Interakcje / Arypiprazol / Arypiprazol i panobinostat
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Łącz oba leki tylko pod kontrolą i dostosuj dawkę arypiprazolu do tolerancji, często oceniając działania niepożądane.
Nie zmieniaj sam dawek, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie szpiczaka, że przyjmujesz arypiprazol, i od razu zgłoś kołatanie serca, zasłabnięcie albo silną biegunkę.
Niekorzystna interakcjaArypiprazol+ PanobinostatŁącz oba leki tylko pod kontrolą i dostosuj dawkę arypiprazolu do tolerancji, często oceniając działania niepożądane.Nie zmieniaj sam dawek, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie szpiczaka, że przyjmujesz arypiprazol, i od razu zgłoś kołatanie serca, zasłabnięcie albo silną biegunkę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie szpiczaka, że przyjmujesz arypiprazol, i od razu zgłoś kołatanie serca, zasłabnięcie albo silną biegunkę.
Lek stosowany w leczeniu szpiczaka może zwiększać ilość arypiprazolu w organizmie, przez co jego działania niepożądane mogą być silniejsze. Oba leki mogą też wpływać na pracę serca, a ryzyko rośnie przy biegunce lub wymiotach, gdy organizm traci sole mineralne. Lekarz może zlecić EKG i badania krwi oraz zmienić dawkę arypiprazolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie
- silna lub uporczywa biegunka albo wymioty
- wewnętrzny niepokój, trudność z usiedzeniem w miejscu
- drżenie lub sztywność mięśni
- nadmierna senność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Łącz oba leki tylko pod kontrolą i dostosuj dawkę arypiprazolu do tolerancji, często oceniając działania niepożądane.[1] Przed włączeniem i w trakcie leczenia kontroluj EKG oraz stężenie potasu i magnezu, a zaburzenia elektrolitowe wyrównuj.[2] Po odstawieniu panobinostatu oceń, czy wraca potrzeba dawki arypiprazolu sprzed terapii skojarzonej. Unikaj dokładania kolejnych inhibitorów CYP3A4 lub CYP2D6, które jeszcze bardziej podniosłyby stężenie obu leków.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie arypiprazolu może nasilać jego działania niepożądane, takie jak akatyzja, objawy pozapiramidowe, senność i niedociśnienie ortostatyczne. Sumowanie wpływu na odstęp QT zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii towarzyszącej biegunce i wymiotom w trakcie leczenia panobinostatem.
Mechanizm
Panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększa ekspozycję na substraty tego enzymu – Cmax i AUC dekstrometorfanu wzrosły odpowiednio 1,8 i 1,6 razy.[1] Arypiprazol jest metabolizowany między innymi przez CYP2D6, a silne zahamowanie tego enzymu (chinidyna) zwiększa AUC arypiprazolu o 107%.[2] Panobinostat jest słabszym inhibitorem CYP2D6 niż chinidyna, dlatego należy spodziewać się mniejszego, ale istotnego wzrostu stężenia arypiprazolu. Dodatkowo panobinostat wydłuża odstęp QT[1], a arypiprazol należy ostrożnie łączyć z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi zaburzenia elektrolitowe.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu
- akatyzja i objawy pozapiramidowe
- senność i nadmierna sedacja
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
- biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abilify-100125856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abilify-100125856/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaArypiprazola alkoholZaleć pacjentowi unikanie picia alkoholu w trakcie leczenia arypiprazolem.Unikaj picia alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie pomijaj kolejnej dawki leku.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj picia alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli już się napijesz, nie prowadź pojazdów i nie pomijaj kolejnej dawki leku.
Alkohol może nasilać działanie uspokajające arypiprazolu. Możesz poczuć większą senność, spowolnienie i zawroty głowy. Producent leku zaleca, by w trakcie leczenia unikać picia alkoholu. Alkohol może też utrudniać leczenie choroby, na którą przyjmujesz ten lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- niezborność ruchów i problemy z koordynacją
- splątanie lub uczucie otępienia
- pogorszenie nastroju albo nasilenie objawów choroby
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć pacjentowi unikanie picia alkoholu w trakcie leczenia arypiprazolem.[1] Połączenie nie jest przeciwwskazane, ponieważ w punkcie 4.3 ChPL wymieniona jest wyłącznie nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, ale producent nakazuje ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z alkoholem.[1] Jeśli pacjent mimo zaleceń sięgnie po alkohol, powinien pić jak najmniej, nie prowadzić pojazdów i nie pomijać ani nie zmieniać samodzielnie dawek leku.
