Interakcje / Apiksaban / Apiksaban i chloramfenikol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
U pacjenta leczonego apiksabanem należy w miarę możliwości wybrać inny antybiotyk niż chloramfenikol o działaniu ogólnoustrojowym.
Nie przerywaj apiksabanu na własną rękę, a jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban.
Niekorzystna interakcjaApiksaban+ ChloramfenikolU pacjenta leczonego apiksabanem należy w miarę możliwości wybrać inny antybiotyk niż chloramfenikol o działaniu ogólnoustrojowym.Nie przerywaj apiksabanu na własną rękę, a jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przerywaj apiksabanu na własną rękę, a jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban.
Antybiotyk chloramfenikol przyjmowany doustnie lub w zastrzyku może nasilić działanie apiksabanu i zwiększyć ryzyko krwawienia. Może też zmniejszyć liczbę płytek krwi, które pomagają tamować krwawienie. Maść, krople do oczu czy do uszu z chloramfenikolem przenikają do krwi w małej ilości i zwykle nie stanowią problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krew w moczu lub czarny stolec
- wymioty z krwią
- silny ból głowy
- nietypowe osłabienie lub bladość
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego apiksabanem należy w miarę możliwości wybrać inny antybiotyk niż chloramfenikol o działaniu ogólnoustrojowym. U pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia[1]. Czas protrombinowy słabo odzwierciedla działanie apiksabanu, dlatego podstawą nadzoru jest obserwacja objawów krwawienia oraz kontrola morfologii z liczbą płytek krwi i stężeniem hemoglobiny. Postać miejscowa nie wymaga zmian w leczeniu.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest zwiększone ryzyko krwawienia – zarówno przez wyższe stężenie apiksabanu, jak i przez niedobór czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K oraz spadek liczby płytek krwi. Dotyczy to chloramfenikolu podawanego doustnie lub dożylnie. Przy stosowaniu na skórę, do oka lub do ucha wchłanianie jest niewielkie i istotna interakcja jest mało prawdopodobna.
Mechanizm
Chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i zwalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[1]. Apiksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, dlatego chloramfenikol podany ogólnoustrojowo może zwiększać jego stężenie w osoczu. Chloramfenikol zaburza też syntezę witaminy K[1] i działa toksycznie na szpik, co może prowadzić do małopłytkowości. Oba te efekty sumują się z działaniem przeciwzakrzepowym apiksabanu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia
- morfologia krwi z liczbą płytek
- stężenie hemoglobiny
- parametry krzepnięcia
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Po podaniu na skórę, do worka spojówkowego lub do ucha ogólnoustrojowe stężenie chloramfenikolu jest małe i nie należy oczekiwać istotnego wpływu na apiksaban. Interakcje z innymi lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. Ostrożność warto zachować przy długim stosowaniu na dużych lub uszkodzonych powierzchniach. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaApiksabana alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji.Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.
Alkohol nie wpływa na to, jak organizm wykorzystuje apiksaban, ale może zwiększać ryzyko krwawienia. Drażni żołądek, łatwiej wtedy o upadek lub uraz, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Najbezpieczniej jest nie pić albo pić rzadko i w małych ilościach. Upijanie się jest szczególnie niebezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha
- krwawienie z nosa lub dziąseł, którego nie można zatrzymać
- rozległe siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zawroty głowy lub utrata przytomności po upadku lub uderzeniu w głowę
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji. Całkowicie wykluczyć należy picie ryzykowne, upijanie się i picie na czczo. U osoby, która pije nawykowo, trzeba ocenić ryzyko krwawienia i stan wątroby przed utrzymaniem terapii i nie przerywać leku samodzielnie. ChPL nie zawiera zakazu alkoholu, więc zalecenie wynika z oceny ryzyka krwawienia, a nie z zapisu rejestracyjnego.
Skutek kliniczny
Przy ryzykownym lub nawykowym piciu rośnie ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz krwawień po upadkach i urazach. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do choroby wątroby z koagulopatią, a ta przeciwwskazuje apiksaban. Pojedyncza niewielka porcja u osoby bez dodatkowych czynników ryzyka prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu.
