Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Amitryptylina / Amitryptylina i escytalopram

Amitryptylina i escytalopram

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.

Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.

Amitryptylina i escytalopram działają podobnie na serce i układ nerwowy, a przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca. Mogą też razem wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym, który objawia się między innymi niepokojem, drżeniem i gorączką. Escytalopram może dodatkowo zwiększać ilość amitryptyliny we krwi, co nasila jej działania niepożądane. Producent escytalopramu zabrania łączenia go z lekami takimi jak amitryptylina.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • drżenie, skurcze lub drganie mięśni
  • wysoka gorączka, poty, biegunka
  • drgawki
  • bardzo silna senność, zatrzymanie moczu lub uporczywe zaparcia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Przy wykryciu takiego połączenia należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z leków, na przykład escytalopramu na lek przeciwdepresyjny bez przeciwwskazania z lekami wydłużającymi QT albo amitryptyliny na lek przeciwbólowy lub nasenny o innym mechanizmie działania. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje skojarzenie, konieczne są wyjściowe i kontrolne EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu, najmniejsze skuteczne dawki oraz ocena stężenia amitryptyliny, gdy jest dostępna.[4] Pacjenta trzeba poinformować o objawach zaburzeń rytmu i zespołu serotoninowego.

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwy jest także zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem, mioklonią i hipertermią oraz napady drgawek. Wzrost stężenia amitryptyliny nasila jej działania antycholinergiczne, uspokajające i kardiotoksyczne. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobach serca, bradykardii i przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT lub serotoninergicznych.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. ChPL escytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających QT, z którymi skojarzenie jest przeciwwskazane.[1] ChPL amitryptyliny zalicza skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT do niezalecanych ze względu na ryzyko arytmii komorowych.[4] Oba leki działają serotoninergicznie i obniżają próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu wymienia leki trójpierścieniowe wśród leków obniżających próg drgawkowy, przy których należy zachować ostrożność.[1] Dodatkowo leki z grupy SSRI hamują CYP2D6, główny szlak metabolizmu amitryptyliny, co może zwiększać jej stężenie w osoczu.[4] Escytalopram jest słabym do umiarkowanego inhibitorem CYP2D6, więc składowa farmakokinetyczna ma mniejsze znaczenie niż sumowanie działań na serce i układ serotoninowy.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[5], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[6], amitryptylina – substrat CYP2C19[5]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], amitryptylina – substrat CYP2D6[5]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, mioklonie, gorączka, biegunka)
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
  • objawy toksyczności amitryptyliny (nasilona senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie)
  • stężenie amitryptyliny i nortryptyliny w osoczu, jeśli jest dostępne

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaAmitryptylinaa alkoholPodczas leczenia amitryptyliną należy unikać alkoholu.Podczas leczenia amitryptyliną nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, jeśli czujesz senność lub rozkojarzenie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Podczas leczenia amitryptyliną nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, jeśli czujesz senność lub rozkojarzenie.

Alkohol i amitryptylina działają uspokajająco, więc razem mogą bardzo mocno nasilić senność, spowolnienie i trudności z koncentracją. Alkohol może też zmieniać stężenie leku we krwi. Połączenie jest szczególnie niebezpieczne przy prowadzeniu samochodu i obsłudze maszyn.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • splątanie, zaburzenia równowagi i mowy
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • uczucie dużego osłabienia lub omdlenie
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Podczas leczenia amitryptyliną należy unikać alkoholu. Gdy pacjent mimo to pije, trzeba go uprzedzić o nasileniu senności i o zakazie prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn w tym czasie. Szczególną ostrożność zachowuje się u osób z depresją, u których istnieje ryzyko samobójcze, ponieważ alkohol zwiększa toksyczność leku przy przedawkowaniu.[1]

Skutek kliniczny

Nasilone senność, spowolnienie i zaburzenia uwagi oraz koncentracji, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.[1] Po przedawkowaniu amitryptyliny jednoczesne spożycie alkoholu nasila jego skutki.[1]

Mechanizm

Amitryptylina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i upośledzające sprawność psychomotoryczną się sumuje.[1] Dodatkowo w obecności etanolu zwiększa się stężenie wolnej amitryptyliny w osoczu i stężenie jej metabolitu, nortryptyliny.[1]

Metabolizm i transportery

  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP2C19[2], substrat CYP2C9[2], substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i spowolnienia w ciągu dnia
  • zaburzenia koncentracji, równowagi i uwagi
  • regularne spożywanie alkoholu podczas leczenia
  • objawy świadczące o zatruciu lekiem, np. nasilona senność, zaburzenia rytmu serca, splątanie

