Interakcje / Amantadyna / Amantadyna i rysperydon
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie należy łączyć rysperydonu z amantadyną.
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ RysperydonNie należy łączyć rysperydonu z amantadyną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Rysperydonu i amantadyny nie łączy się ze sobą. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko rośnie. Dodatkowo działają przeciwnie na mózg, więc jeden może osłabiać działanie drugiego i nasilać omamy lub niepokój.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne tętno
- omamy, splątanie, silny niepokój lub nasilenie dawnych objawów choroby
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć rysperydonu z amantadyną.[1] Jeśli amantadynę stosuje się z powodu objawów pozapiramidowych po rysperydonie, w pierwszej kolejności należy rozważyć zmniejszenie dawki lub zmianę leku przeciwpsychotycznego, a do leczenia objawów pozapiramidowych wybrać lek bez wpływu na odstęp QT. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje połączenie, konieczne są EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównanie potasu i magnezu oraz unikanie innych leków wydłużających QT i powodujących bradykardię. Amantadyny nie należy odstawiać nagle u pacjenta przyjmującego lek przeciwpsychotyczny.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to wydłużenie odstępu QT z możliwością komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Działanie dopaminergiczne amantadyny może osłabiać działanie przeciwpsychotyczne rysperydonu i nasilać objawy psychotyczne, a rysperydon może osłabiać działanie przeciwparkinsonowskie amantadyny. Możliwe jest też nasilenie działania ośrodkowego, w tym splątania i omamów.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.[1] Rysperydon należy ostrożnie łączyć z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT i lekami powodującymi bradykardię.[2] Dodatkowo amantadyna nasila przekaźnictwo dopaminergiczne, a rysperydon blokuje receptory dopaminowe D2, więc leki działają przeciwstawnie. Rysperydon może antagonizować działanie lewodopy i agonistów dopaminy.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- nasilenie objawów psychotycznych (omamy, urojenia, pobudzenie, splątanie)
- objawy pozapiramidowe i kontrola objawów parkinsonowskich
- czynność nerek (klirens amantadyny)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zmniejszona czynność nerekeGFR · amantadyna | ryzyko rośnie | Amantadyna jest wydalana przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie rośnie, co zwiększa ryzyko działań na serce i ośrodkowy układ nerwowy. W ciężkiej chorobie nerek amantadyna jest przeciwwskazana. |
| Amantadyna włączona na objawy pozapiramidowe po rysperydoniekolejność włączenia · amantadyna | inne zalecenie | Taki schemat wskazuje na kaskadę przepisywania. Lepiej zmniejszyć dawkę rysperydonu albo zmienić lek przeciwpsychotyczny i do leczenia objawów pozapiramidowych wybrać lek niewydłużający QT. Amantadynę wycofuje się stopniowo, bo nagłe odstawienie u pacjenta na leku przeciwpsychotycznym może wywołać zespół podobny do złośliwego zespołu neuroleptycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaAmantadynaa alkoholZaleć choremu unikanie alkoholu w trakcie leczenia amantadyną.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to w małej ilości i nigdy przed jazdą samochodem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to w małej ilości i nigdy przed jazdą samochodem.
Podczas leczenia amantadyną alkohol działa na organizm silniej niż zwykle. Nawet mała ilość może wywołać zawroty głowy, senność lub splątanie. Na początku leczenia alkohol dodatkowo pogarsza zdolność prowadzenia samochodu i obsługi maszyn.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- nadmierna senność
- splątanie, dezorientacja lub omamy
- kołatanie serca albo omdlenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć choremu unikanie alkoholu w trakcie leczenia amantadyną. Połączenie nie jest przeciwwskazane, ale jest niewskazane, bo może nasilać działania niepożądane. Pacjenta, który nie rezygnuje z alkoholu, poinformuj, że tolerancja jest u niego mniejsza niż zwykle, a na początku leczenia powinien szczególnie unikać alkoholu przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.
Skutek kliniczny
Alkohol jest przy amantadynie gorzej tolerowany, więc mniejsze ilości mogą dawać silniejsze objawy niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Na początku leczenia alkohol dodatkowo pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, ponad upośledzenie wynikające z samej choroby[1].
