Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Asenapina / Asenapina a alkohol

Asenapina a alkohol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Pacjent przyjmujący asenapinę powinien unikać alkoholu przez cały okres leczenia.

Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia tym lekiem, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, porozmawiaj o tym z lekarzem.

Niekorzystna interakcjaAsenapinaa alkoholPacjent przyjmujący asenapinę powinien unikać alkoholu przez cały okres leczenia.Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia tym lekiem, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, porozmawiaj o tym z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia tym lekiem, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, porozmawiaj o tym z lekarzem.

Ten lek działa na mózg i może powodować senność oraz zawroty głowy, a alkohol nasila te objawy. Razem mogą też obniżać ciśnienie krwi, przez co łatwiej o omdlenie lub upadek przy wstawaniu. Alkohol może również pogorszyć samopoczucie psychiczne i utrudnić leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • chwiejny chód lub upadek
  • splątanie lub spowolniona mowa
  • pogorszenie nastroju lub nasilenie objawów choroby
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent przyjmujący asenapinę powinien unikać alkoholu przez cały okres leczenia.[1] Jeśli pacjent mimo to pije, należy ograniczyć ilość do minimum, ostrzec przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn oraz przed gwałtownym wstawaniem. Przy regularnym lub nadmiernym spożyciu alkoholu warto poinformować lekarza prowadzącego, który oceni sens terapii i potrzebę wsparcia w ograniczeniu picia.

Skutek kliniczny

Można oczekiwać nasilenia senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji. Rośnie ryzyko spadku ciśnienia przy wstawaniu, omdleń i upadków. Alkohol może też pogarszać przebieg choroby podstawowej, czyli schizofrenii lub epizodów maniakalnych, oraz utrudniać przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Asenapina działa głównie na ośrodkowy układ nerwowy i nakłada się na hamujące działanie alkoholu na mózg. ChPL asenapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi substancjami działającymi na OUN i nakazuje pouczyć pacjenta, aby podczas leczenia unikał spożywania alkoholu.[1] Asenapina blokuje receptory adrenergiczne α1, przez co może powodować niedociśnienie ortostatyczne.[1] Alkohol rozszerza naczynia krwionośne, więc oba czynniki mogą sumować się w spadku ciśnienia. Interakcja farmakokinetyczna z udziałem UGT1A4 lub CYP1A2 nie ma znaczenia klinicznego przy okazjonalnym spożyciu alkoholu.

Metabolizm i transportery

  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[2], substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • zawroty głowy i ciśnienie tętnicze przy zmianie pozycji ciała
  • upadki i urazy, zwłaszcza u osób starszych
  • stan psychiczny i przestrzeganie zaleceń terapeutycznych
  • wzorzec spożycia alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja i niedociśnienie ortostatyczne częściej prowadzą do upadków i złamań, dlatego zakaz picia alkoholu należy egzekwować szczególnie stanowczo.
Duża ilość lub picie upijająceilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu nasilają depresję OUN i spadek ciśnienia, a nadużywanie alkoholu pogarsza kontrolę objawów psychotycznych i maniakalnych. Wymaga to kontaktu z lekarzem prowadzącym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Inne interakcje tych leków 131

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AsenapinaNależy unikać jednoczesnego stosowania cytalopramu i asenapiny, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który może zamienić jeden z nich na bezpieczniejszy.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który może zamienić jeden z nich na bezpieczniejszy.

Cytalopram i asenapina mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą zwiększyć ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Oba leki mogą też nasilać senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcie albo utrata przytomności
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • nadmierna senność
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania cytalopramu i asenapiny, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Lekarz powinien zamienić jeden z leków na substancję o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący mimo to utrzymuje połączenie, potrzebne są kontrola EKG oraz stężenia potasu i magnezu, bo hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[2].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Dodatkowo możliwe jest nasilenie sedacji i zawrotów głowy oraz zwiększone ryzyko krwawień. Nie przeprowadzono badań nad jednoczesnym stosowaniem cytalopramu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, ale nie można wykluczyć efektu addytywnego[2].

Mechanizm

Cytalopram i asenapina mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[3] i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne[2]. ChPL cytalopramu zaleca też ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na ryzyko krwawień[2]. ChPL asenapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[5], asenapina – substrat CYP1A2[6]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Asenapina – słaby inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, zasłabnięcia i omdlenia
  • ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
  • nadmierna senność
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ AsenapinaNie łącz difenhydraminy z asenapiną.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się asenapiną, a jeśli potrzebujesz leku na alergię albo na sen, zapytaj farmaceutę lub swojego lekarza o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się asenapiną, a jeśli potrzebujesz leku na alergię albo na sen, zapytaj farmaceutę lub swojego lekarza o bezpieczny zamiennik.