Kiedy ocena się zmienia

Większa ilość alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększa ilość alkoholu nasila działanie uspokajające i ryzyko zaburzeń psychomotorycznych. Przy przedawkowaniu amitryptyliny połączenie z alkoholem pogarsza skutki zatrucia.
Osoby starszewiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych można spodziewać się silniejszego działania uspokajającego i większego ryzyka upadków. To wniosek z ogólnej wiedzy farmakologicznej, bez odrębnego zapisu w dostarczonym fragmencie ChPL.
Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjentryzyko rośnieNa początku leczenia i po zwiększeniu dawki senność bywa największa, więc w tym okresie szczególnie należy odradzać alkohol.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaEscytaloprama alkoholZalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia escytalopramem.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie odstawiaj leku na własną rękę.

Podczas leczenia tym lekiem lepiej nie pić alkoholu. Lek i alkohol nie reagują ze sobą w groźny sposób, ale alkohol może nasilać senność i zawroty głowy. Może też pogarszać nastrój i lęk, więc leczenie działa słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona senność lub zawroty głowy po alkoholu
  • pogorszenie nastroju, smutek lub narastający lęk
  • trudności z koncentracją i spowolnienie
  • myśli o zrobieniu sobie krzywdy (zgłoś natychmiast lekarzowi)
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia escytalopramem. Jeśli pacjent mimo to pije, poinformuj go, żeby ograniczył ilość do minimum, nie prowadził pojazdów i nie obsługiwał maszyn w czasie możliwej senności oraz zgłaszał lekarzowi nasilenie senności, lęku lub obniżenia nastroju. Nie odstawiaj leku z powodu pojedynczego spożycia alkoholu.[1]

Skutek kliniczny

Pacjent może odczuwać silniejszą senność, zawroty głowy, spowolnienie i gorszą koncentrację, a przy regularnym piciu także pogorszenie nastroju i lęku oraz słabszy efekt leczenia. Samo połączenie nie jest przeciwwskazane i ChPL nie opisuje groźnej reakcji.

Mechanizm

Według ChPL nie należy oczekiwać interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych escytalopramu z alkoholem, a mimo to równoczesne spożycie alkoholu nie jest zalecane, tak jak przy innych lekach psychotropowych.[1] Powodem zalecenia jest działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol jest depresantem OUN, może nasilać senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji oraz pogarszać nastrój, czyli działać przeciwnie do celu leczenia depresji lub zaburzeń lękowych.

Metabolizm i transportery

  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji po spożyciu alkoholu
  • nastrój i nasilenie lęku w trakcie leczenia
  • regularność przyjmowania leku, bo picie alkoholu sprzyja pomijaniu dawek
  • wzorzec picia (ilość i częstość), zwłaszcza u pacjentów z depresją

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ośrodkowe działanie alkoholu jest silniejsze, a ryzyko senności, zawrotów głowy i upadków większe, więc zalecenie unikania alkoholu powinno być wyrażone stanowczo.
Większe ilości alkoholu narazilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu nasilają depresyjne działanie na OUN i pogarszają sprawność psychofizyczną oraz nastrój, więc ryzyko objawów jest wyższe niż po niewielkiej ilości.
Regularne, długotrwałe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośnieRegularne picie może pogarszać przebieg depresji i zaburzeń lękowych oraz osłabiać skuteczność i adherencję do leczenia, co jest istotniejsze klinicznie niż pojedyncze spożycie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Działania obu leków

Sumują się

4Działanie serotoninergiczne
amitryptylinaescytalopram
2Wydłużenie odstępu QT
amitryptylinaescytalopram
3Hiponatremia
amitryptylinaescytalopram

Wspólne działania niepożądane

senność
amitryptylinabardzo częstoescytalopramczęsto
suchość w ustach
amitryptylinabardzo częstoescytalopramczęsto
zawroty głowy
amitryptylinabardzo częstoescytalopramczęsto
ból głowy
amitryptylinaczęstoescytaloprambardzo często
nudności
amitryptylinaczęstoescytaloprambardzo często
wydłużenie odstępu qt
amitryptylinaniezbyt częstoescytalopramrzadko

Inne interakcje tych leków 189

Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać escytalopramu razem z amiodaronem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko zapytaj lekarza o dalsze postępowanie.

