Interakcje / Aminochinoliny / Aminochinoliny i prokinetyki
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Prokinetyku wydłużającego odstęp QT nie należy łączyć z aminochinoliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.
Nie przyjmuj razem leku z grupy aminochinolin i leku przyspieszającego opróżnianie żołądka, który wpływa na rytm serca, i powiedz lekarzowi o obu lekach przed rozpoczęciem leczenia.
Interakcja klasy Aminochinoliny + prokinetyki
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Aminochinoliny
- hydroksychlorochina, chlorochina
- Prokinetyki
- metoklopramid, itopryd, cyzapryd
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- metoklopramid – Metoklopramid wydłuża odstęp QT znacznie słabiej niż cyzapryd. Ryzyko dotyczy głównie podania dożylnego, dużych dawek i pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka arytmii. Połączenie z hydroksychlorochiną lub chlorochiną nie jest przeciwwskazane, ale wymaga ostrożności i kontroli EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka. Hydroksychlorochina i chlorochina hamują CYP2D6, dlatego mogą zwiększać stężenie metoklopramidu i nasilać jego działania niepożądane, w tym objawy pozapiramidowe.
- itopryd – Itopryd działa jako antagonista receptora D2 i inhibitor acetylocholinesterazy. Nie blokuje kanałów hERG i nie wydłuża istotnie odstępu QT. Jest metabolizowany głównie przez monooksygenazę flawinową, a nie przez CYP3A4 ani CYP2D6. Nie ma podstaw farmakologicznych do interakcji z aminochinolinami.
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaProkinetyku wydłużającego odstęp QT nie należy łączyć z aminochinoliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj razem leku z grupy aminochinolin i leku przyspieszającego opróżnianie żołądka, który wpływa na rytm serca, i powiedz lekarzowi o obu lekach przed rozpoczęciem leczenia.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj razem leku z grupy aminochinolin i leku przyspieszającego opróżnianie żołądka, który wpływa na rytm serca, i powiedz lekarzowi o obu lekach przed rozpoczęciem leczenia.
Leki z grupy aminochinolin, takie jak hydroksychlorochina i chlorochina, oraz niektóre leki przyspieszające opróżnianie żołądka, zwłaszcza cyzapryd, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźną arytmię, która objawia się kołataniem serca lub omdleniem. Hydroksychlorochina i chlorochina długo utrzymują się w organizmie, więc ryzyko trwa jeszcze po ich odstawieniu. Itopryd nie ma takiego wpływu na serce, a metoklopramid ma go w znacznie mniejszym stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- napady duszności lub bólu w klatce piersiowej
- mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi przy przyjmowaniu metoklopramidu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Prokinetyku wydłużającego odstęp QT nie należy łączyć z aminochinoliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane. Cyzaprydu nie stosuje się u pacjentów leczonych hydroksychlorochiną ani chlorochiną. Jeśli leczenie aminochinoliną jest konieczne, należy zastąpić cyzapryd lekiem bez wpływu na QT, np. itoprydem. Po odstawieniu aminochinoliny jej działanie na serce utrzymuje się jeszcze przez długi czas, dlatego cyzaprydu nie należy włączać bezpośrednio po zakończeniu leczenia. Metoklopramid można stosować z aminochinoliną ostrożnie, najkrócej i w najmniejszej skutecznej dawce, z kontrolą EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii.
