pełnej dawki trombolityku nie poprawia przeżycia, a wyraźnie zwiększa liczbę krwawień.
Mechanizm
Leki przeciwpłytkowe hamują aktywację i agregację płytek krwi różnymi drogami. Kwas acetylosalicylowy blokuje cyklooksygenazę, klopidogrel, prasugrel, tikagrelor, tyklopidyna i kangrelor blokują receptor P2Y12, eptyfibatyd blokuje receptor glikoproteinowy IIb/IIIa, a cylostazol oraz analogi prostacykliny działają przez wzrost cAMP w płytkach. Trombolityki (alteplaza, tenekteplaza, reteplaza, urokinaza) przekształcają plazminogen w plazminę, która rozpuszcza fibrynę w zakrzepie i w czopach hemostatycznych. Skutek obu grup sumuje się. Zahamowanie płytek utrudnia tworzenie nowego czopa płytkowego w miejscu, gdzie trombolityk rozpuścił fibrynę, co zwiększa ryzyko krwawienia. Najsilniejszy efekt dają dożylne leki przeciwpłytkowe o szybkim i pełnym działaniu, czyli eptyfibatyd i kangrelor, a także silne inhibitory P2Y12 (prasugrel, tikagrelor). Analogi prostacykliny i seleksypag mają słabsze działanie przeciwpłytkowe.
Monitorować
- stan neurologiczny i poziom świadomości (ryzyko krwawienia wewnątrzczaszkowego)
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi z hemoglobiną i liczbą płytek
- miejsca wkłuć i dostępu naczyniowego
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- kontrolne badanie obrazowe głowy po trombolizie w udarze przed włączeniem leku przeciwpłytkowego
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do cewnika w małej dawce (udrażnianie cewnika naczyniowego)droga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Alteplaza lub urokinaza podana w małej dawce wyłącznie do światła zablokowanego cewnika działa głównie miejscowo i w niewielkim stopniu przechodzi do krążenia. Ryzyko krwawienia w skojarzeniu z lekiem przeciwpłytkowym jest wtedy znacznie mniejsze niż przy trombolizie ogólnoustrojowej. |
| Dożylnie (eptyfibatyd, kangrelor)droga podania · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Dożylne leki przeciwpłytkowe o szybkim i pełnym działaniu w skojarzeniu z pełną dawką trombolityku wyraźnie zwiększają ryzyko poważnych krwawień, w tym wewnątrzczaszkowych, bez korzyści dla przeżycia. Należy unikać takiego połączenia. |
| Lek przeciwpłytkowy włączany po trombolizie w udarze niedokrwiennymkolejność włączenia · leki przeciwpłytkowe | inne zalecenie | Po trombolizie z powodu udaru niedokrwiennego lek przeciwpłytkowy włącza się dopiero po kontrolnym badaniu obrazowym głowy, które wyklucza krwawienie. Zwykle następuje to po pierwszej dobie, chyba że neurolog zdecyduje inaczej. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia wewnątrzczaszkowego po fibrynolizie jest wyraźnie większe. Wymaga to szczególnie starannego doboru leku przeciwpłytkowego i dawki trombolityku zgodnie z wytycznymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ Inhibitory kinazy Brutona (np. ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora kinazy Brutona ryzyko ciężkiego krwawienia znacznie rośnie, dlatego trombolizę u pacjenta przyjmującego inhibitor kinazy Brutona należy prowadzić wyłącznie po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, a gdy to możliwe, wybrać metodę leczenia niewymagającą fibrynolizy.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, zawsze mów o tym lekarzom i ratownikom, zwłaszcza w nagłej sytuacji w szpitalu lub w karetce, bo podanie leku rozpuszczającego zakrzepy może wtedy wywołać groźne krwawienie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów kinazy Brutona, zawsze mów o tym lekarzom i ratownikom, zwłaszcza w nagłej sytuacji w szpitalu lub w karetce, bo podanie leku rozpuszczającego zakrzepy może wtedy wywołać groźne krwawienie.
Ibrutynib, akalabrutynib i zanubrutynib, stosowane w leczeniu niektórych białaczek i chłoniaków, osłabiają działanie płytek krwi, które pomagają tamować krwawienie. Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza, tenekteplaza, reteplaza czy urokinaza, podaje się w szpitalu, na przykład przy udarze mózgu lub zawale serca. Połączenie obu rodzajów leków może wywołać groźne krwawienie, także do mózgu. Dlatego lekarze muszą wiedzieć o twoim leczeniu, aby wybrać najbezpieczniejszą metodę pomocy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- czarne, smoliste stolce albo wymioty z krwią
- krew w moczu
- przedłużające się krwawienie z nosa, dziąseł lub miejsca wkłucia
- duże, niewyjaśnione siniaki
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora kinazy Brutona ryzyko ciężkiego krwawienia znacznie rośnie, dlatego trombolizę u pacjenta przyjmującego inhibitor kinazy Brutona należy prowadzić wyłącznie po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, a gdy to możliwe, wybrać metodę leczenia niewymagającą fibrynolizy. W ostrym udarze niedokrwiennym należy rozważyć trombektomię mechaniczną, a w zawale serca pierwotną przezskórną interwencję wieńcową zamiast leczenia fibrynolitycznego. Jeśli tromboliza jest konieczna, inhibitor kinazy Brutona (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) należy wstrzymać i nie wznawiać go, dopóki ryzyko krwawienia nie zmaleje, w porozumieniu z hematologiem. Przed podaniem alteplazy, tenekteplazy, reteplazy lub urokinazy trzeba ocenić liczbę płytek krwi, fibrynogen oraz stosowanie innych leków przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, a także starannie kontrolować ciśnienie tętnicze. Przy planowych procedurach wymagających fibrynolizy inhibitor kinazy Brutona należy odstawić z wyprzedzeniem zgodnym z ChPL. Miejscowe podanie małej dawki urokinazy lub alteplazy w celu udrożnienia cewnika naczyniowego wiąże się z mniejszym ryzykiem, jednak również wymaga obserwacji w kierunku krwawienia.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko poważnych krwawień, w tym krwotoku wewnątrzczaszkowego, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz krwawień z miejsc wkłucia i z ran pooperacyjnych. Krwawienie może być trudne do opanowania, ponieważ zaburzona czynność płytek utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu inhibitora kinazy Brutona. Ryzyko zwiększa nadciśnienie tętnicze, które często towarzyszy leczeniu ibrutynibem, a także małopłytkowość oraz jednoczesne leczenie przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe.
