Przejdź do treści

Interakcje / Arypiprazol / Arypiprazol i dazatynib

Arypiprazol i dazatynib

Wyślij e-mailem

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli EKG i elektrolitów.

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami, wykonuj zlecone badania EKG i krwi i nie dokładaj nowych leków bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.

Niekorzystna interakcjaArypiprazol+ DazatynibPołączenie można stosować pod warunkiem kontroli EKG i elektrolitów.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami, wykonuj zlecone badania EKG i krwi i nie dokładaj nowych leków bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.ChPL: ostrożnośćnieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami, wykonuj zlecone badania EKG i krwi i nie dokładaj nowych leków bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.

Arypiprazol i dazatynib mogą w rzadkich przypadkach wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem mogą to działanie nasilać. Dazatynib może też nieco zwiększyć ilość arypiprazolu w organizmie, przez co jego działania niepożądane mogą być silniejsze. Biegunka i wymioty, które czasem wywołuje dazatynib, mogą obniżać poziom potasu i magnezu, a to dodatkowo obciąża serce. Dlatego lekarz zwykle zleca badanie EKG i badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • silne zawroty głowy lub omdlenie
  • silna lub długotrwała biegunka albo wymioty
  • nasilony niepokój ruchowy, trudność z usiedzeniem w miejscu
  • wyraźna senność
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli EKG i elektrolitów. Przed włączeniem drugiego leku oraz okresowo w trakcie leczenia należy ocenić odstęp QTc oraz stężenie potasu i magnezu, a niedobory wyrównać przed rozpoczęciem terapii. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających odstęp QT. Rutynowa zmiana dawki arypiprazolu nie jest wymagana, ponieważ dazatynib nie jest silnym inhibitorem CYP3A4, a przy słabych inhibitorach CYP3A4 charakterystyka arypiprazolu przewiduje jedynie niewielki wzrost jego stężenia[1].

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią, hipomagnezemią, chorobą serca lub przyjmujących inne leki wydłużające QT. Niewielki wzrost stężenia arypiprazolu może nasilić jego działania niepożądane, takie jak akatyzja, senność czy zawroty głowy.

Mechanizm

Główny mechanizm to sumowanie działania obu leków na repolaryzację serca, ponieważ zarówno arypiprazol, jak i dazatynib mogą wydłużać odstęp QT. Charakterystyka arypiprazolu zaleca ostrożność przy łączeniu go z lekami wydłużającymi odstęp QT lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe[1]. Dazatynib często wywołuje biegunkę i wymioty, które mogą prowadzić do hipokaliemii i hipomagnezemii, a to dodatkowo sprzyja wydłużeniu QT. Drugorzędny mechanizm jest farmakokinetyczny – dazatynib zwiększa ekspozycję na substraty CYP3A4, a u zdrowych ochotników zwiększał AUC symwastatyny o 20% i Cmax o 37%[2]. Arypiprazol jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4 i CYP2D6[1], dlatego można oczekiwać niewielkiego wzrostu jego stężenia, podobnie jak przy słabych inhibitorach CYP3A4[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[3], arypiprazol – substrat CYP3A4[4]
  • Arypiprazol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i okresowo w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
  • nasilenie działań niepożądanych arypiprazolu (akatyzja, senność, zawroty głowy)

Kiedy ocena się zmienia

Dazatynib dołączany do stałego leczenia arypiprazolemkolejność włączenia · dazatynibinne zaleceniePrzy dołączaniu dazatynibu do ustabilizowanej terapii arypiprazolem należy wykonać EKG i oznaczyć elektrolity przed pierwszą dawką dazatynibu, a następnie obserwować pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych arypiprazolu w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abilify-100125856/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abilify-100125856/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaArypiprazola alkoholZaleć pacjentowi unikanie picia alkoholu w trakcie leczenia arypiprazolem.Unikaj picia alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie pomijaj kolejnej dawki leku.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj picia alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie pomijaj kolejnej dawki leku.

