Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Apiksaban / Apiksaban i kobicystat

Apiksaban i kobicystat

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Nie łącz apiksabanu z kobicystatem.

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o ich zamianie.

Niekorzystna interakcjaApiksaban+ KobicystatNie łącz apiksabanu z kobicystatem.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o ich zamianie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o ich zamianie.

Lek wzmacniający leczenie HIV może znacznie zwiększyć ilość leku przeciwkrzepliwego w twoim organizmie. Przez to rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych dwóch leków zwykle się razem nie stosuje, a lekarz może dobrać inny lek przeciwkrzepliwy albo zmienić leczenie HIV.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krew w moczu lub różowy albo brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub fusowatą treścią
  • częste lub długie krwawienia z nosa albo dziąseł
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz apiksabanu z kobicystatem.[1] U pacjenta leczonego kobicystatem wybierz lek przeciwkrzepliwy bez tej interakcji, np. warfarynę z kontrolą INR albo heparynę drobnocząsteczkową, lub rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu przeciwretrowirusowego na niewymagający wzmacniacza farmakokinetycznego.[1]

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie apiksabanu we krwi podnosi ryzyko krwawień, w tym krwawień poważnych z przewodu pokarmowego i wewnątrzczaszkowych.[1]

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A i hamuje glikoproteinę P (P-gp) oraz BCRP, czyli główne drogi eliminacji apiksabanu.[1] Jednoczesne zahamowanie CYP3A4 i P-gp przez ketokonazol dwukrotnie zwiększało AUC apiksabanu i 1,6-krotnie jego Cmax, a podobnego efektu należy oczekiwać po kobicystacie.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kobicystat – inhibitor BCRP[3], apiksaban – substrat BCRP[4]
  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kobicystat – inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[4]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP2D6[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienia z dziąseł i nosa, siniaki)
  • morfologia krwi z hemoglobiną
  • INR przy zamianie na warfarynę

Bezpieczniejsze alternatywy

warfarynaenoksaparyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaApiksabana alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji.Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.

Alkohol nie wpływa na to, jak organizm wykorzystuje apiksaban, ale może zwiększać ryzyko krwawienia. Drażni żołądek, łatwiej wtedy o upadek lub uraz, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Najbezpieczniej jest nie pić albo pić rzadko i w małych ilościach. Upijanie się jest szczególnie niebezpieczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny ból brzucha
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, którego nie można zatrzymać
  • rozległe siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub utrata przytomności po upadku lub uderzeniu w głowę
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji. Całkowicie wykluczyć należy picie ryzykowne, upijanie się i picie na czczo. U osoby, która pije nawykowo, trzeba ocenić ryzyko krwawienia i stan wątroby przed utrzymaniem terapii i nie przerywać leku samodzielnie. ChPL nie zawiera zakazu alkoholu, więc zalecenie wynika z oceny ryzyka krwawienia, a nie z zapisu rejestracyjnego.

Skutek kliniczny

Przy ryzykownym lub nawykowym piciu rośnie ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz krwawień po upadkach i urazach. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do choroby wątroby z koagulopatią, a ta przeciwwskazuje apiksaban. Pojedyncza niewielka porcja u osoby bez dodatkowych czynników ryzyka prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu.

Mechanizm

Alkohol nie wchodzi w istotną interakcję farmakokinetyczną z apiksabanem. Jego wpływ na ryzyko krwawienia jest farmakodynamiczny i pośredni. Etanol drażni błonę śluzową żołądka i może sprzyjać owrzodzeniom i krwawieniom z przewodu pokarmowego. Upośledza też czynność płytek, zwiększa ryzyko upadków i urazów, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Uszkodzona wątroba słabiej wytwarza czynniki krzepnięcia, więc pojawia się koagulopatia. ChPL wymienia chorobę wątroby z koagulopatią i klinicznie istotnym ryzykiem krwawienia wśród przeciwwskazań (4.3), a także czynną zmianę chorobową obarczoną ryzykiem poważnego krwawienia, np. świeże owrzodzenie przewodu pokarmowego lub żylaki przełyku. Przewlekłe picie może teoretycznie zmieniać aktywność enzymów wątrobowych, ale w dostarczonych źródłach nie ma danych, że ma to znaczenie dla stężenia apiksabanu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • objawy krwawienia (smoliste stolce, krew w stolcu lub wymiotach, siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł)
  • czynność wątroby i parametry krzepnięcia u osób pijących nawykowo
  • morfologia krwi (hemoglobina) przy podejrzeniu utajonego krwawienia
  • upadki i urazy głowy w wywiadzie