Mechanizm
Leki trombolityczne (urokinaza, alteplaza, tenekteplaza, reteplaza) przekształcają plazminogen w plazminę, która rozkłada fibrynę w skrzeplinie i w czopach hemostatycznych. Obniżają też stężenie fibrynogenu i czynników krzepnięcia. Inhibitory kinazy Brutona (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib) hamują sygnalizację płytkową zależną od receptora kolagenowego GPVI i od czynnika von Willebranda. Skutkiem jest upośledzona adhezja i agregacja płytek, a często współistnieje małopłytkowość związana z chorobą rozrostową. Jednoczesne osłabienie hemostazy płytkowej i rozpuszczanie fibryny sumuje się i zwiększa ryzyko krwawienia. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich inhibitorów kinazy Brutona oraz wszystkich leków fibrynolitycznych. Akalabrutynib i zanubrutynib są bardziej wybiórcze niż ibrutynib, jednak również wiążą się z krwawieniami. Białko C ludzkie i radamts nie są fibrynolitykami i nie dzielą tego mechanizmu.
Monitorować
- objawy krwawienia z miejsc wkłucia, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- stan neurologiczny w kierunku krwotoku wewnątrzczaszkowego
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi z liczbą płytek i stężeniem hemoglobiny
- stężenie fibrynogenu i parametry krzepnięcia
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do cewnika naczyniowego w małej dawcedroga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Podanie urokinazy lub alteplazy w małej dawce wyłącznie w celu udrożnienia zamkniętego cewnika daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko krwawienia jest wyraźnie mniejsze niż przy trombolizie dożylnej. Nadal wskazana jest obserwacja w kierunku krwawienia, szczególnie przy małopłytkowości. |
| Wstrzymanie inhibitora kinazy Brutona z wyprzedzeniem zgodnym z ChPL przed planową procedurąodstep · inhibitory kinazy Brutona | ryzyko maleje | Odstawienie ibrutynibu, akalabrutynibu lub zanubrutynibu z wyprzedzeniem zalecanym w ChPL przed planowym zabiegiem pozwala na odnowę puli sprawnych płytek i zmniejsza ryzyko krwawienia. W stanach nagłych taki odstęp jest niemożliwy, a wstrzymanie leku bezpośrednio przed trombolizą nie usuwa ryzyka. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwotoku wewnątrzczaszkowego po trombolizie jest większe, a jednoczesne leczenie inhibitorem kinazy Brutona dodatkowo je zwiększa. U tych pacjentów szczególnie należy rozważyć metody leczenia niewymagające fibrynolizy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ Heparyny (np. enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna) klasaJednoczesne stosowanie leku trombolitycznego i leku z grupy heparyn wymaga nadzoru szpitalnego, doboru dawek i odstępów zgodnie ze wskazaniem oraz ścisłego monitorowania w kierunku krwawień.Jeśli masz dostać lek rozpuszczający zakrzep, a stosujesz heparynę w zastrzykach, sulodeksyd lub inny lek przeciwzakrzepowy, koniecznie powiedz o tym lekarzowi i od razu zgłaszaj każde niepokojące krwawienie.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz dostać lek rozpuszczający zakrzep, a stosujesz heparynę w zastrzykach, sulodeksyd lub inny lek przeciwzakrzepowy, koniecznie powiedz o tym lekarzowi i od razu zgłaszaj każde niepokojące krwawienie.
Leki rozpuszczające zakrzep, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu przy zawale serca, udarze lub zatorowości płucnej. Heparyny, na przykład enoksaparyna, nadroparyna czy dalteparyna, a także sulodeksyd, zapobiegają powstawaniu nowych zakrzepów. Razem te leki działają silniej i znacznie zwiększają ryzyko krwawienia, dlatego lekarz łączy je tylko wtedy, gdy jest to potrzebne, i starannie dobiera dawki oraz czas podania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krew w moczu lub czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowatą treścią
- silny, nagły ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie ręki lub nogi
- duże siniaki lub krwiaki bez wyraźnej przyczyny
- przedłużające się krwawienie z nosa, dziąseł lub z miejsca wkłucia
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie leku trombolitycznego i leku z grupy heparyn wymaga nadzoru szpitalnego, doboru dawek i odstępów zgodnie ze wskazaniem oraz ścisłego monitorowania w kierunku krwawień. W zawale serca z uniesieniem odcinka ST leczonym alteplazą, tenekteplazą lub reteplazą enoksaparyna jest zalecanym leczeniem wspomagającym, ale jej dawkę i sposób podania dostosowuje się do wieku i czynności nerek. W udarze niedokrwiennym leczonym alteplazą lub tenekteplazą nie podaje się heparyn w okresie bezpośrednio po trombolizie, a ich włączenie odkłada się do wykluczenia krwawienia w kontrolnym badaniu obrazowym. Przy trombolizie zatorowości płucnej infuzję heparyny przerywa się na czas podawania leku trombolitycznego i wznawia po ustąpieniu jego działania. Przed trombolizą trzeba ustalić, czy pacjent nie otrzymał wcześniej heparyny drobnocząsteczkowej lub sulodeksydu, bo świeża dawka zmienia ocenę ryzyka. Nie łączy się dodatkowych leków nasilających krwawienie, jeśli nie są niezbędne.