Alkohol może nasilać działanie uspokajające arypiprazolu. Możesz poczuć większą senność, spowolnienie i zawroty głowy. Producent leku zaleca, by w trakcie leczenia unikać picia alkoholu. Alkohol może też utrudniać leczenie choroby, na którą przyjmujesz ten lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nadmierna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • niezborność ruchów i problemy z koordynacją
  • splątanie lub uczucie otępienia
  • pogorszenie nastroju albo nasilenie objawów choroby
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć pacjentowi unikanie picia alkoholu w trakcie leczenia arypiprazolem.[1] Połączenie nie jest przeciwwskazane, ponieważ w punkcie 4.3 ChPL wymieniona jest wyłącznie nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, ale producent nakazuje ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z alkoholem.[1] Jeśli pacjent mimo zaleceń sięgnie po alkohol, powinien pić jak najmniej, nie prowadzić pojazdów i nie pomijać ani nie zmieniać samodzielnie dawek leku.

Skutek kliniczny

Alkohol w trakcie leczenia arypiprazolem nasila senność, spowolnienie i zaburzenia koordynacji, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Możliwe są też zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu. Picie alkoholu może ponadto utrudniać kontrolę choroby psychicznej, pogarszać nastrój i przestrzeganie zaleceń dawkowania, choć tego mechanizmu ChPL nie opisuje.

Mechanizm

Arypiprazol działa przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy i może powodować sedację, a alkohol nasila depresyjne działanie na OUN, więc oba efekty się sumują.[1] Dodatkowo arypiprazol blokuje receptory adrenergiczne α1, co może sprzyjać spadkom ciśnienia przy wstawaniu, a alkohol rozszerza naczynia, dlatego u części pacjentów możliwe jest wzajemne nasilenie zawrotów głowy.[1]

Metabolizm i transportery

  • Arypiprazol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • senność i spowolnienie psychoruchowe
  • zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu
  • stan psychiczny i nastrój pacjenta
  • regularność przyjmowania leku
  • wzorzec picia alkoholu u pacjenta z chorobą psychiczną

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu lub upojenie alkoholoweilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy większych ilościach alkoholu sumowanie działania hamującego OUN jest wyraźniejsze, więc rośnie ryzyko znacznej sedacji, upadków i zaburzeń koordynacji. Pacjenta w stanie upojenia należy traktować jak osobę o podwyższonym ryzyku powikłań.
Osoby w podeszłym wiekuwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja i spadki ciśnienia ortostatycznego częściej prowadzą do upadków, dlatego zalecenie unikania alkoholu należy podkreślić szczególnie wyraźnie. Jest to wniosek z ogólnych zasad farmakoterapii geriatrycznej, a nie z danych zawartych w ChPL.
Roztwór do wstrzykiwańpostać · alkoholinne zalecenieBezpieczeństwo i skuteczność arypiprazolu w postaci roztworu do wstrzykiwań nie były oceniane u pacjentów z zatruciem alkoholem, dlatego nie należy zakładać, że można go bezpiecznie podać osobie w stanie upojenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abilify-100125856/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abilify-100125856/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuDazatyniba alkoholNie ma zakazu spożywania alkoholu.Unikaj alkoholu albo ogranicz go do sporadycznych, małych ilości i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie lub masz choroby wątroby.ChPL: brak wzmiankinieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Unikaj alkoholu albo ogranicz go do sporadycznych, małych ilości i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie lub masz choroby wątroby.

Dla dazatynibu nie opisano wyraźnej interakcji z alkoholem, a ulotka o niej nie wspomina. Alkohol może jednak dodatkowo obciążać wątrobę i żołądek, a to leczenie też może wywoływać takie dolegliwości. Dlatego lepiej pić go rzadko i w małych ilościach albo wcale.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone nudności lub wymioty
  • ból brzucha
  • żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • silne zmęczenie lub osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma zakazu spożywania alkoholu. Zalecaj unikanie go lub ograniczenie do sporadycznych, małych ilości, zwłaszcza gdy pacjent ma zaburzenia wątroby, dolegliwości żołądkowe albo wyniki prób wątrobowych poza normą. Gdy pacjent pije regularnie, omów to z lekarzem prowadzącym i uwzględnij w kontroli wyników badań laboratoryjnych.

