Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Apiksaban / Apiksaban i panobinostat

Apiksaban i panobinostat

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie wymaga ścisłego monitorowania morfologii z liczbą płytek i oceny ryzyka krwawienia przed każdym cyklem panobinostatu.

Regularnie rób badania krwi zlecone przez hematologa, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych typu ibuprofen ani aspiryny i od razu zgłoś lekarzowi każde krwawienie, silną biegunkę lub wymioty.

Niekorzystna interakcjaApiksaban+ PanobinostatPołączenie wymaga ścisłego monitorowania morfologii z liczbą płytek i oceny ryzyka krwawienia przed każdym cyklem panobinostatu.Regularnie rób badania krwi zlecone przez hematologa, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych typu ibuprofen ani aspiryny i od razu zgłoś lekarzowi każde krwawienie, silną biegunkę lub wymioty.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Regularnie rób badania krwi zlecone przez hematologa, nie przyjmuj na własną rękę leków przeciwbólowych typu ibuprofen ani aspiryny i od razu zgłoś lekarzowi każde krwawienie, silną biegunkę lub wymioty.

Ten lek na szpiczaka często obniża liczbę płytek krwi, które pomagają zatrzymać krwawienie. Lek przeciwzakrzepowy także zwiększa skłonność do krwawień, więc razem mogą one powodować groźniejsze krwawienia. Silna biegunka lub wymioty mogą dodatkowo zaszkodzić nerkom i sprawić, że lek przeciwzakrzepowy będzie działał zbyt mocno.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • krew w moczu
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • liczne siniaki lub drobne czerwone kropki na skórze
  • wymioty z krwią lub fusowate
  • silny ból głowy, zawroty głowy, osłabienie
  • silna biegunka lub wymioty utrzymujące się dłużej niż dobę
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie wymaga ścisłego monitorowania morfologii z liczbą płytek i oceny ryzyka krwawienia przed każdym cyklem panobinostatu. Apiksabanu nie stosuje się przy czynnym, istotnym klinicznie krwawieniu ani przy nowotworze złośliwym obarczonym wysokim ryzykiem krwawienia[1]. Przy istotnej małopłytkowości decyzję o czasowym wstrzymaniu leku przeciwzakrzepowego lub zmianie na heparynę drobnocząsteczkową, którą łatwiej odstawić i dawkować, podejmuje hematolog razem z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwzakrzepowe. Należy kontrolować czynność nerek i nawodnienie przy biegunce lub wymiotach oraz unikać dodatkowych leków zwiększających ryzyko krwawienia, takich jak NLPZ, kwas acetylosalicylowy, SSRI i SNRI[1].

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko krwawień, w tym z przewodu pokarmowego, szczególnie w okresach najniższej liczby płytek. Ciężka biegunka i wymioty wywołane panobinostatem mogą prowadzić do odwodnienia i pogorszenia czynności nerek, co sprzyja kumulacji apiksabanu. Wymioty mogą też powodować utratę dawki i niepewny poziom antykoagulacji.

Mechanizm

Głównym problemem jest sumowanie ryzyka krwawienia. Panobinostat często wywołuje ciężką małopłytkowość i krwotoki, a apiksaban hamuje czynnik Xa, więc przy spadku płytek krwawienie pod wpływem leku przeciwzakrzepowego staje się groźniejsze. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Apiksaban jest substratem CYP3A4 i P-gp, a jego stężenie zmieniają głównie silne inhibitory i induktory obu szlaków[1]. Panobinostat jest substratem CYP3A4 i P-gp i nie wykazano, by hamował te szlaki[2]. Nie można wykluczyć, że panobinostat jest słabym induktorem CYP3A4 w przewodzie pokarmowym, co mogłoby nieznacznie zmniejszać ekspozycję na wrażliwe substraty CYP3A4[2]. Deksametazon podawany w tym samym schemacie jest łagodnym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4 oraz innych enzymów i białek transportujących[2], ale nie jest silnym induktorem zarówno CYP3A4, jak i P-gp, przy którym zaleca się ostrożność ze stosowaniem apiksabanu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Apiksaban – słaby inhibitor CYP2C19[3], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z liczbą płytek przed każdym cyklem i w razie objawów krwawienia
  • objawy krwawienia (smoliste stolce, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł, siniaki)
  • kreatynina i eGFR, zwłaszcza przy biegunce i wymiotach
  • stan nawodnienia
  • hemoglobina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaApiksabana alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji.Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.

