Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Amitryptylina / Amitryptylina i cytalopram

Amitryptylina i cytalopram

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie należy łączyć cytalopramu z amitryptyliną, bo wszystkie charakterystyki cytalopramu zaliczają jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT do przeciwwskazań.

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.

Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ CytalopramNie należy łączyć cytalopramu z amitryptyliną, bo wszystkie charakterystyki cytalopramu zaliczają jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT do przeciwwskazań.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.

Cytalopram i amitryptylina to dwa leki przeciwdepresyjne, które mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, które czasem prowadzą do omdlenia. Oba leki zwiększają też ilość serotoniny w mózgu, a jej nadmiar może dawać gorączkę, drżenie i pobudzenie. Tych leków nie należy stosować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • gorączka z drżeniem, sztywnością lub skurczami mięśni
  • silny niepokój, splątanie lub pobudzenie
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z amitryptyliną, bo wszystkie charakterystyki cytalopramu zaliczają jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT do przeciwwskazań. Gdy pacjent otrzymał oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z nich, a pacjent nie powinien sam nagle odstawiać żadnego z leków. Jeżeli przed zmianą leczenia oba leki są jeszcze stosowane, należy wykonać EKG z oceną QTc, skontrolować stężenie potasu i magnezu oraz unikać dodatkowych leków wydłużających QT i powodujących hipokaliemię.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, z ryzykiem omdlenia i nagłego zgonu sercowego. Dodatkowo możliwe jest nasilenie działania serotoninergicznego aż do zespołu serotoninowego oraz zwiększone ryzyko napadów drgawek.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających odstęp QT, z którymi jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, i zaznacza, że nie można wykluczyć efektu addytywnego.[1] Oba leki nasilają też przekaźnictwo serotoninergiczne, co teoretycznie zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Interakcja farmakokinetyczna nie ma znaczenia klinicznego, bo ChPL cytalopramu podaje, że przy łączeniu z amitryptyliną nie obserwowano zmian farmakokinetyki albo były one bardzo małe i nieistotne klinicznie.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[3], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[4], amitryptylina – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], amitryptylina – substrat CYP2C19[3]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], amitryptylina – substrat CYP2D6[3]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C9[3], substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego
  • objawy kardiologiczne – kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko wydłużenia QT i arytmii jest większe, zwłaszcza przy chorobach serca, zaburzeniach elektrolitowych i wielu lekach jednocześnie.
Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · cytalopramryzyko rośnieWpływ cytalopramu na odstęp QT zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko arytmii w połączeniu z amitryptyliną.
Mała dawka stosowana w bólu lub bezsennościdawka · amitryptylinainne zalecenieMała dawka amitryptyliny nie znosi przeciwwskazania z ChPL cytalopramu, ale gdy lekarz świadomie utrzymuje połączenie do czasu zmiany leczenia, konieczne są EKG z oceną QTc i kontrola elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaAmitryptylinaa alkoholPodczas leczenia amitryptyliną należy unikać alkoholu.Podczas leczenia amitryptyliną nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, jeśli czujesz senność lub rozkojarzenie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Podczas leczenia amitryptyliną nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, jeśli czujesz senność lub rozkojarzenie.

Alkohol i amitryptylina działają uspokajająco, więc razem mogą bardzo mocno nasilić senność, spowolnienie i trudności z koncentracją. Alkohol może też zmieniać stężenie leku we krwi. Połączenie jest szczególnie niebezpieczne przy prowadzeniu samochodu i obsłudze maszyn.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • splątanie, zaburzenia równowagi i mowy
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • uczucie dużego osłabienia lub omdlenie
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Podczas leczenia amitryptyliną należy unikać alkoholu. Gdy pacjent mimo to pije, trzeba go uprzedzić o nasileniu senności i o zakazie prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn w tym czasie. Szczególną ostrożność zachowuje się u osób z depresją, u których istnieje ryzyko samobójcze, ponieważ alkohol zwiększa toksyczność leku przy przedawkowaniu.[1]

