Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Amantadyna / Amantadyna i zyprazydon

Amantadyna i zyprazydon

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Amantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.

Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ ZyprazydonAmantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.nieznanyopisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.

Amantadyna i zyprazydon mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych, nieregularnych uderzeń serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagłe osłabienie lub duszność
  • splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Amantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[2] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego i przeciwparkinsonowskiego, jeden z leków należy zastąpić substancją o możliwie małym wpływie na odstęp QT, a przed zmianą i po niej wykonać EKG oraz oznaczyć stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi nadmiernym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes. Po przedawkowaniu zyprazydonu i amantadyny opisywano wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes.[3] Teoretycznie możliwe jest też nasilenie objawów psychotycznych przez amantadynę oraz osłabienie jej działania przeciwparkinsonowskiego przez zyprazydon.

Mechanizm

Amantadyna i zyprazydon wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje.[1][2] Dopaminergiczne działanie amantadyny i blokowanie receptorów dopaminowych przez zyprazydon są przeciwstawne, co teoretycznie może osłabiać działanie obu leków.

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed zmianą leczenia i po niej
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • czynność nerek (ryzyko kumulacji amantadyny)
  • objawy psychotyczne i pozapiramidowe po zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolbiperyden

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośnieAmantadyna jest wydalana przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. W ciężkiej chorobie nerek amantadyny się nie stosuje.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Viregyt-K 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viregyt-k-100070658/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaAmantadynaa alkoholZaleć choremu unikanie alkoholu w trakcie leczenia amantadyną.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to w małej ilości i nigdy przed jazdą samochodem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to w małej ilości i nigdy przed jazdą samochodem.

Podczas leczenia amantadyną alkohol działa na organizm silniej niż zwykle. Nawet mała ilość może wywołać zawroty głowy, senność lub splątanie. Na początku leczenia alkohol dodatkowo pogarsza zdolność prowadzenia samochodu i obsługi maszyn.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
  • nadmierna senność
  • splątanie, dezorientacja lub omamy
  • kołatanie serca albo omdlenie
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć choremu unikanie alkoholu w trakcie leczenia amantadyną. Połączenie nie jest przeciwwskazane, ale jest niewskazane, bo może nasilać działania niepożądane. Pacjenta, który nie rezygnuje z alkoholu, poinformuj, że tolerancja jest u niego mniejsza niż zwykle, a na początku leczenia powinien szczególnie unikać alkoholu przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.

Skutek kliniczny

Alkohol jest przy amantadynie gorzej tolerowany, więc mniejsze ilości mogą dawać silniejsze objawy niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Na początku leczenia alkohol dodatkowo pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, ponad upośledzenie wynikające z samej choroby[1].

Mechanizm

Charakterystyka produktu leczniczego opisuje zmniejszenie tolerancji alkoholu podczas leczenia amantadyną[1]. Mechanizm nie został w niej wyjaśniony. Zarówno amantadyna, jak i alkohol działają na ośrodkowy układ nerwowy, więc prawdopodobnie nasilają wzajemnie objawy takie jak zawroty głowy, senność i splątanie. Teoretycznie dodatkowe ryzyko wynika z tego, że intensywne picie alkoholu może obniżać stężenie potasu i magnezu, a amantadyna jest przeciwwskazana przy takich zaburzeniach elektrolitowych oraz przy wydłużonym odstępie QT[1].

Monitorować

  • zawroty głowy, senność, splątanie lub omamy po spożyciu alkoholu
  • nasilenie zaburzeń równowagi i upadki u osób starszych
  • kołatanie serca lub omdlenia, zwłaszcza przy większych ilościach alkoholu (wydłużenie QT, zaburzenia elektrolitowe)

Kiedy ocena się zmienia

Początek leczeniaczas leczenia · pacjentryzyko rośnieNa początku leczenia charakterystyka produktu leczniczego wskazuje na dodatkowe pogorszenie zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu. Szczególnie wyraźnie ostrzegaj wtedy przed alkoholem w związku z jazdą i pracą przy maszynach.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych większe jest ryzyko splątania, zawrotów głowy i upadków po alkoholu. Wniosek ma charakter teoretyczny i wynika ogólnie z działania ośrodkowego obu substancji, a nie z danych w dostarczonych źródłach.
Większe ilości, regularne picieilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym lub intensywnym piciu rośnie teoretyczne ryzyko niedoboru potasu i magnezu oraz zaburzeń rytmu serca. Są to stany, w których amantadyna jest przeciwwskazana. Rozważ kontrolę elektrolitów i EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaZyprazydona alkoholZalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.