Alkohol nie wpływa na to, jak organizm wykorzystuje apiksaban, ale może zwiększać ryzyko krwawienia. Drażni żołądek, łatwiej wtedy o upadek lub uraz, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Najbezpieczniej jest nie pić albo pić rzadko i w małych ilościach. Upijanie się jest szczególnie niebezpieczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny ból brzucha
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, którego nie można zatrzymać
  • rozległe siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub utrata przytomności po upadku lub uderzeniu w głowę
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji. Całkowicie wykluczyć należy picie ryzykowne, upijanie się i picie na czczo. U osoby, która pije nawykowo, trzeba ocenić ryzyko krwawienia i stan wątroby przed utrzymaniem terapii i nie przerywać leku samodzielnie. ChPL nie zawiera zakazu alkoholu, więc zalecenie wynika z oceny ryzyka krwawienia, a nie z zapisu rejestracyjnego.

Skutek kliniczny

Przy ryzykownym lub nawykowym piciu rośnie ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz krwawień po upadkach i urazach. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do choroby wątroby z koagulopatią, a ta przeciwwskazuje apiksaban. Pojedyncza niewielka porcja u osoby bez dodatkowych czynników ryzyka prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu.

Mechanizm

Alkohol nie wchodzi w istotną interakcję farmakokinetyczną z apiksabanem. Jego wpływ na ryzyko krwawienia jest farmakodynamiczny i pośredni. Etanol drażni błonę śluzową żołądka i może sprzyjać owrzodzeniom i krwawieniom z przewodu pokarmowego. Upośledza też czynność płytek, zwiększa ryzyko upadków i urazów, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Uszkodzona wątroba słabiej wytwarza czynniki krzepnięcia, więc pojawia się koagulopatia. ChPL wymienia chorobę wątroby z koagulopatią i klinicznie istotnym ryzykiem krwawienia wśród przeciwwskazań (4.3), a także czynną zmianę chorobową obarczoną ryzykiem poważnego krwawienia, np. świeże owrzodzenie przewodu pokarmowego lub żylaki przełyku. Przewlekłe picie może teoretycznie zmieniać aktywność enzymów wątrobowych, ale w dostarczonych źródłach nie ma danych, że ma to znaczenie dla stężenia apiksabanu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • objawy krwawienia (smoliste stolce, krew w stolcu lub wymiotach, siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł)
  • czynność wątroby i parametry krzepnięcia u osób pijących nawykowo
  • morfologia krwi (hemoglobina) przy podejrzeniu utajonego krwawienia
  • upadki i urazy głowy w wywiadzie

Kiedy ocena się zmienia

Picie ryzykowne lub epizody upijania sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużych dawkach etanolu rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawień pourazowych. Należy wprost odradzić takie picie i ocenić ryzyko krwawienia.
Długotrwałe, nawykowe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do choroby wątroby z koagulopatią, która jest przeciwwskazaniem do apiksabanu (4.3). Wymaga oceny czynności wątroby i krzepnięcia oraz decyzji lekarza o dalszym leczeniu.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych alkohol częściej wiąże się z upadkami i urazami, co przy leczeniu przeciwzakrzepowym zwiększa ryzyko poważnego krwawienia.
Pojedyncza niewielka porcja, okazjonalnieilość alkoholu · pacjentryzyko malejeOkazjonalna niewielka porcja alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby, wrzodów i skłonności do upadków prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu na ryzyko krwawienia. Brak danych bezpośrednio dla apiksabanu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuPanobinostata alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.

