Interakcje / Ampicylina
Ampicylina – interakcje
17 opisanych interakcji z lekami. Marki: Ampicillin Adamed, Ampicillin TZF, Ampitar.
7 niekorzystne · 4 niejasne · 4 nieistotne · 2 korzystne
Interakcje z innymi lekami 17
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja7
Niekorzystna interakcjaAmpicylina+ AllopurynolU pacjenta leczonego allopurynolem należy, jeśli to tylko możliwe, wybrać inny antybiotyk niż ampicylina lub amoksycylina.Powiedz lekarzowi, że bierzesz allopurynol, a jeśli w trakcie leczenia ampicyliną pojawi się wysypka, nie bierz kolejnej dawki antybiotyku i od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że bierzesz allopurynol, a jeśli w trakcie leczenia ampicyliną pojawi się wysypka, nie bierz kolejnej dawki antybiotyku i od razu skontaktuj się z lekarzem.
Allopurynol przyjmowany razem z ampicyliną częściej powoduje wysypkę na skórze. Nie wiadomo dokładnie, dlaczego tak się dzieje. Zwykle lekarz może wybrać inny antybiotyk, a jeśli ampicylina jest potrzebna, trzeba uważnie obserwować skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka lub swędzące plamy na skórze
- wysypka z gorączką
- pęcherze lub łuszczenie się skóry
- ranki w ustach, na wargach lub w okolicach intymnych
- zaczerwienione, piekące oczy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego allopurynolem należy, jeśli to tylko możliwe, wybrać inny antybiotyk niż ampicylina lub amoksycylina[1][2]. Gdy ampicylina jest konieczna, trzeba poinformować pacjenta o ryzyku wysypki i obserwować skórę przez cały czas antybiotykoterapii. Pojawienie się wysypki wymaga odstawienia ampicyliny i oceny lekarskiej, a wysypka z gorączką, pęcherzami, nadżerkami na błonach śluzowych lub powiększeniem węzłów chłonnych wymaga pilnej oceny pod kątem ciężkiej reakcji nadwrażliwości na allopurynol.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wysypek skórnych i alergicznych reakcji skórnych[3][4]. Wysypka ma zwykle charakter rumieniowo-plamisto-grudkowy, ale u pacjenta leczonego allopurynolem każda nowa zmiana skórna wymaga różnicowania z ciężką reakcją nadwrażliwości na allopurynol.
Mechanizm
Mechanizm nie został ustalony. Nie stwierdzono zmian farmakokinetycznych żadnego z leków, a skutkiem jest częstsze występowanie wysypek skórnych przy jednoczesnym stosowaniu allopurynolu i ampicyliny niż przy stosowaniu każdego z nich osobno[1]. Rozważa się udział samej hiperurykemii, ponieważ nasilenie wysypek dotyczy zwłaszcza pacjentów z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego we krwi[5].
Metabolizm i transportery
- Allopurynol: słaby inhibitor CYP1A2[6]
Monitorować
- zmiany skórne przez cały okres antybiotykoterapii
- objawy ogólne towarzyszące wysypce – gorączka, zmiany na błonach śluzowych, powiększenie węzłów chłonnych
Bezpieczniejsze alternatywy
benzylpenicylinafenoksymetylpenicylinacefuroksym
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Milurit 150 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/milurit-100399571/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Argadopin 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/argadopin-100372158/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin Adamed 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ampicillin-adamed-100436220/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampitar 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ampitar-100457290/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin TZF 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ampicillin-tzf-100005448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAmpicylina+ DoksycyklinaUnikaj łączenia ampicyliny z doksycykliną w ciężkich zakażeniach, w których kluczowe jest działanie bakteriobójcze, zwłaszcza w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i zapaleniu wsierdzia.Nie łącz tych antybiotyków na własną rękę i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, a jeśli zalecił je razem, stosuj je dokładnie według zaleceń.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych antybiotyków na własną rękę i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, a jeśli zalecił je razem, stosuj je dokładnie według zaleceń.
Doksycyklina może osłabiać działanie ampicyliny, przez co leczenie zakażenia może być mniej skuteczne. Oba antybiotyki mogą też wywoływać biegunkę, a razem robią to częściej. Czasem lekarz łączy je celowo, ale powinien wiedzieć, że przyjmujesz oba leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub nasilanie się objawów zakażenia po 2–3 dniach leczenia
- utrzymująca się gorączka
- silna, wodnista biegunka lub biegunka z krwią
- ból brzucha w trakcie leczenia lub po nim
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia ampicyliny z doksycykliną w ciężkich zakażeniach, w których kluczowe jest działanie bakteriobójcze, zwłaszcza w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i zapaleniu wsierdzia. Jeśli lekarz celowo łączy oba leki dla objęcia leczeniem różnych drobnoustrojów, oceniaj kliniczną odpowiedź na leczenie. Gdy potrzebne jest działanie na drobnoustroje atypowe w ciężkim zakażeniu, lekarz może rozważyć antybiotyk bakteriobójczy z innej grupy.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie skuteczności ampicyliny i gorsza odpowiedź na leczenie, najbardziej istotne w ciężkich zakażeniach wymagających szybkiego działania bakteriobójczego, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zapalenie wsierdzia. Dodatkowo rośnie ryzyko biegunki, w tym biegunki związanej z Clostridioides difficile. W wielu zakażeniach, gdy oba leki obejmują różne drobnoustroje, znaczenie kliniczne antagonizmu jest niepewne.
Mechanizm
Doksycyklina działa bakteriostatycznie i zmniejsza przeciwbakteryjne działanie penicylin oraz innych antybiotyków bakteriobójczych[1]. Ampicylina niszczy głównie bakterie aktywnie dzielące się, przez zaburzenie syntezy ściany komórkowej, a zahamowanie wzrostu bakterii przez doksycyklinę osłabia ten efekt. Oba leki zaburzają florę jelitową, więc ich działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego się sumują.
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie (gorączka, objawy zakażenia, CRP)
- biegunka, zwłaszcza wodnista lub z krwią
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doxycyclinum TZF 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doxycyclinum-tzf-100020614/
Niekorzystna interakcjaAmpicylina+ Mykofenolan mofetylPołączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji klinicznej w trakcie antybiotykoterapii i przez krótki okres po jej zakończeniu.Przyjmuj mykofenolan jak dotąd, nie zmieniaj sam dawki i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie przeszczepu lub choroby, że dostajesz ampicylinę.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj mykofenolan jak dotąd, nie zmieniaj sam dawki i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie przeszczepu lub choroby, że dostajesz ampicylinę.