Skutek kliniczny

Nasilone senność, spowolnienie i zaburzenia uwagi oraz koncentracji, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.[1] Po przedawkowaniu amitryptyliny jednoczesne spożycie alkoholu nasila jego skutki.[1]

Mechanizm

Amitryptylina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i upośledzające sprawność psychomotoryczną się sumuje.[1] Dodatkowo w obecności etanolu zwiększa się stężenie wolnej amitryptyliny w osoczu i stężenie jej metabolitu, nortryptyliny.[1]

Metabolizm i transportery

  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP2C19[2], substrat CYP2C9[2], substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i spowolnienia w ciągu dnia
  • zaburzenia koncentracji, równowagi i uwagi
  • regularne spożywanie alkoholu podczas leczenia
  • objawy świadczące o zatruciu lekiem, np. nasilona senność, zaburzenia rytmu serca, splątanie

Kiedy ocena się zmienia

Większa ilość alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększa ilość alkoholu nasila działanie uspokajające i ryzyko zaburzeń psychomotorycznych. Przy przedawkowaniu amitryptyliny połączenie z alkoholem pogarsza skutki zatrucia.
Osoby starszewiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych można spodziewać się silniejszego działania uspokajającego i większego ryzyka upadków. To wniosek z ogólnej wiedzy farmakologicznej, bez odrębnego zapisu w dostarczonym fragmencie ChPL.
Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjentryzyko rośnieNa początku leczenia i po zwiększeniu dawki senność bywa największa, więc w tym okresie szczególnie należy odradzać alkohol.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCytaloprama alkoholNależy zalecić unikanie alkoholu w czasie leczenia cytalopramem.Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już się napijesz, zwróć uwagę na senność, zawroty głowy i pogorszenie nastroju oraz nie prowadź pojazdów.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już się napijesz, zwróć uwagę na senność, zawroty głowy i pogorszenie nastroju oraz nie prowadź pojazdów.

Podczas leczenia cytalopramem lepiej nie pić alkoholu. Nie wykazano, że alkohol zmienia działanie tego leku albo odwrotnie, ale może pogarszać nastrój i nasilać senność lub zawroty głowy. Alkohol może więc utrudniać leczenie depresji lub lęku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźna senność lub osłabienie
  • zawroty głowy, trudności z koncentracją
  • pogorszenie nastroju, narastający lęk
  • myśli o zrobieniu sobie krzywdy – wtedy pilnie skontaktuj się z lekarzem
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy zalecić unikanie alkoholu w czasie leczenia cytalopramem.[1] Gdy pacjent mimo to pije, trzeba go poinformować o możliwym nasileniu senności i zawrotów głowy oraz o tym, że alkohol może pogorszyć nastrój. Nie ma potrzeby zmiany dawki cytalopramu ani przerywania leczenia z powodu samego spożycia alkoholu.

Skutek kliniczny

Przy łącznym stosowaniu możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i upośledzenia koncentracji, a także pogorszenie nastroju i mniejsza skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego. Pojedyncze, niewielkie ilości alkoholu zwykle nie dają poważnych skutków, ale w ChPL nie ma bezpiecznej ilości, którą można by podać.

Mechanizm

Nie wykazano interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych cytalopramu z alkoholem, a cytalopram nie zaburza sprawności poznawczej ani psychoruchowej, także w skojarzeniu z alkoholem.[1] ChPL zaleca jednak unikanie picia alkoholu w czasie stosowania leków z grupy SSRI.[1] Uzasadnienie kliniczne jest ogólne: alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i może pogarszać objawy depresji lub lęku, czyli choroby, którą cytalopram leczy. Może też nasilać senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji, które bywają działaniami niepożądanymi SSRI.