W czasie leczenia panobinostatem najlepiej ograniczyć alkohol do rzadkich i małych ilości. Lek często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol może je nasilić i doprowadzić do odwodnienia. Odwodnienie może zaburzać pracę serca, a gdy masz mało płytek krwi, alkohol zwiększa też ryzyko krwawienia z żołądka. Sok grejpfrutowy i sok z granatów zwiększają ilość leku w organizmie, więc nie pij drinków, które je zawierają.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona biegunka lub wymioty
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
  • łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • silne osłabienie lub skurcze mięśni
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych. Pacjent nie powinien pić drinków z sokiem grejpfrutowym ani z sokiem z granatów, ponieważ ChPL zaleca powstrzymanie się od grejpfruta, granatów, karamboli i soków z tych owoców[1]. Należy też unikać nalewek i preparatów z zielem dziurawca, którego jednoczesnego stosowania ChPL każe unikać jako silnego induktora CYP3A4[1]. U osób nadużywających alkoholu warto ocenić czynność wątroby, stężenie elektrolitów i odstęp QT oraz poinformować lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie biegunki, nudności i wymiotów z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz krwawienia z przewodu pokarmowego przy małopłytkowości. Brak opisów klinicznych potwierdzających taką interakcję.

Mechanizm

Interakcja jest teoretyczna i farmakodynamiczna – alkohol może nasilać działania niepożądane panobinostatu dotyczące przewodu pokarmowego, krwi, wątroby i serca. ChPL panobinostatu nie wspomina o alkoholu ani o etanolu[1]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[1], a duża jednorazowa ilość alkoholu oraz wywołane nią wymioty, biegunka i zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, mogą dodatkowo zwiększać ryzyko arytmii. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może nasilać typowe dla panobinostatu nudności, wymioty i biegunkę, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Panobinostat jest metabolizowany w wątrobie, w około 40% za pośrednictwem CYP3A4[1], dlatego przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może teoretycznie zmieniać jego ekspozycję. Nie opisano istotnego klinicznie wpływu etanolu na farmakokinetykę panobinostatu.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • EKG z oceną odstępu QT przy zaburzeniach elektrolitowych lub nadużywaniu alkoholu
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • próby wątrobowe przy przewlekłym piciu alkoholu
  • nasilenie biegunki i stan nawodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuża jednorazowa dawka etanolu nasila wymioty, biegunkę i zaburzenia elektrolitowe, co przy wydłużającym odstęp QT panobinostacie zwiększa ryzyko arytmii. Należy zdecydowanie zalecić unikanie takiego picia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby, niedoborom elektrolitów i małopłytkowości, co nasila ryzyko działań niepożądanych panobinostatu. Wskazana ocena prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz informacja dla lekarza prowadzącego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 299