Skutek kliniczny
Połączenie wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z miejsc wkłucia, z przewodu pokarmowego, z dróg moczowych, krwiaków zaotrzewnowych oraz najgroźniejszego krwawienia wewnątrzczaszkowego. Ryzyko jest największe u osób starszych, z niską masą ciała, z niewydolnością nerek, z niekontrolowanym nadciśnieniem oraz po udarze niedokrwiennym leczonym trombolizą. Jednocześnie w zawale serca z uniesieniem odcinka ST leczonym fibrynolizą heparyna jest celowym leczeniem wspomagającym, które zmniejsza ryzyko ponownego zamknięcia tętnicy.
Mechanizm
Leki trombolityczne (alteplaza, tenekteplaza, reteplaza, urokinaza) przekształcają plazminogen w plazminę, która rozkłada fibrynę w skrzepie i krążący fibrynogen. Heparyny drobnocząsteczkowe (enoksaparyna, dalteparyna, nadroparyna, bemiparyna), sulodeksyd i antytrombina ludzka hamują przez antytrombinę czynnik Xa i trombinę, czyli blokują powstawanie nowej fibryny. Oba działania sumują się farmakodynamicznie i osłabiają hemostazę na dwóch etapach jednocześnie. Nie ma interakcji farmakokinetycznej. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków grupy heparyn oraz dla wszystkich leków fibrynolitycznych z grupy trombolityków. Nie dotyczy białka C ludzkiego i radamts, które nie działają fibrynolitycznie. Brak par w bazie dla nadroparyny, bemiparyny, sulodeksydu i antytrombiny ludzkiej wynika z braku danych, a nie z odmiennej farmakologii.
Monitorować
- objawy krwawienia z miejsc wkłucia, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
- stan neurologiczny w kierunku krwawienia wewnątrzczaszkowego
- ciśnienie tętnicze
- hemoglobina i hematokryt
- liczba płytek krwi
- fibrynogen i parametry krzepnięcia
- aktywność anty-Xa u pacjentów z niewydolnością nerek lub skrajną masą ciała
- czynność nerek (eGFR)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po trombolizie w udarze niedokrwiennymheparyny | ryzyko rośnie | Po trombolizie alteplazą lub tenekteplazą w udarze niedokrwiennym nie podaje się heparyn w pierwszej dobie, a ich włączenie wymaga wykluczenia krwawienia w kontrolnym badaniu obrazowym. |
| Heparyna podana przed trombolizą udaru z wydłużonym czasem krzepnięciakolejność włączenia · heparyny | interakcja nie dotyczy | Świeżo podana heparyna z wydłużonym czasem krzepnięcia lub podwyższoną aktywnością anty-Xa należy do przeciwwskazań do trombolizy w udarze niedokrwiennym. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | inne zalecenie | U pacjentów w wieku co najmniej 75 lat leczonych fibrynolizą w zawale serca enoksaparynę podaje się bez dawki dożylnej i w zmniejszonej dawce podskórnej ze względu na większe ryzyko krwawienia wewnątrzczaszkowego. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²heparyny | inne zalecenie | Przy ciężkiej niewydolności nerek heparyny drobnocząsteczkowe kumulują się, dlatego zmniejsza się ich dawkę lub zastępuje je heparyną niefrakcjonowaną i monitoruje aktywność anty-Xa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, imatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora kinazy BCR-ABL przed podaniem trombolityku należy oznaczyć liczbę płytek krwi i ocenić ryzyko krwawienia, a trombolizę prowadzić tylko wtedy, gdy korzyść wyraźnie przeważa nad ryzykiem.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, zawsze powiedz o nim lekarzom w szpitalu, zanim dostaniesz lek rozpuszczający zakrzepy, i nie odstawiaj go na własną rękę bez rozmowy z hematologiem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, zawsze powiedz o nim lekarzom w szpitalu, zanim dostaniesz lek rozpuszczający zakrzepy, i nie odstawiaj go na własną rękę bez rozmowy z hematologiem.
Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu, na przykład przy udarze mózgu albo zawale serca. Leki stosowane w białaczce, takie jak dazatynib, ponatynib czy imatynib, mogą zmniejszać liczbę płytek krwi i osłabiać ich działanie. Razem te leki zwiększają ryzyko groźnych krwawień, także do mózgu. Dlatego lekarze w szpitalu muszą wiedzieć, że przyjmujesz lek na białaczkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy
- zaburzenia mowy, widzenia lub nagłe osłabienie ręki albo nogi
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- krew w moczu
- długo niezatrzymujące się krwawienie z nosa, dziąseł lub miejsca wkłucia
- liczne siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora kinazy BCR-ABL przed podaniem trombolityku należy oznaczyć liczbę płytek krwi i ocenić ryzyko krwawienia, a trombolizę prowadzić tylko wtedy, gdy korzyść wyraźnie przeważa nad ryzykiem. Największej ostrożności wymagają chorzy przyjmujący dazatynib lub ponatynib ze względu na dodatkowe upośledzenie czynności płytek. Małopłytkowość i skaza krwotoczna figurują wśród przeciwwskazań lub ostrzeżeń w ChPL alteplazy, tenekteplazy i reteplazy, dlatego przy istotnej małopłytkowości należy rozważyć leczenie wewnątrznaczyniowe bez trombolizy. Decyzję o wstrzymaniu kolejnych dawek inhibitora kinazy BCR-ABL w ostrym okresie po trombolizie warto podjąć wspólnie z hematologiem. Po podaniu trombolityku chorego należy ściśle obserwować w kierunku krwawień, zwłaszcza wewnątrzczaszkowych i z przewodu pokarmowego.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień wewnątrzczaszkowych i ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego, które mogą zagrażać życiu. Ryzyko jest największe u chorych z małopłytkowością wywołaną leczeniem lub samą chorobą nowotworową oraz u chorych przyjmujących dazatynib lub ponatynib.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działań osłabiających hemostazę, bez zmiany stężeń żadnego z leków. Trombolityki aktywują plazminogen do plazminy, która rozpuszcza skrzepy i rozkłada fibrynogen w całym organizmie. Inhibitory kinazy BCR-ABL często powodują małopłytkowość w wyniku zahamowania czynności szpiku. Dazatynib i ponatynib dodatkowo upośledzają czynność płytek krwi przez hamowanie kinaz z rodziny SRC i innych kinaz uczestniczących w aktywacji płytek, dlatego dla nich interakcja jest najsilniejsza. Imatynib, nilotynib, bosutynib i asciminib zwiększają ryzyko krwawienia głównie przez małopłytkowość, więc brak tych par w bazach oznacza brak danych, a nie brak interakcji. Białko C ludzkie po aktywacji inaktywuje czynniki Va i VIIIa, więc również działa przeciwzakrzepowo, choć w dawkach substytucyjnych słabiej niż trombolityki aktywujące plazminogen. Interakcja dotyczy wszystkich leków grupy B i wszystkich leków grupy A z wyjątkiem radamts.
Monitorować
- liczba płytek krwi przed podaniem trombolityku i w kolejnych dobach
- stężenie hemoglobiny i hematokryt
- parametry krzepnięcia – APTT, INR i stężenie fibrynogenu
- stan neurologiczny w kierunku krwawienia wewnątrzczaszkowego
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, dróg moczowych i miejsc wkłucia
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Podanie do cewnika w celu jego udrożnieniadroga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Mała dawka alteplazy lub urokinazy podana do światła cewnika naczyniowego w celu rozpuszczenia skrzepu działa głównie miejscowo i w niewielkim stopniu wpływa na hemostazę ogólnoustrojową, dlatego ryzyko krwawienia jest wyraźnie mniejsze niż przy trombolizie dożylnej. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia wewnątrzczaszkowego po trombolizie jest większe, a łącznie z małopłytkowością wywołaną inhibitorem kinazy BCR-ABL wymaga szczególnie starannej oceny korzyści i ryzyka. |
| Włączenie lub wznowienie inhibitora kinazy BCR-ABL wkrótce po tromboliziekolejność włączenia · inhibitory kinazy BCR-ABL | inne zalecenie | Moment wznowienia inhibitora kinazy BCR-ABL po trombolizie warto ustalić z hematologiem, uwzględniając liczbę płytek krwi, obecność krwawienia w badaniach obrazowych i pilność leczenia przeciwnowotworowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i chelatora żelaza należy przed podaniem trombolityku ocenić ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i liczbę płytek krwi, a w trakcie leczenia ściśle obserwować pacjenta pod kątem krwawienia.Jeśli przyjmujesz lek usuwający nadmiar żelaza i trafiasz do szpitala, zawsze powiedz lekarzowi o tym leku, bo może to wpłynąć na decyzję o podaniu leku rozpuszczającego zakrzepy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek usuwający nadmiar żelaza i trafiasz do szpitala, zawsze powiedz lekarzowi o tym leku, bo może to wpłynąć na decyzję o podaniu leku rozpuszczającego zakrzepy.
Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu, na przykład przy udarze lub zawale serca. Lek usuwający nadmiar żelaza z organizmu – deferazyroks – może czasem podrażniać żołądek i jelita oraz obniżać liczbę płytek krwi. Gdy oba leki działają w tym samym czasie, rośnie ryzyko poważnego krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Inne leki usuwające żelazo, takie jak deferoksamina czy deferypron, nie mają tego działania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- silny ból brzucha
- krew w moczu
