Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Asciminib / Asciminib i lenakapawir

Asciminib i lenakapawir

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Leki można stosować razem bez zmiany dawek.

Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Interakcja nieistotna klinicznieAsciminib+ LenakapawirLeki można stosować razem bez zmiany dawek.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, zgodnie z zaleceniami lekarza.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Te dwa leki można przyjmować razem. Lek na HIV może minimalnie zwiększyć ilość leku przeciwnowotworowego we krwi, ale nie ma to praktycznego znaczenia. Nie trzeba zmieniać dawek.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Leki można stosować razem bez zmiany dawek. U pacjenta przyjmującego asciminib 200 mg dwa razy na dobę warto zwrócić uwagę na tolerancję leczenia, bo przy tej dawce zaleca się ostrożność nawet przy silnych inhibitorach CYP3A4[1].

Skutek kliniczny

Nie oczekuje się klinicznie istotnej zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków. Ewentualny niewielki wzrost ekspozycji na asciminib mieści się w zakresie, który nie wymaga korekty dawki.

Mechanizm

Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp[2]. Asciminib jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, więc teoretycznie jego stężenie może nieco wzrosnąć. Nawet silne inhibitory CYP3A4 nie wymagają zmiany dawki asciminibu, a ostrożność dotyczy tylko dawki 200 mg dwa razy na dobę[1]. Asciminib słabo hamuje CYP3A4 i P-gp. AUC midazolamu zwiększa się o 28%, a AUC digoksyny 1,18-krotnie[1]. Dla lenakapawiru nie ma to znaczenia, ponieważ nawet kobicystat, który zwiększa AUC lenakapawiru o 128%, nie wymaga zmiany jego dawki[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Asciminib – słaby inhibitor CYP3A4[3], lenakapawir – substrat CYP3A4[4]
  • Asciminib – inhibitor P-gp[3], lenakapawir – substrat P-gp[4]
  • Asciminib – inhibitor UGT1A1[3], lenakapawir – substrat UGT1A1[4]
  • Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], asciminib – substrat CYP3A4[3]
  • Lenakapawir – inhibitor P-gp[4], asciminib – substrat P-gp[3]
  • Asciminib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[3], inhibitor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT2B7[3]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4], substrat UGT1A1[4]

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 400 mg/dobę (200 mg dwa razy na dobę)asciminibryzyko rośniePrzy dawce 200 mg dwa razy na dobę zaleca się ostrożność z inhibitorami CYP3A4. Umiarkowany inhibitor, jakim jest lenakapawir, nie wymaga zmiany dawki, ale warto obserwować tolerancję asciminibu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Scemblix 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/scemblix-100474516/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Scemblix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/scemblix-100474516/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAsciminiba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki asciminibu, ale warto doradzić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a jeśli chorowałeś na trzustkę lub wątrobę albo masz mało płytek krwi, nie pij go wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę o szczegóły.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a jeśli chorowałeś na trzustkę lub wątrobę albo masz mało płytek krwi, nie pij go wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę o szczegóły.

Alkohol nie osłabia działania tego leku, ale może nasilać jego niektóre działania niepożądane. Lek i alkohol mogą obciążać trzustkę i wątrobę oraz sprzyjać krwawieniom, gdy masz mało płytek krwi. Okazjonalna, mała ilość alkoholu zwykle nie szkodzi, ale regularne lub duże picie zwiększa ryzyko powikłań.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból w górnej części brzucha, często promieniujący do pleców
  • nudności i wymioty, które nie ustępują
  • zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nietypowe zmęczenie lub gorączka
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki asciminibu, ale warto doradzić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości. Pacjentom z zapaleniem trzustki w wywiadzie, chorobą wątroby, małopłytkowością lub nadużywającym alkoholu należy zalecić unikanie alkoholu w czasie leczenia. Pacjenta trzeba poinformować o objawach zapalenia trzustki, uszkodzenia wątroby i krwawienia, przy których powinien pilnie zgłosić się do lekarza.

Skutek kliniczny

Umiarkowane, okazjonalne picie alkoholu prawdopodobnie nie zmienia skuteczności ani bezpieczeństwa asciminibu w istotny sposób. Przy regularnym lub dużym spożyciu alkoholu rośnie ryzyko zapalenia trzustki, uszkodzenia wątroby i krwawień przy małopłytkowości. Alkohol może też nasilać nudności, biegunkę, zmęczenie i wzrost ciśnienia tętniczego, które występują w czasie leczenia asciminibem.