Zyprazydon może powodować senność i zawroty głowy. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą wywołać silną senność, problemy z równowagą i spowolnienie reakcji. Z tego powodu w czasie leczenia lepiej alkoholu nie pić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
  • zawroty głowy, chwiejny chód lub upadki
  • omdlenie albo uczucie szybkiego lub nierównego bicia serca
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności. ChPL wymaga ostrożności przy łączeniu z alkoholem.[1] Chory nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po alkoholu.

Skutek kliniczny

Alkohol może nasilić senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji u osoby przyjmującej zyprazydon. Zwiększa to ryzyko upadków, wypadków i błędów w obsłudze maszyn lub prowadzeniu pojazdów. U osób leczonych z powodu choroby psychicznej alkohol może dodatkowo pogarszać stan psychiczny i utrudniać leczenie.

Mechanizm

Zyprazydon i alkohol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie się sumuje. Producent zaleca ostrożność przy łączeniu zyprazydonu z lekami działającymi ośrodkowo i z alkoholem.[1] Nasilenie senności i zaburzeń koordynacji jest oczekiwane, bo wynika z podstawowego działania obu substancji.

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • senność i sedacja w ciągu dnia
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi, zwłaszcza u osób starszych
  • kołatanie serca lub omdlenia, które wymagają pilnej oceny lekarskiej

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkoholryzyko rośniePrzy większych ilościach alkoholu sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy jest silniejsze, a ryzyko nadmiernej sedacji, upadków i wypadków wyraźnie rośnie.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja i zawroty głowy częściej prowadzą do upadków, dlatego nawet niewielka ilość alkoholu wymaga szczególnej ostrożności. Wniosek wynika z ogólnej wiedzy farmakologicznej, ChPL nie podaje tu odrębnych danych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 267

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ OlanzapinaSiarczanu amantadyny nie łączy się z olanzapiną, bo amantadyny nie stosuje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj tych leków razem, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że wie o obu lekach i ocenił twoje EKG.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że wie o obu lekach i ocenił twoje EKG.

Amantadyna i olanzapina mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Olanzapina może też osłabiać działanie amantadyny, przez co objawy choroby mogą się nasilić. Oba leki razem mogą powodować splątanie, omamy, senność, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie lub utrata przytomności
  • splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
  • nasilenie drżenia, sztywności lub spowolnienia ruchów
  • silna senność
  • zaparcie lub trudność w oddaniu moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Siarczanu amantadyny nie łączy się z olanzapiną, bo amantadyny nie stosuje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli obu leków nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz stężenia potasu i magnezu, które przed leczeniem muszą być prawidłowe[1]. U pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem nie zaleca się łączenia olanzapiny z lekami przeciwparkinsonowskimi[2]. Wybór innego leku przeciwpsychotycznego wymaga indywidualnej oceny, bo większość leków z tej grupy także wpływa na odstęp QT albo osłabia działanie leków dopaminergicznych.

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Możliwe osłabienie działania amantadyny i nasilenie objawów parkinsonowskich. Możliwe nasilenie splątania, omamów, senności, zaparć i zatrzymania moczu, zwłaszcza u osób starszych.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Siarczanu amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Olanzapinę z lekami wydłużającymi odstęp QTc stosuje się ostrożnie[2]. Olanzapina może działać antagonistycznie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, a więc osłabiać przeciwparkinsonowskie działanie amantadyny[2]. Dodatkowo amantadyna nasila splątanie i omamy wywoływane przez leki o działaniu przeciwcholinergicznym[1], a olanzapina również ma takie działanie.