Metabolizm i transportery

  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nastrój i nasilenie objawów depresji lub lęku
  • senność, zawroty głowy i koncentracja
  • myśli samobójcze, zwłaszcza przy piciu alkoholu w czasie leczenia
  • wzorzec picia alkoholu, jeśli pacjent przyznaje się do regularnego spożycia

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu nasilają depresyjne działanie na OUN, senność i zaburzenia koncentracji, pogarszają przebieg depresji i mogą zmniejszać skuteczność leczenia. Warto wtedy wyraźniej podkreślić zalecenie unikania i ocenić wzorzec picia.
Regularne, długotrwałe picieczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzy regularnym piciu alkoholu leczenie przeciwdepresyjne bywa mniej skuteczne, a ocena odpowiedzi na lek jest trudniejsza. Należy zachęcić pacjenta do omówienia tego z lekarzem prowadzącym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 122

Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.

Amitryptylina i escytalopram działają podobnie na serce i układ nerwowy, a przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca. Mogą też razem wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym, który objawia się między innymi niepokojem, drżeniem i gorączką. Escytalopram może dodatkowo zwiększać ilość amitryptyliny we krwi, co nasila jej działania niepożądane. Producent escytalopramu zabrania łączenia go z lekami takimi jak amitryptylina.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • drżenie, skurcze lub drganie mięśni
  • wysoka gorączka, poty, biegunka
  • drgawki
  • bardzo silna senność, zatrzymanie moczu lub uporczywe zaparcia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Przy wykryciu takiego połączenia należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z leków, na przykład escytalopramu na lek przeciwdepresyjny bez przeciwwskazania z lekami wydłużającymi QT albo amitryptyliny na lek przeciwbólowy lub nasenny o innym mechanizmie działania. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje skojarzenie, konieczne są wyjściowe i kontrolne EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu, najmniejsze skuteczne dawki oraz ocena stężenia amitryptyliny, gdy jest dostępna.[4] Pacjenta trzeba poinformować o objawach zaburzeń rytmu i zespołu serotoninowego.

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwy jest także zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem, mioklonią i hipertermią oraz napady drgawek. Wzrost stężenia amitryptyliny nasila jej działania antycholinergiczne, uspokajające i kardiotoksyczne. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobach serca, bradykardii i przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT lub serotoninergicznych.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. ChPL escytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających QT, z którymi skojarzenie jest przeciwwskazane.[1] ChPL amitryptyliny zalicza skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT do niezalecanych ze względu na ryzyko arytmii komorowych.[4] Oba leki działają serotoninergicznie i obniżają próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu wymienia leki trójpierścieniowe wśród leków obniżających próg drgawkowy, przy których należy zachować ostrożność.[1] Dodatkowo leki z grupy SSRI hamują CYP2D6, główny szlak metabolizmu amitryptyliny, co może zwiększać jej stężenie w osoczu.[4] Escytalopram jest słabym do umiarkowanego inhibitorem CYP2D6, więc składowa farmakokinetyczna ma mniejsze znaczenie niż sumowanie działań na serce i układ serotoninowy.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[5], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[6], amitryptylina – substrat CYP2C19[5]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], amitryptylina – substrat CYP2D6[5]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, mioklonie, gorączka, biegunka)
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
  • objawy toksyczności amitryptyliny (nasilona senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie)
  • stężenie amitryptyliny i nortryptyliny w osoczu, jeśli jest dostępne

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ SakwinawirPołączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje i może być groźne dla życia. Lek na HIV dodatkowo spowalnia usuwanie amitryptyliny z organizmu, przez co jej działanie i działania niepożądane są silniejsze. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • silna senność lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR[1]. U pacjenta leczonego sakwinawirem należy zastąpić amitryptylinę lekiem bez wpływu na QT i bez istotnej zależności od CYP3A4 albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy we współpracy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli pacjent zgłosi się z oboma lekami, nie należy wydawać leku bez kontaktu z lekarzem.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT i PR z ryzykiem groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwe nasilenie innych działań toksycznych amitryptyliny wskutek wzrostu jej stężenia – sedacji, działań antycholinergicznych i obniżenia progu drgawkowego.