Ampicylina to antybiotyk, który zmienia skład bakterii w jelitach. Przez to organizm może wchłaniać mniej mykofenolanu i lek może słabiej chronić przed odrzuceniem przeszczepu lub zaostrzeniem choroby. Ten efekt jest zwykle przejściowy i mija kilka dni po zakończeniu antybiotyku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
- nagłe pogorszenie samopoczucia lub nawrót objawów choroby
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji klinicznej w trakcie antybiotykoterapii i przez krótki okres po jej zakończeniu[1]. Zasadniczo nie zmienia się dawki mykofenolanu mofetylu, jeśli nie ma klinicznych objawów zaburzenia czynności przeszczepu[1]. U pacjentów z grupy wysokiego ryzyka odrzucenia warto rozważyć oznaczenie stężenia MPA zgodnie z praktyką ośrodka transplantacyjnego.
Skutek kliniczny
Możliwe jest zmniejszenie skuteczności immunosupresji mykofenolanem mofetylu. U biorców przeszczepionej nerki po rozpoczęciu doustnej amoksycyliny z kwasem klawulanowym stężenie minimalne MPA zmniejszało się o około 50%, a efekt słabł w trakcie antybiotykoterapii i ustępował w ciągu kilku dni po jej zakończeniu[1]. Zmiany stężenia minimalnego nie muszą ściśle odzwierciedlać zmian całkowitej ekspozycji MPA[1].
Mechanizm
Ampicylina jako penicylina eliminuje bakterie jelitowe wytwarzające β-glukuronidazę, które w jelicie odszczepiają kwas mykofenolowy (MPA) z jego glukuronidu (MPAG) wydalanego z żółcią. Zaburzenie tego krążenia jelitowo-wątrobowego zmniejsza zwrotne wchłanianie MPA i jego ogólnoustrojową ekspozycję[1].
Monitorować
- objawy kliniczne odrzucania przeszczepu lub zaostrzenia choroby podstawowej
- czynność przeszczepu (np. kreatynina w surowicy u biorców nerki)
- stężenie MPA – w razie wskazań klinicznych
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po zakończeniu antybiotykoterapiiczas leczenia · ampicylina | inne zalecenie | Wpływ na ekspozycję MPA słabnie w trakcie antybiotykoterapii i ustępuje w ciągu kilku dni po jej zakończeniu, dlatego obserwację kliniczną należy kontynuować przez krótki okres po odstawieniu ampicyliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego CellCept 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cellcept-100075012/
Niekorzystna interakcjaAmpicylina+ MetotreksatJeżeli ampicylina jest konieczna, monitoruj stężenie metotreksatu we krwi.Powiedz lekarzowi, który podaje ci antybiotyk, że przyjmujesz metotreksat, i nie zmieniaj samodzielnie jego dawki.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, który podaje ci antybiotyk, że przyjmujesz metotreksat, i nie zmieniaj samodzielnie jego dawki.
Ampicylina to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce, który może spowolnić usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Metotreksat gromadzi się wtedy we krwi i łatwiej o jego działania niepożądane, takie jak owrzodzenia w jamie ustnej, biegunka czy spadek liczby krwinek. Lekarz może zlecić dodatkowe badania krwi albo zmienić dawkę metotreksatu na czas leczenia antybiotykiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilona biegunka lub wymioty
- duże osłabienie i bladość
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wydalanie, pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Jeżeli ampicylina jest konieczna, monitoruj stężenie metotreksatu we krwi.[1] Połączenie może wymagać dostosowania dawki metotreksatu.[2] Przy dużych dawkach metotreksatu w miarę możliwości wybierz antybiotyk spoza penicylin, sulfonamidów i cyprofloksacyny, a gdy to niemożliwe – oznaczaj stężenia aż do eliminacji leku i dostosuj do nich ratunek folinianem wapnia. Przy małych dawkach tygodniowych kontroluj morfologię, kreatyninę i aminotransferazy w trakcie i po zakończeniu antybiotykoterapii. Ciężkie i czynne zakażenie jest samo w sobie przeciwwskazaniem do metotreksatu.[3] O wstrzymaniu dawki metotreksatu na czas leczenia zakażenia decyduje lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia metotreksatu nasila jego toksyczność, zwłaszcza wobec układu krwiotwórczego i przewodu pokarmowego.[3] Ciężką reakcję toksyczną opisano u pacjenta leczonego metotreksatem razem z penicyliną V i furosemidem, a podobne interakcje zgłaszano przy amoksycylinie i mezlocylinie.[2] Ryzyko jest największe przy dużych dawkach metotreksatu i u chorych z upośledzoną czynnością nerek.
Mechanizm
Ampicylina hamuje wydalanie metotreksatu przez nerki i zwiększa jego stężenie w surowicy.[1] Penicyliny, podobnie jak inne słabe kwasy organiczne, konkurują z metotreksatem o wydzielanie kanalikowe i zmniejszają jego klirens nerkowy.[3] Penicyliny mogą też wypierać metotreksat z wiązań z białkami osocza i zwiększać jego wolną frakcję.[3]
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[4]
Monitorować
- stężenie metotreksatu we krwi
- morfologia krwi z rozmazem i płytkami
- kreatynina i eGFR
- aminotransferazy (ALT, AST)
- objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i przewodu pokarmowego
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksat | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach metotreksatu zahamowanie jego wydalania może prowadzić do ciężkiej, zagrażającej życiu toksyczności – unikaj penicylin, a jeśli są konieczne, oznaczaj stężenia metotreksatu do jego eliminacji i dostosuj ratunek folinianem wapnia. |
| eGFR ≤ 30 ml/minpacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek dodatkowo zmniejsza eliminację metotreksatu i nasila skutki interakcji. Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min małe dawki metotreksatu są przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin Adamed 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ampicillin-adamed-100436220/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampitar 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ampitar-100457290/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAmpicylina+ Szczepionki przeciw durowi brzusznemu (np. szczepionka przeciw durowi brzusznemu) klasaDoustnej żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się razem z penicyliną o szerokim spektrum, a między ostatnią dawką antybiotyku a pierwszą dawką szczepionki zachowuje się odstęp co najmniej 3 dni.Jeśli bierzesz antybiotyk z grupy penicylin albo niedawno go skończyłeś, a masz zaplanowane szczepienie przeciw durowi brzusznemu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo szczepionkę w kapsułkach trzeba przyjąć dopiero po kilku dniach przerwy albo zamienić na zastrzyk.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz antybiotyk z grupy penicylin albo niedawno go skończyłeś, a masz zaplanowane szczepienie przeciw durowi brzusznemu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo szczepionkę w kapsułkach trzeba przyjąć dopiero po kilku dniach przerwy albo zamienić na zastrzyk.
Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie, które muszą przeżyć w jelicie, aby organizm nauczył się bronić przed chorobą. Antybiotyki z grupy penicylin, takie jak amoksycylina, ampicylina czy piwmecylinam, zabijają te bakterie i szczepienie może wtedy nie zadziałać. Nie jest to groźne dla zdrowia od razu, ale w podróży możesz nie być chroniony przed durem brzusznym. Szczepionek przeciw durowi brzusznemu podawanych w zastrzyku ta interakcja nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Przyjąłeś kapsułki szczepionki w trakcie leczenia antybiotykiem lub krótko po nim – zapytaj lekarza, czy powtórzyć szczepienie przed wyjazdem
- Wysoka gorączka utrzymująca się kilka dni w trakcie podróży lub po powrocie
- Ból brzucha, biegunka lub zaparcie z osłabieniem i bólem głowy po pobycie w kraju, gdzie występuje dur brzuszny
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Doustnej żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się razem z penicyliną o szerokim spektrum, a między ostatnią dawką antybiotyku a pierwszą dawką szczepionki zachowuje się odstęp co najmniej 3 dni. Antybiotyku nie należy też włączać w trakcie cyklu szczepienia i przez co najmniej 3 dni po przyjęciu ostatniej kapsułki, chyba że leczenie jest pilnie potrzebne. Gdy antybiotyk jest konieczny w czasie cyklu szczepienia, leczenie prowadzi się bez opóźnienia, a cykl szczepienia doustnego powtarza się w całości po zachowaniu odstępu. Gdy wyjazd nie pozwala odczekać, wybiera się szczepionkę polisacharydową Vi podawaną we wstrzyknięciu, którą można podać w trakcie leczenia amoksycyliną, ampicyliną lub piwmecylinamem. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu i tężcowi nie wymaga żadnego odstępu.
Skutek kliniczny
Szczepienie doustne wykonane w trakcie leczenia penicyliną o szerokim spektrum może nie dać ochrony przed durem brzusznym, mimo że pacjent uważa się za zaszczepionego. Nie zwiększa się ryzyko działań niepożądanych antybiotyku ani szczepionki, a skuteczność antybiotyku pozostaje niezmieniona.
Mechanizm
Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione pałeczki Salmonella Typhi, które muszą przeżyć i namnożyć się w jelicie, aby wywołać odpowiedź odpornościową. Amoksycylina, ampicylina i piwmecylinam działają bakteriobójczo na pałeczki Salmonella, więc obecne w przewodzie pokarmowym niszczą bakterie szczepionkowe, zanim pobudzą one odporność. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich trzech penicylin z grupy a. Nie dotyczy szczepionek przeciw durowi brzusznemu podawanych we wstrzyknięciu (polisacharydowej Vi i inaktywowanej skojarzonej z anatoksyną tężcową), bo nie zawierają one żywych bakterii.
Monitorować
- Data ostatniej dawki antybiotyku w stosunku do planowanej pierwszej dawki szczepionki doustnej
- Przyjmowanie antybiotyku w trakcie cyklu szczepienia i przez kolejne dni po ostatniej kapsułce
- Postać szczepionki – doustna żywa czy podawana we wstrzyknięciu
- Potrzeba powtórzenia cyklu szczepienia doustnego po przerwanym lub nakładającym się leczeniu
Kiedy ocena się zmienia
| Pozajelitowa (domięśniowa lub podskórna)droga podania · szczepionki przeciw durowi brzusznemu | interakcja nie dotyczy | Szczepionki przeciw durowi brzusznemu podawane we wstrzyknięciu (polisacharydowa Vi, inaktywowana skojarzona z anatoksyną tężcową) nie zawierają żywych bakterii i można je podać w trakcie leczenia penicyliną o szerokim spektrum. |
| odstep ≥ 3 dni od ostatniej dawki antybiotyku do pierwszej dawki szczepionki doustnejpacjent | interakcja nie dotyczy | Zachowanie odstępu co najmniej 3 dni po zakończeniu antybiotykoterapii przed rozpoczęciem cyklu szczepienia doustnego pozwala uniknąć unieczynnienia szczepionki. |
| Antybiotyk włączony w trakcie cyklu szczepienia doustnego lub wkrótce po nimkolejność włączenia · penicyliny o szerokim spektrum | inne zalecenie | Gdy penicylinę o szerokim spektrum trzeba włączyć w trakcie cyklu szczepienia doustnego lub w ciągu kilku dni po ostatniej kapsułce, nie opóźnia się leczenia, a cykl szczepienia powtarza się w całości po zachowaniu odstępu albo podaje się szczepionkę polisacharydową Vi we wstrzyknięciu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin Adamed 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ampicillin-adamed-100436220/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin TZF 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ampicillin-tzf-100005448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampitar 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ampitar-100457290/
Niekorzystna interakcjaAmpicylina+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy stosowaniu penicyliny o szerokim spektrum nie podaje się żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze w trakcie antybiotykoterapii ani przez 14 dni po przyjęciu ostatniej dawki antybiotyku doustnego lub pozajelitowego, a szczepionka inaktywowana nie wymaga takiego odstępu.Jeśli bierzesz antybiotyk z grupy penicylin, nie przyjmuj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze w trakcie leczenia i przez 14 dni po ostatniej dawce antybiotyku, a jeśli nie możesz czekać, zapytaj lekarza lub farmaceutę o szczepionkę z zabitymi bakteriami.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz antybiotyk z grupy penicylin, nie przyjmuj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze w trakcie leczenia i przez 14 dni po ostatniej dawce antybiotyku, a jeśli nie możesz czekać, zapytaj lekarza lub farmaceutę o szczepionkę z zabitymi bakteriami.