Skutek kliniczny
Połączenie aminochinoliny z cyzaprydem grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT, niewydolności serca, w wieku podeszłym oraz przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Hydroksychlorochina i chlorochina blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i wydłużają repolaryzację komór. Cyzapryd silnie blokuje te same kanały, dlatego oba leki addytywnie wydłużają odstęp QT. Aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach, więc ich wpływ na repolaryzację utrzymuje się długo po odstawieniu. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy prokinetyków. W grupie aminochinolin dotyczy obu leków w podobnym stopniu, a w grupie prokinetyków w pełni dotyczy tylko cyzaprydu.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, jeśli leku zawierającego aminochinolinę nie da się uniknąć przy prokinetyku wpływającym na QT
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- częstość rytmu serca i objawy arytmii (kołatanie serca, omdlenia)
- objawy pozapiramidowe przy łączeniu metoklopramidu z aminochinoliną
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka tygodni od odstawienia aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Hydroksychlorochina i chlorochina mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach. Ryzyko addycji wpływu na QT utrzymuje się przez kilka tygodni po ich odstawieniu, dlatego cyzaprydu nie należy włączać od razu po zakończeniu leczenia aminochinoliną. |
| Dawki stosowane w leczeniu malarii lub dawki dużedawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wpływ aminochinolin na QT zależy od dawki i stężenia. Przy dużych dawkach, w tym dawkach nasycających, ryzyko arytmii jest wyraźnie większe także przy łączeniu z metoklopramidem. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Większe jest też ryzyko objawów pozapiramidowych po metoklopramidzie. |
| Znacznie obniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy niewydolności nerek aminochinoliny i metoklopramid kumulują się, a zaburzenia elektrolitowe są częstsze. To zwiększa ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
Alkohol przy tych lekach
Aminochinoliny a alkohol: brak opisu w bazie.
Prokinetyki a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 114
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaLeku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane w chorobach reumatycznych i w malarii, mogą zaburzać pracę serca. Amiodaron i dronedaron, czyli leki na zaburzenia rytmu serca, działają na serce podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźną, zagrażającą życiu arytmię. Amiodaron działa w organizmie jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu, więc ryzyko może utrzymywać się długo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne, nieregularne lub bardzo szybkie bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Leku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Dronedaronu nie stosuje się z lekami mogącymi wywołać torsade de pointes, a do tej grupy należą chlorochina i hydroksychlorochina. Amiodaronu również nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT o udokumentowanym ryzyku arytmii. Jeśli leczenie aminochinoliną jest konieczne, należy w porozumieniu z kardiologiem rozważyć zmianę leku przeciwarytmicznego albo wybrać inną terapię choroby podstawowej. Po odstawieniu amiodaronu interakcja może utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy, a po odstawieniu chlorochiny lub hydroksychlorochiny przez wiele tygodni. W wyjątkowej sytuacji, gdy specjalista uzna połączenie za niezbędne, wymagane jest wyjściowe EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola EKG w trakcie leczenia, a przy QTc powyżej 500 ms lub wydłużeniu o ponad 60 ms od wartości wyjściowej jeden z leków należy odstawić.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addycyjnym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko narasta przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, w starszym wieku i u kobiet. Aminochinoliny mogą też dodatkowo nasilać zaburzenia przewodzenia, w tym bloki przedsionkowo-komorowe, oraz kardiomiopatię przy długotrwałym stosowaniu.
Mechanizm
Główny mechanizm jest wspólny dla całej klasy i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Hydroksychlorochina i chlorochina blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór. Amiodaron i dronedaron działają w ten sam sposób, bo blokada prądu potasowego jest podstawą ich działania przeciwarytmicznego. Mechanizm farmakokinetyczny ma znaczenie drugorzędne. Amiodaron i dronedaron hamują CYP3A4 i CYP2D6, a dronedaron także glikoproteinę P, co może nieco zwiększać stężenie aminochinolin metabolizowanych częściowo przez CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C8. Wszystkie cztery leki mają bardzo długi okres półtrwania i duże objętości dystrybucji, przez co ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu jednego z nich.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
- inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT
- funkcja nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Amiodaron odstawiony w ostatnich miesiącachkolejność włączenia · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić także po jego odstawieniu, dlatego przed włączeniem aminochinoliny należy uwzględnić leczenie amiodaronem w ostatnich miesiącach i wykonać EKG. |
| Dawki lecznicze stosowane w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wysokie dawki nasycające chlorochiny lub hydroksychlorochiny, stosowane w leczeniu malarii, silniej wydłużają odstęp QT niż dawki podtrzymujące w chorobach reumatycznych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i upośledzona funkcja nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²aminochinoliny | ryzyko rośnie | Chlorochina i hydroksychlorochina są częściowo wydalane przez nerki, więc przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się i silniej wydłużają odstęp QT. |
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Butyrofenony (np. haloperydol) klasaAminochinoliny nie łączy się z butyrofenonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem z grupy butyrofenonów i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz oba leki, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem z grupy butyrofenonów i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz oba leki, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.