Skutek kliniczny

Nie wykazano klinicznie istotnego wzmocnienia działania ani zmniejszenia skuteczności dazatynibu po alkoholu. Możliwe jest nasilenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, ból brzucha, biegunka) i obciążenia wątroby, zwłaszcza przy regularnym lub większym spożyciu. Są to wnioski z mechanizmu, a nie z badań nad tym połączeniem.

Mechanizm

ChPL nie opisuje interakcji dazatynibu z alkoholem etylowym i nie ma o nim wzmianki ani w przeciwwskazaniach, ani w punkcie o interakcjach[1] Alkohol benzylowy wymieniony w ChPL jest substancją pomocniczą zawiesiny doustnej i nie ma związku ze spożywaniem napojów alkoholowych[1] Dazatynib jest metabolizowany przez CYP3A4 i dlatego jego ekspozycję zmieniają silne inhibitory i induktory tego enzymu[1] Dla etanolu nie ma w kontekście badań, które pokazywałyby zmianę stężenia dazatynibu. Wpływ na farmakokinetykę jest więc tylko przypuszczeniem. Bardziej prawdopodobne jest nakładanie się działań niepożądanych. Alkohol obciąża wątrobę i błonę śluzową żołądka, a ChPL każe zachować ostrożność u osób z zaburzeniami wątroby[1]

Metabolizm i transportery

  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy ze strony przewodu pokarmowego
  • aktywność enzymów wątrobowych i bilirubina w rutynowych badaniach kontrolnych
  • objawy zaburzeń wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, świąd)
  • ilość i częstość spożywanego alkoholu (wywiad)

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub duże spożycieilość alkoholu · pacjentinne zaleceniePrzy regularnym lub dużym spożyciu alkoholu rośnie ryzyko addycyjnego obciążenia wątroby i przewodu pokarmowego. Zaleć abstynencję i rozważ częstsze kontrole wyników prób wątrobowych w uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym.
Sporadyczne, małe ilościilość alkoholu · pacjentryzyko malejeOkazjonalne, małe ilości alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby i bez dolegliwości żołądkowych nie dają podstaw do zakazu. Wystarczy poinformować o możliwych objawach.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 86

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy+ Inhibitory kinazy BCR-ABL klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz niektóre leki na białaczkę, na przykład nilotynib, dazatynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą to działanie nasilać i rzadko wywołać groźną arytmię. Ryzyko rośnie przy biegunce, wymiotach, niskim poziomie potasu lub chorobach serca i nerek. Imatynib i ponatynib działają na rytm serca znacznie słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • uporczywa biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia. Skojarzenia amisulprydu z nilotynibem najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na QT. Przy dazatynibie, bosutynibie i asciminibie należy wykonać EKG przed włączeniem leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz regularnie kontrolować potas i magnez[1]. U chorych z niewydolnością nerek dawkę benzamidu trzeba dostosować do klirensu kreatyniny, bo kumulacja leku nasila ryzyko arytmii. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Imatynib i ponatynib nie wymagają tak ścisłego nadzoru, ale nadal warto kontrolować elektrolity.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy skojarzeniu amisulprydu z nilotynibem oraz u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia elektrolitowe, bradykardia, choroba serca czy niewydolność nerek.

Mechanizm

Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór zależnie od stężenia. Najsilniej działa amisulpryd. Część inhibitorów kinazy BCR-ABL, przede wszystkim nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i asciminib, również wydłuża odstęp QT[1]. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Inhibitory kinazy BCR-ABL mogą dodatkowo wywoływać biegunkę, wymioty i hipokaliemię lub hipomagnezemię, które nasilają ryzyko arytmii. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna z tą grupą. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy wszystkich benzamidów, ale wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL imatynib i ponatynib mają znikomy wpływ na QT.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdej zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
  • częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes
  • czynność nerek (eGFR) ze względu na nerkowe wydalanie benzamidów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60benzamidyryzyko rośnieBenzamidy są wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie i nasila się wpływ na QT. Wymagana jest redukcja dawki benzamidu według ChPL i częstsza kontrola EKG.
Duża dawka przeciwpsychotyczna amisulprydudawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez amisulpryd zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach stosowanych w psychozach skojarzenie z nilotynibem, dazatynibem lub bosutynibem jest szczególnie ryzykowne i należy go unikać.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częstsze są choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym skojarzeniu.