Mechanizm

Nie oczekuje się istotnej interakcji farmakokinetycznej, ale alkohol może nasilać część działań niepożądanych asciminibu, szczególnie ze strony trzustki, wątroby i szpiku. ChPL asciminibu nie wymienia alkoholu ani etanolu w przeciwwskazaniach[1] i nie wspomina o nim w opisie interakcji[1]. Asciminib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz enzymy sprzęgające z kwasem glukuronowym, a jednorazowe spożycie etanolu nie wpływa w klinicznie istotny sposób na te szlaki. Asciminib może podwyższać aktywność lipazy i amylazy, wywoływać zapalenie trzustki, zwiększać aktywność aminotransferaz oraz powodować małopłytkowość i neutropenię. Alkohol działa toksycznie na trzustkę i wątrobę, a przy przewlekłym nadużywaniu hamuje też czynność szpiku, dlatego działania obu substancji mogą się sumować. Alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki nie jest etanolem i nie ma znaczenia dla tej interakcji.

Metabolizm i transportery

  • Asciminib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C8[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], substrat BCRP[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2], substrat UGT2B7[2]

Monitorować

  • aktywność lipazy i amylazy w surowicy
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • morfologia krwi z liczbą płytek i neutrofilów
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy ze strony przewodu pokarmowego, zwłaszcza ból w nadbrzuszu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu jednorazowo lub picie do upicia sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuże jednorazowe dawki etanolu zwiększają ryzyko ostrego zapalenia trzustki i krwawień u pacjenta z małopłytkowością wywołaną asciminibem, dlatego należy zalecić unikanie takiego picia.
Regularne, codzienne lub prawie codzienne picie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe spożywanie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością i mielosupresją asciminibu oraz zwiększa ryzyko zapalenia trzustki, dlatego wymaga unikania alkoholu i ściślejszej kontroli enzymów wątrobowych, lipazy oraz morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Scemblix 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/scemblix-100474516/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Scemblix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/scemblix-100474516/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieLenakapawira alkoholNie jest wymagana zmiana dawkowania lenakapawiru ani zakaz spożywania alkoholu.Możesz pić alkohol z umiarem, ale pilnuj, aby nie pominąć żadnej tabletki ani terminu zastrzyku.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz pić alkohol z umiarem, ale pilnuj, aby nie pominąć żadnej tabletki ani terminu zastrzyku.

Alkohol nie zmienia działania lenakapawiru, a lek nie nasila działania alkoholu. Możesz pić alkohol z umiarem bez obaw o interakcję. Pamiętaj tylko, że po alkoholu łatwiej zapomnieć o tabletce albo o wizycie na zastrzyk, a regularność jest bardzo ważna dla skuteczności leczenia i ochrony przed HIV. Alkohol poliwinylowy wymieniony w składzie tabletki to nie jest alkohol do picia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • pominięta tabletka lub opuszczony termin zastrzyku
  • trudność z ograniczeniem picia alkoholu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak_interakcji
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagana zmiana dawkowania lenakapawiru ani zakaz spożywania alkoholu. Przy okazji wydawania leku warto przypomnieć, że regularne przyjęcie tabletek i dotrzymanie terminów kolejnych wstrzyknięć jest kluczowe dla skuteczności, a u osób nadużywających alkoholu rozważyć dodatkowe wsparcie w przestrzeganiu schematu.

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać zmiany stężenia ani skuteczności lenakapawiru po spożyciu alkoholu ani nasilenia działania alkoholu przez lek. Znaczenie praktyczne ma pośredni wpływ nadużywania alkoholu na przestrzeganie schematu leczenia, czyli pomijanie dawek doustnych w fazie wprowadzenia albo opuszczanie terminów wstrzyknięć, co grozi utratą skuteczności i rozwojem oporności wirusa.

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol w istotny sposób zmieniałby działanie lenakapawiru albo odwrotnie. Lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a jego stężenie istotnie obniżają dopiero silne i umiarkowane induktory tych szlaków, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, efawirenz czy ziele dziurawca zwyczajnego[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1 i nie należy do induktorów o takim znaczeniu klinicznym. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp[1], a żaden z tych szlaków nie odgrywa istotnej roli w eliminacji etanolu. Charakterystyki obu produktów z lenakapawirem, zarówno stosowanego w leczeniu zakażenia HIV, jak i w profilaktyce przedekspozycyjnej, zgodnie nie wymieniają alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Alkohol poliwinylowy (E1203) obecny w otoczce tabletek jest substancją pomocniczą i nie jest etanolem[1].