Amiodaron i escytalopram mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ się sumuje. Może to wywołać groźną arytmię, która objawia się kołataniem serca, zawrotami głowy lub omdleniem. Tych leków nie łączy się ze sobą. Amiodaron działa jeszcze przez kilka miesięcy po odstawieniu, więc ostrożność obowiązuje także po zakończeniu jego przyjmowania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie lub nagła utrata przytomności
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z amiodaronem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta leczonego amiodaronem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o mniejszym wpływie na QT w porozumieniu z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie psychiatryczne. Jeśli w wyjątkowej sytuacji lekarz uzna połączenie za niezbędne, ChPL amiodaronu wymaga indywidualnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania odstępu QT[4]. Należy wtedy zapobiegać hipokaliemii i uzupełniać niedobory potasu[4]. Przed włączeniem escytalopramu po odstawieniu amiodaronu trzeba pamiętać, że jego działanie utrzymuje się przez wiele miesięcy.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca. ChPL amiodaronu podaje, że z powodu jego długiego okresu półtrwania interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia[4].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór mogą się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie badano go z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego, dlatego takie połączenia, w tym z lekami przeciwarytmicznymi klasy III, są przeciwwskazane[1]. Amiodaron jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, a jego ChPL wymaga szczególnej oceny ryzyka i korzyści oraz monitorowania QT przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[4]. Dodatkowo amiodaron i jego metabolit hamują CYP3A4 i CYP2D6[4], które w mniejszym stopniu uczestniczą w metabolizmie escytalopramu obok głównego szlaku CYP2C19[1]. Może to nieznacznie zwiększać ekspozycję na escytalopram i dodatkowo nasilać jego wpływ na QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Amiodaron – inhibitor CYP2C19[5], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[6]
  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[7], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca w kierunku bradykardii
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Kilka miesięcy od odstawieniaodstep · amiodaroninne zalecenieZ powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia. Przed włączeniem escytalopramu po niedawnym odstawieniu amiodaronu należy ocenić QTc w EKG i stężenie elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ SakwinawirPołączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje i może być groźne dla życia. Lek na HIV dodatkowo spowalnia usuwanie amitryptyliny z organizmu, przez co jej działanie i działania niepożądane są silniejsze. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • silna senność lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR[1]. U pacjenta leczonego sakwinawirem należy zastąpić amitryptylinę lekiem bez wpływu na QT i bez istotnej zależności od CYP3A4 albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy we współpracy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli pacjent zgłosi się z oboma lekami, nie należy wydawać leku bez kontaktu z lekarzem.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT i PR z ryzykiem groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwe nasilenie innych działań toksycznych amitryptyliny wskutek wzrostu jej stężenia – sedacji, działań antycholinergicznych i obniżenia progu drgawkowego.

Mechanizm

Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR zależnie od dawki, a amitryptylina jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny również wydłuża QT, więc oba działania się sumują[1]. Leki wydłużające QT zwiększają prawdopodobieństwo arytmii komorowych podczas stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych[2]. Dodatkowo rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4, a sakwinawir jest substratem i inhibitorem CYP3A4 oraz glikoproteiny P[1]. Amitryptylina jest metabolizowana częściowo przez CYP3A4, a przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak rytonawir, można spodziewać się klinicznie istotnych interakcji[2]. Wzrost stężenia amitryptyliny dodatkowo nasila ryzyko kardiotoksyczne.

Metabolizm i transportery

  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C9[3], substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Sakwinawir: inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc i PR przed zmianą leczenia i po niej
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kardiologiczne – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
  • objawy toksyczności amitryptyliny – nadmierna senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinagabapentynadolutegrawirraltegrawir

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzytromycyna+ EscytalopramNależy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj azytromycyny na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego bez porozumienia z lekarzem.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Dlatego tego antybiotyku zwykle nie łączy się z tym lekiem przeciwdepresyjnym. Lekarz najczęściej może przepisać inny antybiotyk, który nie ma takiego działania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać tego połączenia, ponieważ charakterystyka escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta przyjmującego escytalopram trzeba wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do wskazania. Jeśli lekarz uzna makrolid za niezbędny, decyzję podejmuje świadomie poza zapisami charakterystyki, po wykonaniu EKG z oceną QTc oraz wyrównaniu stężenia potasu i magnezu, a pacjent pozostaje pod obserwacją. Ze względu na długi okres półtrwania azytromycyny ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki[2].