Difenhydramina, czyli popularny lek nasenny i przeciwalergiczny, oraz asenapina mogą razem zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Oba leki powodują senność, więc razem mogą mocno spowolnić reakcje. Asenapina może też obniżać ciśnienie przy wstawaniu, a difenhydramina nasila zawroty głowy i ryzyko upadku. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy przy wstawaniu
  • bardzo nasilona senność, trudność z wybudzeniem
  • splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z asenapiną[1][2][3]. U pacjenta leczonego asenapiną zamiast difenhydraminy jako leku przeciwalergicznego wybierz lek przeciwhistaminowy II generacji bez wpływu na odstęp QT, a przy bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeśli lekarz mimo to zdecyduje o jednoczesnym stosowaniu, wykonaj EKG z oceną QTc i sprawdź stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Częstsze są nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zawroty głowy, spadki ciśnienia przy wstawaniu i upadki, zwłaszcza u osób starszych.

Mechanizm

Difenhydramina i asenapina mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Difenhydraminy nie łączy się z lekami, które wydłużają odstęp QT lub wywołują częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc nasila się sedacja. Asenapinę łączy się ostrożnie z innymi lekami działającymi na OUN[4]. Difenhydramina może nasilać działanie innych leków hamujących OUN[1]. Asenapina blokuje receptory α1-adrenergiczne i może wywołać niedociśnienie ortostatyczne[4], co nasila zawroty głowy i ryzyko upadków po difenhydraminie. Asenapina jest słabym inhibitorem CYP2D6[4], a difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie, którego nie należy łączyć z inhibitorami tego enzymu[1]. Ten składnik farmakokinetyczny ma prawdopodobnie małe znaczenie wobec sumowania działań.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Asenapina – słaby inhibitor CYP2D6[6], difenhydramina – substrat CYP2D6[5]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]
  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i objawy niedociśnienia ortostatycznego
  • kołatanie serca, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynalewocetyryzynafeksofenadynabilastyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ AsenapinaNie należy łączyć escytalopramu z asenapiną, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy. Dlatego zwykle nie należy ich przyjmować jednocześnie, a decyzję o dalszym leczeniu podejmuje lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • nadmierna senność
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z asenapiną, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Należy rozważyć zamianę jednego z leków na substancję o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje połączenie, należy wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównać niedobory potasu i magnezu oraz unikać innych leków wydłużających QT i alkoholu.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Możliwe jest też nasilenie senności, zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego oraz zwiększenie ryzyka napadów drgawkowych.

Mechanizm

Escytalopram i asenapina mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT, w tym leków przeciwpsychotycznych[1]. Oba leki działają też na ośrodkowy układ nerwowy, a ChPL asenapiny zaleca ostrożność przy łączeniu jej z innymi lekami działającymi na OUN[4]. Dodatkowo leki z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami neuroleptycznymi[1]. Asenapina jest słabym inhibitorem CYP2D6, który w mniejszym stopniu uczestniczy w metabolizmie escytalopramu i jego głównego metabolitu, jednak nie ma danych wskazujących na klinicznie istotną zmianę stężeń[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Asenapina – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca i objawy zaburzeń rytmu
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • nasilenie sedacji
  • napady drgawkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazollurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.

Mechanizm

Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
  • nasilenie sedacji i stan świadomości
  • stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu.
Dożylnadroga podania · makrolidyryzyko rośnieDożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną.
Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidyinne zalecenieGdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu.

Źródła

  1. Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ AsenapinaNie należy łączyć sotalolu z asenapiną, ponieważ ChPL sotalolu przeciwwskazuje jednoczesne przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT.Jeśli masz przepisane oba leki, nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę, co dalej.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przepisane oba leki, nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę, co dalej.

Sotalol i asenapina przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca i prowadzić do groźnej arytmii. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie i zwalniać pracę serca, co grozi silnymi zawrotami głowy i omdleniem, zwłaszcza przy szybkim wstawaniu. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy przy wstawaniu
  • bardzo wolne tętno
  • ból w klatce piersiowej albo duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć sotalolu z asenapiną, ponieważ ChPL sotalolu przeciwwskazuje jednoczesne przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT[1]. Należy wybrać lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na odstęp QT albo w porozumieniu z kardiologiem zmienić leczenie przeciwarytmiczne. Jeśli lekarz uzna skojarzenie za niezbędne, przed jego rozpoczęciem należy określić długość odstępu QT i wyrównać hipokaliemię, a następnie monitorować stan kliniczny, elektrolity i zapis EKG[2]. Sotalolu nie należy odstawiać nagle bez decyzji lekarza.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Dodatkowo może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne, nadmierna bradykardia i omdlenia.