Skutek kliniczny
Alkohol w trakcie leczenia arypiprazolem nasila senność, spowolnienie i zaburzenia koordynacji, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Możliwe są też zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu. Picie alkoholu może ponadto utrudniać kontrolę choroby psychicznej, pogarszać nastrój i przestrzeganie zaleceń dawkowania, choć tego mechanizmu ChPL nie opisuje.
Mechanizm
Arypiprazol działa przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy i może powodować sedację, a alkohol nasila depresyjne działanie na OUN, więc oba efekty się sumują.[1] Dodatkowo arypiprazol blokuje receptory adrenergiczne α1, co może sprzyjać spadkom ciśnienia przy wstawaniu, a alkohol rozszerza naczynia, dlatego u części pacjentów możliwe jest wzajemne nasilenie zawrotów głowy.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i spowolnienie psychoruchowe
- zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu
- stan psychiczny i nastrój pacjenta
- regularność przyjmowania leku
- wzorzec picia alkoholu u pacjenta z chorobą psychiczną
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu lub upojenie alkoholoweilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu sumowanie działania hamującego OUN jest wyraźniejsze, więc rośnie ryzyko znacznej sedacji, upadków i zaburzeń koordynacji. Pacjenta w stanie upojenia należy traktować jak osobę o podwyższonym ryzyku powikłań. |
| Osoby w podeszłym wiekuwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedacja i spadki ciśnienia ortostatycznego częściej prowadzą do upadków, dlatego zalecenie unikania alkoholu należy podkreślić szczególnie wyraźnie. Jest to wniosek z ogólnych zasad farmakoterapii geriatrycznej, a nie z danych zawartych w ChPL. |
| Roztwór do wstrzykiwańpostać · alkohol | inne zalecenie | Bezpieczeństwo i skuteczność arypiprazolu w postaci roztworu do wstrzykiwań nie były oceniane u pacjentów z zatruciem alkoholem, dlatego nie należy zakładać, że można go bezpiecznie podać osobie w stanie upojenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abilify-100125856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abilify-100125856/
Interakcja o niejasnym znaczeniuPanobinostata alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.
W czasie leczenia panobinostatem najlepiej ograniczyć alkohol do rzadkich i małych ilości. Lek często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol może je nasilić i doprowadzić do odwodnienia. Odwodnienie może zaburzać pracę serca, a gdy masz mało płytek krwi, alkohol zwiększa też ryzyko krwawienia z żołądka. Sok grejpfrutowy i sok z granatów zwiększają ilość leku w organizmie, więc nie pij drinków, które je zawierają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona biegunka lub wymioty
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne osłabienie lub skurcze mięśni
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych. Pacjent nie powinien pić drinków z sokiem grejpfrutowym ani z sokiem z granatów, ponieważ ChPL zaleca powstrzymanie się od grejpfruta, granatów, karamboli i soków z tych owoców[1]. Należy też unikać nalewek i preparatów z zielem dziurawca, którego jednoczesnego stosowania ChPL każe unikać jako silnego induktora CYP3A4[1]. U osób nadużywających alkoholu warto ocenić czynność wątroby, stężenie elektrolitów i odstęp QT oraz poinformować lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie biegunki, nudności i wymiotów z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz krwawienia z przewodu pokarmowego przy małopłytkowości. Brak opisów klinicznych potwierdzających taką interakcję.