Źródła

  1. Binzaid AA, Baqal OJ, Soheib M, Al Nahedh M, Samarkandi HH, Aljurf M. Cardiovascular Toxicity Associated With Tyrosine Kinase Inhibitor Therapy In Chronic Myeloid Leukemia. Gulf J Oncolog. 2021;1(37):79-84. PMID: 35152199.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DazatynibNie należy łączyć cytalopramu z dazatynibem, ponieważ cytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.ChPL: przeciwwskazanenieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leku przeciwdepresyjnego.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek przeciwnowotworowy może też zmniejszać liczbę płytek krwi, a lek przeciwdepresyjny dodatkowo zwiększa skłonność do krwawień. Zwykle lekarz zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, siniaki bez przyczyny
  • czarne stolce lub krew w moczu
  • nasilona biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z dazatynibem, ponieważ cytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] U pacjenta leczonego dazatynibem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek z grupy SSRI bez przeciwwskazania dotyczącego leków wydłużających QT, np. sertralinę, i wykonać EKG przed włączeniem oraz w trakcie leczenia. Jeśli pacjent przyjmuje już oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leku przeciwdepresyjnego, bez samodzielnego odstawiania cytalopramu ze względu na ryzyko objawów odstawiennych. Należy wyrównać stężenia potasu i magnezu oraz kontrolować liczbę płytek krwi.

Skutek kliniczny

Najważniejszym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem złośliwych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które mogą wystąpić np. przy biegunce lub wymiotach w trakcie leczenia przeciwnowotworowego.[2] Dodatkowo możliwe jest nasilenie skłonności do krwawień u pacjenta z małopłytkowością wywołaną dazatynibem.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. Cytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących produkty lecznicze wydłużające odstęp QT, a producent nie wyklucza efektu addytywnego z tymi lekami.[2] Dazatynib należy do inhibitorów kinaz tyrozynowych o znanym potencjale wydłużania repolaryzacji komór. Dodatkowo dazatynib często powoduje małopłytkowość i krwawienia, a cytalopram upośledza czynność płytek krwi, dlatego ChPL cytalopramu zaleca ostrożność przy lekach zwiększających ryzyko krwawienia.[2] ChPL dazatynibu nie wymienia cytalopramu i nakazuje ostrożność jedynie przy substratach CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym.[3] Wpływ farmakokinetyczny dazatynibu na cytalopram jest teoretyczny i prawdopodobnie niewielki.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[4], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • objawy krwawienia
  • kołatania serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 40 mg/dobęcytalopramryzyko rośnieWydłużenie odstępu QT przez cytalopram zależy od dawki, więc przy dawce 40 mg na dobę ryzyko addycji z dazatynibem jest największe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDazatynib+ FingolimodNie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego dazatynibem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu.

Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba osłabiają odporność, więc stosowane jednocześnie mogą znacznie zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Mogą też wpływać na pracę serca. O tym, który lek przyjmować dalej, musi zdecydować lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność lub ból gardła
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • bardzo wolne lub nierówne bicie serca, kołatanie serca
  • siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego dazatynibem. Gdy dazatynib jest wprowadzany z powodu nowotworu u pacjenta przyjmującego fingolimod, fingolimod należy odstawić w porozumieniu z neurologiem i hematologiem, a dalsze leczenie stwardnienia rozsianego dobrać po wspólnej ocenie ryzyka. Działanie fingolimodu na limfocyty utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu, dlatego w tym okresie należy kontrolować morfologię krwi, objawy zakażeń oraz EKG. Nie należy w tym czasie stosować żywych szczepionek atenuowanych.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężkimi, w tym oportunistycznymi zakażeniami, z postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią włącznie, wynikającymi z nakładania się limfopenii wywołanej fingolimodem i mielosupresji wywołanej dazatynibem. Możliwe jest też nasilenie bradykardii i wydłużenia odstępu QT z ryzykiem groźnych zaburzeń rytmu serca. Sama obecność aktywnej choroby nowotworowej leczonej dazatynibem stanowi przeciwwskazanie do stosowania fingolimodu.