Leki z grupy aminochinolin, takie jak hydroksychlorochina i chlorochina, oraz lek przeciwpsychotyczny haloperydol mogą każdy osobno zaburzać pracę serca. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Hydroksychlorochina i chlorochina długo pozostają w organizmie, więc ryzyko trwa jeszcze przez kilka tygodni po ich odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- drgawki
- nadmierna senność, sztywność mięśni lub drżenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Aminochinoliny nie łączy się z butyrofenonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Haloperydolu nie stosuje się u pacjenta przyjmującego hydroksychlorochinę lub chlorochinę ani w ciągu kilku tygodni po ich odstawieniu. U pacjenta leczonego aminochinoliną z powodu tocznia lub reumatoidalnego zapalenia stawów zwykle lepiej zmienić lek przeciwpsychotyczny niż przerywać leczenie podstawowe. Jeśli w wyjątkowej sytuacji połączenie jest nieuniknione, przed jego rozpoczęciem wykonuje się EKG i wyrównuje stężenia potasu i magnezu, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę haloperydolu, unika się podania dożylnego i powtarza EKG w trakcie leczenia. Należy odstawić haloperydol przy wyraźnym wydłużeniu QTc lub pojawieniu się kołatania serca, omdleń albo zawrotów głowy.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy haloperydolu podawanym dożylnie lub w dużych dawkach, u osób starszych, przy zaburzeniach elektrolitowych, bradykardii, chorobie serca lub wrodzonym zespole długiego QT. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych haloperydolu, takich jak sedacja i objawy pozapiramidowe.
Mechanizm
Aminochinoliny i butyrofenony niezależnie od siebie wydłużają odstęp QT, głównie przez hamowanie kanałów potasowych hERG odpowiedzialnych za repolaryzację komór, więc ich działanie na serce się sumuje. Dotyczy to w tym samym stopniu hydroksychlorochiny i chlorochiny oraz haloperydolu, dlatego interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Dodatkowo chlorochina i hydroksychlorochina słabo hamują CYP2D6, który uczestniczy w metabolizmie haloperydolu, co może podwyższać jego stężenie i nasilać działanie na serce. Aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania, więc ich wpływ na QT utrzymuje się przez wiele tygodni po odstawieniu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- czynność serca i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)
- nadmierna senność i objawy pozapiramidowe
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Haloperydol podawany dożylnie silniej i szybciej wydłuża odstęp QT, więc u pacjenta przyjmującego aminochinolinę ryzyko torsade de pointes jest wtedy największe. |
| Duża dawkadawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na odstęp QT zależy od dawki i stężenia, dlatego duże dawki w połączeniu z aminochinoliną szczególnie zwiększają ryzyko arytmii. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. U starszych pacjentów z otępieniem haloperydol dodatkowo zwiększa ryzyko zgonu. |
| Kilka tygodni od odstawienia aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Hydroksychlorochina i chlorochina mają bardzo długi okres półtrwania, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się przez kilka tygodni po ich odstawieniu i w tym czasie haloperydol również wymaga zachowania ostrożności oraz kontroli EKG. |
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Pochodne difenylometanu (np. hydroksyzyna) klasaNie należy łączyć aminochinoliny z hydroksyzyną, bo hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z hydroksychlorochiną ani chlorochiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z hydroksychlorochiną ani chlorochiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane m.in. w toczniu i reumatoidalnym zapaleniu stawów, mogą zaburzać rytm serca. Hydroksyzyna, stosowana na świąd, lęk i problemy ze snem, działa podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a nawet utratę przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- uczucie bliskiego omdlenia lub omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć aminochinoliny z hydroksyzyną, bo hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT. Dotyczy to zarówno hydroksychlorochiny, jak i chlorochiny. U pacjenta leczonego hydroksychlorochiną lub chlorochiną z powodu świądu, lęku albo bezsenności należy wybrać lek bez wpływu na QT. Chlorochina i hydroksychlorochina bardzo długo utrzymują się w organizmie, dlatego ryzyko interakcji trwa jeszcze przez kilka tygodni po ich odstawieniu. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG i elektrolitów, z kontrolą EKG w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Łączne stosowanie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT, w podeszłym wieku i przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Aminochinoliny i hydroksyzyna wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Aminochinoliny blokują kanały potasowe hERG i inne prądy jonowe kardiomiocytów. Przy długim stosowaniu mogą też uszkadzać mięsień sercowy i powodować zaburzenia przewodzenia. Hydroksyzyna również blokuje kanały hERG. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy, czyli zarówno hydroksychlorochiny, jak i chlorochiny w połączeniu z hydroksyzyną. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest znana.