Antybiotyki z grupy penicylin, takie jak amoksycylina, ampicylina czy piwmecylinam, mogą zabić bakterie zawarte w żywej szczepionce przeciw cholerze przyjmowanej doustnie. Wtedy szczepionka nie zadziała i nie będziesz chroniony przed cholerą w czasie podróży. Nie dotyczy to szczepionki zawierającej zabite bakterie – możesz ją przyjąć także w trakcie leczenia antybiotykiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- przyjąłeś żywą szczepionkę przeciw cholerze w trakcie leczenia antybiotykiem lub krótko po nim – powiedz o tym lekarzowi przed wyjazdem
- nagła, obfita, wodnista biegunka podczas podróży lub po powrocie z rejonu występowania cholery – pilnie zgłoś się do lekarza i pij płyny nawadniające
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu penicyliny o szerokim spektrum nie podaje się żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze w trakcie antybiotykoterapii ani przez 14 dni po przyjęciu ostatniej dawki antybiotyku doustnego lub pozajelitowego, a szczepionka inaktywowana nie wymaga takiego odstępu. Zalecenie dotyczy tak samo amoksycyliny (także z kwasem klawulanowym), ampicyliny i piwmecylinamu. Jeśli wyjazd nie pozwala odczekać, wybiera się doustną szczepionkę inaktywowaną. Po podaniu żywej szczepionki unika się włączania antybiotyku przez pierwsze dni, a gdy antybiotyk jest konieczny ze wskazań klinicznych, nie odkłada się leczenia, tylko informuje pacjenta, że ochrona może być niepełna. Przed szczepieniem ustal, który rodzaj szczepionki otrzyma pacjent.
Skutek kliniczny
Żywa doustna szczepionka przeciw cholerze może nie wytworzyć ochrony, a pacjent pozostaje podatny na zakażenie podczas podróży, mimo że uważa się za zaszczepionego. Połączenie nie zwiększa działań niepożądanych antybiotyku ani szczepionki.
Mechanizm
Penicyliny o szerokim spektrum działają na bakterie Gram-ujemne, w tym na przecinkowca cholery. Żywa, atenuowana doustna szczepionka przeciw cholerze działa dzięki temu, że szczep szczepionkowy namnaża się w jelicie. Antybiotyk obecny w organizmie może zabić szczep szczepionkowy, zanim wywoła on odpowiedź odpornościową. Mechanizm jest wspólny dla amoksycyliny, ampicyliny i piwmecylinamu, bo każda z tych substancji działa na pałeczki Gram-ujemne. Szczepionka inaktywowana zawiera zabite bakterie i podjednostkę toksyny, które nie muszą się namnażać, dlatego antybiotyk nie osłabia jej działania.
Monitorować
- data przyjęcia ostatniej dawki antybiotyku względem planowanego szczepienia
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa atenuowana czy inaktywowana)
- potrzeba antybiotykoterapii w pierwszych dniach po szczepieniu żywą szczepionką
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite bakterie z podjednostką B toksyny)postać · szczepionki przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Szczepionka inaktywowana nie wymaga namnażania się bakterii w jelicie, dlatego penicyliny nie osłabiają jej skuteczności i nie trzeba zachowywać odstępu. |
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki antybiotyku do podania żywej szczepionkipenicyliny o szerokim spektrum | interakcja nie dotyczy | Po upływie 14 dni od ostatniej dawki penicyliny doustnej lub pozajelitowej żywą szczepionkę przeciw cholerze można podać bez ryzyka jej unieczynnienia. |
| Antybiotyk włączony wkrótce po podaniu żywej szczepionkikolejność włączenia · penicyliny o szerokim spektrum | inne zalecenie | Jeśli antybiotyk trzeba włączyć wkrótce po żywej szczepionce, nie odkłada się leczenia, ale trzeba poinformować pacjenta, że ochrona może być niepełna, i rozważyć z lekarzem dalsze postępowanie przed podróżą. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin Adamed 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ampicillin-adamed-100436220/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin TZF 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ampicillin-tzf-100005448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampitar 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ampitar-100457290/
Niekorzystna interakcjaAmpicylina+ TobramycynaNie mieszaj ampicyliny i tobramycyny w jednej strzykawce, worku infuzyjnym ani linii.Jeśli dostajesz oba leki w kroplówkach, możesz zapytać personel, czy podawane są osobno, a o chorobie nerek zawsze powiedz lekarzowi.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz oba leki w kroplówkach, możesz zapytać personel, czy podawane są osobno, a o chorobie nerek zawsze powiedz lekarzowi.
Te dwa antybiotyki bywają podawane razem, żeby wzmocnić leczenie zakażenia. Nie można ich jednak mieszać w jednej kroplówce ani strzykawce, bo ampicylina osłabia wtedy tobramycynę. Przy chorych nerkach lekarz może częściej badać krew, żeby sprawdzić, czy dawka tobramycyny jest właściwa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub nawrót gorączki mimo leczenia
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- szum w uszach, pogorszenie słuchu lub zawroty głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie mieszaj ampicyliny i tobramycyny w jednej strzykawce, worku infuzyjnym ani linii. Podawaj je osobno, a linię przepłucz między podaniami. W ciężkiej niewydolności nerek monitoruj stężenia tobramycyny i w razie potrzeby skoryguj dawkę. Próbkę krwi do oznaczenia tobramycyny u pacjenta otrzymującego ampicylinę oznacz od razu albo zamroź, aby uniknąć zaniżenia wyniku.
Skutek kliniczny
Zmieszanie obu leków lub ich długi kontakt w ustroju zmniejsza stężenie aktywnej tobramycyny. Grozi to niepowodzeniem leczenia ciężkiego zakażenia oraz fałszywie niskim wynikiem pomiaru stężenia tobramycyny, jeśli próbka zawierająca ampicylinę nie jest od razu oznaczona lub zamrożona. Ampicylina nie nasila nefro- ani ototoksyczności tobramycyny w istotnym stopniu.
Mechanizm
Ampicylina, jak inne penicyliny, chemicznie inaktywuje tobramycynę. Pierścień beta-laktamowy reaguje z grupami aminowymi aminoglikozydu i powstaje nieaktywny związek. Proces jest nieenzymatyczny i zależy od stężenia penicyliny, temperatury i czasu kontaktu. Najszybciej przebiega po zmieszaniu obu leków w jednej strzykawce, worku infuzyjnym lub linii. W organizmie ma znaczenie głównie w ciężkiej niewydolności nerek, gdy oba leki długo krążą w wysokich stężeniach. Tobramycyna jest na tę reakcję wrażliwsza niż amikacyna. Równocześnie oba antybiotyki mogą działać synergistycznie. Ampicylina uszkadza ścianę komórkową bakterii i ułatwia wnikanie aminoglikozydu do komórki.