Kiedy ocena się zmienia

Picie ryzykowne lub epizody upijania sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużych dawkach etanolu rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawień pourazowych. Należy wprost odradzić takie picie i ocenić ryzyko krwawienia.
Długotrwałe, nawykowe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do choroby wątroby z koagulopatią, która jest przeciwwskazaniem do apiksabanu (4.3). Wymaga oceny czynności wątroby i krzepnięcia oraz decyzji lekarza o dalszym leczeniu.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych alkohol częściej wiąże się z upadkami i urazami, co przy leczeniu przeciwzakrzepowym zwiększa ryzyko poważnego krwawienia.
Pojedyncza niewielka porcja, okazjonalnieilość alkoholu · pacjentryzyko malejeOkazjonalna niewielka porcja alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby, wrzodów i skłonności do upadków prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu na ryzyko krwawienia. Brak danych bezpośrednio dla apiksabanu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieKobicystata alkoholUmiarkowane spożycie alkoholu podczas stosowania kobicystatu nie wymaga żadnych zmian w leczeniu.Możesz pić alkohol z umiarem, ale zawsze przyjmuj leki o stałej porze i zapytaj farmaceutę o interakcje alkoholu z pozostałymi lekami na HIV.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz pić alkohol z umiarem, ale zawsze przyjmuj leki o stałej porze i zapytaj farmaceutę o interakcje alkoholu z pozostałymi lekami na HIV.

Ten lek nie wchodzi w znaczącą interakcję z alkoholem i nie zmienia jego działania. Alkohol nie osłabia też działania tego leku. Najważniejsze jest, żeby po alkoholu nie zapomnieć o dawce, bo pominięte tabletki mogą sprawić, że leczenie HIV przestanie działać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • pominięcie dawki leku po wypiciu alkoholu
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz i ból pod prawym łukiem żebrowym
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Umiarkowane spożycie alkoholu podczas stosowania kobicystatu nie wymaga żadnych zmian w leczeniu. Ocenę interakcji alkoholu z lekiem wzmacnianym, czyli atazanawirem lub darunawirem, a także z pozostałymi składnikami schematu przeciwretrowirusowego, należy przeprowadzić osobno. U osób pijących dużo i regularnie warto omówić wpływ alkoholu na regularność przyjmowania leków oraz na wątrobę.

Skutek kliniczny

Nie należy się spodziewać zmiany stężenia kobicystatu ani wzmacnianego leku przeciwretrowirusowego, ani nasilenia działania alkoholu. Pośrednie znaczenie kliniczne ma natomiast to, że regularne picie większych ilości alkoholu pogarsza przestrzeganie schematu leczenia przeciwretrowirusowego, a pominięcie dawek kobicystatu prowadzi do spadku stężenia atazanawiru lub darunawiru i ryzyka oporności wirusa.

Mechanizm

Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między kobicystatem a alkoholem etylowym. Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, słabym inhibitorem CYP2D6 oraz hamuje nośniki P-gp, BCRP, MATE1, OATP1B1 i OATP1B3[1]. Etanol jest utleniany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1, a udział CYP3A w jego metabolizmie jest marginalny, więc kobicystat nie powinien zmieniać eliminacji alkoholu. Nie oczekuje się, że kobicystat indukuje CYP3A4 lub P-gp[1]. Etanol nie jest ujęty wśród silnych ani umiarkowanych induktorów CYP3A, które według ChPL obniżają stężenie kobicystatu[1]. Kobicystat nie działa ośrodkowo, więc nie nasila sedacyjnego działania alkoholu. ChPL kobicystatu nie wymienia alkoholu etylowego ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Alkohol poliwinylowy wymieniony wśród substancji pomocniczych otoczki tabletki jest polimerem i nie ma związku z etanolem[1].