Mechanizm
Charakterystyka produktu leczniczego opisuje zmniejszenie tolerancji alkoholu podczas leczenia amantadyną[1]. Mechanizm nie został w niej wyjaśniony. Zarówno amantadyna, jak i alkohol działają na ośrodkowy układ nerwowy, więc prawdopodobnie nasilają wzajemnie objawy takie jak zawroty głowy, senność i splątanie. Teoretycznie dodatkowe ryzyko wynika z tego, że intensywne picie alkoholu może obniżać stężenie potasu i magnezu, a amantadyna jest przeciwwskazana przy takich zaburzeniach elektrolitowych oraz przy wydłużonym odstępie QT[1].
Monitorować
- zawroty głowy, senność, splątanie lub omamy po spożyciu alkoholu
- nasilenie zaburzeń równowagi i upadki u osób starszych
- kołatanie serca lub omdlenia, zwłaszcza przy większych ilościach alkoholu (wydłużenie QT, zaburzenia elektrolitowe)
Kiedy ocena się zmienia
| Początek leczeniaczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Na początku leczenia charakterystyka produktu leczniczego wskazuje na dodatkowe pogorszenie zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu. Szczególnie wyraźnie ostrzegaj wtedy przed alkoholem w związku z jazdą i pracą przy maszynach. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większe jest ryzyko splątania, zawrotów głowy i upadków po alkoholu. Wniosek ma charakter teoretyczny i wynika ogólnie z działania ośrodkowego obu substancji, a nie z danych w dostarczonych źródłach. |
| Większe ilości, regularne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym lub intensywnym piciu rośnie teoretyczne ryzyko niedoboru potasu i magnezu oraz zaburzeń rytmu serca. Są to stany, w których amantadyna jest przeciwwskazana. Rozważ kontrolę elektrolitów i EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
Niekorzystna interakcjaRysperydona alkoholZalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem.Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.
Alkohol może nasilać senność i zawroty głowy podczas leczenia rysperydonem. Może też pogarszać koncentrację i koordynację ruchów, a u części osób powodować spadki ciśnienia przy wstawaniu. Dodatkowo alkohol może utrudniać leczenie choroby, na którą przyjmujesz ten lek. Lepiej go unikać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
- zawroty głowy albo uczucie omdlenia przy wstawaniu
- zaburzenia równowagi i koordynacji
- dezorientacja lub wyraźne pogorszenie samopoczucia psychicznego
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem. Jeśli pacjent mimo to pije, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie łączyć alkoholu z innymi lekami działającymi uspokajająco i nie prowadzić pojazdów ani nie obsługiwać maszyn. ChPL wymaga w tym skojarzeniu ostrożności z powodu zwiększonego ryzyka sedacji[1].
Skutek kliniczny
Nasilona senność, spowolnienie, zaburzenia koordynacji i uwagi, pogorszenie sprawności psychomotorycznej, zawroty głowy oraz możliwe spadki ciśnienia przy wstawaniu. Alkohol może też pogarszać stabilność psychiczną i utrudniać przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.
Mechanizm
Rysperydon i etanol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich efekty sedacyjne się sumują. ChPL wskazuje na zwiększone ryzyko sedacji przy łącznym stosowaniu z alkoholem[1]. Rysperydon blokuje też receptory alfa-adrenergiczne, a alkohol rozszerza naczynia, co może nasilać spadki ciśnienia przy wstawaniu. Etanol jest dodatkowo czynnikiem destabilizującym przebieg choroby psychicznej, w której stosuje się rysperydon.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego
- zawroty głowy i ortostatyczne spadki ciśnienia
- stan psychiczny i przestrzeganie zaleceń dotyczących leku
- jednoczesne przyjmowanie innych leków działających ośrodkowo (opioidy, benzodiazepiny, leki przeciwhistaminowe)
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa ilość etanolu nasila sedację i ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia, a epizody upijania się zwiększają ryzyko zaburzeń świadomości i upadków. Należy stanowczo odradzać takie picie. |
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwykle silniej występują sedacja i spadki ciśnienia, co zwiększa ryzyko upadków. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na inne leki działające ośrodkowo. |
| Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zmianie dawki skłonność do sedacji i spadków ciśnienia jest największa, dlatego w tym okresie alkoholu należy unikać bezwzględnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Inne interakcje tych leków 219
Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ OlanzapinaSiarczanu amantadyny nie łączy się z olanzapiną, bo amantadyny nie stosuje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj tych leków razem, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że wie o obu lekach i ocenił twoje EKG.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że wie o obu lekach i ocenił twoje EKG.