Mechanizm
Interakcja jest teoretyczna i farmakodynamiczna – alkohol może nasilać działania niepożądane panobinostatu dotyczące przewodu pokarmowego, krwi, wątroby i serca. ChPL panobinostatu nie wspomina o alkoholu ani o etanolu[1]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[1], a duża jednorazowa ilość alkoholu oraz wywołane nią wymioty, biegunka i zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, mogą dodatkowo zwiększać ryzyko arytmii. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może nasilać typowe dla panobinostatu nudności, wymioty i biegunkę, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Panobinostat jest metabolizowany w wątrobie, w około 40% za pośrednictwem CYP3A4[1], dlatego przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może teoretycznie zmieniać jego ekspozycję. Nie opisano istotnego klinicznie wpływu etanolu na farmakokinetykę panobinostatu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QT przy zaburzeniach elektrolitowych lub nadużywaniu alkoholu
- morfologia krwi z liczbą płytek
- próby wątrobowe przy przewlekłym piciu alkoholu
- nasilenie biegunki i stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka etanolu nasila wymioty, biegunkę i zaburzenia elektrolitowe, co przy wydłużającym odstęp QT panobinostacie zwiększa ryzyko arytmii. Należy zdecydowanie zalecić unikanie takiego picia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby, niedoborom elektrolitów i małopłytkowości, co nasila ryzyko działań niepożądanych panobinostatu. Wskazana ocena prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz informacja dla lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Inne interakcje tych leków 478
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PanobinostatAmisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy masz biegunkę lub wymioty, bo tracisz wtedy potas i magnez.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nasilona biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Amisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem terapii panobinostatem amisulpryd trzeba zamienić na lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z psychiatrą i hematologiem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji oba leki są już stosowane, konieczne jest pilne skontaktowanie się z lekarzem prowadzącym, kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a biegunka i wymioty, częste w trakcie leczenia panobinostatem, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym. Leki zaburzające równowagę elektrolitową, w tym glikokortykosteroidy stosowane razem z panobinostatem, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes przy amisulprydzie[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Panobinostat ma udokumentowaną zdolność wydłużania odstępu QT, a łączenie go z innymi substancjami wydłużającymi QT nie jest zalecane[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydala się głównie przez nerki, a hamowanie CYP2D6 przez panobinostat nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- nasilenie biegunki i wymiotów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneArypiprazol+ MoksyfloksacynaMoksyfloksacyny nie łączy się z lekami przeciwpsychotycznymi ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Zanim zaczniesz brać moksyfloksacynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz arypiprazol, i nie odstawiaj arypiprazolu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz brać moksyfloksacynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz arypiprazol, i nie odstawiaj arypiprazolu na własną rękę.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Moksyfloksacyny nie łączy się z lekami przeciwpsychotycznymi, takimi jak arypiprazol. Zwykle lekarz może dobrać inny antybiotyk, który nie ma tego działania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Moksyfloksacyny nie łączy się z lekami przeciwpsychotycznymi ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego arypiprazolem należy wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do wskazania i lokalnej lekooporności. Jeśli lekarz uzna moksyfloksacynę za jedyną możliwą opcję, decyzję podejmuje po ocenie EKG i elektrolitów, a w trakcie leczenia kontroluje QTc. Arypiprazolu nie odstawia się z powodu krótkiej antybiotykoterapii bez decyzji lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Addycyjne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca[1].
Mechanizm
Moksyfloksacyna wydłuża odstęp QT, a jej działanie na repolaryzację komór może sumować się z działaniem innych leków o podobnym wpływie, w tym leków przeciwpsychotycznych[1]. Arypiprazol należy do leków, przy których łączenie z lekami wydłużającymi QT wymaga ostrożności[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ moksyfloksacyna nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · moksyfloksacyna | ryzyko rośnie | Po podaniu dożylnym, zwłaszcza przy szybkim wlewie, wpływ moksyfloksacyny na odstęp QT może być wyraźniejszy, co dodatkowo zwiększa ryzyko w skojarzeniu z arypiprazolem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Moloxin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moloxin-100324030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abilify-100125856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abilify-100125856/
Połączenie przeciwwskazaneArypiprazol+ LefamulinaLefamuliny nie łączy się z arypiprazolem.Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz arypiprazol, i nie odstawiaj arypiprazolu na własną rękę – powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go przyjmujesz, żeby dobrał inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz arypiprazol, i nie odstawiaj arypiprazolu na własną rękę – powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że go przyjmujesz, żeby dobrał inny antybiotyk.
Antybiotyk lefamulina i lek arypiprazol nie mogą być stosowane razem. Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lefamulina może też podnieść ilość arypiprazolu we krwi i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- nadmierna senność
- sztywność mięśni lub mimowolne ruchy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lefamuliny nie łączy się z arypiprazolem.[1] U pacjenta leczonego arypiprazolem zakażenie należy leczyć antybiotykiem, który nie wydłuża odstępu QT i nie hamuje CYP3A. Nie przerywa się arypiprazolu samodzielnie tylko po to, by podać lefamulinę, bo grozi to nawrotem choroby psychicznej. Jeśli oba leki zostały już podane razem, należy wykonać EKG z oceną QTc i oznaczyć potas oraz magnez.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addycyjnym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes. Wzrost stężenia arypiprazolu może ponadto nasilić sedację, niedociśnienie ortostatyczne i objawy pozapiramidowe.