Mechanizm
Alkohol nie wchodzi w istotną interakcję farmakokinetyczną z apiksabanem. Jego wpływ na ryzyko krwawienia jest farmakodynamiczny i pośredni. Etanol drażni błonę śluzową żołądka i może sprzyjać owrzodzeniom i krwawieniom z przewodu pokarmowego. Upośledza też czynność płytek, zwiększa ryzyko upadków i urazów, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Uszkodzona wątroba słabiej wytwarza czynniki krzepnięcia, więc pojawia się koagulopatia. ChPL wymienia chorobę wątroby z koagulopatią i klinicznie istotnym ryzykiem krwawienia wśród przeciwwskazań (4.3), a także czynną zmianę chorobową obarczoną ryzykiem poważnego krwawienia, np. świeże owrzodzenie przewodu pokarmowego lub żylaki przełyku. Przewlekłe picie może teoretycznie zmieniać aktywność enzymów wątrobowych, ale w dostarczonych źródłach nie ma danych, że ma to znaczenie dla stężenia apiksabanu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia (smoliste stolce, krew w stolcu lub wymiotach, siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł)
- czynność wątroby i parametry krzepnięcia u osób pijących nawykowo
- morfologia krwi (hemoglobina) przy podejrzeniu utajonego krwawienia
- upadki i urazy głowy w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Picie ryzykowne lub epizody upijania sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach etanolu rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawień pourazowych. Należy wprost odradzić takie picie i ocenić ryzyko krwawienia. |
| Długotrwałe, nawykowe picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do choroby wątroby z koagulopatią, która jest przeciwwskazaniem do apiksabanu (4.3). Wymaga oceny czynności wątroby i krzepnięcia oraz decyzji lekarza o dalszym leczeniu. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych alkohol częściej wiąże się z upadkami i urazami, co przy leczeniu przeciwzakrzepowym zwiększa ryzyko poważnego krwawienia. |
| Pojedyncza niewielka porcja, okazjonalnieilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Okazjonalna niewielka porcja alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby, wrzodów i skłonności do upadków prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu na ryzyko krwawienia. Brak danych bezpośrednio dla apiksabanu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 228
Połączenie przeciwwskazaneNLPZ – oksykamy (np. meloksykam, piroksykam, lornoksykam)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy oksykamów, takie jak meloksykam, piroksykam i lornoksykam, mogą podrażniać żołądek i osłabiać krzepnięcie krwi. Leki przeciwzakrzepowe, takie jak rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, również utrudniają krzepnięcie. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko krwawienia, zwłaszcza z żołądka i jelit. Bezpieczniejszym lekiem na ból jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- ból brzucha lub w nadbrzuszu
- krew w moczu
- krwawienia z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
- nagły silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas i rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, szczególnie u osób starszych, z przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową. Piroksykam i meloksykam mają długi okres półtrwania, więc ich działanie utrzymuje się kilka dni po odstawieniu, a lornoksykam działa krócej, co nie zmienia jednak oceny ryzyka w czasie jednoczesnego stosowania. Nie należy łączyć leku przeciwkrzepliwego z kilkoma NLPZ ani dodatkowo z kwasem acetylosalicylowym bez wyraźnych wskazań. U pacjentów z obniżonym eGFR należy sprawdzić dawkę inhibitora czynnika Xa i czynność nerek, ponieważ NLPZ mogą ją pogorszyć.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwawień poważnych w innych lokalizacjach, w tym wewnątrzczaszkowych. Ryzyko rośnie z dawką i czasem stosowania NLPZ, wiekiem pacjenta, przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową oraz pogorszeniem czynności nerek. Możliwe jest także pogorszenie czynności nerek i wtórny wzrost stężenia leku przeciwkrzepliwego.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich oksykamów oraz wszystkich inhibitorów czynnika Xa. Oksykamy hamują cyklooksygenazę, w tym COX-1 w płytkach krwi, co osłabia syntezę tromboksanu A2 i agregację płytek. Jednocześnie hamują syntezę prostaglandyn ochraniających błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co sprzyja powstawaniu nadżerek i owrzodzeń. Inhibitory czynnika Xa hamują krzepnięcie osocza, więc każde uszkodzenie błony śluzowej krwawi łatwiej i dłużej. Zaburzenie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się z uszkodzeniem śluzówki przewodu pokarmowego. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać czynność nerek, co u rywaroksabanu, edoksabanu i w mniejszym stopniu apiksabanu może zwiększać ekspozycję na lek przeciwkrzepliwy. Istotna interakcja farmakokinetyczna na poziomie metabolizmu nie jest spodziewana, ponieważ oksykamy są metabolizowane głównie przez CYP2C9, a inhibitory czynnika Xa przez CYP3A4 i transportowane przez glikoproteinę P. Brak danych dla lornoksykamu wynika z luki w bazie, a nie z odmiennej farmakologii, dlatego lornoksykam należy traktować tak samo jak pozostałe oksykamy.