Metabolizm i transportery

  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2], substrat UGT1A1[2]

Monitorować

  • przestrzeganie schematu dawkowania doustnego i terminów wstrzyknięć u osób nadużywających alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Picie nadmierne lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentinne zalecenieU osób nadużywających alkoholu rośnie ryzyko pomijania dawek doustnych i terminów wstrzyknięć, co grozi utratą skuteczności lenakapawiru i rozwojem oporności wirusa. Warto zaplanować przypomnienia o terminach i rozważyć skierowanie do wsparcia w leczeniu uzależnienia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu z uszkodzeniem wątrobyczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do zaawansowanej choroby wątroby, a doświadczenie ze stosowaniem lenakapawiru w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby jest ograniczone. W takiej sytuacji decyzję o leczeniu i jego kontroli powinien podjąć lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 523

Połączenie przeciwwskazaneApalutamid+ LenakapawirLenakapawiru nie łączy się z apalutamidem, ponieważ apalutamid należy do silnych induktorów CYP3A, z którymi równoczesne podawanie lenakapawiru jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i onkologowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i onkologowi.

Lek na raka prostaty apalutamid przyspiesza usuwanie z organizmu lenakapawiru, który działa przeciwko wirusowi HIV. Stężenie lenakapawiru we krwi może wtedy tak spaść, że lek przestanie chronić przed wirusem. Wirus może się namnażać i stać się odporny na leczenie. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyższe miano wirusa HIV w badaniu kontrolnym
  • gorączka, wysypka, ból gardła lub powiększone węzły chłonne przy stosowaniu leku zapobiegającego zakażeniu HIV
  • nawracające lub nietypowe infekcje
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lenakapawiru nie łączy się z apalutamidem, ponieważ apalutamid należy do silnych induktorów CYP3A, z którymi równoczesne podawanie lenakapawiru jest przeciwwskazane.[1] Gdy lenakapawir jest niezbędny, należy wspólnie z urologiem lub onkologiem rozważyć zamianę apalutamidu na antyandrogen bez działania indukującego enzymy. Indukcja enzymów utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu apalutamidu, dlatego lenakapawir należy włączać z odpowiednim odstępem uzgodnionym z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeżeli połączenia nie da się uniknąć, decyzję o zmianie schematu przeciwretrowirusowego podejmuje lekarz specjalista chorób zakaźnych.

Skutek kliniczny

Spodziewane jest znaczne zmniejszenie stężenia lenakapawiru, które może prowadzić do utraty działania przeciwwirusowego i rozwoju oporności HIV-1 na lenakapawir.[1] W leczeniu zakażenia wielolekoopornego oznacza to ryzyko utraty jednej z ostatnich skutecznych opcji, a w profilaktyce przedekspozycyjnej ryzyko zakażenia HIV-1 wirusem opornym.[2]

Mechanizm

Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i przez aktywację receptora PXR indukuje także UGT oraz transportery leków, w tym P-gp. W połączeniu z midazolamem zmniejszał AUC substratu CYP3A4 o 92%.[3] Lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a silne induktory tych szlaków mogą znacznie zmniejszać jego stężenie w osoczu. Ryfampicyna zmniejszała AUC lenakapawiru o 84%, a nawet umiarkowany induktor efawirenz o 56%.[1] Działanie odwrotne jest bez znaczenia klinicznego. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A, a nawet silny inhibitor CYP3A4 itrakonazol nie zmieniał AUC apalutamidu.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[4], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
  • Apalutamid – silny induktor CYP3A4[6], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
  • Apalutamid – słaby induktor P-gp[4], lenakapawir – substrat P-gp[5]
  • Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], apalutamid – substrat CYP3A4[4]
  • Lenakapawir – inhibitor P-gp[5], apalutamid – substrat P-gp[4]
  • Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby induktor BCRP[4], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[6], słaby induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], słaby induktor OATP1B1[4], słaby induktor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA
  • lekooporność HIV-1 przy niepowodzeniu wirusologicznym
  • test w kierunku HIV-1 u osób stosujących profilaktykę przedekspozycyjną