Połączenie przeciwwskazaneNLPZ – oksykamy (np. meloksykam, piroksykam, lornoksykam)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy oksykamów, takie jak meloksykam, piroksykam i lornoksykam, mogą podrażniać żołądek i osłabiać krzepnięcie krwi. Leki przeciwzakrzepowe, takie jak rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, również utrudniają krzepnięcie. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko krwawienia, zwłaszcza z żołądka i jelit. Bezpieczniejszym lekiem na ból jest zwykle paracetamol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • ból brzucha lub w nadbrzuszu
  • krew w moczu
  • krwawienia z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
  • nagły silny ból głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas i rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, szczególnie u osób starszych, z przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową. Piroksykam i meloksykam mają długi okres półtrwania, więc ich działanie utrzymuje się kilka dni po odstawieniu, a lornoksykam działa krócej, co nie zmienia jednak oceny ryzyka w czasie jednoczesnego stosowania. Nie należy łączyć leku przeciwkrzepliwego z kilkoma NLPZ ani dodatkowo z kwasem acetylosalicylowym bez wyraźnych wskazań. U pacjentów z obniżonym eGFR należy sprawdzić dawkę inhibitora czynnika Xa i czynność nerek, ponieważ NLPZ mogą ją pogorszyć.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwawień poważnych w innych lokalizacjach, w tym wewnątrzczaszkowych. Ryzyko rośnie z dawką i czasem stosowania NLPZ, wiekiem pacjenta, przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową oraz pogorszeniem czynności nerek. Możliwe jest także pogorszenie czynności nerek i wtórny wzrost stężenia leku przeciwkrzepliwego.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich oksykamów oraz wszystkich inhibitorów czynnika Xa. Oksykamy hamują cyklooksygenazę, w tym COX-1 w płytkach krwi, co osłabia syntezę tromboksanu A2 i agregację płytek. Jednocześnie hamują syntezę prostaglandyn ochraniających błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co sprzyja powstawaniu nadżerek i owrzodzeń. Inhibitory czynnika Xa hamują krzepnięcie osocza, więc każde uszkodzenie błony śluzowej krwawi łatwiej i dłużej. Zaburzenie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się z uszkodzeniem śluzówki przewodu pokarmowego. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać czynność nerek, co u rywaroksabanu, edoksabanu i w mniejszym stopniu apiksabanu może zwiększać ekspozycję na lek przeciwkrzepliwy. Istotna interakcja farmakokinetyczna na poziomie metabolizmu nie jest spodziewana, ponieważ oksykamy są metabolizowane głównie przez CYP2C9, a inhibitory czynnika Xa przez CYP3A4 i transportowane przez glikoproteinę P. Brak danych dla lornoksykamu wynika z luki w bazie, a nie z odmiennej farmakologii, dlatego lornoksykam należy traktować tak samo jak pozostałe oksykamy.

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, takie jak smoliste stolce, krwawe wymioty i bóle w nadbrzuszu
  • stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym stosowaniu
  • kreatynina i eGFR, zwłaszcza u osób starszych i z chorobą nerek
  • ciśnienie tętnicze i obrzęki
  • krwawienia z nosa, dziąseł, krwiomocz i łatwe powstawanie siniaków

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 75 latpacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przez NLPZ jest wyraźnie większe, dlatego połączenia należy unikać, a przy konieczności stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i kontrolować czynność nerek.
eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m2pacjentryzyko rośniePrzy obniżonej czynności nerek NLPZ mogą ją dodatkowo pogorszyć, co zwiększa ekspozycję na inhibitor czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, oraz nasila ryzyko krwawienia. Należy unikać połączenia i zweryfikować dawkę leku przeciwkrzepliwego.
Miejscowo na skórędroga podania · NLPZ – oksykamyryzyko malejePiroksykam stosowany miejscowo na skórę w zalecanej ilości osiąga niewielkie stężenia we krwi, więc ryzyko klinicznie istotnej interakcji jest małe. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie i pod opatrunkiem okluzyjnym.
Kilka dniczas leczenia · NLPZ – oksykamyryzyko rośnieRyzyko uszkodzenia śluzówki i krwawienia rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przewlekłe stosowanie oksykamu u pacjenta leczonego inhibitorem czynnika Xa nie jest zalecane, a leczenie krótkotrwałe wymaga osłony żołądka i obserwacji.
Przebyte krwawienie z przewodu pokarmowego lub choroba wrzodowakolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieU pacjenta z czynną chorobą wrzodową lub przebytym krwawieniem z przewodu pokarmowego oksykamy są przeciwwskazane, a w połączeniu z inhibitorem czynnika Xa ryzyko zagrażającego życiu krwawienia jest szczególnie wysokie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trosicam 7,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trosicam-100248033/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Remolexam 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/remolexam-100361031/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Movalis 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/movalis-100077548/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PanobinostatAmisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy masz biegunkę lub wymioty, bo tracisz wtedy potas i magnez.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • nasilona biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Amisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem terapii panobinostatem amisulpryd trzeba zamienić na lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z psychiatrą i hematologiem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji oba leki są już stosowane, konieczne jest pilne skontaktowanie się z lekarzem prowadzącym, kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a biegunka i wymioty, częste w trakcie leczenia panobinostatem, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym. Leki zaburzające równowagę elektrolitową, w tym glikokortykosteroidy stosowane razem z panobinostatem, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes przy amisulprydzie[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Panobinostat ma udokumentowaną zdolność wydłużania odstępu QT, a łączenie go z innymi substancjami wydłużającymi QT nie jest zalecane[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydala się głównie przez nerki, a hamowanie CYP2D6 przez panobinostat nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia.