Metabolizm i transportery

  • Kobicystat: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • regularność przyjmowania leków przeciwretrowirusowych u osób pijących dużo alkoholu
  • aktywność aminotransferaz u osób regularnie nadużywających alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zalecenieInterakcja farmakokinetyczna nadal nie występuje, ale nadużywanie alkoholu wiąże się z gorszym przestrzeganiem schematu przeciwretrowirusowego i obciążeniem wątroby, dlatego warto omówić z pacjentem regularność dawkowania i rozważyć kontrolę aminotransferaz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 615

Połączenie przeciwwskazaneNLPZ – oksykamy (np. meloksykam, piroksykam, lornoksykam)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy oksykamów, takie jak meloksykam, piroksykam i lornoksykam, mogą podrażniać żołądek i osłabiać krzepnięcie krwi. Leki przeciwzakrzepowe, takie jak rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, również utrudniają krzepnięcie. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko krwawienia, zwłaszcza z żołądka i jelit. Bezpieczniejszym lekiem na ból jest zwykle paracetamol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • ból brzucha lub w nadbrzuszu
  • krew w moczu
  • krwawienia z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
  • nagły silny ból głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas i rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, szczególnie u osób starszych, z przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową. Piroksykam i meloksykam mają długi okres półtrwania, więc ich działanie utrzymuje się kilka dni po odstawieniu, a lornoksykam działa krócej, co nie zmienia jednak oceny ryzyka w czasie jednoczesnego stosowania. Nie należy łączyć leku przeciwkrzepliwego z kilkoma NLPZ ani dodatkowo z kwasem acetylosalicylowym bez wyraźnych wskazań. U pacjentów z obniżonym eGFR należy sprawdzić dawkę inhibitora czynnika Xa i czynność nerek, ponieważ NLPZ mogą ją pogorszyć.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwawień poważnych w innych lokalizacjach, w tym wewnątrzczaszkowych. Ryzyko rośnie z dawką i czasem stosowania NLPZ, wiekiem pacjenta, przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową oraz pogorszeniem czynności nerek. Możliwe jest także pogorszenie czynności nerek i wtórny wzrost stężenia leku przeciwkrzepliwego.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich oksykamów oraz wszystkich inhibitorów czynnika Xa. Oksykamy hamują cyklooksygenazę, w tym COX-1 w płytkach krwi, co osłabia syntezę tromboksanu A2 i agregację płytek. Jednocześnie hamują syntezę prostaglandyn ochraniających błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co sprzyja powstawaniu nadżerek i owrzodzeń. Inhibitory czynnika Xa hamują krzepnięcie osocza, więc każde uszkodzenie błony śluzowej krwawi łatwiej i dłużej. Zaburzenie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się z uszkodzeniem śluzówki przewodu pokarmowego. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać czynność nerek, co u rywaroksabanu, edoksabanu i w mniejszym stopniu apiksabanu może zwiększać ekspozycję na lek przeciwkrzepliwy. Istotna interakcja farmakokinetyczna na poziomie metabolizmu nie jest spodziewana, ponieważ oksykamy są metabolizowane głównie przez CYP2C9, a inhibitory czynnika Xa przez CYP3A4 i transportowane przez glikoproteinę P. Brak danych dla lornoksykamu wynika z luki w bazie, a nie z odmiennej farmakologii, dlatego lornoksykam należy traktować tak samo jak pozostałe oksykamy.