Bezpieczniejsze alternatywy

darolutamidbikalutamid

Kiedy ocena się zmienia

Apalutamid odstawiony przed włączeniem lenakapawirukolejność włączenia · apalutamidinne zalecenieDziałanie indukujące apalutamidu nie ustępuje od razu po jego odstawieniu, dlatego lenakapawir należy włączać dopiero po odpowiednim odstępie ustalonym przez lekarza specjalistę chorób zakaźnych.
Wstrzyknięcie podskórnedroga podania · lenakapawirinne zalecenieInterakcja dotyczy również lenakapawiru we wstrzyknięciach o przedłużonym uwalnianiu. Rozpoczęcie apalutamidu w okresie działania depot lenakapawiru może obniżyć jego stężenie i wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz niektóre leki na białaczkę, na przykład nilotynib, dazatynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą to działanie nasilać i rzadko wywołać groźną arytmię. Ryzyko rośnie przy biegunce, wymiotach, niskim poziomie potasu lub chorobach serca i nerek. Imatynib i ponatynib działają na rytm serca znacznie słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • uporczywa biegunka lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia. Skojarzenia amisulprydu z nilotynibem najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na QT. Przy dazatynibie, bosutynibie i asciminibie należy wykonać EKG przed włączeniem leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz regularnie kontrolować potas i magnez[1]. U chorych z niewydolnością nerek dawkę benzamidu trzeba dostosować do klirensu kreatyniny, bo kumulacja leku nasila ryzyko arytmii. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Imatynib i ponatynib nie wymagają tak ścisłego nadzoru, ale nadal warto kontrolować elektrolity.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy skojarzeniu amisulprydu z nilotynibem oraz u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia elektrolitowe, bradykardia, choroba serca czy niewydolność nerek.

Mechanizm

Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór zależnie od stężenia. Najsilniej działa amisulpryd. Część inhibitorów kinazy BCR-ABL, przede wszystkim nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i asciminib, również wydłuża odstęp QT[1]. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Inhibitory kinazy BCR-ABL mogą dodatkowo wywoływać biegunkę, wymioty i hipokaliemię lub hipomagnezemię, które nasilają ryzyko arytmii. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna z tą grupą. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy wszystkich benzamidów, ale wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL imatynib i ponatynib mają znikomy wpływ na QT.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdej zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
  • częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes
  • czynność nerek (eGFR) ze względu na nerkowe wydalanie benzamidów
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60benzamidyryzyko rośnieBenzamidy są wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie i nasila się wpływ na QT. Wymagana jest redukcja dawki benzamidu według ChPL i częstsza kontrola EKG.
Duża dawka przeciwpsychotyczna amisulprydudawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez amisulpryd zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach stosowanych w psychozach skojarzenie z nilotynibem, dazatynibem lub bosutynibem jest szczególnie ryzykowne i należy go unikać.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częstsze są choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym skojarzeniu.

Źródła

  1. Binzaid AA, Baqal OJ, Soheib M, Al Nahedh M, Samarkandi HH, Aljurf M. Cardiovascular Toxicity Associated With Tyrosine Kinase Inhibitor Therapy In Chronic Myeloid Leukemia. Gulf J Oncolog. 2021;1(37):79-84. PMID: 35152199.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LenakapawirPołączenie jest przeciwwskazane – dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się w trakcie terapii lenakapawirem.Nie stosuj żadnych preparatów z dziurawcem (herbatek, kropli, tabletek, suplementów) w czasie leczenia lenakapawirem, a jeśli potrzebujesz czegoś na nastrój, sen lub nerwy, zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj żadnych preparatów z dziurawcem (herbatek, kropli, tabletek, suplementów) w czasie leczenia lenakapawirem, a jeśli potrzebujesz czegoś na nastrój, sen lub nerwy, zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Dziurawca nie wolno łączyć z lenakapawirem. Dziurawiec przyspiesza usuwanie lenakapawiru z organizmu, przez co lek może przestać działać. Wtedy leczenie HIV może zawieść, a wirus może stać się odporny na lek. Jeśli bierzesz lenakapawir, aby chronić się przed zakażeniem, ochrona może okazać się niewystarczająca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • przypadkowe przyjęcie preparatu z dziurawcem – powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu
  • gorączka, ból gardła, wysypka lub powiększone węzły chłonne w trakcie profilaktyki
  • niepokojący wynik badań kontrolnych HIV
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się w trakcie terapii lenakapawirem.[1][2] Dziurawca nie łączy się z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w zakażeniu HIV.[3] Jeśli pacjent przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić przed rozpoczęciem lenakapawiru z uwzględnieniem tego, że indukcja enzymów ustępuje stopniowo, a w przypadku objawów depresyjnych lub lękowych skierować pacjenta do lekarza w celu doboru leczenia bez działania indukującego.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia lenakapawiru grozi utratą działania terapeutycznego i rozwojem oporności HIV-1.[1] W leczeniu zakażenia oznacza to ryzyko niepowodzenia wirusologicznego, a w profilaktyce przedekspozycyjnej ryzyko zakażenia HIV-1 wirusem opornym na lenakapawir.[2]