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • nasilenie biegunki i wymiotów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

lurazydonarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntytrombina ludzka+ ApiksabanNie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu.Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.

Oba leki zmniejszają krzepliwość krwi, więc przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko krwawienia. Antytrombinę podaje się tylko w szpitalu, najczęściej przy wrodzonym niedoborze tego białka. Zwykle na czas jej podawania lekarz wstrzymuje tabletki przeciwzakrzepowe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
  • krew w moczu lub czarne, smoliste stolce
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych, dopuszczając wyjątki opisane przy zmianie leczenia przeciwzakrzepowego[1]. Jeśli podanie antytrombiny jest konieczne, na przykład okołozabiegowo u pacjenta z wrodzonym niedoborem antytrombiny, decyzję o wstrzymaniu apiksabanu i czasie jego odstawienia podejmuje lekarz prowadzący, a pacjent wymaga obserwacji klinicznej i laboratoryjnej w kierunku krwawienia.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie ryzyka krwawienia, w tym krwawień poważnych, zwłaszcza gdy stężenie antytrombiny zostanie podniesione powyżej zakresu fizjologicznego albo gdy w schemacie pojawia się dodatkowo heparyna.

Mechanizm

Apiksaban bezpośrednio hamuje czynnik Xa niezależnie od antytrombiny, a antytrombina jest fizjologicznym inhibitorem trombiny i czynnika Xa, którego działanie silnie nasila heparyna. Oba leki działają przeciwzakrzepowo, więc ich działanie na układ krzepnięcia może się sumować. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne leczenie jakimkolwiek innym lekiem o działaniu przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem specyficznych sytuacji zmiany leczenia przeciwzakrzepowego[1]. ChPL antytrombiny opisuje zwiększone ryzyko krwawień przy łączeniu z terapeutycznymi dawkami heparyny, ale nie wymienia apiksabanu[2].

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi z hemoglobiną
  • aktywność antytrombiny
  • aktywność anty-Xa

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana leczenia przeciwzakrzepowego pod kontrolą lekarzakolejność włączenia · apiksabaninne zalecenieChPL apiksabanu dopuszcza jednoczesne stosowanie innego leku przeciwzakrzepowego w specyficznych sytuacjach zmiany leczenia przeciwzakrzepowego. W takim schemacie połączenie wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego w kierunku krwawienia.
Apiksaban wstrzymany zgodnie z zaleceniem lekarza przed podaniem antytrombinyodstep · pacjentryzyko malejePo wstrzymaniu apiksabanu na odpowiedni czas przed podaniem antytrombiny nakładanie się działania obu leków jest ograniczone, a o czasie przerwy decyduje lekarz na podstawie wskazania i funkcji nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anbinex 500 j.m., proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anbinex-100108295/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneApiksaban+ EdoksabanApiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi.Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.

Apiksaban i edoksaban działają tak samo – zmniejszają krzepliwość krwi i chronią przed zakrzepami. Przyjmowanie obu naraz bardzo zwiększa ryzyko groźnego krwawienia, także wewnętrznego. Lekarz może zamienić jeden lek na drugi, ale wtedy poprzedni trzeba odstawić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nowe, duże siniaki bez urazu
  • czerwony lub ciemny mocz
  • czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub treścią podobną do fusów kawy
  • nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Apiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi.[1][2] Należy pozostawić tylko jeden z tych leków. Przy zmianie z apiksabanu na edoksaban odstawia się apiksaban i podaje pierwszą dawkę edoksabanu w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu.[2] Gdy pacjent przyjął oba leki jednocześnie przez pomyłkę, trzeba pilnie ustalić z lekarzem, który lek kontynuować, i obserwować pacjenta pod kątem objawów krwawienia.