Amantadyna i olanzapina mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Olanzapina może też osłabiać działanie amantadyny, przez co objawy choroby mogą się nasilić. Oba leki razem mogą powodować splątanie, omamy, senność, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub utrata przytomności
- splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
- nasilenie drżenia, sztywności lub spowolnienia ruchów
- silna senność
- zaparcie lub trudność w oddaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Siarczanu amantadyny nie łączy się z olanzapiną, bo amantadyny nie stosuje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli obu leków nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz stężenia potasu i magnezu, które przed leczeniem muszą być prawidłowe[1]. U pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem nie zaleca się łączenia olanzapiny z lekami przeciwparkinsonowskimi[2]. Wybór innego leku przeciwpsychotycznego wymaga indywidualnej oceny, bo większość leków z tej grupy także wpływa na odstęp QT albo osłabia działanie leków dopaminergicznych.
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Możliwe osłabienie działania amantadyny i nasilenie objawów parkinsonowskich. Możliwe nasilenie splątania, omamów, senności, zaparć i zatrzymania moczu, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Siarczanu amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Olanzapinę z lekami wydłużającymi odstęp QTc stosuje się ostrożnie[2]. Olanzapina może działać antagonistycznie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, a więc osłabiać przeciwparkinsonowskie działanie amantadyny[2]. Dodatkowo amantadyna nasila splątanie i omamy wywoływane przez leki o działaniu przeciwcholinergicznym[1], a olanzapina również ma takie działanie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu
- tętno (bradykardia)
- splątanie, omamy, senność
- nasilenie objawów parkinsonowskich
- zaparcia i zatrzymanie moczu
Kiedy ocena się zmienia
| Chlorowodorek amantadynypostać · amantadyna | ryzyko maleje | Dla chlorowodorku amantadyny nie ma przeciwwskazania dotyczącego leków wydłużających QT. Ze względu na wpływ amantadyny na QT, antagonizm dopaminergiczny i sumowanie działania przeciwcholinergicznego połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów oraz obserwacji stanu psychicznego. |
| Ciężka choroba nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Amantadyna jest wydalana przez nerki, a w ciężkiej chorobie nerek jej stosowanie jest przeciwwskazane. Kumulacja leku nasila ryzyko działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu i objawów psychotycznych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ KwetiapinaNie łącz siarczanu amantadyny z kwetiapiną.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej zgody lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej zgody lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też razem nasilać splątanie, omamy, senność i zawroty głowy przy wstawaniu. Niektórych preparatów amantadyny nie wolno łączyć z kwetiapiną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- silne zawroty głowy
- nowe lub nasilone omamy albo splątanie
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz siarczanu amantadyny z kwetiapiną. Amantadyny nie stosuje się przy QTc powyżej 420 ms (wg Bazetta), bradykardii poniżej 55 uderzeń na minutę ani przy obniżonym stężeniu potasu lub magnezu[1]. Jeśli lekarz uzna oba leki za niezbędne, wybór dotyczy produktu amantadyny bez tego przeciwwskazania i wymaga wyjściowego EKG, oznaczenia potasu i magnezu oraz kontroli EKG po włączeniu i po każdym zwiększeniu dawki. Gdy zamiast tego zmienia się lek przeciwparkinsonowski, rozważ lewodopę.