Mechanizm

Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A4 i P-gp, a lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1. Indukcja tych szlaków przyspiesza eliminację lenakapawiru i może znacznie zmniejszać jego stężenie w osoczu.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie leków przeciwwirusowych.[4] Skalę zjawiska pokazuje inny silny induktor tych szlaków – ryfampicyna zmniejsza AUC lenakapawiru o 84%, a Cmax o 55%.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[5], lenakapawir – substrat CYP3A4[6]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[5]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6], substrat UGT1A1[6]

Monitorować

  • wywiad w kierunku stosowania dziurawca (herbatki, nalewki, suplementy, preparaty „na nastrój” i „na trawienie”)
  • miano HIV-1 RNA, jeśli doszło do równoczesnego stosowania
  • w profilaktyce – testy w kierunku HIV-1 zgodnie ze schematem

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescytalopram

Kiedy ocena się zmienia

Dziurawiec odstawiony przed rozpoczęciem lenakapawirukolejność włączenia · dziurawiecinne zalecenieIndukcja enzymów ustępuje stopniowo po odstawieniu dziurawca, dlatego rozpoczęcie lenakapawiru bezpośrednio po odstawieniu nadal niesie ryzyko obniżonej ekspozycji. Termin włączenia należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym.
Wstrzyknięcie podskórne o przedłużonym działaniupostać · lenakapawirinne zalecenieLenakapawir podany podskórnie utrzymuje się w organizmie przez długi czas, także po zakończeniu terapii. Dziurawiec stosowany w tym okresie może obniżać resztkowe stężenia i sprzyjać selekcji oporności, dlatego zakaz należy przekazać pacjentowi również na czas po ostatnim wstrzyknięciu.
Stosowanie zewnętrzne na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejeInterakcja wynika z indukcji enzymów po przyjęciu doustnym. Przy stosowaniu miejscowym na skórę wpływ na ekspozycję na lenakapawir jest mało prawdopodobny, ale brak danych, dlatego do weryfikacji przez farmaceutę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ LenakapawirNie łącz fenytoiny z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj brać fenytoiny, jeśli stosujesz lenakapawir, i od razu powiedz o obu lekach lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie lub profilaktykę HIV.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać fenytoiny, jeśli stosujesz lenakapawir, i od razu powiedz o obu lekach lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie lub profilaktykę HIV.

Fenytoina przyspiesza usuwanie lenakapawiru z organizmu. Przez to lenakapawir może przestać chronić przed HIV albo przestać kontrolować zakażenie, a wirus może stać się oporny na leczenie. Tych leków nie wolno stosować razem. Lenakapawir podawany w zastrzyku działa bardzo długo, więc ostrożność dotyczy też czasu po ostatnim zastrzyku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, ból gardła, wysypka lub powiększone węzły chłonne
  • wynik badania HIV gorszy niż dotychczas
  • nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych po zmianie leku przeciwpadaczkowego
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz fenytoiny z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] U pacjenta wymagającego leczenia przeciwpadaczkowego należy dobrać lek, który nie indukuje CYP3A, P-gp ani UGT1A1, w porozumieniu z neurologiem i lekarzem prowadzącym terapię HIV.[1] Okskarbazepiny i fenobarbitalu również nie zaleca się łączyć z lenakapawirem, więc nie są one dobrą zamianą.[1] Lenakapawir w postaci wstrzyknięć utrzymuje się w organizmie bardzo długo, dlatego włączenie fenytoiny po ostatnim wstrzyknięciu także wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym terapię HIV.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia lenakapawiru może prowadzić do utraty działania terapeutycznego i rozwoju oporności HIV-1.[1] U osób stosujących lenakapawir w profilaktyce przedekspozycyjnej spadek stężenia grozi zakażeniem HIV-1 i selekcją wirusa opornego.[2]

Mechanizm

Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A, P-gp i UGT1A1, czyli wszystkich trzech szlaków, którymi lenakapawir jest metabolizowany i transportowany.[1] Indukcja przyspiesza eliminację lenakapawiru i może znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu.[1] Nie przeprowadzono badania tej pary, a skalę zjawiska pokazuje inny silny induktor tych szlaków – ryfampicyna zmniejszała AUC lenakapawiru o 84% i Cmax o 55%.[1] Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp, ale fenytoina jest metabolizowana głównie innymi szlakami, więc klinicznie istotny wpływ w drugą stronę jest mało prawdopodobny.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenytoina – silny induktor CYP3A4[3], lenakapawir – substrat CYP3A4[4]
  • Fenytoina: umiarkowany induktor CYP1A2[3], umiarkowany induktor CYP2C19[3], silny induktor CYP3A4[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4], substrat UGT1A1[4]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA (wiremia) przy każdej zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
  • badanie oporności HIV-1 w razie wzrostu wiremii
  • kontrola napadów padaczkowych po zamianie fenytoiny na inny lek przeciwpadaczkowy
  • stężenie nowego leku przeciwpadaczkowego, jeśli jest monitorowane terapeutycznie