Metabolizm i transportery

  • Olanzapina: substrat CYP1A2[3], substrat CYP2D6[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu i magnezu
  • tętno (bradykardia)
  • splątanie, omamy, senność
  • nasilenie objawów parkinsonowskich
  • zaparcia i zatrzymanie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Chlorowodorek amantadynypostać · amantadynaryzyko malejeDla chlorowodorku amantadyny nie ma przeciwwskazania dotyczącego leków wydłużających QT. Ze względu na wpływ amantadyny na QT, antagonizm dopaminergiczny i sumowanie działania przeciwcholinergicznego połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów oraz obserwacji stanu psychicznego.
Ciężka choroba nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieAmantadyna jest wydalana przez nerki, a w ciężkiej chorobie nerek jej stosowanie jest przeciwwskazane. Kumulacja leku nasila ryzyko działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu i objawów psychotycznych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ KwetiapinaNie łącz siarczanu amantadyny z kwetiapiną.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej zgody lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej zgody lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też razem nasilać splątanie, omamy, senność i zawroty głowy przy wstawaniu. Niektórych preparatów amantadyny nie wolno łączyć z kwetiapiną.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
  • silne zawroty głowy
  • nowe lub nasilone omamy albo splątanie
  • nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz siarczanu amantadyny z kwetiapiną. Amantadyny nie stosuje się przy QTc powyżej 420 ms (wg Bazetta), bradykardii poniżej 55 uderzeń na minutę ani przy obniżonym stężeniu potasu lub magnezu[1]. Jeśli lekarz uzna oba leki za niezbędne, wybór dotyczy produktu amantadyny bez tego przeciwwskazania i wymaga wyjściowego EKG, oznaczenia potasu i magnezu oraz kontroli EKG po włączeniu i po każdym zwiększeniu dawki. Gdy zamiast tego zmienia się lek przeciwparkinsonowski, rozważ lewodopę.

Skutek kliniczny

Ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy bradykardii, niedoborze potasu lub magnezu i u osób starszych. Możliwe nasilenie splątania, omamów, senności i niedociśnienia ortostatycznego.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Siarczanu amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Kwetiapinę stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT, z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy oraz z lekami o działaniu antycholinergicznym[2]. Dodatkowo sumują się ośrodkowe działania niepożądane (splątanie, omamy, zawroty głowy), a dopaminergiczne działanie amantadyny i blokowanie receptorów D2 przez kwetiapinę częściowo się znoszą.

Metabolizm i transportery

  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu
  • częstość akcji serca
  • splątanie, omamy, nasilenie objawów psychotycznych
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej

Bezpieczniejsze alternatywy

lewodopa

Kiedy ocena się zmienia

Chlorowodorek amantadynypostać · amantadynaryzyko malejePrzy chlorowodorku amantadyny brak przeciwwskazania do łączenia z lekami wydłużającymi QT, ale ryzyko wynikające z mechanizmu pozostaje. Wymagane jest EKG i kontrola potasu i magnezu.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i splątanie, co zwiększa ryzyko obu składowych interakcji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ PaliperydonNie łączyć amantadyny z paliperydonem.Nie zaczynaj brać amantadyny bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już ją bierzesz, nie odstawiaj jej nagle, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać amantadyny bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już ją bierzesz, nie odstawiaj jej nagle, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.

Amantadyna i paliperydon razem mogą groźnie zaburzyć rytm serca. Amantadyna może też nasilić objawy choroby psychicznej, takie jak splątanie czy omamy, a paliperydon może osłabiać działanie amantadyny. Paliperydon w zastrzyku działa w organizmie przez wiele tygodni, więc ryzyko utrzymuje się także po ostatnim zastrzyku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub zasłabnięcie
  • zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • bardzo wolne tętno
  • splątanie, omamy lub nasilenie objawów choroby
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączyć amantadyny z paliperydonem. Jeśli amantadynę włączono w celu leczenia polekowego parkinsonizmu, w pierwszej kolejności należy rozważyć zmniejszenie dawki paliperydonu albo zmianę leku przeciwpsychotycznego na lek o mniejszym ryzyku objawów pozapiramidowych i wydłużenia QT. Gdy potrzebny jest lek korygujący objawy pozapiramidowe, należy wybrać lek bez wpływu na odstęp QT. Paliperydon w postaci wstrzyknięć o przedłużonym uwalnianiu utrzymuje się w organizmie przez wiele tygodni po ostatniej dawce, dlatego odstawienie go nie usuwa ryzyka od razu. Amantadyny nie należy odstawiać nagle, tylko stopniowo zmniejszać dawkę. Jeśli lekarz mimo to uzna połączenie za niezbędne, przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas, magnez i czynność nerek.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie przy niedoborze potasu lub magnezu, bradykardii i chorobach serca[1]. Amantadyna może też nasilić objawy psychotyczne, takie jak splątanie i omamy, co u chorego leczonego paliperydonem oznacza ryzyko pogorszenia psychozy. Oba leki działają ośrodkowo, a paliperydon wymaga ostrożności z lekami obniżającymi próg drgawkowy[2], natomiast amantadyny nie stosuje się u osób z drgawkami[3].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje. Amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Paliperydon łączy się z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT tylko z zachowaniem ostrożności[2]. Dodatkowo amantadyna działa dopaminergicznie, a paliperydon może antagonizować działanie lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych[2]. W efekcie amantadyna może osłabiać działanie przeciwpsychotyczne paliperydonu, a paliperydon osłabiać działanie przeciwparkinsonowskie amantadyny.