Monitorować
- stężenie tobramycyny w surowicy (minimalne i maksymalne)
- kreatynina i eGFR
- odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | ryzyko maleje | Tobramycyna wziewna osiąga niskie stężenia w surowicy, więc ogólnoustrojowa inaktywacja przez ampicylinę nie ma znaczenia klinicznego. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | W ciężkiej niewydolności nerek oba leki długo krążą w wysokich stężeniach i inaktywacja tobramycyny staje się istotna. Monitoruj stężenia tobramycyny. |
| Wspólny roztwór, strzykawka lub linia infuzyjnaodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Zmieszanie obu antybiotyków prowadzi do szybkiej inaktywacji tobramycyny. Leki podaje się osobno i przepłukuje linię między podaniami. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin Adamed 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ampicillin-adamed-100436220/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin TZF 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ampicillin-tzf-100005448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampitar 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ampitar-100457290/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
Interakcja o niejasnym znaczeniu4
Interakcja o niejasnym znaczeniuAmpicylina+ Pikosiarczan soduNie trzeba zmieniać leczenia, wystarczy uprzedzić pacjenta, że środek przeczyszczający może działać słabiej w czasie antybiotykoterapii.Możesz stosować oba leki, ale nie zwiększaj sam dawki leku przeczyszczającego, a jeśli w czasie antybiotyku pojawi się biegunka, odstaw lek przeczyszczający i zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Możesz stosować oba leki, ale nie zwiększaj sam dawki leku przeczyszczającego, a jeśli w czasie antybiotyku pojawi się biegunka, odstaw lek przeczyszczający i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Antybiotyk ampicylina może sprawić, że lek przeczyszczający z pikosiarczanem sodu zadziała słabiej lub później niż zwykle. Dzieje się tak, bo ten lek przeczyszczający potrzebuje bakterii jelitowych, aby zacząć działać, a antybiotyk zmniejsza ich ilość. Nie jest to niebezpieczne, ale nie warto wtedy na własną rękę zwiększać dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak wypróżnienia mimo przyjęcia leku przeczyszczającego
- częste, wodniste stolce w trakcie antybiotyku
- krew lub śluz w stolcu
- silny ból brzucha lub gorączka
- nadmierne pragnienie, zawroty głowy, osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia, wystarczy uprzedzić pacjenta, że środek przeczyszczający może działać słabiej w czasie antybiotykoterapii. Pacjent nie powinien sam zwiększać dawki pikosiarczanu sodu. Gdy w trakcie leczenia ampicyliną pojawi się biegunka, pikosiarczan sodu należy odstawić i ocenić, czy biegunka nie jest powikłaniem antybiotykoterapii. Przy łączeniu z lekami moczopędnymi lub kortykosteroidami trzeba pamiętać o ryzyku zaburzeń elektrolitowych przy nadmiernym stosowaniu środka przeczyszczającego[1].
Skutek kliniczny
Działanie przeczyszczające pikosiarczanu sodu może być słabsze lub wystąpić później niż zwykle[1]. Skutek nie jest groźny, ale może skłaniać pacjenta do samodzielnego zwiększania dawki środka przeczyszczającego. Ampicylina sama może wywoływać biegunkę, co utrudnia ocenę działania środka przeczyszczającego i może maskować biegunkę związaną z antybiotykoterapią.
Mechanizm
Pikosiarczan sodu jest prolekiem, który w jelicie grubym przekształcają do aktywnej postaci bakterie jelitowe. Antybiotyki o szerokim spektrum działania, w tym ampicylina, zmniejszają liczebność flory jelitowej i mogą przez to ograniczać aktywację pikosiarczanu sodu oraz jego działanie przeczyszczające[1].
Monitorować
- skuteczność działania przeczyszczającego
- liczba i charakter stolców (biegunka w trakcie antybiotykoterapii)
- objawy odwodnienia przy biegunce
Kiedy ocena się zmienia
| Preparat do przygotowania jelita przed kolonoskopiąpostać · pikosiarczan sodu | inne zalecenie | Przy stosowaniu pikosiarczanu sodu do oczyszczenia jelita przed badaniem słabsze działanie może pogorszyć jakość przygotowania. Warto poinformować ośrodek wykonujący badanie o trwającej antybiotykoterapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pikopil 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pikopil-100361960/
Interakcja o niejasnym znaczeniuAmpicylina+ ErytromycynaPołączenie można stosować, gdy wynika ze wskazania terapeutycznego lub schematu zaleconego przez lekarza.Przyjmuj oba leki tak, jak zlecił lekarz, i powiedz mu, jeśli po kilku dniach nie czujesz poprawy albo masz silną biegunkę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak, jak zlecił lekarz, i powiedz mu, jeśli po kilku dniach nie czujesz poprawy albo masz silną biegunkę.
Te dwa antybiotyki lekarze czasem łączą celowo, na przykład w niektórych sytuacjach w ciąży. Jeden z nich mógłby w teorii nieco osłabiać działanie drugiego, ale nie wiadomo, czy ma to znaczenie w praktyce. Oba leki mogą powodować biegunkę, a razem nieco częściej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub nasilenie objawów zakażenia po 2–3 dniach leczenia
- nawracająca gorączka
- uporczywa, wodnista biegunka lub biegunka z krwią
- silny ból brzucha
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, gdy wynika ze wskazania terapeutycznego lub schematu zaleconego przez lekarza. Poza takimi wskazaniami nie łączy się rutynowo antybiotyku bakteriostatycznego z ampicyliną bez wyraźnego uzasadnienia. Należy oceniać odpowiedź kliniczną na leczenie oraz obserwować pacjenta pod kątem biegunki.
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwa jest słabsza skuteczność leczenia zakażenia. Połączenie stosuje się jednak celowo, na przykład w przedwczesnym przedporodowym pęknięciu błon płodowych[1]. Możliwe są częstsze biegunki, w tym biegunka związana z Clostridioides difficile.
Mechanizm
Erytromycyna działa bakteriostatycznie i może osłabiać bakteriobójcze działanie ampicyliny, które wymaga aktywnego namnażania się bakterii[1]. Efekt ten opisano głównie w warunkach doświadczalnych i jego znaczenie kliniczne jest niepewne. Oba leki niezależnie zaburzają florę jelitową, więc ich działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia (gorączka, objawy miejscowe)
- biegunka, zwłaszcza uporczywa lub z krwią
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin TZF 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ampicillin-tzf-100005448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuAmpicylina+ LanzoprazolOba leki można stosować razem bez zmiany dawek.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się częsta wodnista biegunka, zwłaszcza z gorączką lub bólem brzucha.opóźniony (dni)badania kliniczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się częsta wodnista biegunka, zwłaszcza z gorączką lub bólem brzucha.