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, takie jak smoliste stolce, krwawe wymioty i bóle w nadbrzuszu
  • stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym stosowaniu
  • kreatynina i eGFR, zwłaszcza u osób starszych i z chorobą nerek
  • ciśnienie tętnicze i obrzęki
  • krwawienia z nosa, dziąseł, krwiomocz i łatwe powstawanie siniaków

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 75 latpacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przez NLPZ jest wyraźnie większe, dlatego połączenia należy unikać, a przy konieczności stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i kontrolować czynność nerek.
eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m2pacjentryzyko rośniePrzy obniżonej czynności nerek NLPZ mogą ją dodatkowo pogorszyć, co zwiększa ekspozycję na inhibitor czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, oraz nasila ryzyko krwawienia. Należy unikać połączenia i zweryfikować dawkę leku przeciwkrzepliwego.
Miejscowo na skórędroga podania · NLPZ – oksykamyryzyko malejePiroksykam stosowany miejscowo na skórę w zalecanej ilości osiąga niewielkie stężenia we krwi, więc ryzyko klinicznie istotnej interakcji jest małe. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie i pod opatrunkiem okluzyjnym.
Kilka dniczas leczenia · NLPZ – oksykamyryzyko rośnieRyzyko uszkodzenia śluzówki i krwawienia rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przewlekłe stosowanie oksykamu u pacjenta leczonego inhibitorem czynnika Xa nie jest zalecane, a leczenie krótkotrwałe wymaga osłony żołądka i obserwacji.
Przebyte krwawienie z przewodu pokarmowego lub choroba wrzodowakolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieU pacjenta z czynną chorobą wrzodową lub przebytym krwawieniem z przewodu pokarmowego oksykamy są przeciwwskazane, a w połączeniu z inhibitorem czynnika Xa ryzyko zagrażającego życiu krwawienia jest szczególnie wysokie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trosicam 7,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trosicam-100248033/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Remolexam 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/remolexam-100361031/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Movalis 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/movalis-100077548/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAlfuzosyna+ KobicystatAlfuzosyny nie łączy się z kobicystatem.Nie zaczynaj przyjmować alfuzosyny razem z lekiem zawierającym kobicystat i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować alfuzosyny razem z lekiem zawierającym kobicystat i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.

Kobicystat to składnik niektórych leków na HIV, który sprawia, że alfuzosyna – lek na prostatę – gromadzi się w organizmie w zbyt dużej ilości. Może to wywołać gwałtowny spadek ciśnienia, silne zawroty głowy, omdlenie i upadek. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może dobrać inny lek na prostatę, który będzie bezpieczniejszy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • ciemnienie przed oczami
  • kołatanie serca
  • nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Alfuzosyny nie łączy się z kobicystatem.[1] U pacjenta leczonego schematem ze wzmacniaczem kobicystatem objawy łagodnego rozrostu gruczołu krokowego leczy się innym lekiem, a decyzję o zmianie podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z ośrodkiem leczącym zakażenie HIV. Gdy alfuzosyna jest niezbędna, rozważa się zmianę schematu przeciwwirusowego na niewymagający wzmacniacza farmakokinetycznego, przy czym zamiana kobicystatu na rytonawir nie rozwiązuje problemu, bo rytonawir również silnie hamuje CYP3A.[2]

Skutek kliniczny

Większe stężenie alfuzosyny nasila jej działanie rozszerzające naczynia, co grozi ciężkim niedociśnieniem, zwłaszcza ortostatycznym, zawrotami głowy, omdleniami i upadkami. Wzrost stężenia alfuzosyny przy kobicystacie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi.[1]

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a klirens alfuzosyny w dużym stopniu zależy od tego enzymu, dlatego jej stężenie we krwi może znacznie wzrosnąć.[1] Silne inhibitory CYP3A4, w tym kobicystat, zwiększają stężenie alfuzosyny we krwi.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[4], alfuzosyna – substrat CYP3A4[5]
  • Alfuzosyna: substrat CYP3A4[5]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP2D6[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OATP1B3[6], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej po każdej zmianie leczenia
  • zawroty głowy, omdlenia i upadki
  • częstość akcji serca