Mechanizm
Lefamulina sama wydłuża odstęp QT, a jej łączenie z lekami przeciwpsychotycznymi, które są substratami CYP3A i mogą wydłużać QT, jest przeciwwskazane.[1] Arypiprazol jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2D6, a jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT wymaga ostrożności.[2] Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A, więc może zwiększać stężenie arypiprazolu w osoczu, co dodatkowo nasila ryzyko działań niepożądanych, w tym kardiologicznych.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli leki podano już razem
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- nadmierna senność i spadki ciśnienia przy wstawaniu
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinaceftriakson
Kiedy ocena się zmienia
| Zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiupostać · arypiprazol | inne zalecenie | Arypiprazol w postaci długo działającego wstrzyknięcia utrzymuje się w organizmie przez wiele tygodni, więc pominięcie kolejnej dawki nie usuwa ryzyka. Antybiotyk trzeba dobrać inny niż lefamulina. |
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Wpływ na CYP3A opisano dla lefamuliny doustnej, ale przeciwwskazanie wynikające z sumowania wpływu na QT dotyczy także podania dożylnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abilify-100125856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abilify-100125856/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ PanobinostatNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikol, nawet w maści lub kroplach do oczu, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Panobinostat również obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, więc razem te leki mogą bardzo osłabić krew i odporność. Chloramfenikol może też zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki, wybroczyny lub krwawienie z nosa albo dziąseł
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- duże osłabienie i bladość
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania. Chloramfenikol jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi w wywiadzie[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A dawkę panobinostatu należy zmniejszyć[2]. Jeśli chloramfenikol został już podany, skontaktuj się z hematologiem prowadzącym i zleć kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Grozi nasilona supresja szpiku – ciężka małopłytkowość z krwawieniami, neutropenia z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia panobinostatu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT[2].
Mechanizm
Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a panobinostat podaje się chorym na szpiczaka plazmocytowego (mnogiego)[2]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1], a panobinostat sam często powoduje małopłytkowość i neutropenię, więc działania mielotoksyczne obu leków się sumują. Dodatkowo chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6-krotnie i 1,8-krotnie[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- objawy krwawienia i zakażenia
- EKG (odstęp QT) oraz stężenie potasu i magnezu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy stosowaniu miejscowym wpływ chloramfenikolu na metabolizm panobinostatu jest mało prawdopodobny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku i zaburzeniami hemopoezy dotyczy także maści. Zamiast chloramfenikolu wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PanobinostatNie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.
Cyklosporyna może bardzo zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie. Przez to rośnie ryzyko groźnych działań niepożądanych – zaburzeń rytmu serca, silnej biegunki i spadku liczby krwinek. Tych leków zwykle się nie łączy, a decyzję o leczeniu musi podjąć lekarz prowadzący leczenie szpiczaka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silna lub częsta biegunka
- osłabienie i duże pragnienie
- siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
- gorączka lub dreszcze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.[1] Gdy pacjent wymaga immunosupresji w trakcie leczenia szpiczaka, hematolog powinien rozważyć lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4 albo przerwę w leczeniu panobinostatem. Jeżeli specjalista uzna połączenie za nieuniknione, dawkę panobinostatu należy zmniejszyć jak przy silnych inhibitorach CYP3A i glikoproteiny P.[2] W takiej sytuacji konieczne są częste kontrole EKG, elektrolitów i morfologii oraz wyrównanie potasu i magnezu przed każdym cyklem.