Monitorować
- EKG z oceną skorygowanego odstępu QT przed włączeniem i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- przegląd innych przyjmowanych leków wydłużających QT
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka tygodni po odstawieniu aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Chlorochina i hydroksychlorochina mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach. Po ich odstawieniu wpływ na QT może utrzymywać się kilka tygodni, dlatego hydroksyzyny nie należy włączać od razu po zakończeniu leczenia aminochinoliną. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co dodatkowo zwiększa ryzyko torsade de pointes. Hydroksyzyna u osób starszych nasila też ryzyko upadków i splątania. |
| Długotrwałe leczenieczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie aminochinolin może prowadzić do kardiomiopatii i zaburzeń przewodzenia, co zwiększa podatność na proarytmiczne działanie hydroksyzyny. |
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaAminochinoliny nie łączy się z przeciwpsychotycznymi pochodnymi indolu, bo oba leki wydłużają odstęp QT i razem zwiększają ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu.Nie przyjmuj hydroksychlorochiny ani chlorochiny razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz mu o wszystkich lekach, które bierzesz lub niedawno brałeś.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksychlorochiny ani chlorochiny razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz mu o wszystkich lekach, które bierzesz lub niedawno brałeś.
Leki przeciwmalaryczne i stosowane w chorobach reumatycznych, takie jak hydroksychlorochina i chlorochina, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, wpływają na rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, które prowadzą do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Dlatego tych leków zwykle się ze sobą nie łączy. Lurazydon działa na serce słabiej, ale też wymaga ostrożności i badania EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Aminochinoliny nie łączy się z przeciwpsychotycznymi pochodnymi indolu, bo oba leki wydłużają odstęp QT i razem zwiększają ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Zyprazydonu i sertindolu nie stosuje się z hydroksychlorochiną ani chlorochiną – przy konieczności leczenia aminochinoliną należy zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, który nie wydłuża istotnie QT. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania aminochinolin ryzyko utrzymuje się także przez dłuższy czas po ich odstawieniu, co trzeba uwzględnić przy włączaniu zyprazydonu lub sertindolu. Lurazydon można łączyć z aminochinoliną ostrożnie, z oceną EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT. Przed każdym takim połączeniem należy wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz sprawdzić, czy pacjent nie przyjmuje innych leków wydłużających QT.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy zyprazydonie i sertindolu, które same w wyraźny sposób wydłużają QT. Interakcja dotyczy hydroksychlorochiny i chlorochiny w podobnym stopniu, a po stronie leków przeciwpsychotycznych wyraźnie słabiej lurazydonu. Oba rodzaje leków mogą też obniżać próg drgawkowy, co jest dodatkowym, mniej istotnym ryzykiem.