Bezpieczniejsze alternatywy

tamsulosynaterazosyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfabax 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfabax-100219468/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ KobicystatAmiodaronu nie łączy się z kobicystatem ani z preparatami złożonymi zawierającymi kobicystat.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci lek na HIV lub lek na serce, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci lek na HIV lub lek na serce, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Lek wzmacniający działanie leków na HIV (kobicystat) sprawia, że amiodaron dłużej zostaje w organizmie i jego ilość we krwi mocno rośnie. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Amiodaron utrzymuje się w organizmie wiele miesięcy, więc ryzyko trwa także po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Amiodaronu nie łączy się z kobicystatem ani z preparatami złożonymi zawierającymi kobicystat.[1] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz prowadzący leczenie HIV i kardiolog powinni wspólnie wybrać schemat przeciwretrowirusowy bez leku wzmacniającego albo inny lek przeciwarytmiczny. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka miesięcy po jego odstawieniu.[2]

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie amiodaronu wiąże się z ciężkimi i zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi, przede wszystkim z zaburzeniami rytmu serca.[1] Należy się liczyć z nasiloną bradykardią, zaburzeniami przewodzenia, wydłużeniem odstępu QT i częstoskurczem typu torsade de pointes.

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a klirens amiodaronu w dużym stopniu zależy od CYP3A, więc stężenie amiodaronu w osoczu może istotnie wzrosnąć.[1] Kobicystat hamuje także glikoproteinę P i słabo CYP2D6.[1] Amiodaron i deetyloamiodaron hamują CYP3A4 i glikoproteinę P, co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na kobicystat i wzmacniany nim lek przeciwretrowirusowy.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[3], kobicystat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[3], kobicystat – substrat CYP3A4[4]
  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[3], amiodaron – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
  • częstość akcji serca
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Kiedy ocena się zmienia

Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaroninne zalecenieZ powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu leczenia, dlatego włączając kobicystat w tym okresie, trzeba ocenić ryzyko i monitorować EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntytrombina ludzka+ ApiksabanNie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu.Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.

Oba leki zmniejszają krzepliwość krwi, więc przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko krwawienia. Antytrombinę podaje się tylko w szpitalu, najczęściej przy wrodzonym niedoborze tego białka. Zwykle na czas jej podawania lekarz wstrzymuje tabletki przeciwzakrzepowe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
  • krew w moczu lub czarne, smoliste stolce
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych, dopuszczając wyjątki opisane przy zmianie leczenia przeciwzakrzepowego[1]. Jeśli podanie antytrombiny jest konieczne, na przykład okołozabiegowo u pacjenta z wrodzonym niedoborem antytrombiny, decyzję o wstrzymaniu apiksabanu i czasie jego odstawienia podejmuje lekarz prowadzący, a pacjent wymaga obserwacji klinicznej i laboratoryjnej w kierunku krwawienia.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie ryzyka krwawienia, w tym krwawień poważnych, zwłaszcza gdy stężenie antytrombiny zostanie podniesione powyżej zakresu fizjologicznego albo gdy w schemacie pojawia się dodatkowo heparyna.

Mechanizm

Apiksaban bezpośrednio hamuje czynnik Xa niezależnie od antytrombiny, a antytrombina jest fizjologicznym inhibitorem trombiny i czynnika Xa, którego działanie silnie nasila heparyna. Oba leki działają przeciwzakrzepowo, więc ich działanie na układ krzepnięcia może się sumować. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne leczenie jakimkolwiek innym lekiem o działaniu przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem specyficznych sytuacji zmiany leczenia przeciwzakrzepowego[1]. ChPL antytrombiny opisuje zwiększone ryzyko krwawień przy łączeniu z terapeutycznymi dawkami heparyny, ale nie wymienia apiksabanu[2].