Skutek kliniczny
Wzrost ekspozycji na panobinostat zwiększa ryzyko jego ciężkich działań toksycznych – wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu, ciężkiej biegunki z odwodnieniem oraz małopłytkowości i neutropenii. Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami.[1]
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4, a panobinostat jest substratem glikoproteiny P i w około 40% jest metabolizowany przez CYP3A4.[1][2] Zahamowanie obu szlaków zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację panobinostatu, co podnosi jego stężenie w osoczu. Silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC panobinostatu 1,8-krotnie, a Cmax 1,6-krotnie.[2] Dodatkowo cyklosporyna sprzyja hipomagnezemii, a panobinostat wywołuje biegunkę i wydłuża odstęp QT, więc zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać ryzyko arytmii.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[3], panobinostat – substrat P-gp[4]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z płytkami i neutrofilami
- liczba i nasilenie wypróżnień, nawodnienie
- kreatynina i czynność nerek
- stężenie cyklosporyny we krwi
Bezpieczniejsze alternatywy
mykofenolan mofetylu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do okadroga podania · cyklosporyna | interakcja nie dotyczy | Cyklosporyna w kroplach do oczu daje znikome stężenie we krwi, więc nie należy oczekiwać istotnego hamowania glikoproteiny P i CYP3A4. |
| Odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia panobinostatemkolejność włączenia · cyklosporyna | inne zalecenie | Po odstawieniu cyklosporyny stężenie panobinostatu może się zmniejszyć, dlatego hematolog powinien ponownie ocenić zmniejszoną wcześniej dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PanobinostatPołączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza gdy masz biegunkę lub wymioty i tracisz potas oraz magnez. Tych leków nie łączy się ze sobą, dlatego lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- uporczywa biegunka lub wymioty
- skurcze mięśni lub duże osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem należy zamienić cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, z zachowaniem stopniowego odstawiania cytalopramu. Jeśli zamiana nie jest możliwa i lekarz prowadzący świadomie zdecyduje o kontynuacji, konieczne jest wyjściowe i regularne EKG oraz kontrola i wyrównywanie stężenia potasu i magnezu[2]. Należy też unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT, a przeciwwymiotne leki z tej grupy stosować ostrożnie[3].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które sprzyjają złośliwym arytmiom[2]. U chorych na szpiczaka leczonych panobinostatem zaburzenia elektrolitowe są częste z powodu biegunki, a w schemacie leczenia często pojawiają się też przeciwwymiotne leki wydłużające QT, takie jak ondansetron czy granisetron[3].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jednoczesne stosowanie innych substancji wydłużających QT nie jest zalecane[3]. Panobinostat hamuje także CYP2D6, który w niewielkim stopniu uczestniczy w metabolizmie cytalopramu, co może dodatkowo nieznacznie zwiększać jego ekspozycję.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ ArypiprazolNie łącz cyzaprydu z arypiprazolem.Nie zaczynaj przyjmować obu leków jednocześnie i skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, którego leku nie przyjmować i czym go zastąpić.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować obu leków jednocześnie i skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, którego leku nie przyjmować i czym go zastąpić.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Każdy z nich może wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Ryzyko jest większe, gdy masz niski poziom potasu lub magnezu albo wolne bicie serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca
- nierówne lub bardzo szybkie bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z arypiprazolem. Jeśli pacjent wymaga arypiprazolu, cyzapryd należy odstawić i dobrać leczenie zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego bez działania wydłużającego QT, zależnie od wskazania. Jeśli pacjent przyjmował już oba leki, wykonaj EKG z oceną QTc i oznacz potas oraz magnez.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich komorowych zaburzeń rytmu, takich jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i wrodzonym wydłużeniu QT, które same w sobie są przeciwwskazaniem do stosowania cyzaprydu[1].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cyzapryd jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes, w tym z neuroleptykami[1]. Arypiprazol należy ostrożnie łączyć z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi zaburzenia elektrolitowe[2]. Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej, ponieważ arypiprazol w dawkach 10–30 mg na dobę nie wpływał istotnie na metabolizm substratów CYP3A4, a to właśnie przez CYP3A4 cyzapryd jest głównie metabolizowany[2][1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu – kołatania, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abilify-100125856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abilify-100125856/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ PanobinostatNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem.Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.
Lek na szpiczaka z panobinostatem i difenhydramina, która jest w niektórych tabletkach nasennych i przeciwalergicznych, mogą razem zaburzać rytm serca. To połączenie może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na szpiczaka może też zwiększać ilość difenhydraminy w organizmie, przez co silniej działa ona nasennie i może powodować suchość w ustach, zaparcia czy kłopoty z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo duża senność lub splątanie
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli potrzebny jest lek przeciwhistaminowy, wybierz preparat o małym ryzyku wydłużenia QT, a problem bezsenności omów z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. W razie przypadkowego jednoczesnego przyjęcia odstaw difenhydraminę i oceń EKG oraz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Możliwe także nasilenie senności, zawrotów głowy i objawów przeciwcholinergicznych (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie) wskutek większej ekspozycji na difenhydraminę. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, które często towarzyszą biegunce wywołanej panobinostatem.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Panobinostat wydłuża odstęp QT i nie zaleca się łączenia go z innymi substancjami o takim działaniu[4]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał Cmax i AUC dekstrometorfanu odpowiednio 1,8 i 1,6 raza[4]. Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i należy unikać podawania jej z inhibitorami tego enzymu[1]. Można więc oczekiwać większego stężenia difenhydraminy, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i działania przeciwcholinergicznego.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- nadmierna senność i objawy przeciwcholinergiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.