Skutek kliniczny

Połączenie znacząco zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego i krwawień śródczaszkowych.[1][2] Nie daje przy tym żadnej dodatkowej korzyści w zapobieganiu zakrzepicy.

Mechanizm

Apiksaban i edoksaban są bezpośrednimi inhibitorami czynnika Xa, więc ich jednoczesne podanie sumuje działanie przeciwzakrzepowe w tym samym punkcie kaskady krzepnięcia. Addytywne hamowanie czynnika Xa obserwowano już po połączeniu apiksabanu z enoksaparyną.[1] Przy dwóch lekach o identycznym mechanizmie należy oczekiwać co najmniej takiego samego efektu.

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Edoksaban: drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy krwawienia (nos, dziąsła, siniaki, krew w moczu lub stolcu)
  • morfologia krwi z hemoglobiną przy podejrzeniu krwawienia
  • objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana z apiksabanu na edoksabankolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy planowej zmianie leczenia apiksaban odstawia się, a edoksaban włącza w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu, bez okresu jednoczesnego stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ PanobinostatNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.

Chloramfenikol, nawet w maści lub kroplach do oczu, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Panobinostat również obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, więc razem te leki mogą bardzo osłabić krew i odporność. Chloramfenikol może też zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki, wybroczyny lub krwawienie z nosa albo dziąseł
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • duże osłabienie i bladość
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania. Chloramfenikol jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi w wywiadzie[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A dawkę panobinostatu należy zmniejszyć[2]. Jeśli chloramfenikol został już podany, skontaktuj się z hematologiem prowadzącym i zleć kontrolę morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Grozi nasilona supresja szpiku – ciężka małopłytkowość z krwawieniami, neutropenia z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia panobinostatu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT[2].

Mechanizm

Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a panobinostat podaje się chorym na szpiczaka plazmocytowego (mnogiego)[2]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1], a panobinostat sam często powoduje małopłytkowość i neutropenię, więc działania mielotoksyczne obu leków się sumują. Dodatkowo chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6-krotnie i 1,8-krotnie[2].

Metabolizm i transportery

  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
  • objawy krwawienia i zakażenia
  • EKG (odstęp QT) oraz stężenie potasu i magnezu

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikolinne zaleceniePrzy stosowaniu miejscowym wpływ chloramfenikolu na metabolizm panobinostatu jest mało prawdopodobny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku i zaburzeniami hemopoezy dotyczy także maści. Zamiast chloramfenikolu wybierz inny antybiotyk miejscowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ ApiksabanNie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.

Cyklosporyna może zwiększać ilość apiksabanu we krwi. Wtedy lek przeciwzakrzepowy działa silniej i rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych leków zwykle się nie łączy, dlatego twój lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz oba.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nietypowe siniaki
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny, nagły ból głowy
  • nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PK – wydalanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwzakrzepowy, najczęściej antagonistę witaminy K z regularną kontrolą INR. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku krwawień oraz regularna kontrola morfologii i czynności nerek.

Skutek kliniczny

Większe stężenie apiksabanu zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych i zagrażających życiu. Ryzyko rośnie, gdy cyklosporyna pogarsza czynność nerek.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a apiksaban jest substratem obu tych dróg eliminacji, więc jego stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1] Leki hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp zwiększają ekspozycję na apiksaban – silny inhibitor ketokonazol podwaja jego AUC, a słabsze inhibitory, takie jak diltiazem czy klarytromycyna, zwiększają je około 1,4–1,6-krotnie.[4] Nefrotoksyczne działanie cyklosporyny może dodatkowo ograniczać nerkowe wydalanie apiksabanu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], apiksaban – substrat BCRP[6]
  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[6]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi (hemoglobina)
  • kreatynina i eGFR
  • stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu

Bezpieczniejsze alternatywy

acenokumarolwarfaryna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa do oka (krople, emulsja)droga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna podawana do oka osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie hamuje eliminacji apiksabanu w stopniu istotnym klinicznie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PanobinostatNie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.