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi z hemoglobiną
  • aktywność antytrombiny
  • aktywność anty-Xa

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana leczenia przeciwzakrzepowego pod kontrolą lekarzakolejność włączenia · apiksabaninne zalecenieChPL apiksabanu dopuszcza jednoczesne stosowanie innego leku przeciwzakrzepowego w specyficznych sytuacjach zmiany leczenia przeciwzakrzepowego. W takim schemacie połączenie wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego w kierunku krwawienia.
Apiksaban wstrzymany zgodnie z zaleceniem lekarza przed podaniem antytrombinyodstep · pacjentryzyko malejePo wstrzymaniu apiksabanu na odpowiedni czas przed podaniem antytrombiny nakładanie się działania obu leków jest ograniczone, a o czasie przerwy decyduje lekarz na podstawie wskazania i funkcji nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anbinex 500 j.m., proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anbinex-100108295/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneApiksaban+ EdoksabanApiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi.Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.

Apiksaban i edoksaban działają tak samo – zmniejszają krzepliwość krwi i chronią przed zakrzepami. Przyjmowanie obu naraz bardzo zwiększa ryzyko groźnego krwawienia, także wewnętrznego. Lekarz może zamienić jeden lek na drugi, ale wtedy poprzedni trzeba odstawić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nowe, duże siniaki bez urazu
  • czerwony lub ciemny mocz
  • czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub treścią podobną do fusów kawy
  • nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Apiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi[1][2][3][4].[5][6] Należy pozostawić tylko jeden z tych leków. Przy zmianie z apiksabanu na edoksaban odstawia się apiksaban i podaje pierwszą dawkę edoksabanu w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu.[6] Gdy pacjent przyjął oba leki jednocześnie przez pomyłkę, trzeba pilnie ustalić z lekarzem, który lek kontynuować, i obserwować pacjenta pod kątem objawów krwawienia.

Skutek kliniczny

Połączenie znacząco zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego i krwawień śródczaszkowych.[5][6] Nie daje przy tym żadnej dodatkowej korzyści w zapobieganiu zakrzepicy.

Mechanizm

Apiksaban i edoksaban są bezpośrednimi inhibitorami czynnika Xa, więc ich jednoczesne podanie sumuje działanie przeciwzakrzepowe w tym samym punkcie kaskady krzepnięcia. Addytywne hamowanie czynnika Xa obserwowano już po połączeniu apiksabanu z enoksaparyną.[5] Przy dwóch lekach o identycznym mechanizmie należy oczekiwać co najmniej takiego samego efektu.

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[7], substrat BCRP[7], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[7], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Edoksaban: drugorzędny szlak substrat CYP3A4[8], substrat P-gp[9]

Monitorować

  • objawy krwawienia (nos, dziąsła, siniaki, krew w moczu lub stolcu)
  • morfologia krwi z hemoglobiną przy podejrzeniu krwawienia
  • objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana z apiksabanu na edoksabankolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy planowej zmianie leczenia apiksaban odstawia się, a edoksaban włącza w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu, bez okresu jednoczesnego stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Roteas 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/roteas-100388662/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Delianda 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/delianda-100484990/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
  9. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneApiksaban+ DefibrotydApiksabanu nie łączy się z defibrotydem – przed rozpoczęciem infuzji defibrotydu apiksaban należy odstawić.Powiedz lekarzowi w szpitalu, że bierzesz apiksaban, i nie przyjmuj go w czasie leczenia defibrotydem bez wyraźnej zgody lekarza.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi w szpitalu, że bierzesz apiksaban, i nie przyjmuj go w czasie leczenia defibrotydem bez wyraźnej zgody lekarza.

Apiksaban i defibrotyd to leki, które utrudniają krzepnięcie krwi. Przyjmowane razem mogą bardzo zwiększyć ryzyko krwawienia, także groźnego dla życia. Defibrotyd podaje się w szpitalu we wlewie dożylnym i na ten czas apiksaban się wstrzymuje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
  • krew w moczu albo czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Apiksabanu nie łączy się z defibrotydem – przed rozpoczęciem infuzji defibrotydu apiksaban należy odstawić. Apiksabanu nie stosuje się jednocześnie z jakimkolwiek innym lekiem o działaniu przeciwzakrzepowym poza ściśle określonymi sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego.[1][2][3] Defibrotydu nie zaleca się łączyć z lekami przeciwzakrzepowymi i fibrynolitycznymi.[4] Jeśli w wyjątkowej sytuacji zespół leczący uzna skojarzenie za konieczne, trzeba zachować ostrożność i ściśle monitorować parametry krzepnięcia krwi.[4]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwotoków. Nie ma doświadczeń klinicznych ze stosowaniem defibrotydu razem z bezpośrednimi inhibitorami czynnika Xa, w tym z apiksabanem.[4]