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlakozamidbrywaracetamkwas walproinowy

Kiedy ocena się zmienia

Wstrzyknięcie podskórnedroga podania · lenakapawirinne zalecenieLenakapawir po wstrzyknięciu podskórnym utrzymuje się w organizmie bardzo długo, dlatego indukcja fenytoiną po ostatniej dawce może obniżyć stężenia resztkowe i sprzyjać selekcji opornego wirusa. Decyzję o włączeniu fenytoiny w tym okresie należy podjąć z lekarzem prowadzącym terapię HIV.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ AsciminibHaloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z asciminibem.Nie zaczynaj przyjmować haloperydolu, jeśli bierzesz asciminib, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować haloperydolu, jeśli bierzesz asciminib, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu lub farmaceutą.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Przyjmowane razem mocniej wpływają na rytm serca i mogą wywołać groźną arytmię. Tych leków zwykle się nie łączy, a lekarz może dobrać inny lek zamiast haloperydolu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagła duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z asciminibem[1][2]. U pacjenta leczonego asciminibem, który wymaga leku przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący uzna krótkotrwałe połączenie za niezbędne, wymagane jest EKG przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, wyrównanie potasu i magnezu oraz unikanie innych leków wydłużających QT. Przy dawce asciminibu 200 mg dwa razy na dobę połączenia należy unikać bezwzględnie[3].

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc, komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, omdlenia, a w skrajnych przypadkach nagły zgon sercowy. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca, starszym wieku i przy większych dawkach obu leków.

Mechanizm

Haloperydol i asciminib mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór sumuje się, co zwiększa ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Haloperydol jest wprost wymieniany wśród leków zwiększających ryzyko torsade de pointes, przy których asciminib wymaga ostrożności[3]. Ryzyko ze strony asciminibu jest większe przy dawce 200 mg dwa razy na dobę[3]. Haloperydol jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4[1], a asciminib słabo hamuje ten enzym – po podaniu asciminibu w dawce 40 mg dwa razy na dobę AUC midazolamu zwiększyło się o 28%[3], więc istotnego wzrostu stężenia haloperydolu nie należy się spodziewać, choć nie można go wykluczyć.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Asciminib – słaby inhibitor CYP3A4[4], haloperydol – substrat CYP3A4[5]
  • Haloperydol: inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Asciminib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], substrat BCRP[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4], substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
  • objawy nasilonego działania haloperydolu – senność, objawy pozapiramidowe

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolbrekspiprazol

Kiedy ocena się zmienia

200 mg dwa razy na dobędawka · asciminibryzyko rośniePrzy dawce asciminibu 200 mg dwa razy na dobę ryzyko wydłużenia QT jest największe i połączenia z lekami zwiększającymi ryzyko torsade de pointes należy unikać.
dawka ≤ 80 mg na dobęasciminibinne zaleceniePrzy całkowitej dawce dobowej asciminibu 80 mg ryzyko jest mniejsze i wymagana jest ostrożność, jednak haloperydolu nadal nie łączy się z lekami wydłużającymi QT. Ewentualne łączenie wymaga decyzji lekarza i kontroli EKG.
Dożylnadroga podania · haloperydolryzyko rośnieDożylne podanie haloperydolu wiąże się z większym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes niż podanie doustne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Scemblix 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/scemblix-100474516/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Scemblix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/scemblix-100474516/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKarbamazepina+ LenakapawirKarbamazepiny nie łączy się z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj ani nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i neurologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj ani nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i neurologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.