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- zawroty głowy i osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i chelatora żelaza należy przed podaniem trombolityku ocenić ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i liczbę płytek krwi, a w trakcie leczenia ściśle obserwować pacjenta pod kątem krwawienia. U pacjenta przyjmującego deferazyroks warto ustalić, czy występowały objawy choroby wrzodowej, krwawienia z przewodu pokarmowego lub małopłytkowość, ponieważ stanowią one istotne czynniki ryzyka powikłań trombolizy. W okresie okołozabiegowym zasadne jest rozważenie krótkiej przerwy w przyjmowaniu deferazyroksu, ponieważ kilkudniowe wstrzymanie chelatacji zwykle nie niesie istotnego ryzyka. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka należy rozważyć ochronę błony śluzowej żołądka inhibitorem pompy protonowej. Jeśli przewlekła chelatacja deferazyroksem budzi obawy w kontekście ryzyka krwawienia, alternatywą może być deferoksamina lub deferypron.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, w tym krwawienia ciężkiego lub zagrażającego życiu. Ryzyko jest największe u pacjentów z czynnym lub przebytym owrzodzeniem, małopłytkowością, w podeszłym wieku oraz z zaawansowanymi chorobami hematologicznymi.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się ryzyka krwawienia. Leki trombolityczne rozpuszczają skrzepy fibrynowe i upośledzają hemostazę, natomiast deferazyroks może powodować owrzodzenia, nadżerki i krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz małopłytkowość. Zmiany w błonie śluzowej wywołane przez deferazyroks stają się miejscem, z którego w trakcie trombolizy może dojść do ciężkiego krwotoku. Białko C ludzkie działa przeciwkrzepliwie po aktywacji, dlatego w jego przypadku sumowanie ryzyka jest słabsze, ale możliwe. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy deferazyroksu, a nie deferoksaminy ani deferypronu, i nie dotyczy radamtsu.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią)
- stężenie hemoglobiny
- liczba płytek krwi
- parametry krzepnięcia
- ciśnienie tętnicze i tętno
- stan neurologiczny w kierunku krwawienia śródczaszkowego
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego podczas leczenia deferazyroksem oraz ryzyko powikłań krwotocznych trombolizy jest większe, dlatego połączenie wymaga szczególnie starannej oceny i monitorowania. |
| Mała dawka alteplazy do udrażniania cewnikadawka · trombolityki | ryzyko maleje | Miejscowe podanie małej dawki alteplazy w celu udrożnienia cewnika naczyniowego nie powoduje istotnej fibrynolizy ogólnoustrojowej, dlatego ryzyko sumowania krwawienia z deferazyroksem jest niewielkie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ Bezpośrednie inhibitory trombiny (np. dabigatran eteksylan, biwalirudyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i bezpośredniego inhibitora trombiny ryzyko poważnego krwawienia znacznie rośnie, dlatego połączenie stosuje się wyłącznie w szpitalu, gdy korzyść wyraźnie przewyższa ryzyko, i przy ścisłym monitorowaniu.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy bezpośrednich inhibitorów trombiny, na przykład dabigatran, zawsze mów lekarzom i ratownikom, jaki to lek i o której godzinie była ostatnia dawka, bo od tego zależy, czy mogą bezpiecznie podać ci lek rozpuszczający skrzep.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy bezpośrednich inhibitorów trombiny, na przykład dabigatran, zawsze mów lekarzom i ratownikom, jaki to lek i o której godzinie była ostatnia dawka, bo od tego zależy, czy mogą bezpiecznie podać ci lek rozpuszczający skrzep.
Leki rozpuszczające skrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu przy udarze, zawale serca lub zatorowości płucnej. Leki przeciwzakrzepowe, takie jak dabigatran czy biwalirudyna, zapobiegają powstawaniu nowych skrzepów. Gdy działają razem, krew krzepnie bardzo słabo i rośnie ryzyko groźnego krwawienia, także do mózgu. Dlatego lekarze w szpitalu muszą wiedzieć, czy i kiedy ostatnio przyjąłeś lek przeciwzakrzepowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, bardzo silny ból głowy
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub splątanie
- nagłe osłabienie albo drętwienie ręki, nogi lub połowy twarzy
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
- krew w moczu albo czerwony lub brązowy mocz
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- duże, narastające siniaki lub krwawienie z miejsca wkłucia
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i bezpośredniego inhibitora trombiny ryzyko poważnego krwawienia znacznie rośnie, dlatego połączenie stosuje się wyłącznie w szpitalu, gdy korzyść wyraźnie przewyższa ryzyko, i przy ścisłym monitorowaniu. U pacjenta z udarem niedokrwiennym, który przyjmuje dabigatran, trombolizy dożylnej alteplazą lub tenekteplazą nie wykonuje się, jeśli ostatnia dawka była niedawno, chyba że swoiste testy krzepnięcia wykluczają istotne stężenie leku albo działanie dabigatranu odwrócono idarucyzumabem. U takiego pacjenta zawsze rozważ trombektomię mechaniczną jako alternatywę. W zawale serca leczonym fibrynolizą jako leczenie wspomagające wybiera się heparynę, a biwalirudynę zostawia się dla pacjentów z małopłytkowością poheparynową lub dla zabiegu PCI, z możliwie krótkim wlewem i kontrolą aPTT. Nie włączaj dabigatranu bezpośrednio po trombolizie – leczenie przeciwkrzepliwe rozpoczyna się dopiero po kontrolnym badaniu obrazowym wykluczającym ukrwotocznienie i po decyzji lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko poważnych krwawień, w tym krwotoku wewnątrzczaszkowego, krwawienia z przewodu pokarmowego, krwiaków zaotrzewnowych oraz krwawienia z miejsc wkłucia i dostępu naczyniowego. Krwawienie wewnątrzczaszkowe po trombolizie bywa śmiertelne lub prowadzi do trwałej niepełnosprawności. U pacjenta, który przyjmuje dabigatran przed trombolizą, działanie przeciwkrzepliwe może utrzymywać się dłużej przy upośledzonej czynności nerek. Biwalirudyna działa krótko po zatrzymaniu wlewu, co ułatwia opanowanie krwawienia, ale nie znosi ryzyka w trakcie podawania.
Mechanizm
Leki trombolityczne (urokinaza, alteplaza, tenekteplaza, reteplaza) przekształcają plazminogen w plazminę, która rozkłada fibrynę skrzepu i fibrynogen krążący. Bezpośrednie inhibitory trombiny (dabigatran, biwalirudyna) blokują zarówno wolną, jak i związaną ze skrzepem trombinę, przez co hamują tworzenie nowej fibryny i aktywację płytek. Jednoczesne rozpuszczanie istniejących skrzepów i blokowanie powstawania nowych znosi oba mechanizmy hemostazy, co sumuje ryzyko krwawienia. Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków fibrynolitycznych z grupy A oraz obu inhibitorów trombiny. Nie dotyczy w tym samym stopniu białka C ludzkiego i radamts, które nie działają fibrynolitycznie.