Skutek kliniczny
Ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy bradykardii, niedoborze potasu lub magnezu i u osób starszych. Możliwe nasilenie splątania, omamów, senności i niedociśnienia ortostatycznego.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Siarczanu amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Kwetiapinę stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy oraz z lekami o działaniu antycholinergicznym[2]. Dodatkowo sumują się ośrodkowe działania niepożądane (splątanie, omamy, zawroty głowy), a dopaminergiczne działanie amantadyny i blokowanie receptorów D2 przez kwetiapinę częściowo się znoszą.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu
- częstość akcji serca
- splątanie, omamy, nasilenie objawów psychotycznych
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Chlorowodorek amantadynypostać · amantadyna | ryzyko maleje | Przy chlorowodorku amantadyny brak przeciwwskazania do łączenia z lekami wydłużającymi QT, ale ryzyko wynikające z mechanizmu pozostaje. Wymagane jest EKG i kontrola potasu i magnezu. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i splątanie, co zwiększa ryzyko obu składowych interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ PaliperydonNie łączyć amantadyny z paliperydonem.Nie zaczynaj brać amantadyny bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już ją bierzesz, nie odstawiaj jej nagle, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać amantadyny bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już ją bierzesz, nie odstawiaj jej nagle, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Amantadyna i paliperydon razem mogą groźnie zaburzyć rytm serca. Amantadyna może też nasilić objawy choroby psychicznej, takie jak splątanie czy omamy, a paliperydon może osłabiać działanie amantadyny. Paliperydon w zastrzyku działa w organizmie przez wiele tygodni, więc ryzyko utrzymuje się także po ostatnim zastrzyku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub zasłabnięcie
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- bardzo wolne tętno
- splątanie, omamy lub nasilenie objawów choroby
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączyć amantadyny z paliperydonem. Jeśli amantadynę włączono w celu leczenia polekowego parkinsonizmu, w pierwszej kolejności należy rozważyć zmniejszenie dawki paliperydonu albo zmianę leku przeciwpsychotycznego na lek o mniejszym ryzyku objawów pozapiramidowych i wydłużenia QT. Gdy potrzebny jest lek korygujący objawy pozapiramidowe, należy wybrać lek bez wpływu na odstęp QT. Paliperydon w postaci wstrzyknięć o przedłużonym uwalnianiu utrzymuje się w organizmie przez wiele tygodni po ostatniej dawce, dlatego odstawienie go nie usuwa ryzyka od razu. Amantadyny nie należy odstawiać nagle, tylko stopniowo zmniejszać dawkę. Jeśli lekarz mimo to uzna połączenie za niezbędne, przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas, magnez i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie przy niedoborze potasu lub magnezu, bradykardii i chorobach serca[1]. Amantadyna może też nasilić objawy psychotyczne, takie jak splątanie i omamy, co u chorego leczonego paliperydonem oznacza ryzyko pogorszenia psychozy. Oba leki działają ośrodkowo, a paliperydon wymaga ostrożności z lekami obniżającymi próg drgawkowy[2], natomiast amantadyny nie stosuje się u osób z drgawkami[3].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje. Amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Paliperydon łączy się z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT tylko z zachowaniem ostrożności[2]. Dodatkowo amantadyna działa dopaminergicznie, a paliperydon może antagonizować działanie lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych[2]. W efekcie amantadyna może osłabiać działanie przeciwpsychotyczne paliperydonu, a paliperydon osłabiać działanie przeciwparkinsonowskie amantadyny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- częstość rytmu serca
- czynność nerek (eGFR)
- nasilenie objawów psychotycznych
- objawy pozapiramidowe
- drgawki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiupostać · paliperydon | inne zalecenie | Paliperydon w postaci depot utrzymuje się w organizmie przez wiele tygodni, dlatego ryzyko interakcji trwa także po ostatnim wstrzyknięciu. Włączenie amantadyny należy rozważać dopiero po ocenie czasu od ostatniej dawki i zapisu EKG. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Amantadyna i paliperydon są wydalane przez nerki, więc przy niewydolności nerek ich stężenia rosną, a ryzyko wydłużenia QT i objawów psychotycznych się zwiększa. Amantadyny nie stosuje się w ciężkiej chorobie nerek. |
| Amantadyna przyjmowana przed włączeniem paliperydonukolejność włączenia · amantadyna | inne zalecenie | Jeśli pacjent przyjmuje już amantadynę, nie należy jej odstawiać nagle, tylko stopniowo zmniejszać dawkę przed włączeniem paliperydonu albo przed zmianą leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion 25 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Viregyt-K 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viregyt-k-100070658/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ RysperydonPołączenia należy unikać.Nie przerywaj leczenia, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zapytaj o badanie EKG.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj leczenia, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zapytaj o badanie EKG.