Mechanizm

Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR zależnie od dawki, a amitryptylina jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny również wydłuża QT, więc oba działania się sumują[1]. Leki wydłużające QT zwiększają prawdopodobieństwo arytmii komorowych podczas stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych[2]. Dodatkowo rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4, a sakwinawir jest substratem i inhibitorem CYP3A4 oraz glikoproteiny P[1]. Amitryptylina jest metabolizowana częściowo przez CYP3A4, a przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak rytonawir, można spodziewać się klinicznie istotnych interakcji[2]. Wzrost stężenia amitryptyliny dodatkowo nasila ryzyko kardiotoksyczne.

Metabolizm i transportery

  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C9[3], substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Sakwinawir: inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc i PR przed zmianą leczenia i po niej
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kardiologiczne – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
  • objawy toksyczności amitryptyliny – nadmierna senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinagabapentynadolutegrawirraltegrawir

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.

Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
  • silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
  • splątanie, nudności i ból głowy
  • wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.

Mechanizm

Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
  • czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
  • objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
  • kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Kiedy ocena się zmienia

Wysokadawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji.
Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoninyryzyko rośnieWpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych.
eGFR ≤ 60benzamidyryzyko rośnieBenzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu.

Źródła

  1. Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
  2. Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KwetiapinaPołączenie formalnie spełnia przeciwwskazanie z ChPL cytalopramu dotyczące leków wydłużających odstęp QT i nie powinno być wydawane bez kontaktu z lekarzem prowadzącym.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił EKG.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale upewnij się, że lekarz wie o obu lekach i zlecił EKG.

Oba leki mogą w podobny sposób wpływać na pracę serca, a razem to działanie może się nasilać i rzadko prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. Razem mogą też silniej powodować senność i zawroty głowy. Lekarze czasem łączą te leki celowo w leczeniu depresji, ale wymaga to kontroli serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagłe silne zawroty głowy
  • gorączka, drżenie, sztywność mięśni lub silny niepokój
  • bardzo silna senność
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie formalnie spełnia przeciwwskazanie z ChPL cytalopramu dotyczące leków wydłużających odstęp QT i nie powinno być wydawane bez kontaktu z lekarzem prowadzącym.[1] Jeśli lekarz świadomie stosuje kwetiapinę jako leczenie wspomagające depresji, należy wykonać EKG przed włączeniem i po ustaleniu dawki, kontrolować potas i magnez oraz unikać innych leków wydłużających QT. Należy też uwzględnić ostrożność wskazaną w ChPL kwetiapiny przy lekach serotoninergicznych i lekach mogących wywoływać zaburzenia elektrolitowe.[2]

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Rzadziej może wystąpić zespół serotoninowy, nadmierna senność i zawroty głowy oraz zwiększona skłonność do krwawień.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne, zaznaczając, że nie można wykluczyć efektu addytywnego.[1] Dodatkowo kwetiapina nasila ryzyko zespołu serotoninowego w skojarzeniu z SSRI, a obie substancje działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.[2] ChPL cytalopramu zaleca też ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na ryzyko krwawień.[1] Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a cytalopram tego izoenzymu istotnie nie hamuje.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C19[3], cytalopram – substrat CYP2C19[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2D6[3], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[3], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego
  • nadmierna sedacja i hipotonia ortostatyczna
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DazatynibNie należy łączyć cytalopramu z dazatynibem, ponieważ cytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek przeciwnowotworowy może też zmniejszać liczbę płytek krwi, a lek przeciwdepresyjny dodatkowo zwiększa skłonność do krwawień. Zwykle lekarz zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki bez przyczyny
  • czarne stolce lub krew w moczu
  • nasilona biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z dazatynibem, ponieważ cytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] U pacjenta leczonego dazatynibem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek z grupy SSRI bez przeciwwskazania dotyczącego leków wydłużających QT, np. sertralinę, i wykonać EKG przed włączeniem oraz w trakcie leczenia. Jeśli pacjent przyjmuje już oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leku przeciwdepresyjnego, bez samodzielnego odstawiania cytalopramu ze względu na ryzyko objawów odstawiennych. Należy wyrównać stężenia potasu i magnezu oraz kontrolować liczbę płytek krwi.