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z miejsc wkłucia i dostępu naczyniowego
- stan neurologiczny i objawy krwawienia wewnątrzczaszkowego
- ciśnienie tętnicze
- hemoglobina, hematokryt i liczba płytek krwi
- aPTT podczas wlewu biwalirudyny
- rozcieńczony czas trombinowy lub inny swoisty test u pacjenta przyjmującego dabigatran
- fibrynogen po podaniu leku trombolitycznego
- czynność nerek (eGFR, klirens kreatyniny)
- kontrolne badanie obrazowe głowy po trombolizie w udarze
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 48 h od ostatniej dawki dabigatranu przed planowaną tromboliząbezpośrednie inhibitory trombiny | ryzyko rośnie | Gdy od ostatniej dawki dabigatranu minęło niewiele czasu, tromboliza dożylna jest przeciwwskazana, chyba że swoiste testy krzepnięcia (rozcieńczony czas trombinowy, czas ekarynowy) wykluczają istotne stężenie leku albo działanie dabigatranu odwrócono idarucyzumabem. Przy upośledzonej czynności nerek okres ten się wydłuża. Rozważ trombektomię mechaniczną lub pierwotną PCI. |
| eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Dabigatran i biwalirudyna są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym przesączaniu kłębuszkowym ich działanie przeciwkrzepliwe utrzymuje się dłużej i ryzyko krwawienia po trombolizie rośnie. Wymaga to dłuższego odstępu, kontroli swoistych testów krzepnięcia i redukcji dawki biwalirudyny. |
| Mała dawka podawana miejscowo do udrożnienia cewnika naczyniowegodawka · trombolityki | ryzyko maleje | Mała dawka leku trombolitycznego podana do światła cewnika w celu jego udrożnienia daje znikome działanie ogólnoustrojowe, więc ryzyko addycyjnego krwawienia z inhibitorem trombiny jest wyraźnie mniejsze niż przy trombolizie ogólnoustrojowej. Nadal obserwuj miejsce wkłucia. |
| Włączenie dabigatranu po przebytej tromboliziekolejność włączenia · bezpośrednie inhibitory trombiny | inne zalecenie | Dabigatranu nie włącza się bezpośrednio po trombolizie. Po udarze leczenie przeciwkrzepliwe rozpoczyna się dopiero po kontrolnym badaniu obrazowym wykluczającym ukrwotocznienie, a termin zależy od wielkości zawału mózgu i decyzji neurologa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ Przeciwciała anty-VEGF (np. bewacyzumab, ramucyrumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu trombolityku i przeciwciała anty-VEGF unikaj systemowej trombolizy, chyba że korzyść w stanie zagrożenia życia wyraźnie przewyższa ryzyko krwawienia.Jeśli jesteś leczony przeciwciałem anty-VEGF i trafiasz do szpitala z powodu udaru, zawału lub zatoru, od razu powiedz lekarzom, jaki lek dostajesz i kiedy był ostatni wlew.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli jesteś leczony przeciwciałem anty-VEGF i trafiasz do szpitala z powodu udaru, zawału lub zatoru, od razu powiedz lekarzom, jaki lek dostajesz i kiedy był ostatni wlew.
Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu przy udarze, zawale lub zatorze płucnym. Bewacyzumab i ramucyrumab, stosowane w leczeniu nowotworów, same zwiększają skłonność do krwawień. Połączenie tych leków może wywołać groźne krwawienie, także do mózgu. Ryzyko utrzymuje się przez kilka tygodni od ostatniego wlewu leku przeciwnowotworowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- wymioty z krwią lub fusowate
- czarne, smoliste stolce
- odkrztuszanie krwi
- krwawienie z nosa lub dziąseł, którego nie da się zatrzymać
- rozległe siniaki lub krwawienie z rany
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu trombolityku i przeciwciała anty-VEGF unikaj systemowej trombolizy, chyba że korzyść w stanie zagrożenia życia wyraźnie przewyższa ryzyko krwawienia. Przed podaniem alteplazy, tenekteplazy, reteplazy lub urokinazy ustal datę ostatniego wlewu bewacyzumabu lub ramucyrumabu oraz obecność krwawień z guza, krwioplucia, przerzutów do mózgu i niedawnych zabiegów. U chorego leczonego onkologicznie rozważ w pierwszej kolejności leczenie mechaniczne, takie jak trombektomia w udarze lub przezskórna interwencja wieńcowa w zawale. Jeśli tromboliza jest konieczna, prowadź ją z ciągłą obserwacją w kierunku krwawienia i przygotuj postępowanie odwracające fibrynolizę. Po epizodzie poważnego krwawienia przeciwciało anty-VEGF zwykle odstawia się na stałe, a decyzję podejmuje onkolog. Odblokowanie cewnika lub portu małą dawką trombolityku podaną miejscowo niesie znacznie mniejsze ryzyko i nie wymaga przerywania terapii anty-VEGF.
Skutek kliniczny
Wzrasta ryzyko ciężkich i zagrażających życiu krwawień, w tym krwotoku śródczaszkowego, krwawienia z przewodu pokarmowego, krwioplucia i krwawienia z rozpadającego się guza lub z miejsca niedawnej operacji. Ryzyko utrzymuje się przez kilka tygodni od ostatniej dawki przeciwciała anty-VEGF, bo oba przeciwciała mają długi okres półtrwania.