Metabolizm i transportery

  • Paliperydon: słaby inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu we krwi
  • częstość rytmu serca
  • czynność nerek (eGFR)
  • nasilenie objawów psychotycznych
  • objawy pozapiramidowe
  • drgawki

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynabiperyden

Kiedy ocena się zmienia

Zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiupostać · paliperydoninne zaleceniePaliperydon w postaci depot utrzymuje się w organizmie przez wiele tygodni, dlatego ryzyko interakcji trwa także po ostatnim wstrzyknięciu. Włączenie amantadyny należy rozważać dopiero po ocenie czasu od ostatniej dawki i zapisu EKG.
Niewydolność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieAmantadyna i paliperydon są wydalane przez nerki, więc przy niewydolności nerek ich stężenia rosną, a ryzyko wydłużenia QT i objawów psychotycznych się zwiększa. Amantadyny nie stosuje się w ciężkiej chorobie nerek.
Amantadyna przyjmowana przed włączeniem paliperydonukolejność włączenia · amantadynainne zalecenieJeśli pacjent przyjmuje już amantadynę, nie należy jej odstawiać nagle, tylko stopniowo zmniejszać dawkę przed włączeniem paliperydonu albo przed zmianą leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion 25 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Viregyt-K 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viregyt-k-100070658/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xeplion-100245661/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAnagrelid+ ZyprazydonPołączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie.Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a przyjmowane razem nasilają ten efekt. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które grożą utratą przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą. Nie odstawiaj jednak żadnego z nich samodzielnie, tylko szybko porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejszy lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie. Zyprazydonu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Anagrelid u pacjentów przyjmujących leki wydłużające QTc oraz z hipokaliemią wymaga ostrożności[2]. Należy zamienić zyprazydon na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT, a decyzję o ewentualnej zmianie leczenia cytoredukcyjnego pozostawić hematologowi. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i wykonać EKG.

Skutek kliniczny

Addycyjne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobie serca.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Anagrelid jako inhibitor fosfodiesterazy III dodatkowo działa inotropowo dodatnio i przyspiesza akcję serca, co zwiększa podatność na arytmie. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo anagrelid jest metabolizowany głównie przez CYP1A2[2], a zyprazydon nie wpływa w klinicznie istotny sposób na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez cytochrom P450[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Anagrelid – inhibitor CYP1A2[3], zyprazydon – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
  • Anagrelid: inhibitor CYP1A2[3], wrażliwy substrat CYP1A2[3]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • częstość i miarowość rytmu serca

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDegareliks+ ZyprazydonZyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Tych leków nie łączy się ze sobą. Lekarz może wybrać inny lek na objawy psychiczne, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagła duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Podczas leczenia degareliksem leki przeciwpsychotyczne dobiera się ostrożnie.[2] Jeśli pacjent poddawany blokadzie androgenowej wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QT. Przed jego włączeniem i w trakcie leczenia wykonuj EKG oraz wyrównuj stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Grozi addycyjne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu typu torsades de pointes, który może prowadzić do omdlenia albo nagłego zgonu sercowego.[2][1]

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, ale każdy innym sposobem. Degareliks robi to pośrednio, przez blokadę androgenową, a zyprazydon bezpośrednio. Ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.[2][1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo degareliks nie jest substratem ani modulatorem izoenzymów CYP450.[2]

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydonkariprazyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Degarelix Accord 80 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/degarelix-accord-100488496/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ AmantadynaNie łącz difenhydraminy z amantadyną.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz amantadynę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen albo alergię.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz amantadynę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na sen albo alergię.