Skutek kliniczny

Najważniejszym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem złośliwych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które mogą wystąpić np. przy biegunce lub wymiotach w trakcie leczenia przeciwnowotworowego.[2] Dodatkowo możliwe jest nasilenie skłonności do krwawień u pacjenta z małopłytkowością wywołaną dazatynibem.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. Cytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących produkty lecznicze wydłużające odstęp QT, a producent nie wyklucza efektu addytywnego z tymi lekami.[2] Dazatynib należy do inhibitorów kinaz tyrozynowych o znanym potencjale wydłużania repolaryzacji komór. Dodatkowo dazatynib często powoduje małopłytkowość i krwawienia, a cytalopram upośledza czynność płytek krwi, dlatego ChPL cytalopramu zaleca ostrożność przy lekach zwiększających ryzyko krwawienia.[2] ChPL dazatynibu nie wymienia cytalopramu i nakazuje ostrożność jedynie przy substratach CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym.[3] Wpływ farmakokinetyczny dazatynibu na cytalopram jest teoretyczny i prawdopodobnie niewielki.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[4], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • objawy krwawienia
  • kołatania serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 40 mg/dobęcytalopramryzyko rośnieWydłużenie odstępu QT przez cytalopram zależy od dawki, więc przy dawce 40 mg na dobę ryzyko addycji z dazatynibem jest największe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AzytromycynaNależy unikać jednoczesnego stosowania i dobrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT, odpowiedni do wskazania.Zanim zaczniesz przyjmować azytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cytalopram, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaczniesz przyjmować azytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cytalopram, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.

Cytalopram i azytromycyna mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, a nawet omdlenia. Lekarz zwykle wybiera wtedy inny antybiotyk, który nie ma takiego wpływu na serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania i dobrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT, odpowiedni do wskazania. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Gdy azytromycyna jest jedyną rozsądną opcją, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz stężenia potasu i magnezu, a pacjent powinien pozostawać pod obserwacją. Odstawianie cytalopramu na czas krótkiej antybiotykoterapii zwykle nie jest korzystne ze względu na ryzyko objawów odstawienia i nawrotu depresji. Azytromycyna ma stosunkowo długi okres półtrwania, więc jej działanie utrzymuje się także po zakończeniu kuracji[4].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. ChPL cytalopramu podaje, że ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego może się sumować. ChPL cytalopramu podaje, że nie badano łączenia go z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, ale nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL azytromycyny wymienia cytalopram wśród leków wydłużających odstęp QT, przy których azytromycynę należy stosować ostrożnie[4][5]. Azytromycyna jest słabym inhibitorem CYP450 i według ChPL nie wchodzi w znaczące interakcje z substratami CYP450, więc istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Azytromycyna – słaby inhibitor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[7]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[7], słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
  • Azytromycyna: słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie, jeśli połączenie jest nieuniknione
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak kołatanie, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azimycin 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azimycin-100120600/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlarytromycynaNie łączyć cytalopramu z klarytromycyną, bo ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT Należy wybrać antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, odpowiedni do wskazania, np. betalaktam albo doksycyklinę.Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, nie odstawiaj przy tym samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, nie odstawiaj przy tym samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem działają na niego silniej. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu, w tym omdlenie, a w rzadkich przypadkach zatrzymanie krążenia. Tych leków nie należy przyjmować razem. Zwykle lekarz może zamiast tego antybiotyku przepisać inny, bezpieczny dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączyć cytalopramu z klarytromycyną, bo ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT[1][2][3] Należy wybrać antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, odpowiedni do wskazania, np. betalaktam albo doksycyklinę. Nie należy zamieniać klarytromycyny na inny makrolid, bo cała grupa wydłuża QT. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, decyzję o czasowej zmianie leczenia przeciwdepresyjnego podejmuje lekarz. Cytalopramu nie należy wtedy odstawiać nagle bez porozumienia z lekarzem. Przed podaniem trzeba sprawdzić EKG oraz stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, częstoskurczu komorowego i migotania komór, które mogą prowadzić do nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, w podeszłym wieku i przy dużych dawkach cytalopramu.