Te leki nie osłabiają się nawzajem i nie trzeba zmieniać ich dawek. Zarówno antybiotyk, jak i lek zmniejszający kwas w żołądku mogą zaburzać równowagę bakterii w jelitach. Razem nieco zwiększają ryzyko uporczywej biegunki, która czasem bywa groźna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wodnista biegunka kilka razy na dobę
- krew lub śluz w stolcu
- gorączka
- silny ból lub skurcze brzucha
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek. W czasie antybiotykoterapii warto zweryfikować wskazanie do lanzoprazolu i nie kontynuować go bez potrzeby. Pacjenta należy poinformować o objawach biegunki wymagającej kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka biegunki poantybiotykowej, w tym zakażenia Clostridioides difficile, zwłaszcza u osób starszych, hospitalizowanych i przewlekle przyjmujących inhibitor pompy protonowej. Nie należy oczekiwać zmiany stężeń ani skuteczności żadnego z leków.
Mechanizm
Połączenie nie wymaga zmiany dawkowania, a jedynym istotnym problemem jest sumowanie się ryzyka biegunki związanej z Clostridioides difficile. Antybiotyk beta-laktamowy niszczy prawidłową florę jelitową, a długotrwałe zahamowanie wydzielania kwasu solnego ułatwia przeżycie i kolonizację przetrwalników. Ampicylina nie jest metabolizowana przez cytochrom P-450, więc wpływ lanzoprazolu na CYP3A4 i CYP2C19 nie ma tu znaczenia. Lanzoprazol może zaburzać wchłanianie leków, których dostępność biologiczna zależy od pH soku żołądkowego[1], jednak przy podaniu ampicyliny dożylnie lub domięśniowo ten mechanizm nie występuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- liczba i charakter stolców w trakcie i do kilku tygodni po antybiotykoterapii
- gorączka i ból brzucha
- zasadność dalszego stosowania lanzoprazolu
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · lanzoprazol | ryzyko rośnie | Przewlekłe przyjmowanie inhibitora pompy protonowej dodatkowo zwiększa ryzyko zakażenia Clostridioides difficile w trakcie antybiotykoterapii. Warto rozważyć odstawienie lanzoprazolu, jeśli nie ma aktualnego wskazania. |
| Doustnadroga podania · ampicylina | inne zalecenie | Przy doustnej ampicylinie teoretycznie możliwy jest wpływ podwyższonego pH żołądka na wchłanianie, choć nie ma potwierdzenia istotnego klinicznie spadku skuteczności. Przy braku poprawy klinicznej warto uwzględnić ten czynnik. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo 15 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuAmpicylina+ KlindamycynaNie trzeba zmieniać dawek ani rozdzielać podawania leków.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, a jeśli pojawi się częsta, wodnista lub krwista biegunka, nie lecz jej sam i od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, a jeśli pojawi się częsta, wodnista lub krwista biegunka, nie lecz jej sam i od razu skontaktuj się z lekarzem.
Te dwa antybiotyki można stosować razem, ale oba mogą wywoływać biegunkę, a przy ich łączeniu to ryzyko jest większe. Rzadko dochodzi do ciężkiego zapalenia jelit wywołanego przez bakterie, które namnażają się, gdy antybiotyki zaburzą naturalną florę jelitową. Takie objawy mogą się pojawić w trakcie leczenia albo nawet kilka tygodni po jego zakończeniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częsta, wodnista biegunka
- krew lub śluz w stolcu
- silny ból brzucha lub skurcze
- gorączka w trakcie lub po zakończeniu antybiotykoterapii
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawek ani rozdzielać podawania leków. Należy obserwować pacjenta pod kątem biegunki w trakcie leczenia i po jego zakończeniu, a przy uporczywej lub krwistej biegunce wykluczyć zakażenie Clostridioides difficile. Ampicylina i klindamycyna, każda z osobna, mogą zwiększać INR u pacjentów leczonych antagonistami witaminy K[1][2], dlatego u takich pacjentów trzeba częściej kontrolować krzepliwość krwi.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest większe ryzyko biegunki, w tym biegunki związanej z Clostridioides difficile, aż do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Osłabienie skuteczności przeciwbakteryjnej jest możliwe tylko teoretycznie i nie ma znaczenia klinicznego w typowych skojarzeniach stosowanych w zakażeniach mieszanych.
Mechanizm
Połączenie można stosować, ale trzeba obserwować pacjenta pod kątem biegunki. Oba antybiotyki silnie zaburzają florę jelitową, więc ich działania niepożądane w obrębie przewodu pokarmowego się sumują, w tym ryzyko biegunki poantybiotykowej i zakażenia Clostridioides difficile. Klindamycyna hamuje syntezę białek bakteryjnych i działa głównie bakteriostatycznie, a ampicylina działa bakteriobójczo na dzielące się bakterie. Z tego powodu teoretycznie możliwy jest antagonizm, ale nie potwierdzono go w praktyce klinicznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- liczba i charakter stolców, obecność krwi lub śluzu w stolcu
- INR u pacjentów leczonych antagonistami witaminy K
Kiedy ocena się zmienia
| Przedłużona antybiotykoterapiaczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Im dłużej trwa leczenie skojarzone, tym większe ryzyko biegunki związanej z Clostridioides difficile. Przy długich kursach należy szczególnie uważnie obserwować pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin Adamed 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ampicillin-adamed-100436220/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C 75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
Interakcja nieistotna klinicznie4
Interakcja nieistotna klinicznieAmpicylina+ HeparynaPołączenie można stosować bez zmiany dawek i bez zachowania odstępu.Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniami i nie musisz robić przerw między nimi.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniami i nie musisz robić przerw między nimi.
Heparyna w żelu i antybiotyk ampicylina nie wpływają na siebie w istotny sposób. Żel prawie nie przenika do krwi, więc nie zmienia działania antybiotyku, a antybiotyk nie nasila działania żelu. Możesz używać obu leków tak, jak zalecił lekarz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez zachowania odstępu. Przy heparynie podawanej ogólnoustrojowo wystarczy rutynowa kontrola parametrów krzepnięcia i obserwacja w kierunku krwawień, prowadzona i tak z powodu samej heparyny.
Skutek kliniczny
Przy heparynie w żelu nie oczekuje się klinicznie istotnego skutku. Przy heparynie podawanej dożylnie lub podskórnie i dużych dawkach dożylnej ampicyliny możliwe jest jedynie teoretyczne, niewielkie zwiększenie skłonności do krwawień.