Mechanizm
Trombolityki (urokinaza, alteplaza, tenekteplaza, reteplaza) przekształcają plazminogen w plazminę, która rozpuszcza fibrynę w skrzepach i obniża stężenie fibrynogenu, co upośledza hemostazę w całym organizmie. Przeciwciała anty-VEGF (bewacyzumab, ramucyrumab) hamują sygnalizację VEGF, od której zależy integralność śródbłonka i naprawa drobnych naczyń, dlatego same zwiększają ryzyko krwawień, w tym z guza, przewodu pokarmowego, dróg oddechowych i do ośrodkowego układu nerwowego, oraz utrudniają gojenie ran. Oba działania sumują się farmakodynamicznie, a interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego. Dotyczy to wszystkich trombolityków aktywujących plazminogen i obu przeciwciał anty-VEGF, także bewacyzumabu, dla którego brak opisanych par, bo jego profil krwawień jest taki sam jak ramucyrumabu. Wyjątkami są białko C ludzkie i radamts, które nie działają fibrynolitycznie.
Monitorować
- objawy neurologiczne w kierunku krwawienia śródczaszkowego
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi z hemoglobiną i płytkami krwi
- fibrynogen i parametry krzepnięcia
- krwawienie z miejsc wkłucia, przewodu pokarmowego, dróg oddechowych i ran pooperacyjnych
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do cewnika lub portu naczyniowego w celu jego udrożnieniadroga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Mała dawka alteplazy lub urokinazy podana do światła cewnika w celu rozpuszczenia skrzepu nie powoduje istotnej fibrynolizy ogólnoustrojowej, więc nie wymaga przerywania terapii anty-VEGF. |
| Doszklistkowadroga podania · przeciwciała anty-VEGF | ryzyko maleje | Bewacyzumab podany do ciała szklistego w leczeniu chorób siatkówki osiąga we krwi bardzo małe stężenia, więc nie nasila istotnie ryzyka krwawienia ogólnoustrojowego podczas trombolizy. |
| Kilka tygodni od ostatniego wlewu przeciwciała anty-VEGFodstep · pacjent | ryzyko maleje | Ryzyko maleje wraz z wydłużaniem się czasu od ostatniej dawki przeciwciała, ale ze względu na długi okres półtrwania nie znika szybko, dlatego przy trombolizie zawsze ustal datę ostatniego wlewu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Interakcja nieistotna klinicznie2
Interakcja nieistotna klinicznieAlteplaza+ Heparyny do stosowania miejscowego (np. heparyna, polisiarczan mukopolisacharydowy, polisiarczan mukopolisacharydów) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i heparyny lub heparynoidu w postaci żelu albo maści nie trzeba rutynowo zmieniać leczenia, ale preparatu miejscowego nie należy nakładać na miejsca wkłuć, rany, otarcia ani krwawiące zmiany skóry.Jeśli dostajesz lub niedawno dostałeś w szpitalu lek rozpuszczający zakrzepy, powiedz o tym, zanim użyjesz żelu lub maści z heparyną, i nie nakładaj ich na miejsca po wkłuciach, rany ani krwawiącą skórę.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Jeśli dostajesz lub niedawno dostałeś w szpitalu lek rozpuszczający zakrzepy, powiedz o tym, zanim użyjesz żelu lub maści z heparyną, i nie nakładaj ich na miejsca po wkłuciach, rany ani krwawiącą skórę.
Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza, tenekteplaza czy urokinaza, podaje się w szpitalu i zwiększają one ryzyko krwawień. Żele i maści z heparyną albo z polisiarczanem mukopolisacharydowym nakładane na skórę prawie nie przenikają do krwi, więc nie nasilają tego działania w całym organizmie. Mogą jednak sprzyjać dłuższemu krwawieniu lub większemu siniakowi, jeśli nałożysz je na miejsce po wkłuciu albo na ranę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Krwawienie lub sączenie z miejsca po wkłuciu, które nie ustaje
- Szybko powiększający się siniak lub obrzęk w miejscu smarowania
- Krew w moczu lub stolcu albo czarny stolec
- Nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i heparyny lub heparynoidu w postaci żelu albo maści nie trzeba rutynowo zmieniać leczenia, ale preparatu miejscowego nie należy nakładać na miejsca wkłuć, rany, otarcia ani krwawiące zmiany skóry. W trakcie trombolizy alteplazą, tenekteplazą, reteplazą lub urokinazą oraz w pierwszej dobie po niej rozsądnie jest wstrzymać nakładanie żelu w okolicy dostępów naczyniowych i na rozległe powierzchnie skóry. Nie należy stosować opatrunków okluzyjnych z preparatem heparyny u chorych z aktywnym krwawieniem. Jeśli heparyna ma być podana dożylnie lub podskórnie, obowiązują zasady dla heparyny ogólnoustrojowej i protokołu danego wskazania, a nie ten wpis.
Skutek kliniczny
Przy prawidłowym stosowaniu żelu lub maści na nieuszkodzoną skórę nie oczekuje się istotnego klinicznie nasilenia krwawień. Możliwe jest przedłużone sączenie lub większy krwiak w miejscu wkłucia, cewnikowania albo rany, jeśli preparat zostanie tam nałożony w trakcie lub krótko po leczeniu trombolitycznym.
Mechanizm
Leki trombolityczne aktywują plazminogen i rozkładają fibrynę, a białko C ludzkie działa przeciwkrzepliwie przez inaktywację czynników Va i VIIIa. Heparyna i polisiarczan mukopolisacharydowy nałożone na nieuszkodzoną skórę wchłaniają się do krwi w znikomym stopniu i nie osiągają stężeń wpływających na krzepnięcie. Teoretycznie możliwe jest jedynie miejscowe nasilenie krwawienia, gdy preparat trafi na miejsce wkłucia, ranę lub uszkodzoną skórę u chorego z zaburzoną hemostazą po trombolizie.