Te dwa leki razem mogą zaburzać rytm serca, bo każdy z nich osobno wpływa na pracę serca, a razem ten wpływ się sumuje. Zwykle się ich nie łączy. Czasem lekarz świadomie przepisuje oba leki, ale wtedy potrzebne są badania EKG i kontrola poziomu potasu i magnezu we krwi. Nie odstawiaj żadnego z leków sam, bo to może pogorszyć twój stan psychiczny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać.[1] Gdy jedno z leczeń można zmienić, preferowany jest lek przeciwdepresyjny lub przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT. Jeśli psychiatra uzna kontynuację za konieczną, decyzję trzeba udokumentować, wykonać EKG przed i w trakcie leczenia, wyrównać potas i magnez oraz unikać kolejnych leków wydłużających QT.[2] Przy zmianach dawki cytalopramu warto ponownie ocenić dawkowanie rysperydonu.[3]
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to addytywne wydłużenie odstępu QT z możliwością groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii.[2] Drugorzędnie możliwe jest zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza przy dodatkowych lekach przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych.[2]
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.[2] Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami wydłużającymi QT i z lekami hamującymi jego metabolizm wątrobowy.[4] Cytalopram słabo hamuje CYP2D6, główny szlak metabolizmu rysperydonu, ale przy jednoczesnym podawaniu nie obserwowano zmian farmakokinetyki rysperydonu lub były one niewielkie i bez znaczenia klinicznego.[1] Dodatkowo atypowe leki przeciwpsychotyczne mogą wraz z cytalopramem zwiększać ryzyko krwawień.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianach dawek
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- objawy krwawienia
- sedacja i objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ AmantadynaNie łącz difenhydraminy z amantadyną.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz amantadynę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen albo alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz amantadynę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen albo alergię.
Difenhydraminy, czyli leku na sen i alergię, nie łącz z amantadyną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają to ryzyko. Mogą też wspólnie wywołać splątanie, omamy, suchość w ustach i trudności z oddawaniem moczu, zwłaszcza u starszych osób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- splątanie lub omamy
- trudności z oddawaniem moczu
- silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z amantadyną. U pacjenta leczonego amantadyną nie wydawaj difenhydraminy jako leku nasennego ani przeciwalergicznego i skieruj go do lekarza. W leczeniu objawów alergii lekarz może rozważyć lek przeciwhistaminowy o słabym działaniu przeciwcholinergicznym i uspokajającym, po ocenie ryzyka wydłużenia odstępu QT. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, odstaw difenhydraminę i oceń pacjenta pod kątem zaburzeń rytmu serca i objawów antycholinergicznych.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i groźnymi komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym torsade de pointes. Może też nasilić objawy antycholinergiczne, takie jak splątanie, omamy, nadmierna senność, zaparcia i zatrzymanie moczu, szczególnie u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje i rośnie ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Difenhydraminy nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Amantadyny również nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Dodatkowo difenhydramina działa przeciwmuskarynowo i nasila działanie innych leków przeciwcholinergicznych[1]. Amantadyna nasila ośrodkowe działania niepożądane leków przeciwcholinergicznych, takie jak splątanie i omamy[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i miarowość rytmu serca
- objawy antycholinergiczne – splątanie, omamy, zatrzymanie moczu, zaparcia
- nadmierna senność i zaburzenia równowagi
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko majaczenia, splątania i omamów przy sumowaniu działania przeciwcholinergicznego jest większe, a choroby serca zwiększają ryzyko arytmii. |
| ObniżonyeGFR · amantadyna | ryzyko rośnie | Amantadyna jest wydalana przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie rośnie, co nasila ryzyko działań niepożądanych ze strony serca i ośrodkowego układu nerwowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ RysperydonNie łącz difenhydraminy z rysperydonem, ponieważ difenhydramina jest przeciwwskazana z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz rysperydon – zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na alergię albo na sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz rysperydon – zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na alergię albo na sen.
Difenhydramina i rysperydon mogą razem zaburzać rytm serca. Oba leki powodują też senność, więc razem mogą mocno spowolnić i zwiększyć ryzyko upadku. Difenhydramina może dodatkowo podnieść ilość rysperydonu we krwi i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z rysperydonem, ponieważ difenhydramina jest przeciwwskazana z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli pacjent potrzebuje leku przeciwalergicznego, wybierz lek przeciwhistaminowy II generacji o małym wpływie na QT i bez hamowania CYP2D6. Jeśli difenhydramina miała służyć jako lek nasenny, skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie rysperydonem w celu oceny bezsenności. Gdy pacjent przyjął już oba leki, oceń obecność czynników ryzyka QT, takich jak choroba serca, hipokaliemia, hipomagnezemia czy bradykardia, i w razie kołatania serca lub omdlenia zaleć pilny kontakt z lekarzem.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Nasila się senność, spowolnienie psychoruchowe i zawroty głowy, co zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych. Wyższe stężenie rysperydonu może nasilać jego działania niepożądane, w tym niedociśnienie ortostatyczne i objawy pozapiramidowe.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1]. Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ostrożności z lekami wydłużającymi QT, w tym z niektórymi lekami przeciwhistaminowymi[2]. Difenhydramina hamuje CYP2D6 i należy unikać łączenia jej z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym[1]. Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a hamowanie tego enzymu zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, w mniejszym stopniu stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej[2]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na OUN, co nasila sedację[1][2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nasilenie sedacji i ryzyko upadków
- ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
- objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Osoba w podeszłym wiekuwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko nadmiernej sedacji, upadków, niedociśnienia ortostatycznego i działań przeciwcholinergicznych difenhydraminy jest większe, co dodatkowo przemawia przeciw temu połączeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ AmantadynaPołączenie jest przeciwwskazane i należy go unikać.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.