Mechanizm
Heparyna i ampicylina nie wpływają na siebie farmakokinetycznie. Heparyna stosowana miejscowo w postaci żelu tylko nieznacznie wchłania się do krwiobiegu, dlatego jej interakcje z innymi lekami są nieznaczne.[1] Ampicylina może zwiększać INR u osób leczonych lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny[2], ale heparyna do tej grupy nie należy i działa innym mechanizmem. Teoretycznie duże dożylne dawki penicylin mogą osłabiać czynność płytek krwi i sumować się z działaniem przeciwzakrzepowym heparyny podawanej ogólnoustrojowo, przy czym dla ampicyliny efekt ten jest słabo udokumentowany.
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub podskórnadroga podania · heparyna | ryzyko rośnie | Przy heparynie podawanej ogólnoustrojowo, zwłaszcza w skojarzeniu z dużymi dawkami dożylnej ampicyliny, nie można wykluczyć niewielkiego sumowania się wpływu na hemostazę. Wystarczy standardowa kontrola parametrów krzepnięcia i obserwacja w kierunku krwawień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Heparin-Hasco 250 j.m./g, żel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/heparin-hasco-100106385/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ampicillin Adamed 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ampicillin-adamed-100436220/
Interakcja nieistotna klinicznieAmpicylina+ EstradiolNie trzeba zmieniać dawkowania ani przerywać leczenia żadnym z leków.Stosuj oba leki tak jak zalecił lekarz, bez zmian w dawkowaniu.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki tak jak zalecił lekarz, bez zmian w dawkowaniu.
Ten antybiotyk nie osłabia działania estradiolu i oba leki możesz stosować razem. Nie musisz zmieniać dawek ani robić przerw między nimi. Jeśli estradiol jest częścią tabletki antykoncepcyjnej, ważne są tylko silne wymioty lub biegunka, bo wtedy tabletka może się nie wchłonąć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne wymioty lub biegunka podczas stosowania tabletek antykoncepcyjnych
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani przerywać leczenia żadnym z leków. Estradiol można stosować bez zmian przez cały okres antybiotykoterapii ampicyliną.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnego osłabienia działania estradiolu stosowanego w hormonalnej terapii zastępczej ani w postaci dopochwowej. Pojedyncze dawne doniesienia o nieskuteczności antykoncepcji złożonej podczas leczenia ampicyliną nie zostały potwierdzone w badaniach.
Mechanizm
Teoretycznie ampicylina, niszcząc florę jelitową, może ograniczać rozkład sprzężonych estrogenów w jelicie i ich ponowne wchłanianie w krążeniu jelitowo-wątrobowym. Ampicylina nie indukuje enzymów cytochromu P450, więc nie przyspiesza metabolizmu estradiolu tak jak ryfampicyna czy leki przeciwpadaczkowe[1]. Badania farmakokinetyczne z antybiotykami nieindukującymi enzymów nie potwierdziły klinicznie istotnego spadku stężeń estrogenów.
Kiedy ocena się zmienia
| Złożona doustna tabletka antykoncepcyjna z estradiolempostać · estradiol | inne zalecenie | Sam antybiotyk nie zmniejsza skuteczności antykoncepcji. Jeśli jednak ampicylina wywoła wymioty lub ciężką biegunkę, wchłanianie tabletki może być niepełne i należy postąpić jak przy pominięciu dawki zgodnie z zaleceniami dla danego preparatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
Interakcja nieistotna klinicznieAmpicylina+ AzytromycynaPołączenie można stosować bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.
Te dwa antybiotyki można bezpiecznie stosować razem. Lekarze często łączą je celowo, na przykład w leczeniu zapalenia płuc, żeby działały na więcej rodzajów bakterii. Oba leki mogą czasem powodować biegunkę lub wysypkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub wodnista biegunka, zwłaszcza z krwią lub śluzem
- wysypka, swędzenie skóry
- obrzęk twarzy lub trudności w oddychaniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków. Połączenie beta-laktamu z makrolidem jest celowo stosowane w leczeniu pozaszpitalnego zapalenia płuc w celu objęcia leczeniem także bakterii atypowych.
Mechanizm
Klinicznie istotnej interakcji nie ma. Ampicylina jest wydalana głównie przez nerki w postaci niezmienionej, a azytromycyna nie wpływa na jej wydalanie i nie ma znaczenia dla jej metabolizmu. Opisywany w warunkach laboratoryjnych antagonizm między antybiotykiem bakteriostatycznym (makrolid) a bakteriobójczym (beta-laktam) ma charakter teoretyczny i nie przekłada się na gorsze wyniki leczenia.
Metabolizm i transportery
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
Interakcja nieistotna klinicznieAmpicylina+ KlarytromycynaPołączenie można stosować bez zmiany dawek i bez odstępów między lekami.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach, które stosujesz.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich innych lekach, które stosujesz.
Te dwa antybiotyki można stosować razem. Lekarze często łączą je celowo, na przykład w leczeniu zapalenia płuc, aby działały na więcej rodzajów bakterii. Nie wpływają one na siebie nawzajem w sposób, który wymagałby zmiany dawek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub długotrwała biegunka, zwłaszcza z krwią lub śluzem
- wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy lub trudności w oddychaniu
- kołatanie serca lub omdlenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez odstępów między lekami. Podczas leczenia obowiązują zwykłe zasady stosowania każdego z leków osobno, w tym ocena innych leków pacjenta pod kątem interakcji z klarytromycyną oraz ryzyka wydłużenia odstępu QT.
Skutek kliniczny
Klinicznie istotnego osłabienia skuteczności leczenia przy tym połączeniu nie potwierdzono. Skojarzenie antybiotyku beta-laktamowego z makrolidem jest celowo stosowane w leczeniu cięższych postaci pozaszpitalnego zapalenia płuc w celu objęcia leczeniem także bakterii atypowych. Oba leki mogą powodować biegunkę, w tym biegunkę związaną z Clostridioides difficile, co wynika z samej antybiotykoterapii, a nie z interakcji.
Mechanizm
Klarytromycyna działa głównie bakteriostatycznie, a ampicylina bakteriobójczo na bakterie, które aktywnie się dzielą. Z tego powodu teoretycznie zakłada się, że zahamowanie podziałów bakterii przez makrolid może osłabić działanie antybiotyku beta-laktamowego. Ampicylina nie wpływa na metabolizm klarytromycyny przez CYP3A4, a klarytromycyna nie zmienia wydalania ampicyliny przez nerki, więc nie ma podstaw do interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Korzystna interakcja2
Korzystna interakcjaAmpicylina+ AmikacynaPołączenie można stosować celowo, ale ampicyliny i amikacyny nie miesza się w jednej strzykawce ani w jednym worku infuzyjnym i podaje się je oddzielnie, z przepłukaniem linii między lekami.Nie musisz nic zmieniać, ale powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli masz chore nerki albo zauważysz niepokojące objawy.szybki (godziny)rozległe badania
Korzystna interakcja
Nie musisz nic zmieniać, ale powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli masz chore nerki albo zauważysz niepokojące objawy.