Skutek kliniczny

Możliwe jest dalsze wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, w chorobach serca, przy bradykardii, u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. Charakterystyka escytalopramu podaje, że nie badano jego skojarzeń z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego[1]. Charakterystyka azytromycyny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QT, wymieniając wśród nich leki przeciwdepresyjne, takie jak citalopram, czyli racemiczna postać escytalopramu[2]. Składowa farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ azytromycyna jest jedynie słabym inhibitorem CYP3A4[2], a ten izoenzym ma tylko poboczny udział w metabolizmie escytalopramu, który przebiega głównie z udziałem CYP2C19[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Azytromycyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Azytromycyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · azytromycynaryzyko rośniePodanie dożylne daje wyższe stężenia azytromycyny i może nasilać wpływ na odstęp QT, dlatego połączenie wymaga jeszcze większej czujności i monitorowania EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.

Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
  • silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
  • splątanie, nudności i ból głowy
  • wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.

Mechanizm

Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
  • czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
  • objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
  • kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Kiedy ocena się zmienia

Wysokadawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji.
Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoninyryzyko rośnieWpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych.
eGFR ≤ 60benzamidyryzyko rośnieBenzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu.

Źródła

  1. Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
  2. Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloropromazyna+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z chloropromazyną, ponieważ ChPL escytalopramu umieszcza skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.

Te dwa leki mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźne nierówne bicie serca. Producent leku przeciwdepresyjnego zabrania łączenia go z lekami takimi jak chloropromazyna. Oba leki mogą też razem zwiększać ryzyko drgawek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z chloropromazyną, ponieważ ChPL escytalopramu umieszcza skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.[1] Należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z leków na substancję o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeżeli lekarz mimo to utrzyma oba leki, konieczne jest wykonanie EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównanie stężenia potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addytywne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem złośliwych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, co ChPL escytalopramu podkreśla osobno.[2] Możliwe jest też zwiększenie ryzyka drgawek.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór mogą się sumować. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wprost wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne będące pochodnymi fenotiazyny, do których należy chloropromazyna.[2] ChPL chloropromazyny wskazuje na zwiększone ryzyko arytmii przy łączeniu neuroleptyków z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwdepresyjnymi.[3] Dodatkowo oba leki obniżają próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z pochodnymi fenotiazyny z tego powodu.[2]

Metabolizm i transportery

  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
  • drgawki

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina (zamiast escytalopramu)arypiprazol (zamiast chloropromazyny)

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fenactil 40 mg/g, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fenactil-100023914/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AmitryptylinaNie należy łączyć cytalopramu z amitryptyliną, bo wszystkie charakterystyki cytalopramu zaliczają jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT do przeciwwskazań.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.

Cytalopram i amitryptylina to dwa leki przeciwdepresyjne, które mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, które czasem prowadzą do omdlenia. Oba leki zwiększają też ilość serotoniny w mózgu, a jej nadmiar może dawać gorączkę, drżenie i pobudzenie. Tych leków nie należy stosować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • gorączka z drżeniem, sztywnością lub skurczami mięśni
  • silny niepokój, splątanie lub pobudzenie
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z amitryptyliną, bo wszystkie charakterystyki cytalopramu zaliczają jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT do przeciwwskazań. Gdy pacjent otrzymał oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z nich, a pacjent nie powinien sam nagle odstawiać żadnego z leków. Jeżeli przed zmianą leczenia oba leki są jeszcze stosowane, należy wykonać EKG z oceną QTc, skontrolować stężenie potasu i magnezu oraz unikać dodatkowych leków wydłużających QT i powodujących hipokaliemię.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, z ryzykiem omdlenia i nagłego zgonu sercowego. Dodatkowo możliwe jest nasilenie działania serotoninergicznego aż do zespołu serotoninowego oraz zwiększone ryzyko napadów drgawek.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających odstęp QT, z którymi jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, i zaznacza, że nie można wykluczyć efektu addytywnego.[1] Oba leki nasilają też przekaźnictwo serotoninergiczne, co teoretycznie zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Interakcja farmakokinetyczna nie ma znaczenia klinicznego, bo ChPL cytalopramu podaje, że przy łączeniu z amitryptyliną nie obserwowano zmian farmakokinetyki albo były one bardzo małe i nieistotne klinicznie.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[3], amitryptylina – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[3], amitryptylina – substrat CYP2C19[4]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[3], amitryptylina – substrat CYP2D6[4]
  • Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[4], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego
  • objawy kardiologiczne – kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko wydłużenia QT i arytmii jest większe, zwłaszcza przy chorobach serca, zaburzeniach elektrolitowych i wielu lekach jednocześnie.
Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · cytalopramryzyko rośnieWpływ cytalopramu na odstęp QT zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko arytmii w połączeniu z amitryptyliną.
Mała dawka stosowana w bólu lub bezsennościdawka · amitryptylinainne zalecenieMała dawka amitryptyliny nie znosi przeciwwskazania z ChPL cytalopramu, ale gdy lekarz świadomie utrzymuje połączenie do czasu zmiany leczenia, konieczne są EKG z oceną QTc i kontrola elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ EscytalopramNie łącz cytalopramu z escytalopramem i pozostaw w terapii tylko jeden z tych leków.Nie przyjmuj obu leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby ustalić, który z nich masz brać.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj obu leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby ustalić, który z nich masz brać.