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, takie jak smoliste stolce, krwawe wymioty i bóle w nadbrzuszu
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym stosowaniu
- kreatynina i eGFR, zwłaszcza u osób starszych i z chorobą nerek
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
- krwawienia z nosa, dziąseł, krwiomocz i łatwe powstawanie siniaków
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przez NLPZ jest wyraźnie większe, dlatego połączenia należy unikać, a przy konieczności stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i kontrolować czynność nerek. |
| eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m2pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonej czynności nerek NLPZ mogą ją dodatkowo pogorszyć, co zwiększa ekspozycję na inhibitor czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, oraz nasila ryzyko krwawienia. Należy unikać połączenia i zweryfikować dawkę leku przeciwkrzepliwego. |
| Miejscowo na skórędroga podania · NLPZ – oksykamy | ryzyko maleje | Piroksykam stosowany miejscowo na skórę w zalecanej ilości osiąga niewielkie stężenia we krwi, więc ryzyko klinicznie istotnej interakcji jest małe. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie i pod opatrunkiem okluzyjnym. |
| Kilka dniczas leczenia · NLPZ – oksykamy | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia śluzówki i krwawienia rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przewlekłe stosowanie oksykamu u pacjenta leczonego inhibitorem czynnika Xa nie jest zalecane, a leczenie krótkotrwałe wymaga osłony żołądka i obserwacji. |
| Przebyte krwawienie z przewodu pokarmowego lub choroba wrzodowakolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjenta z czynną chorobą wrzodową lub przebytym krwawieniem z przewodu pokarmowego oksykamy są przeciwwskazane, a w połączeniu z inhibitorem czynnika Xa ryzyko zagrażającego życiu krwawienia jest szczególnie wysokie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trosicam 7,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trosicam-100248033/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Remolexam 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/remolexam-100361031/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Movalis 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/movalis-100077548/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
Połączenie przeciwwskazaneAntytrombina ludzka+ ApiksabanNie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu.Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.
Oba leki zmniejszają krzepliwość krwi, więc przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko krwawienia. Antytrombinę podaje się tylko w szpitalu, najczęściej przy wrodzonym niedoborze tego białka. Zwykle na czas jej podawania lekarz wstrzymuje tabletki przeciwzakrzepowe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
- krew w moczu lub czarne, smoliste stolce
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zawroty głowy lub osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych, dopuszczając wyjątki opisane przy zmianie leczenia przeciwzakrzepowego[1]. Jeśli podanie antytrombiny jest konieczne, na przykład okołozabiegowo u pacjenta z wrodzonym niedoborem antytrombiny, decyzję o wstrzymaniu apiksabanu i czasie jego odstawienia podejmuje lekarz prowadzący, a pacjent wymaga obserwacji klinicznej i laboratoryjnej w kierunku krwawienia.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka krwawienia, w tym krwawień poważnych, zwłaszcza gdy stężenie antytrombiny zostanie podniesione powyżej zakresu fizjologicznego albo gdy w schemacie pojawia się dodatkowo heparyna.
Mechanizm
Apiksaban bezpośrednio hamuje czynnik Xa niezależnie od antytrombiny, a antytrombina jest fizjologicznym inhibitorem trombiny i czynnika Xa, którego działanie silnie nasila heparyna. Oba leki działają przeciwzakrzepowo, więc ich działanie na układ krzepnięcia może się sumować. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne leczenie jakimkolwiek innym lekiem o działaniu przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem specyficznych sytuacji zmiany leczenia przeciwzakrzepowego[1]. ChPL antytrombiny opisuje zwiększone ryzyko krwawień przy łączeniu z terapeutycznymi dawkami heparyny, ale nie wymienia apiksabanu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia
- morfologia krwi z hemoglobiną
- aktywność antytrombiny
- aktywność anty-Xa
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana leczenia przeciwzakrzepowego pod kontrolą lekarzakolejność włączenia · apiksaban | inne zalecenie | ChPL apiksabanu dopuszcza jednoczesne stosowanie innego leku przeciwzakrzepowego w specyficznych sytuacjach zmiany leczenia przeciwzakrzepowego. W takim schemacie połączenie wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego w kierunku krwawienia. |
| Apiksaban wstrzymany zgodnie z zaleceniem lekarza przed podaniem antytrombinyodstep · pacjent | ryzyko maleje | Po wstrzymaniu apiksabanu na odpowiedni czas przed podaniem antytrombiny nakładanie się działania obu leków jest ograniczone, a o czasie przerwy decyduje lekarz na podstawie wskazania i funkcji nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anbinex 500 j.m., proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anbinex-100108295/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
Połączenie przeciwwskazaneApiksaban+ EdoksabanApiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi.Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.
Apiksaban i edoksaban działają tak samo – zmniejszają krzepliwość krwi i chronią przed zakrzepami. Przyjmowanie obu naraz bardzo zwiększa ryzyko groźnego krwawienia, także wewnętrznego. Lekarz może zamienić jeden lek na drugi, ale wtedy poprzedni trzeba odstawić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- nowe, duże siniaki bez urazu
- czerwony lub ciemny mocz
- czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią podobną do fusów kawy
- nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Apiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi.[1][2] Należy pozostawić tylko jeden z tych leków. Przy zmianie z apiksabanu na edoksaban odstawia się apiksaban i podaje pierwszą dawkę edoksabanu w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu.[2] Gdy pacjent przyjął oba leki jednocześnie przez pomyłkę, trzeba pilnie ustalić z lekarzem, który lek kontynuować, i obserwować pacjenta pod kątem objawów krwawienia.