Mechanizm

Główny mechanizm to sumowanie działania obu leków wydłużających odstęp QT. ChPL cytalopramu podaje, że nie można wykluczyć efektu addytywnego cytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT, dlatego takie połączenia są przeciwwskazane[1] Klarytromycyna sama wydłuża odstęp QT i może wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, co ChPL klarytromycyny opisuje przy połączeniach z innymi lekami o tym działaniu[4] Dodatkowym, mniej istotnym mechanizmem jest hamowanie CYP3A przez klarytromycynę[4] CYP3A4 jest jedną z dróg metabolizmu cytalopramu obok CYP2C19 i CYP2D6, więc stężenie cytalopramu może umiarkowanie wzrosnąć, co dodatkowo nasila jego wpływ na QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem klarytromycyny i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
  • inne leki pacjenta wydłużające QT lub obniżające potas

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinacefuroksymsertralina

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i wolniejsza eliminacja cytalopramu, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu.
Dożylnadroga podania · klarytromycynaryzyko rośniePodanie dożylne makrolidu daje wyższe stężenia i większy wpływ na odstęp QT. ChPL cytalopramu wymienia dożylną erytromycynę jako przykład przeciwwskazanego połączenia

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlozapinaNie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.nieznanyopisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.

Cytalopram i klozapina mogą razem wpływać na rytm serca i zwiększać ryzyko jego groźnych zaburzeń. Ulotka cytalopramu zabrania łączenia go z lekami, które w ten sposób działają na serce. Cytalopram może też nasilać działania niepożądane klozapiny i zwiększać skłonność do krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nadmierna senność lub osłabienie
  • nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w sprawie zamiany cytalopramu na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, a pacjent nie powinien odstawiać żadnego z leków samodzielnie. Gdy psychiatra świadomie utrzymuje połączenie, konieczne jest EKG z oceną QTc, kontrola potasu i magnezu oraz obserwacja działań niepożądanych klozapiny. Przy zamianie leku przeciwdepresyjnego nie należy wybierać fluwoksaminy, która jako inhibitor CYP1A2 zwiększa stężenie klozapiny[2].

Skutek kliniczny

Połączenie może sumować wydłużenie odstępu QT i zwiększać ryzyko złośliwych komorowych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych klozapiny o niewyjaśnionym mechanizmie[3]. Dochodzi do tego zwiększone ryzyko krwawień[1].

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne[1]. ChPL klozapiny zaleca, tak jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc[2]. Zgłaszano też przypadki interakcji między cytalopramem i klozapiną zwiększającej ryzyko działań niepożądanych klozapiny, a jej podłoże nie zostało w pełni wyjaśnione[2]. Według ChPL cytalopramu jego podawanie z klozapiną jako substratem CYP1A2 nie powodowało klinicznie istotnych zmian farmakokinetycznych, więc mechanizm metaboliczny jest mało prawdopodobny[4]. ChPL cytalopramu zaleca ponadto ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na zwiększone ryzyko krwawień[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[5], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia skojarzonego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy działań niepożądanych klozapiny, w tym nadmierna senność, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia
  • objawy krwawienia, w tym siniaki i krwawienia z dziąseł lub nosa
  • stężenie klozapiny we krwi w razie nasilenia jej działań niepożądanych

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta już przyjmującego cytalopramkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieChPL klozapiny zaleca szczególną ostrożność przy rozpoczynaniu leczenia klozapiną u pacjentów otrzymujących inne leki psychotropowe ze względu na ryzyko zapaści krążeniowej. W tej sytuacji należy dodatkowo kontrolować ciśnienie tętnicze i tętno w okresie zwiększania dawki klozapiny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.