Monitorować
- Ocena miejsc wkłuć i dostępów naczyniowych pod kątem sączenia krwi i krwiaków
- Obserwacja skóry w miejscu nakładania preparatu miejscowego
- Objawy krwawienia ogólnoustrojowego zgodnie z protokołem trombolizy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub podskórnadroga podania · heparyny do stosowania miejscowego | inne zalecenie | Heparyna podawana ogólnoustrojowo sumuje się z działaniem leku trombolitycznego i istotnie zwiększa ryzyko krwawień, w tym wewnątrzczaszkowych. Jej stosowanie musi wynikać z protokołu danego wskazania z odpowiednim odstępem czasowym i monitorowaniem parametrów krzepnięcia. |
| Uszkodzona skóra, rana lub miejsce wkłuciapostać · pacjent | ryzyko rośnie | Nałożenie preparatu heparyny na uszkodzoną skórę, ranę lub dostęp naczyniowy u chorego w trakcie lub krótko po trombolizie może nasilić miejscowe krwawienie i zwiększyć wchłanianie. Należy tego unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Interakcja nieistotna klinicznieAlteplaza+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora proteazy HIV nie trzeba zmieniać dawkowania ani przerywać leczenia przeciwwirusowego, wystarczy standardowa obserwacja w kierunku krwawień.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, zawsze mów o nim lekarzom w szpitalu, bo zwykle nie trzeba nic zmieniać, ale przy typranawirze lekarz musi dokładniej ocenić ryzyko krwawienia.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, zawsze mów o nim lekarzom w szpitalu, bo zwykle nie trzeba nic zmieniać, ale przy typranawirze lekarz musi dokładniej ocenić ryzyko krwawienia.
Leki rozpuszczające zakrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu, na przykład przy udarze lub zawale. Większość leków na HIV z grupy inhibitorów proteazy, na przykład darunawir, atazanawir czy rytonawir, nie zmienia ich działania. Wyjątkiem jest typranawir, który sam może zwiększać skłonność do krwawień, także w mózgu, dlatego razem z lekiem rozpuszczającym zakrzepy wymaga szczególnej ostrożności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, silny ból głowy
- zaburzenia mowy, widzenia lub nagłe osłabienie ręki albo nogi
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- krew w moczu, czarne lub krwiste stolce
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku trombolitycznego i inhibitora proteazy HIV nie trzeba zmieniać dawkowania ani przerywać leczenia przeciwwirusowego, wystarczy standardowa obserwacja w kierunku krwawień. Wyjątkiem jest typranawir – u pacjenta przyjmującego typranawir decyzję o trombolizie podejmuje się po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka krwotoku śródczaszkowego, a w udarze niedokrwiennym warto rozważyć trombektomię mechaniczną. Jeśli tromboliza u takiego pacjenta jest konieczna, prowadzi się ją z wzmożonym nadzorem neurologicznym i kontrolą ciśnienia tętniczego. Leczenia przeciwwirusowego nie przerywa się nagle bez konsultacji z lekarzem prowadzącym terapię HIV. U pacjentów z hemofilią leczonych dowolnym inhibitorem proteazy należy zachować większą czujność wobec krwawień.
Skutek kliniczny
Przy większości połączeń nie oczekuje się skutku klinicznego wykraczającego poza ryzyko krwawienia związane z samym leczeniem trombolitycznym. Przy typranawirze rośnie ryzyko poważnego krwawienia, w tym krwotoku śródczaszkowego. U pacjentów z hemofilią inhibitory proteazy jako grupa mogą nasilać skłonność do krwawień, co warto uwzględnić przy ocenie ryzyka.
Mechanizm
Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy i dotyczy praktycznie tylko typranawiru. Leki trombolityczne (alteplaza, tenekteplaza, reteplaza, urokinaza) aktywują plazminogen i rozpuszczają skrzep. Białko C ludzkie działa przeciwkrzepliwie przez inaktywację czynników Va i VIIIa. Typranawir hamuje agregację płytek, więc jego działanie sumuje się z działaniem leków rozpuszczających skrzep lub hamujących krzepnięcie i zwiększa ryzyko krwawienia, zwłaszcza śródczaszkowego. Pozostałe inhibitory proteazy (darunawir, atazanawir, rytonawir, fosamprenawir, sakwinawir) nie wpływają istotnie na płytki ani na fibrynolizę. Leki trombolityczne nie są metabolizowane przez enzymy wątrobowe hamowane przez inhibitory proteazy, dlatego nie występuje między nimi interakcja farmakokinetyczna. Radamts (rekombinowana ADAMTS13) nie ma działania fibrynolitycznego ani przeciwkrzepliwego i nie należy oczekiwać, by zwiększał ryzyko krwawienia w połączeniu z którymkolwiek inhibitorem proteazy.
Monitorować
- objawy krwawienia (miejsca wkłuć, przewód pokarmowy, drogi moczowe)
- stan neurologiczny, zwłaszcza w pierwszej dobie po trombolizie
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi i parametry krzepnięcia u pacjentów przyjmujących typranawir
Kiedy ocena się zmienia
| Podanie do cewnika naczyniowego w celu jego udrożnieniadroga podania · trombolityki | ryzyko maleje | Małe dawki alteplazy lub urokinazy podawane wyłącznie do światła cewnika w celu jego udrożnienia słabo przenikają do krążenia ogólnego, dlatego ryzyko krwawienia także u pacjenta przyjmującego typranawir jest znacznie mniejsze niż przy trombolizie dożylnej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
Alkohol
Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.