Mechanizm

Główną przyczyną interakcji jest sumowanie działania na układ odpornościowy. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a dazatynib jako lek przeciwnowotworowy często powoduje mielosupresję. Charakterystyka fingolimodu wymienia wśród przeciwwskazań upośledzoną odporność, w tym przyjmowanie leków immunosupresyjnych, oraz aktywne złośliwe choroby nowotworowe[1] Te same przeciwwskazania podają pozostałe produkty fingolimodu[2][3] Charakterystyka fingolimodu stwierdza też, że leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące lub immunosupresyjne nie powinny być z nim stosowane jednocześnie ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny[1] Dodatkowo fingolimod zwalnia czynność serca i może wydłużać odstęp QT, a dazatynib również może wydłużać odstęp QT, co sumuje ryzyko zaburzeń rytmu. Dazatynib może zwiększać ekspozycję na substraty CYP3A4[4] Charakterystyka fingolimodu zaleca ostrożność przy substancjach hamujących CYP3A4, ale fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2[1] Znaczenie tego mechanizmu farmakokinetycznego jest więc prawdopodobnie małe.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[5], fingolimod – substrat CYP3A4[6]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Fingolimod: substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
  • EKG z oceną częstości akcji serca i odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu

Bezpieczniejsze alternatywy

glatiramerinterferon beta

Kiedy ocena się zmienia

Okres po odstawieniu fingolimodu do powrotu prawidłowej liczby limfocytówodstep · fingolimodinne zaleceniePo odstawieniu fingolimodu jego działanie na limfocyty utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego rozpoczęcie dazatynibu w tym okresie wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i objawów zakażeń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDazatynib+ OzanimodNie należy łączyć ozanimodu z dazatynibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak dalej prowadzić leczenie.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak dalej prowadzić leczenie.

Oba leki osłabiają układ odpornościowy, więc razem mogą znacznie zwiększyć ryzyko poważnych zakażeń. Ozanimodu nie stosuje się u osób leczonych z powodu nowotworu. Oba leki mogą też wpływać na pracę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe pęcherzyki lub owrzodzenia na skórze
  • bardzo wolne lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie kończyn
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć ozanimodu z dazatynibem. ChPL ozanimodu zabrania stosowania go z lekami przeciwnowotworowymi oraz u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym lub obniżoną odpornością[1]. U pacjenta, który wymaga dazatynibu, ozanimod należy odstawić i ustalić z neurologiem lub gastroenterologiem leczenie choroby podstawowej, które nie nasila immunosupresji. Jeśli ozanimod przerwano niedawno, przed włączeniem dazatynibu należy ocenić morfologię z liczbą limfocytów, ponieważ działanie ozanimodu na limfocyty ustępuje powoli.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich, w tym oportunistycznych zakażeń. Ozanimod jest ponadto przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej, która jest wskazaniem do stosowania dazatynibu. Przy jednoczesnym wydłużeniu QT i bradykardii nie można wykluczyć groźnych komorowych zaburzeń rytmu.

Mechanizm

Główny mechanizm to sumowanie działania immunosupresyjnego. Ozanimod jako modulator receptorów S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i obniża ich liczbę we krwi, a dazatynib jako lek przeciwnowotworowy hamuje czynność szpiku i limfocytów. ChPL ozanimodu zakazuje łączenia go z lekami przeciwnowotworowymi ze względu na addytywne działanie na układ odpornościowy[1]. Przeciwwskazaniami do ozanimodu są również aktywny nowotwór złośliwy oraz stan obniżonej odporności predysponujący do zakażeń oportunistycznych, a oba te stany dotyczą typowego pacjenta leczonego dazatynibem[1]. Mechanizm dodatkowy ma charakter farmakokinetyczny. Według badań in vitro dazatynib może wchodzić w interakcje z substratami CYP2C8[2]. Główne aktywne metabolity ozanimodu są przekształcane przy udziale CYP2C8, a silny inhibitor tego enzymu zwiększał ich AUC o około 47% do 69%[1]. Teoretycznie dazatynib może więc zwiększać ekspozycję na ozanimod. Możliwe jest też sumowanie działań kardiologicznych, ponieważ ozanimod zwalnia czynność serca i przewodzenie przedsionkowo–komorowe, a dazatynib może wydłużać odstęp QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – inhibitor CYP2C8[3], ozanimod – substrat CYP2C8[4]
  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[3], ozanimod – substrat CYP3A4[4]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Ozanimod: substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
  • objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
  • EKG z oceną częstości akcji serca, przewodzenia przedsionkowo–komorowego i odstępu QT