Karbamazepina sprawia, że organizm znacznie szybciej usuwa lenakapawir. Lek na HIV może wtedy przestać działać, a wirus może stać się na niego odporny. Jeśli stosujesz lenakapawir, żeby zapobiegać zakażeniu HIV, możesz stracić tę ochronę. Tych leków nie wolno stosować razem, także w okresie kilku miesięcy po ostatnim zastrzyku z lenakapawirem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • lekarz informuje o wykrywalnym lub rosnącym poziomie wirusa we krwi
  • objawy przypominające grypę, gorączka, wysypka lub powiększone węzły chłonne podczas stosowania leku zapobiegającego HIV
  • nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych po zmianie leku przeciwpadaczkowego
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Karbamazepiny nie łączy się z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane[1][2]. Okskarbazepina i fenobarbital również nie są zalecane z lenakapawirem, dlatego należy wybrać lek przeciwdrgawkowy, który nie indukuje enzymów wątrobowych[1]. Zmianę leczenia przeciwpadaczkowego przeprowadza neurolog w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie lub profilaktykę HIV, z uwzględnieniem tego, że działanie indukujące karbamazepiny utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jej odstawieniu. Lenakapawir w postaci długo działających wstrzyknięć pozostaje w organizmie przez wiele miesięcy, więc włączenie karbamazepiny po ostatnim wstrzyknięciu także grozi utrzymywaniem się niskich stężeń lenakapawiru i selekcją oporności.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia lenakapawiru może prowadzić do utraty działania przeciwwirusowego i rozwoju oporności HIV-1[1]. U osób stosujących lenakapawir w profilaktyce przedekspozycyjnej oznacza to ryzyko zakażenia HIV-1 mimo regularnego przyjmowania leku[2]. Oporność na lenakapawir może ograniczyć przyszłe możliwości leczenia, w tym inhibitorami kapsydu.

Mechanizm

Karbamazepina jest silnym induktorem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a lenakapawir jest substratem wszystkich trzech szlaków, więc jego eliminacja wyraźnie przyspiesza[1]. Dla porównania inny silny induktor tych szlaków, ryfampicyna, zmniejsza AUC lenakapawiru o 84% i Cmax o 55%[1]. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A, a karbamazepina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, więc teoretycznie możliwe jest też niewielkie zwiększenie stężenia karbamazepiny[3], ale ma to drugorzędne znaczenie wobec utraty działania lenakapawiru.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Karbamazepina – silny induktor CYP3A4[4], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
  • Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], karbamazepina – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Karbamazepina: silny induktor CYP2B6[4], słaby induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • wiremia HIV-1 u pacjentów leczonych, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
  • test w kierunku HIV-1 u osób stosujących profilaktykę przedekspozycyjną, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
  • kontrola napadów padaczkowych po zamianie karbamazepiny na inny lek przeciwdrgawkowy

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamidbrywaracetamkwas walproinowygabapentynapregabalina

Kiedy ocena się zmienia

Podskórna (długo działające wstrzyknięcie)droga podania · lenakapawirinne zalecenieLenakapawir podany podskórnie utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy po ostatnim wstrzyknięciu. Włączenie karbamazepiny w tym okresie może utrzymywać niskie stężenia lenakapawiru i sprzyjać oporności, dlatego przeciwwskazanie należy traktować jako obowiązujące także po zakończeniu wstrzyknięć, a schemat przeciwwirusowy lub profilaktyczny ustalić z lekarzem specjalistą.
Lenakapawir włączany po odstawieniu karbamazepinykolejność włączenia · karbamazepinainne zalecenieDziałanie indukujące karbamazepiny wygasa stopniowo po jej odstawieniu, dlatego rozpoczęcie lenakapawiru bezpośrednio po zamianie leku przeciwdrgawkowego może jeszcze wiązać się z obniżonym stężeniem lenakapawiru. Termin włączenia należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKolchicyna+ LenakapawirU pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby nie łączy się kolchicyny z lenakapawirem.Nie zaczynaj brać kolchicyny bez rozmowy z lekarzem, który wie o twoim leczeniu HIV, a jeśli już ją bierzesz, nie zwiększaj dawki samodzielnie i zgłoś się do lekarza przy niepokojących objawach.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać kolchicyny bez rozmowy z lekarzem, który wie o twoim leczeniu HIV, a jeśli już ją bierzesz, nie zwiększaj dawki samodzielnie i zgłoś się do lekarza przy niepokojących objawach.

Lek przeciw HIV, który przyjmujesz w zastrzykach lub tabletkach, spowalnia usuwanie kolchicyny z organizmu. Kolchicyna może się wtedy gromadzić i wywołać groźne działania niepożądane, zwłaszcza gdy masz chore nerki lub wątrobę albo jesteś w starszym wieku. Lek przeciw HIV działa długo, nawet wiele miesięcy po ostatnim zastrzyku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka, nudności lub wymioty
  • ból brzucha
  • ból, osłabienie lub tkliwość mięśni
  • ciemny mocz
  • drętwienie lub mrowienie rąk i stóp
  • nietypowe siniaki, krwawienia lub częste infekcje
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby nie łączy się kolchicyny z lenakapawirem[1]. U osób w podeszłym wieku oraz z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy unikać tego połączenia[2]. U pozostałych pacjentów połączenie jest możliwe po rozważeniu korzyści i ryzyka, przy najmniejszej skutecznej dawce kolchicyny i uważnym monitorowaniu objawów toksyczności[2]. Kolchicyna jest wrażliwym substratem CYP3A i P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym, dlatego przy lenakapawirze wymaga szczególnej ostrożności[3]. Ostrożność obowiązuje również po zakończeniu wstrzyknięć lenakapawiru, ponieważ lek długo pozostaje w organizmie.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia kolchicyny może prowadzić do jej toksyczności – zaburzeń żołądkowo-jelitowych, toksyczności nerwowo-mięśniowej, miopatii i rabdomiolizy, zahamowania czynności szpiku, a w ciężkich przypadkach do zgonu[2]. Ryzyko jest największe u osób w podeszłym wieku oraz z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.