Mechanizm
Aminochinoliny i przeciwpsychotyczne pochodne indolu blokują kanały potasowe hERG w komórkach mięśnia sercowego, przez co opóźniają repolaryzację i wydłużają odstęp QT. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działania na repolaryzację się sumują. Hydroksychlorochina i chlorochina mają bardzo długi okres półtrwania i kumulują się w tkankach, więc ich wpływ na QT utrzymuje się długo po odstawieniu. Aminochinoliny hamują CYP2D6, co może zwiększać stężenie sertindolu i dodatkowo nasilać jego działanie na QT. Zyprazydon jest metabolizowany głównie przez oksydazę aldehydową, dlatego u niego dominuje mechanizm farmakodynamiczny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem leczenia i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne leki wydłużające odstęp QT przyjmowane przez pacjenta
- czynność nerek i wątroby u pacjentów długotrwale leczonych aminochinoliną
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka lub dawka nasycającadawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez aminochinoliny zależy od dawki, dlatego dawki nasycające i duże dawki stosowane w leczeniu malarii wyraźnie zwiększają ryzyko arytmii. |
| Niedawne odstawienie aminochinolinykolejność włączenia · aminochinoliny | inne zalecenie | Aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania i kumulują się w tkankach, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się po ich odstawieniu i należy je uwzględnić przy włączaniu zyprazydonu lub sertindolu. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek sprzyja kumulacji aminochinolin i zaburzeniom elektrolitowym, co nasila ryzyko wydłużenia QT. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, które zwiększają ryzyko torsade de pointes. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie aminochinolin może prowadzić do kardiomiopatii i zaburzeń przewodzenia, co zwiększa podatność na arytmie przy dołączeniu leku wydłużającego QT. |
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaNie należy łączyć analogu gonadoliberyny z prokinetykiem silnie wydłużającym odstęp QT.Jeśli dostajesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny, nie przyjmuj żadnego leku przyspieszającego pracę żołądka bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny, nie przyjmuj żadnego leku przyspieszającego pracę żołądka bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą.
Leki hormonalne w zastrzykach lub implantach, takie jak tryptorelina, leuprorelina czy goserelina, mogą u niektórych osób zaburzać rytm serca. Cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka, działa podobnie, a razem mogą wywołać groźną arytmię. Itopryd nie ma takiego działania, a metoklopramid zwiększa ryzyko tylko w niewielkim stopniu. Dlatego lekarz dobiera lek na żołądek tak, aby był bezpieczny dla twojego serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć analogu gonadoliberyny z prokinetykiem silnie wydłużającym odstęp QT. Dotyczy to wszystkich trzech analogów – tryptoreliny, leuproreliny i gosereliny – w połączeniu z cyzaprydem, które jest przeciwwskazane. Jeśli pacjent wymaga leczenia prokinetycznego, preferowany jest itopryd. Metoklopramid można rozważyć krótkotrwale, w najmniejszej skutecznej dawce, po wykluczeniu innych czynników ryzyka wydłużenia QT. Przed włączeniem metoklopramidu u pacjenta z grupy ryzyka warto wykonać EKG i oznaczyć elektrolity.
Skutek kliniczny
Połączenie analogu gonadoliberyny z cyzaprydem grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, omdleniami i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie u osób starszych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT albo hamujących CYP3A4. Przy metoklopramidzie ryzyko jest małe i dotyczy głównie pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Przy itoprydzie nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku.
Mechanizm
Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wywołują głęboki niedobór hormonów płciowych. Niedobór testosteronu wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, co jest wspólne dla wszystkich leków tej grupy. Cyzapryd silnie blokuje kanały potasowe hERG i sam wydłuża odstęp QT. Oba działania się sumują i zwiększają ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Nie ma tu interakcji farmakokinetycznej – analogi gonadoliberyny nie zmieniają metabolizmu cyzaprydu. Itopryd i metoklopramid nie mają istotnego działania blokującego hERG, dlatego interakcja nie dotyczy całej grupy prokinetyków.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem prokinetyku i w trakcie leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes)
- przegląd innych przyjmowanych leków wydłużających QT lub hamujących CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Dotyczy to także połączenia z metoklopramidem, przy którym należy rozważyć EKG przed włączeniem. |
| Dożylnadroga podania · prokinetyki | ryzyko rośnie | Dożylne podanie metoklopramidu, zwłaszcza szybkie i w większej dawce, wiąże się z większym ryzykiem zaburzeń rytmu niż podanie doustne. U pacjentów leczonych analogiem gonadoliberyny należy podawać go powoli i monitorować pacjenta. |
Połączenie przeciwwskazaneAntyandrogeny (np. enzalutamid, bikalutamid, flutamid)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaAntyandrogenu nie łączy się z cyzaprydem ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca.Jeśli przyjmujesz lek antyandrogenowy, nie stosuj cyzaprydu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich swoich lekach, żeby dobrali inny lek na pracę żołądka.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek antyandrogenowy, nie stosuj cyzaprydu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich swoich lekach, żeby dobrali inny lek na pracę żołądka.