Kiedy ocena się zmienia

Ozanimod odstawiony przed włączeniem dazatynibukolejność włączenia · ozanimodinne zaleceniePo odstawieniu ozanimodu liczba limfocytów wraca do normy stopniowo. Przed rozpoczęciem dazatynibu należy ocenić morfologię i obserwować pacjenta w kierunku zakażeń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDazatynib+ EscytalopramNależy unikać łączenia dazatynibu z escytalopramem i wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o tym połączeniu.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o tym połączeniu.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten wpływ może się nasilać. Mogą też zwiększać skłonność do siniaków i krwawień. Lekarz zwykle wybiera w takiej sytuacji inny lek na depresję albo zleca badanie EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • łatwe powstawanie siniaków
  • czarne stolce lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia dazatynibu z escytalopramem i wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT. Escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzyma połączenie, konieczne jest EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola morfologii z liczbą płytek krwi.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Dodatkowym ryzykiem jest nasilenie skłonności do krwawień, zwłaszcza przy małopłytkowości wywołanej dazatynibem.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT[1]. Dodatkowo dazatynib często powoduje małopłytkowość i krwawienia, a leki z grupy SSRI upośledzają agregację płytek, co może sumować ryzyko krwawień. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a CYP3A4 ma w jego metabolizmie mniejszy udział[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[4], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ DazatynibNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego dazatynib, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje rozpoczynanie terapii u osób przyjmujących substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy oraz w zaburzeniach czynności szpiku kostnego.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj zlecone badania krwi.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj zlecone badania krwi.

Klozapina i dazatynib mogą osłabiać pracę szpiku kostnego, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, co grozi ciężkimi zakażeniami. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą, a decyzję o leczeniu podejmuje psychiatra razem z lekarzem onkologiem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub inna infekcja
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego dazatynib, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje rozpoczynanie terapii u osób przyjmujących substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy oraz w zaburzeniach czynności szpiku kostnego.[1][2][3] Jeśli dazatynib ma być włączony u pacjenta leczonego klozapiną, decyzję o dalszym postępowaniu powinni wspólnie podjąć psychiatra i hematolog lub onkolog, rozważając zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny. Gdy w wyjątkowej sytuacji klinicznej specjaliści uznają kontynuację klozapiny za konieczną, wymagane jest częste oznaczanie morfologii z rozmazem, kontrola EKG z oceną QTc i elektrolitów oraz natychmiastowa reakcja na objawy zakażenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, a także małopłytkowości i krwawień. Jednocześnie wywołana przez dazatynib mielosupresja uniemożliwia wiarygodną ocenę, czy spadek liczby neutrofilów wynika z klozapiny, co zaburza obowiązkowy nadzór hematologiczny nad leczeniem klozapiną. Możliwe jest też addycyjne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem zaburzeń rytmu serca.

Mechanizm

Głównym mechanizmem jest sumowanie działania hamującego czynność szpiku kostnego. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a dazatynib jako lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów kinaz tyrozynowych bardzo często powoduje mielosupresję z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością. ChPL klozapiny zakazuje jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków, których nie należy łączyć z klozapiną.[1] Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, a ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QTc.[1] Interakcja farmakokinetyczna ma znaczenie drugorzędne. Dazatynib hamuje CYP3A4 i zwiększał ekspozycję na symwastatynę o 20% (AUC)[4], a klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4, dlatego istotny wzrost jej stężenia jest mało prawdopodobny.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[5], klozapina – substrat CYP3A4[6]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy zakażenia, w tym gorączka i ból gardła
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinakwetiapinaarypiprazolrisperydon

Kiedy ocena się zmienia

Dazatynib dołączony do wcześniej stosowanej i skutecznej klozapinykolejność włączenia · klozapinainne zaleceniePołączenie pozostaje przeciwwskazane, ale nagłe odstawienie klozapiny grozi nawrotem psychozy i objawami odstawiennymi. Psychiatra i onkolog powinni wspólnie ocenić zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny, a do czasu decyzji konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ DazatynibNatalizumabu nie należy podawać pacjentowi leczonemu dazatynibem.Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie ustalą wspólnie dalszego leczenia, a dazatynibu nie odstawiaj samodzielnie.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie ustalą wspólnie dalszego leczenia, a dazatynibu nie odstawiaj samodzielnie.