Cyklosporyna może bardzo zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie. Przez to rośnie ryzyko groźnych działań niepożądanych – zaburzeń rytmu serca, silnej biegunki i spadku liczby krwinek. Tych leków zwykle się nie łączy, a decyzję o leczeniu musi podjąć lekarz prowadzący leczenie szpiczaka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca, nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silna lub częsta biegunka
  • osłabienie i duże pragnienie
  • siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • gorączka lub dreszcze
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.[1] Gdy pacjent wymaga immunosupresji w trakcie leczenia szpiczaka, hematolog powinien rozważyć lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4 albo przerwę w leczeniu panobinostatem. Jeżeli specjalista uzna połączenie za nieuniknione, dawkę panobinostatu należy zmniejszyć jak przy silnych inhibitorach CYP3A i glikoproteiny P.[2] W takiej sytuacji konieczne są częste kontrole EKG, elektrolitów i morfologii oraz wyrównanie potasu i magnezu przed każdym cyklem.

Skutek kliniczny

Wzrost ekspozycji na panobinostat zwiększa ryzyko jego ciężkich działań toksycznych – wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu, ciężkiej biegunki z odwodnieniem oraz małopłytkowości i neutropenii. Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami.[1]

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4, a panobinostat jest substratem glikoproteiny P i w około 40% jest metabolizowany przez CYP3A4.[1][2] Zahamowanie obu szlaków zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację panobinostatu, co podnosi jego stężenie w osoczu. Silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC panobinostatu 1,8-krotnie, a Cmax 1,6-krotnie.[2] Dodatkowo cyklosporyna sprzyja hipomagnezemii, a panobinostat wywołuje biegunkę i wydłuża odstęp QT, więc zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać ryzyko arytmii.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[3], panobinostat – substrat P-gp[4]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z płytkami i neutrofilami
  • liczba i nasilenie wypróżnień, nawodnienie
  • kreatynina i czynność nerek
  • stężenie cyklosporyny we krwi

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo do okadroga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna w kroplach do oczu daje znikome stężenie we krwi, więc nie należy oczekiwać istotnego hamowania glikoproteiny P i CYP3A4.
Odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia panobinostatemkolejność włączenia · cyklosporynainne zaleceniePo odstawieniu cyklosporyny stężenie panobinostatu może się zmniejszyć, dlatego hematolog powinien ponownie ocenić zmniejszoną wcześniej dawkę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PanobinostatPołączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza gdy masz biegunkę lub wymioty i tracisz potas oraz magnez. Tych leków nie łączy się ze sobą, dlatego lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy
  • uporczywa biegunka lub wymioty
  • skurcze mięśni lub duże osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem należy zamienić cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, z zachowaniem stopniowego odstawiania cytalopramu. Jeśli zamiana nie jest możliwa i lekarz prowadzący świadomie zdecyduje o kontynuacji, konieczne jest wyjściowe i regularne EKG oraz kontrola i wyrównywanie stężenia potasu i magnezu[2]. Należy też unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT, a przeciwwymiotne leki z tej grupy stosować ostrożnie[3].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które sprzyjają złośliwym arytmiom[2]. U chorych na szpiczaka leczonych panobinostatem zaburzenia elektrolitowe są częste z powodu biegunki, a w schemacie leczenia często pojawiają się też przeciwwymiotne leki wydłużające QT, takie jak ondansetron czy granisetron[3].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jednoczesne stosowanie innych substancji wydłużających QT nie jest zalecane[3]. Panobinostat hamuje także CYP2D6, który w niewielkim stopniu uczestniczy w metabolizmie cytalopramu, co może dodatkowo nieznacznie zwiększać jego ekspozycję.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.