Leki antyandrogenowe stosowane w raku prostaty, takie jak bikalutamid, enzalutamid czy apalutamid, mogą wpływać na rytm serca. Cyzapryd, lek pobudzający pracę żołądka i jelit, działa na serce podobnie, a razem mogą wywołać groźną arytmię. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie niosą tego ryzyka w takim stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność z uczuciem osłabienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Antyandrogenu nie łączy się z cyzaprydem ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Połączenie cyzaprydu z bikalutamidem jest przeciwwskazane, a cyzaprydu nie stosuje się z żadnym lekiem wydłużającym odstęp QT, w tym z enzalutamidem, apalutamidem, darolutamidem i flutamidem. Gdy pacjent leczony antyandrogenem wymaga prokinetyku, należy wybrać itopryd albo krótkotrwale metoklopramid. Jeśli cyzapryd był już stosowany razem z antyandrogenem, należy go odstawić, wykonać EKG z oceną QTc i wyrównać niedobór potasu oraz magnezu. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu nie należy włączać cyzaprydu w okresie wygasania indukcji enzymatycznej.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca i w starszym wieku. Przy enzalutamidzie i apalutamidzie cyzapryd może też słabiej działać na motorykę przewodu pokarmowego.
Mechanizm
Interakcja dotyczy wszystkich antyandrogenów, ale po stronie prokinetyków dotyczy tylko cyzaprydu. Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG w sercu, wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Terapia antyandrogenowa w raku prostaty także wydłuża odstęp QT, więc oba leki sumują działanie proarytmiczne. Cyzapryd jest metabolizowany niemal wyłącznie przez CYP3A4. Bikalutamid hamuje CYP3A4 i może zwiększać stężenie cyzaprydu, co dodatkowo nasila ryzyko arytmii. Enzalutamid i apalutamid silnie indukują CYP3A4 i obniżają stężenie cyzaprydu, a darolutamid działa w tym kierunku słabo. Nie znosi to jednak ryzyka sumowania wpływu na QT. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu indukcja ustępuje stopniowo, a stężenie cyzaprydu rośnie.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U starszych mężczyzn częściej występują choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, które dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes. |
| Odstawienie enzalutamidu lub apalutamidukolejność włączenia · antyandrogeny | ryzyko rośnie | Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo przez kilka tygodni. Stężenie cyzaprydu dawkowanego jak w okresie indukcji może wtedy wzrosnąć i zwiększyć ryzyko arytmii. |
Połączenie przeciwwskazaneDiuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaPołączenie diuretyku pętlowego z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj leku moczopędnego z grupy diuretyków pętlowych razem z lekiem na żołądek, który może zaburzać rytm serca, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku moczopędnego z grupy diuretyków pętlowych razem z lekiem na żołądek, który może zaburzać rytm serca, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Leki moczopędne, takie jak furosemid i torasemid, wypłukują z organizmu potas i magnez. Gdy jest ich za mało, serce staje się bardziej wrażliwe na leki, które mogą zaburzać jego rytm. Takim lekiem jest cyzapryd stosowany na przyspieszenie opróżniania żołądka, dlatego nie łączy się go z tymi lekami moczopędnymi. Inne leki z tej grupy, czyli itopryd i metoklopramid, nie stwarzają takiego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- osłabienie mięśni lub skurcze łydek
- silne wymioty lub biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie diuretyku pętlowego z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane. Cyzaprydu nie stosuje się u pacjentów przyjmujących furosemid lub torasemid ani u osób z niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią. Gdy potrzebny jest lek prokinetyczny, należy wybrać itopryd albo krótkotrwale metoklopramid przy prawidłowym stężeniu potasu i magnezu. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba odstawić cyzapryd, oznaczyć elektrolity i wykonać EKG.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, omdlenia i nagły zgon sercowy. Ryzyko jest największe przy dużych dawkach diuretyku, wymiotach lub biegunce, niewydolności serca i u osób starszych.