Haloperydol i amantadyna działają na serce w podobny sposób i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie należy przyjmować razem. Mogą też osłabiać nawzajem swoje działanie i nasilać splątanie albo omamy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- bardzo wolne bicie serca
- nagłe splątanie, omamy lub niepokój
- nasilenie drżenia, sztywności lub mimowolnych ruchów
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i należy go unikać. Jeśli amantadynę zastosowano w celu opanowania objawów pozapiramidowych wywołanych haloperydolem, rozważ zmniejszenie dawki haloperydolu, zmianę leku przeciwpsychotycznego albo zastosowanie leku przeciwcholinergicznego zamiast amantadyny. U pacjenta z chorobą Parkinsona haloperydol jest przeciwwskazany niezależnie od tej interakcji[1]. Jeśli lekarz mimo to utrzymuje oba leki, konieczne są EKG z oceną QTc oraz wyrównanie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia QT, komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Możliwe jest też wzajemne osłabienie działania – mniejsza skuteczność przeciwpsychotyczna haloperydolu lub przeciwparkinsonowska amantadyny – oraz nasilenie splątania i objawów psychotycznych.
Mechanizm
Haloperydol i amantadyna wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT, w tym z haloperydolem[2]. Haloperydolu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Dodatkowo haloperydol blokuje receptory dopaminowe i może osłabiać działanie leków dopaminergicznych[1], a amantadyna działa dopaminergicznie i sama może wywoływać reakcje psychotyczne[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- omdlenia, kołatania serca
- nasilenie objawów psychotycznych, splątanie, omamy
- objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ RysperydonHaloperydolu nie łączy się z rysperydonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT.Nie przyjmuj obu leków razem bez potwierdzenia u lekarza, który je przepisał, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj obu leków razem bez potwierdzenia u lekarza, który je przepisał, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Haloperydol i rysperydon to leki przeciwpsychotyczne. Przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne. Mogą też nasilać działania niepożądane, takie jak senność, drżenie, sztywność mięśni czy spadki ciśnienia. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
- nasilone drżenie, sztywność lub niepokój ruchowy
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Haloperydolu nie łączy się z rysperydonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT[1][2]. Leczenie prowadzi się jednym lekiem przeciwpsychotycznym, a przy zamianie jednego na drugi należy uzgodnić z psychiatrą schemat przejścia ograniczający okres jednoczesnego stosowania. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za konieczne, wymaga ono EKG z oceną QTc przed i w trakcie leczenia, kontroli potasu i magnezu oraz obserwacji objawów pozapiramidowych i sedacji. Dawkowanie rysperydonu należy ponownie ocenić przy rozpoczynaniu lub kończeniu podawania leku zmieniającego aktywność CYP2D6[3].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc, komorowych zaburzeń rytmu i torsade de pointes. Możliwy jest wzrost stężenia rysperydonu w wyniku hamowania CYP2D6 przez haloperydol. Sumują się objawy pozapiramidowe, sedacja i niedociśnienie, rośnie ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca sumuje się. Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z innymi lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Rysperydon wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi i lekami wydłużającymi odstęp QT[3]. Dodatkowo haloperydol hamuje CYP2D6[1], a rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, więc modyfikacja aktywności tego enzymu może zmieniać farmakokinetykę rysperydonu[3]. Oba leki blokują receptory dopaminowe D2, co sumuje działania pozapiramidowe, a rysperydon nasila też sedację i niedociśnienie przy łączeniu z lekami działającymi ośrodkowo[3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, akatyzja)
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- nasilenie sedacji
- objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego (gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.