Difenhydraminy, czyli leku na sen i alergię, nie łącz z amantadyną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają to ryzyko. Mogą też wspólnie wywołać splątanie, omamy, suchość w ustach i trudności z oddawaniem moczu, zwłaszcza u starszych osób.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • splątanie lub omamy
  • trudności z oddawaniem moczu
  • silna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z amantadyną. U pacjenta leczonego amantadyną nie wydawaj difenhydraminy jako leku nasennego ani przeciwalergicznego i skieruj go do lekarza. W leczeniu objawów alergii lekarz może rozważyć lek przeciwhistaminowy o słabym działaniu przeciwcholinergicznym i uspokajającym, po ocenie ryzyka wydłużenia odstępu QT. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, odstaw difenhydraminę i oceń pacjenta pod kątem zaburzeń rytmu serca i objawów antycholinergicznych.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i groźnymi komorowymi zaburzeniami rytmu, w tym torsade de pointes. Może też nasilić objawy antycholinergiczne, takie jak splątanie, omamy, nadmierna senność, zaparcia i zatrzymanie moczu, szczególnie u osób starszych.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje i rośnie ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Difenhydraminy nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Amantadyny również nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Dodatkowo difenhydramina działa przeciwmuskarynowo i nasila działanie innych leków przeciwcholinergicznych[1]. Amantadyna nasila ośrodkowe działania niepożądane leków przeciwcholinergicznych, takie jak splątanie i omamy[2].

Metabolizm i transportery

  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2D6[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość i miarowość rytmu serca
  • objawy antycholinergiczne – splątanie, omamy, zatrzymanie moczu, zaparcia
  • nadmierna senność i zaburzenia równowagi

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynafeksofenadynadesloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko majaczenia, splątania i omamów przy sumowaniu działania przeciwcholinergicznego jest większe, a choroby serca zwiększają ryzyko arytmii.
ObniżonyeGFR · amantadynaryzyko rośnieAmantadyna jest wydalana przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie rośnie, co nasila ryzyko działań niepożądanych ze strony serca i ośrodkowego układu nerwowego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ ZyprazydonNie łącz difenhydraminy z zyprazydonem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. W rzadkich przypadkach może dojść do groźnej arytmii, omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Oba leki powodują też senność, więc razem mocniej osłabiają koncentrację i zwiększają ryzyko upadku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • nadmierna senność lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z zyprazydonem[1]. U pacjenta leczonego zyprazydonem difenhydraminę zastąp lekiem bez wpływu na odstęp QT – w alergii nisko sedującym lekiem przeciwhistaminowym, a w bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeżeli oba leki przyjęto jednocześnie, odstaw difenhydraminę i przy objawach kardiologicznych wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Nasila się też senność, spowolnienie psychoruchowe i ryzyko upadków.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1][2][3]. Zyprazydonu nie powinno się stosować z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć działania addycyjnego[4]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działanie uspokajające[1][4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[5], difenhydramina – substrat CYP2D6[6]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2D6[6]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kardiologiczne (kołatanie serca, omdlenia)
  • nasilenie sedacji

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynaloratadynafeksofenadynadesloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii. Sumowanie sedacji i działania przeciwmuskarynowego difenhydraminy dodatkowo zwiększa ryzyko upadków i splątania.
Miejscowa (na skórę)droga podania · difenhydraminaryzyko malejePrzy krótkotrwałym stosowaniu difenhydraminy na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko interakcji jest niższe. Należy unikać stosowania na dużą powierzchnię lub uszkodzoną skórę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z donepezylem.Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem kończą się omdleniem. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie – wezwij pomoc (112)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz zyprazydonu z donepezylem. Zyprazydon jest przeciwwskazany przy jednoczesnym leczeniu lekami wydłużającymi odstęp QT, a donepezyl do nich należy.[1] Przy stosowaniu donepezylu z innymi lekami wydłużającymi QTc zaleca się ostrożność i może być potrzebne monitorowanie EKG.[2][3][4] Jeśli pacjent z otępieniem wymaga leku przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QTc i przed włączeniem wykonaj EKG oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobach serca i u osób starszych.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[2] Zyprazydon nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego nie można wykluczyć.[1] Cholinomimetyczne działanie donepezylu może dodatkowo zwalniać rytm serca, co sprzyja wystąpieniu torsade de pointes. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – zyprazydon tylko w niewielkim stopniu hamuje CYP3A4 i CYP2D6 in vitro i nie wpływa w sposób klinicznie istotny na leki metabolizowane przez cytochrom P450.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[5], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[5], donepezyl – substrat CYP3A4[6]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują bradykardia, choroby serca i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.