Natalizumabu nie wolno stosować razem z dazatynibem. Oba leki osłabiają odporność, a natalizumab nie jest przeznaczony dla osób leczonych z powodu aktywnego nowotworu. Takie połączenie może prowadzić do ciężkich zakażeń, w tym rzadkiej, groźnej infekcji mózgu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub częste infekcje
  • nowe lub nasilające się osłabienie jednej strony ciała
  • zaburzenia widzenia, mowy lub równowagi
  • zmiany w myśleniu, pamięci lub zachowaniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Natalizumabu nie należy podawać pacjentowi leczonemu dazatynibem.[1][2] Jeśli pacjent ze stwardnieniem rozsianym wymaga leczenia dazatynibem, natalizumab należy odstawić, a dalsze leczenie choroby demielinizacyjnej ustalić wspólnie z neurologiem i hematologiem. Po zakończeniu terapii dazatynibem natalizumab można rozważyć dopiero po ustąpieniu aktywnej choroby nowotworowej i odbudowie odporności, ponieważ ChPL wyklucza także pacjentów z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniejszym leczeniem.[1]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, która może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub zgonu. Stosowanie natalizumabu przy aktywnym nowotworze, takim jak przewlekła białaczka szpikowa czy ostra białaczka limfoblastyczna leczone dazatynibem, jest wprost wykluczone przez charakterystykę produktu natalizumabu.[1]

Mechanizm

Natalizumabu nie należy łączyć z dazatynibem, ponieważ oba leki osłabiają obronę immunologiczną, a dazatynib stosuje się w aktywnej chorobie nowotworowej. Natalizumab blokuje przechodzenie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego i osłabia nadzór immunologiczny, co sprzyja zakażeniom oportunistycznym, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Dazatynib jako inhibitor kinaz tyrozynowych wywołuje mielosupresję i zaburza funkcję limfocytów, więc nasila to ryzyko. ChPL natalizumabu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym aktualnie leczonych lekami immunosupresyjnymi, oraz u pacjentów z potwierdzonym aktywnym procesem nowotworowym (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry).[1][2] Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, gdyż natalizumab jest przeciwciałem monoklonalnym, a nie inhibitorem ani induktorem CYP3A4.

Metabolizm i transportery

  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą limfocytów
  • nowe lub nasilające się objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
  • objawy zakażeń, w tym oportunistycznych

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon betaglatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Dazatynib zakończony przed rozpoczęciem natalizumabukolejność włączenia · dazatynibinne zalecenieWcześniejsze leczenie dazatynibem nie znosi przeciwwskazania automatycznie, ponieważ ChPL natalizumabu wyklucza także pacjentów z odpornością upośledzoną przez poprzednią terapię oraz z aktywnym nowotworem. Decyzję o włączeniu natalizumabu podejmuje się dopiero po potwierdzeniu odbudowy odporności i braku aktywnej choroby nowotworowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneButyrofenony+ Inhibitory kinazy BCR-ABL klasaW czasie leczenia inhibitorem kinazy BCR-ABL wydłużającym odstęp QT należy unikać haloperydolu, a jeśli jego podanie jest niezbędne, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz wyrównaniu stężenia potasu i magnezu.Nie zaczynaj brać haloperydolu w czasie leczenia lekiem na białaczkę bez rozmowy z lekarzem prowadzącym, a jeśli już bierzesz oba leki, niczego nie odstawiaj samodzielnie i poproś lekarza o kontrolę EKG.ChPL: nie sprawdzonoopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać haloperydolu w czasie leczenia lekiem na białaczkę bez rozmowy z lekarzem prowadzącym, a jeśli już bierzesz oba leki, niczego nie odstawiaj samodzielnie i poproś lekarza o kontrolę EKG.