Skutek kliniczny
Połączenie znacząco zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego i krwawień śródczaszkowych.[1][2] Nie daje przy tym żadnej dodatkowej korzyści w zapobieganiu zakrzepicy.
Mechanizm
Apiksaban i edoksaban są bezpośrednimi inhibitorami czynnika Xa, więc ich jednoczesne podanie sumuje działanie przeciwzakrzepowe w tym samym punkcie kaskady krzepnięcia. Addytywne hamowanie czynnika Xa obserwowano już po połączeniu apiksabanu z enoksaparyną.[1] Przy dwóch lekach o identycznym mechanizmie należy oczekiwać co najmniej takiego samego efektu.
Metabolizm i transportery
- Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Edoksaban: drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]
Monitorować
- objawy krwawienia (nos, dziąsła, siniaki, krew w moczu lub stolcu)
- morfologia krwi z hemoglobiną przy podejrzeniu krwawienia
- objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana z apiksabanu na edoksabankolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy planowej zmianie leczenia apiksaban odstawia się, a edoksaban włącza w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu, bez okresu jednoczesnego stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.
Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bladość i duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i duże osłabienie
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- hemoglobina i retikulocyty
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe. |
| Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Wchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.
Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.
Mechanizm
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ ApiksabanNie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.
Cyklosporyna może zwiększać ilość apiksabanu we krwi. Wtedy lek przeciwzakrzepowy działa silniej i rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych leków zwykle się nie łączy, dlatego twój lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz oba.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- nietypowe siniaki
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny, nagły ból głowy
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PK – wydalanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwzakrzepowy, najczęściej antagonistę witaminy K z regularną kontrolą INR. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku krwawień oraz regularna kontrola morfologii i czynności nerek.
Skutek kliniczny
Większe stężenie apiksabanu zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych i zagrażających życiu. Ryzyko rośnie, gdy cyklosporyna pogarsza czynność nerek.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a apiksaban jest substratem obu tych dróg eliminacji, więc jego stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1] Leki hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp zwiększają ekspozycję na apiksaban – silny inhibitor ketokonazol podwaja jego AUC, a słabsze inhibitory, takie jak diltiazem czy klarytromycyna, zwiększają je około 1,4–1,6-krotnie.[4] Nefrotoksyczne działanie cyklosporyny może dodatkowo ograniczać nerkowe wydalanie apiksabanu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], apiksaban – substrat BCRP[6]
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[6]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
- Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- objawy krwawienia
- morfologia krwi (hemoglobina)
- kreatynina i eGFR
- stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa do oka (krople, emulsja)droga podania · cyklosporyna | interakcja nie dotyczy | Cyklosporyna podawana do oka osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie hamuje eliminacji apiksabanu w stopniu istotnym klinicznie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ ApiksabanNie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie.Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.
Fondaparynuks (zastrzyk) i apiksaban (tabletka) to dwa leki rozrzedzające krew. Razem działają za mocno i mogą wywołać groźne krwawienie. Nie wolno ich stosować jednocześnie. Lekarz może jedynie zamienić jeden lek na drugi – wtedy kończysz zastrzyki i zaczynasz tabletki w ustalonym dniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czerwony lub ciemny mocz
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
- nagłe osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie[1][2][3]. Wyjątkiem jest zamiana jednego leku na drugi – wtedy leki nie nakładają się, a nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego. Jeśli na recepcie lub w karcie pacjenta widnieją oba leki naraz, ustal z lekarzem, który z nich ma być kontynuowany, i upewnij się, że pacjent rozumie, kiedy przyjąć ostatnią dawkę poprzedniego leku.
Skutek kliniczny
Znacznie większe ryzyko krwawień, w tym poważnych – z przewodu pokarmowego, śródczaszkowych i zagrażających życiu. Połączenie jest przeciwwskazane z wyjątkiem sytuacji zmiany jednego leku przeciwzakrzepowego na drugi[1][2][3].
Mechanizm
Fondaparynuks i apiksaban hamują czynnik krzepnięcia Xa – fondaparynuks pośrednio przez antytrombinę, apiksaban bezpośrednio. Ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Po jednoczesnym podaniu apiksabanu i enoksaparyny, innego leku działającego przez antytrombinę, obserwowano addytywne hamowanie czynnika Xa[1]. Fondaparynuks nie wpływa na farmakokinetykę innych badanych leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, więc interakcja ma charakter farmakodynamiczny[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
- czynność nerek (klirens kreatyniny) przy zmianie leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana leczenia z jednego leku na drugikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie fondaparynuksu na apiksaban lub odwrotnie leki stosuje się kolejno, bez nakładania dawek. Nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.