Mechanizm

Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem glikoproteiny P[3]. Kolchicyna jest substratem P-gp, a jej metabolizm zależy głównie od CYP3A4, dlatego jednoczesne hamowanie obu szlaków zwiększa ekspozycję na kolchicynę[2]. Lenakapawir w postaci wstrzyknięć o przedłużonym uwalnianiu utrzymuje się w organizmie bardzo długo, więc działanie hamujące może trwać jeszcze wiele miesięcy po ostatnim podaniu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], kolchicyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lenakapawir – inhibitor P-gp[4], kolchicyna – substrat P-gp[6]
  • Kolchicyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4], substrat UGT1A1[4]

Monitorować

  • objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha)
  • ból, tkliwość i osłabienie mięśni, aktywność CK
  • morfologia krwi
  • czynność nerek (eGFR) i wątroby
  • objawy neuropatii obwodowej

Bezpieczniejsze alternatywy

naproksenibuprofen

Kiedy ocena się zmienia

Zaburzenia czynności nerek lub wątrobyeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyU pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby przyjmujących inhibitory P-gp kolchicyna jest przeciwwskazana.
Podeszły wiekwiek · pacjentinne zalecenieU pacjentów w podeszłym wieku należy unikać łączenia kolchicyny z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4.
Wstrzyknięcie o przedłużonym uwalnianiupostać · lenakapawirinne zalecenieLenakapawir po wstrzyknięciu długo utrzymuje się w organizmie, więc ostrożność przy kolchicynie obowiązuje także wiele miesięcy po ostatniej dawce.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ LenakapawirNie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, do których należy lenakapawir.Jeśli przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Lenakapawir, stosowany w leczeniu lub zapobieganiu zakażeniu HIV, spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie. Przez to kwetiapina może działać silniej niż zwykle i wywołać nadmierną senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia lub zaburzenia rytmu serca. Lenakapawir w zastrzykach działa przez wiele miesięcy, więc ten wpływ utrzymuje się długo. Te leki zwykle nie powinny być stosowane razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • drżenie, sztywność mięśni lub niepokój ruchowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, do których należy lenakapawir.[1][2][3] U pacjenta leczonego lenakapawirem wybierz lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4. Jeśli lekarz prowadzący uzna połączenie za niezbędne, decyzja wymaga konsultacji psychiatry i specjalisty chorób zakaźnych, rozpoczęcia od małej dawki kwetiapiny, powolnego zwiększania i kontroli EKG. Ostrożność dotyczy też innych wrażliwych substratów CYP3A podawanych z lenakapawirem.[4]

Skutek kliniczny

Większe stężenie kwetiapiny może nasilać senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe i ryzyko wydłużenia odstępu QT. Długo działający lenakapawir utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy po ostatnim wstrzyknięciu, więc hamowanie metabolizmu kwetiapiny może trwać długo i nie da się go szybko przerwać.

Mechanizm

Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie.[1] Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp, dlatego może hamować metabolizm kwetiapiny i zwiększać jej stężenie w osoczu.[4] Wzrost ekspozycji przy umiarkowanym inhibitorze powinien być mniejszy niż przy ketokonazolu, ale nie zbadano go dla tej pary.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[5], lenakapawir – substrat CYP3A4[6]
  • Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6], substrat UGT1A1[6]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i leżącej
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy pozapiramidowe

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinapaliperydonamisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Podskórna (iniekcja o przedłużonym działaniu)droga podania · lenakapawirinne zaleceniePo iniekcji lenakapawir utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy, dlatego hamowanie CYP3A trwa także po zakończeniu leczenia. Przed włączeniem kwetiapiny u osoby, która przyjęła lenakapawir w ostatnich miesiącach, uwzględnij utrzymującą się interakcję.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.