Haloperydol oraz niektóre leki na przewlekłą białaczkę szpikową, na przykład nilotynib, dazatynib i bosutynib, mogą zaburzać rytm serca, a razem robią to silniej. W rzadkich przypadkach może to prowadzić do groźnej arytmii i utraty przytomności. Imatynib mniej wpływa na serce, ale może zwiększać ilość haloperydolu we krwi i nasilać jego działania niepożądane, takie jak senność czy drżenie. Ryzyko rośnie przy biegunce i wymiotach, bo organizm traci wtedy potas i magnez.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
  • silne zawroty głowy
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
  • sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy
  • nadmierna senność
  • biegunka lub wymioty trwające dłużej niż dobę
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

W czasie leczenia inhibitorem kinazy BCR-ABL wydłużającym odstęp QT należy unikać haloperydolu, a jeśli jego podanie jest niezbędne, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz wyrównaniu stężenia potasu i magnezu. Przeciwwskazanie wynika z ChPL haloperydolu, który wyklucza jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT. Dotyczy to nilotynibu, dazatynibu, bosutynibu i asciminibu, przy czym nilotynib niesie największe ryzyko, ponieważ działa przez oba mechanizmy. Gdy leczenia przeciwpsychotycznego nie można odroczyć, lepiej wybrać lek o mniejszym wpływie na odstęp QT. Gdy haloperydol musi zostać podany, należy użyć najmniejszej skutecznej dawki, unikać drogi dożylnej i kontrolować EKG w trakcie leczenia. Przy imatynibie połączenie jest dopuszczalne, ale trzeba obserwować objawy przedawkowania haloperydolu i rozważyć mniejszą dawkę. Przy ponatynibie zaleca się wyjściowe EKG i ostrożność u chorych z chorobami serca.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Wzrost stężenia haloperydolu może też nasilać objawy pozapiramidowe, sedację i niedociśnienie. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i u osób starszych. Biegunka i wymioty, częste w czasie leczenia inhibitorami kinazy BCR-ABL, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym.

Mechanizm

Haloperydol wydłuża odstęp QT przez blokowanie kanałów potasowych hERG w mięśniu sercowym. Nilotynib, dazatynib, bosutynib i asciminib również wydłużają odstęp QT, dlatego te działania się sumują. Nilotynib i w mniejszym stopniu dazatynib hamują CYP3A4, który razem z CYP2D6 metabolizuje haloperydol, co może dodatkowo zwiększać jego stężenie. Imatynib nie wydłuża istotnie odstępu QT, ale hamuje CYP3A4 i CYP2D6, więc działa głównie przez wzrost stężenia haloperydolu. Ponatynib nie wydłuża istotnie odstępu QT, ale ma własne działanie kardiotoksyczne.

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie jednoczesnego leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość i miarowość rytmu serca
  • objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, niepokój ruchowy)
  • nadmierna senność i niedociśnienie
  • biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · butyrofenonyryzyko rośnieHaloperydol podany dożylnie wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes. Przy takim podaniu konieczne jest ciągłe monitorowanie EKG.
Duża dawka lub szybkie zwiększanie dawkidawka · butyrofenonyryzyko rośnieWpływ haloperydolu na odstęp QT zależy od dawki i stężenia. Duże dawki w połączeniu z inhibitorem kinazy BCR-ABL hamującym jego metabolizm szczególnie zwiększają ryzyko.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i nadwrażliwość na działania niepożądane haloperydolu, co zwiększa ryzyko arytmii i objawów pozapiramidowych.
Inhibitor kinazy BCR-ABL dołączany do stałego leczenia haloperydolemkolejność włączenia · inhibitory kinazy BCR-ABLinne zalecenieGdy inhibitor kinazy BCR-ABL jest włączany u pacjenta przewlekle leczonego haloperydolem, hematolog i psychiatra powinni wspólnie rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego przed rozpoczęciem terapii. Jeśli nie jest to możliwe, potrzebne są EKG wyjściowe i kontrolne oraz ocena działań niepożądanych haloperydolu w pierwszych tygodniach.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.