Mechanizm

Defibrotyd działa profibrynolitycznie i przeciwzakrzepowo, co może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych.[4] Sumuje się to z hamowaniem czynnika Xa przez apiksaban i zwiększa ryzyko krwawienia. Defibrotyd nie hamuje ani nie indukuje enzymów CYP450, więc interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje.[4]

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[5], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • parametry krzepnięcia krwi
  • objawy krwawienia
  • stężenie hemoglobiny

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Defitelio 80 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/defitelio-100309415/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ ApiksabanNie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.

Cyklosporyna może zwiększać ilość apiksabanu we krwi. Wtedy lek przeciwzakrzepowy działa silniej i rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych leków zwykle się nie łączy, dlatego twój lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz oba.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nietypowe siniaki
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny, nagły ból głowy
  • nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PK – wydalanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwzakrzepowy, najczęściej antagonistę witaminy K z regularną kontrolą INR. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku krwawień oraz regularna kontrola morfologii i czynności nerek.

Skutek kliniczny

Większe stężenie apiksabanu zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych i zagrażających życiu. Ryzyko rośnie, gdy cyklosporyna pogarsza czynność nerek.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a apiksaban jest substratem obu tych dróg eliminacji, więc jego stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1] Leki hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp zwiększają ekspozycję na apiksaban – silny inhibitor ketokonazol podwaja jego AUC, a słabsze inhibitory, takie jak diltiazem czy klarytromycyna, zwiększają je około 1,4–1,6-krotnie.[4] Nefrotoksyczne działanie cyklosporyny może dodatkowo ograniczać nerkowe wydalanie apiksabanu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], apiksaban – substrat BCRP[6]
  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[6]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi (hemoglobina)
  • kreatynina i eGFR
  • stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu

Bezpieczniejsze alternatywy

acenokumarolwarfaryna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa do oka (krople, emulsja)droga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna podawana do oka osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie hamuje eliminacji apiksabanu w stopniu istotnym klinicznie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ KobicystatNie łącz cyzaprydu z kobicystatem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, żeby zamienił lek na żołądek na bezpieczniejszy – leków na HIV nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, żeby zamienił lek na żołądek na bezpieczniejszy – leków na HIV nie odstawiaj samodzielnie.

Leku na pobudzenie pracy żołądka i jelit z cyzaprydem nie wolno łączyć z kobicystatem stosowanym w leczeniu zakażenia HIV. Kobicystat sprawia, że cyzapryd gromadzi się w organizmie. Duża ilość cyzaprydu może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które zagrażają życiu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyzaprydu z kobicystatem.[1] Cyzapryd jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4 i z inhibitorami proteazy HIV, a kobicystat podaje się właśnie z atazanawirem lub darunawirem.[1] Leczenie przeciwretrowirusowe ma pierwszeństwo, dlatego należy odstawić cyzapryd i dobrać lek prokinetyczny bez istotnego metabolizmu przez CYP3A4. Jeśli pacjent przyjął oba leki, należy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi zaburzeniami rytmu – częstoskurczem komorowym, migotaniem komór oraz częstoskurczem typu torsades de pointes.[1] Cyzapryd należy do leków, których klirens wysoce zależy od CYP3A, a zwiększone stężenie wiąże się z działaniami niepożądanymi zagrażającymi życiu.[2]

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A.[2] Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tego enzymu zwiększa jego stężenie w surowicy.[1] Dodatkowo kobicystat słabo hamuje CYP2D6 i nośnik P-gp, co nie zmienia oceny wynikającej z hamowania CYP3A.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[3], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym połączeniu
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

itoprydmetoklopramid

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.