Te dwa antybiotyki często podaje się razem, bo wzajemnie wzmacniają swoje działanie na bakterie. Personel podaje je osobno, bo zmieszane w jednym płynie mogą się nawzajem osłabiać. Jeśli masz chore nerki, lekarz może częściej badać twoją krew, żeby dobrać właściwą dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- brak poprawy lub nawrót gorączki
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować celowo, ale ampicyliny i amikacyny nie miesza się w jednej strzykawce ani w jednym worku infuzyjnym i podaje się je oddzielnie, z przepłukaniem linii między lekami. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek należy oznaczać stężenia amikacyny w surowicy i dostosowywać jej dawkowanie, ponieważ ryzyko inaktywacji jest wtedy większe. Próbki do oznaczania stężenia amikacyny należy szybko przekazać do laboratorium, bo penicylina może inaktywować aminoglikozyd także w pobranej krwi.
Skutek kliniczny
Połączenie jest celowe i stosowane w leczeniu ciężkich zakażeń, w których wykorzystuje się synergizm penicyliny z aminoglikozydem. Niewłaściwe podanie, zwłaszcza w jednym roztworze, może obniżyć stężenie amikacyny i osłabić skuteczność leczenia.
Mechanizm
Ampicylina uszkadza ścianę komórkową bakterii i ułatwia przenikanie amikacyny do wnętrza komórki, co daje synergiczne działanie bakteriobójcze, zwłaszcza wobec bakterii Gram-dodatnich. Jednocześnie penicyliny mogą chemicznie inaktywować aminoglikozydy, a aktywność amikacyny w surowicy może się zmniejszyć przy jednoczesnym podawaniu penicyliny, nawet różnymi drogami[1]. Inaktywacja zachodzi głównie przy mieszaniu leków w jednym roztworze oraz przy przedłużonym przebywaniu obu leków we krwi, na przykład w ciężkiej niewydolności nerek.
Monitorować
- stężenie amikacyny w surowicy
- czynność nerek (kreatynina, eGFR)
- słuch i równowaga przy dłuższym leczeniu amikacyną
- odpowiedź kliniczna na leczenie
Kiedy ocena się zmienia
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | W ciężkiej niewydolności nerek oba leki dłużej pozostają we krwi, co zwiększa ryzyko inaktywacji amikacyny przez penicylinę. Należy monitorować stężenia amikacyny w surowicy i dostosowywać dawkowanie. |
| Wspólny roztwór z ampicyliną (ta sama strzykawka lub worek infuzyjny)droga podania · amikacyna | inne zalecenie | Zmieszanie amikacyny z ampicyliną w jednym roztworze grozi chemiczną inaktywacją aminoglikozydu i utratą skuteczności. Leki podaje się oddzielnie, z przepłukaniem linii między nimi. |
| Liposomalna dyspersja do nebulizacjipostać · amikacyna | ryzyko maleje | Przy wziewnym podaniu liposomalnej amikacyny ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc ani synergizm, ani inaktywacja w surowicy nie mają praktycznego znaczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Korzystna interakcjaAmpicylina+ GentamycynaPołączenie jest celowe i nie wymaga zmiany dawek ze względu na interakcję.Przyjmuj oba leki zgodnie z planem leczenia i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz szum w uszach, pogorszenie słuchu, zawroty głowy albo mniej moczu niż zwykle.szybki (godziny)rozległe badania
Korzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z planem leczenia i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz szum w uszach, pogorszenie słuchu, zawroty głowy albo mniej moczu niż zwykle.
Te dwa antybiotyki często podaje się razem, bo wspólnie lepiej zwalczają bakterie niż każdy z nich osobno. Połączenie jest zamierzone i nie zwiększa wyraźnie ryzyka działań niepożądanych. Gentamycyna sama w sobie może jednak obciążać nerki i słuch, dlatego w trakcie leczenia lekarz zleca badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub problemy z utrzymaniem równowagi
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- wysypka, świąd lub obrzęk
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie jest celowe i nie wymaga zmiany dawek ze względu na interakcję. Nie mieszaj obu leków w jednej strzykawce ani w jednym worku infuzyjnym i podawaj je oddzielnie, z przepłukaniem linii między wlewami. Dawkowanie gentamycyny prowadź jak w monoterapii, z kontrolą jej stężenia oraz czynności nerek i narządu słuchu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa skuteczność bakteriobójczą wobec enterokoków i innych drobnoustrojów wrażliwych na ampicylinę, dlatego stosuje się je celowo w ciężkich zakażeniach. Ryzyko działań niepożądanych wynika głównie z samej gentamycyny i nie rośnie wyraźnie z powodu dodania ampicyliny. Po zmieszaniu obu leków w jednym roztworze penicylina może inaktywować gentamycynę, co obniża skuteczność leczenia.
Mechanizm
Ampicylina uszkadza ścianę komórkową bakterii i ułatwia wnikanie gentamycyny do wnętrza komórki, gdzie aminoglikozyd hamuje syntezę białek. Skojarzenie gentamycyny z antybiotykami beta-laktamowymi może dawać efekt synergiczny, a działanie synergiczne z ampicyliną opisano wobec enterokoków[1]. Ampicylina nie nasila w istotnym stopniu nefrotoksyczności ani ototoksyczności gentamycyny.
Monitorować
- stężenie gentamycyny w osoczu
- stężenie kreatyniny i diureza
- słuch i równowaga przy dłuższym leczeniu
- odpowiedź kliniczna na leczenie
Kiedy ocena się zmienia
| Zmieszanie z gentamycyną w jednej strzykawce lub jednym worku infuzyjnymdroga podania · ampicylina | inne zalecenie | Penicyliny inaktywują aminoglikozydy po zmieszaniu w jednym roztworze, co obniża skuteczność gentamycyny. Leki należy podawać oddzielnie i przepłukiwać linię między wlewami. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | W ciężkiej niewydolności nerek wysokie stężenia penicyliny mogą częściowo inaktywować gentamycynę także w organizmie, a jednocześnie rośnie ryzyko toksyczności aminoglikozydu. Stężenie gentamycyny należy oznaczać częściej i dostosowywać dawkowanie do jego wyników. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
Alkohol
Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.