Cytalopram i escytalopram to praktycznie ten sam lek przeciwdepresyjny, więc przyjmowanie obu naraz oznacza zbyt dużą dawkę. Może to zaburzyć rytm serca i wywołać groźne zatrucie serotoniną. Tych leków nie wolno brać razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub silne zawroty głowy
  • gorączka z drżeniem lub sztywnością mięśni
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z escytalopramem i pozostaw w terapii tylko jeden z tych leków.[1][2] Jeśli pacjent ma obie substancje na receptach lub zamienia jedną na drugą, skontaktuj się z lekarzem w celu ujednolicenia leczenia. Przy zamianie jednego leku na drugi nie dopuszczaj do okresu jednoczesnego przyjmowania obu.

Skutek kliniczny

Skutkiem jest faktyczne przedawkowanie escytalopramu z ryzykiem wydłużenia odstępu QT i złośliwych arytmii komorowych.[1] Możliwy jest zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem i hipertermią.[2] Ryzyko arytmii rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii.[1][2]

Mechanizm

Połączenie jest dublowaniem tej samej substancji czynnej, ponieważ escytalopram jest aktywnym enancjomerem cytalopramu, a cytalopram to racemat zawierający escytalopram.[3] Oba leki wydłużają odstęp QT, a cytalopramu ani escytalopramu nie łączy się z produktami wydłużającymi QT ze względu na możliwy efekt addytywny.[1][2] Jednocześnie sumuje się działanie serotoninergiczne obu leków, co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego.[2] Oba leki jako SSRI obniżają też próg drgawkowy.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[5]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], cytalopram – substrat CYP2C19[4]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przy podejrzeniu jednoczesnego przyjmowania
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, hipertermia, sztywność mięśni)
  • kołatania serca, omdlenia, zawroty głowy

Kiedy ocena się zmienia

Zamiana jednego leku na drugi bez okresu jednoczesnego przyjmowaniakolejność włączenia · pacjentinne zalecenieZamiana cytalopramu na escytalopram lub odwrotnie pod kontrolą lekarza nie jest łączeniem leków, jeśli nie ma okresu ich jednoczesnego przyjmowania. Upewnij się, że pacjent odstawił poprzedni lek i nie ma go w domowych zapasach.
Podeszły wiek lub zaburzenia elektrolitowewiek · pacjentryzyko rośnieRyzyko złośliwych arytmii rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, np. u pacjentów przyjmujących leki moczopędne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ AmitryptylinaPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy stosować obu leków jednocześnie.Nie bierz tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek zamienić.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek zamienić.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem robią to znacznie silniej. Takie połączenie może wywołać groźną arytmię, omdlenie, a nawet zatrzymanie krążenia. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy stosować obu leków jednocześnie[1]. Jeśli pacjent wymaga amitryptyliny, cyzapryd należy odstawić i rozważyć prokinetyk bez wpływu na odstęp QT. Jeśli leczenie cyzaprydem jest konieczne, trzeba zastąpić amitryptylinę lekiem przeciwdepresyjnym o małym ryzyku wydłużenia QT po konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT i groźnymi zaburzeniami rytmu serca – częstoskurczem komorowym, migotaniem komór i częstoskurczem typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i wrodzonym wydłużeniu QT[1].

Mechanizm

Cyzapryd i amitryptylina wydłużają odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór się sumują. Cyzaprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes, w tym z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, takimi jak amitryptylina[1]. Leki wydłużające odstęp QT, w tym cyzapryd, zwiększają prawdopodobieństwo arytmii komorowych podczas stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych[2].

Metabolizm i transportery

  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc, jeśli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaitopryd

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.