Mechanizm
Diuretyki pętlowe zwiększają wydalanie potasu i magnezu z moczem, co prowadzi do hipokaliemii i hipomagnezemii. Niedobór tych elektrolitów spowalnia repolaryzację mięśnia sercowego i wzmacnia działanie leków blokujących kanały potasowe hERG. Cyzapryd blokuje te kanały i wydłuża odstęp QT, a na tle zaburzeń elektrolitowych ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes rośnie wielokrotnie. Mechanizm dotyczy obu diuretyków pętlowych, czyli furosemidu i torasemidu, ale po stronie prokinetyków wyłącznie cyzaprydu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QTc
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki lub podanie dożylnedawka · diuretyki pętlowe | ryzyko rośnie | Duże dawki diuretyku pętlowego i podanie dożylne szybciej i silniej obniżają stężenie potasu i magnezu, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i przyjmowanie kilku leków wydłużających QT jednocześnie. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy niewydolności nerek trudniej utrzymać prawidłowe stężenia elektrolitów, a często stosuje się większe dawki diuretyków pętlowych. |
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaFluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, mogą zaburzać rytm serca. Podobnie działa cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka i jelit. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to lewofloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny w połączeniu z cyzaprydem. Jeśli antybiotykoterapia fluorochinolonem jest konieczna, cyzapryd należy odstawić na czas leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu albo zastąpić go itoprydem lub krótkotrwale metoklopramidem. Jeśli pacjent musi kontynuować cyzapryd, należy wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do rodzaju zakażenia. Połączenia fluorochinolonów z metoklopramidem lub itoprydem oraz delafloksacyny z prokinetykami nie wymagają szczególnego postępowania poza oceną ogólnego ryzyka wydłużenia QT u pacjenta.
Skutek kliniczny
Nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób starszych, z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz z niewydolnością nerek, która prowadzi do kumulacji fluorochinolonu.
Mechanizm
Fluorochinolony (lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór, czyli odstęp QT. Cyzapryd działa w ten sam sposób, a jego działanie proarytmiczne zależy od stężenia, więc efekty obu leków się sumują. Cyprofloksacyna i w mniejszym stopniu norfloksacyna hamują CYP3A4, główny szlak metabolizmu cyzaprydu, i mogą dodatkowo zwiększać jego stężenie we krwi. Lewofloksacyna nie hamuje CYP3A4, więc w jej przypadku przeważa mechanizm farmakodynamiczny. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy połączenia fluorochinolonów wydłużających QT z cyzaprydem, a nie dotyczy metoklopramidu, itoprydu ani delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR) przed dawkowaniem fluorochinolonu
- objawy zaburzeń rytmu serca: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne leki pacjenta wydłużające odstęp QT lub hamujące CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| Krople do oczu lub uszupostać · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Fluorochinolony stosowane miejscowo do oka lub ucha osiągają znikome stężenia we krwi i nie wydłużają odstępu QT, więc interakcja z cyzaprydem nie występuje. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m2fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane głównie przez nerki. Przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się, co nasila wydłużenie QT, jeśli dawka nie zostanie zmniejszona. |
| Kilka dni po zakończeniu fluorochinolonuodstep · fluorochinolony | inne zalecenie | Cyzapryd można ponownie włączyć dopiero po eliminacji fluorochinolonu, czyli po kilku okresach półtrwania od ostatniej dawki antybiotyku, a dłużej u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.