Mechanizm

Interakcja farmakodynamiczna polega na sumowaniu działań obu leków na układ sercowo-naczyniowy. Sotalol jako lek przeciwarytmiczny wydłuża odstęp QT i może wywołać ciężkie zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii lub bradykardii[2]. Asenapina także może wydłużać odstęp QT. Asenapina przez blokadę receptorów adrenergicznych α1 może powodować niedociśnienie ortostatyczne i nasilać działanie leków obniżających ciśnienie krwi[3]. Sotalol jako lek beta-adrenolityczny dodatkowo obniża ciśnienie i zwalnia czynność serca. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ sotalol nie jest metabolizowany w wątrobie i jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej.

Metabolizm i transportery

  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • czynność nerek (klirens kreatyniny)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydonkariprazynabisoprololmetoprolol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAsenapina+ Wodorobursztynian doksylaminyDoksylaminy nie należy dołączać samodzielnie do leczenia asenapiną – bezsenność u pacjenta leczonego przeciwpsychotycznie wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym.Nie bierz doksylaminy na sen bez rozmowy z lekarzem, który przepisał ci asenapinę, a jeśli lekarz ją zaleci, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie wiesz, jak się czujesz.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie bierz doksylaminy na sen bez rozmowy z lekarzem, który przepisał ci asenapinę, a jeśli lekarz ją zaleci, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie wiesz, jak się czujesz.

Oba leki powodują senność, więc razem mogą działać zbyt mocno – możesz być bardzo śpiący także następnego dnia i mieć gorszą koncentrację. Asenapina może powodować spadek ciśnienia i zawroty głowy przy wstawaniu, co razem z senną tabletką zwiększa ryzyko upadku. Doksylamina może też nasilać suchość w ustach, zaparcie i trudności z oddawaniem moczu, a rzadko wpływać na rytm serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • trudności z oddaniem moczu
  • splątanie lub dezorientacja
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Doksylaminy nie należy dołączać samodzielnie do leczenia asenapiną – bezsenność u pacjenta leczonego przeciwpsychotycznie wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym. Jeśli lekarz uzna połączenie za konieczne, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę doksylaminy przez możliwie krótki czas i ocenić ryzyko wydłużenia QT (inne leki wydłużające QT, zaburzenia elektrolitowe, choroby serca). Pacjent nie powinien pić alkoholu[1] i nie powinien prowadzić pojazdów, dopóki nie wie, jak reaguje na to połączenie.

Skutek kliniczny

Głównym ryzykiem jest nasilona senność i spowolnienie psychoruchowe, także następnego dnia, oraz zawroty głowy przy wstawaniu i upadki. Możliwe jest nasilenie objawów antycholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu i splątanie, szczególnie u osób starszych. Teoretycznie wzrasta ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca.

Mechanizm

Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne się sumuje. Asenapinę łączy się ostrożnie z innymi lekami działającymi na OUN[1]. Doksylamina wykazuje addytywne działanie depresyjne na OUN z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, a jej działanie antycholinergiczne może się nasilać w skojarzeniu z neuroleptykami[2]. Doksylaminy nie należy łączyć z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi[2]. Asenapina blokuje receptory adrenergiczne α1 i może powodować niedociśnienie ortostatyczne[1], co w połączeniu z sedacją zwiększa ryzyko upadków. Nie wykazano istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.

Metabolizm i transportery

  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • nadmierna senność w ciągu dnia
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i zawroty głowy przy wstawaniu
  • objawy antycholinergiczne (zatrzymanie moczu, zaparcie, splątanie)
  • EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko nadmiernej sedacji, niedociśnienia ortostatycznego, upadków i splątania wywołanego działaniem antycholinergicznym jest większe – połączenia należy unikać.
dawka ≥ 25 mgwodorobursztynian doksylaminyryzyko rośnieWiększa dawka doksylaminy nasila sedację i działanie antycholinergiczne, w tym senność następnego dnia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Noctis 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noctis-100350872/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDimenhydramina+ AsenapinaNajlepiej unikać łączenia dimenhydrynatu z asenapiną.Zanim weźmiesz lek na chorobę lokomocyjną, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny sposób, a jeśli musisz go użyć, weź najmniejszą dawkę, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zanim weźmiesz lek na chorobę lokomocyjną, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny sposób, a jeśli musisz go użyć, weź najmniejszą dawkę, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu.

Lek na chorobę lokomocyjną z dimenhydrynatem i asenapina mogą razem zaburzać rytm serca. Oba leki mogą też silnie usypiać i obniżać ciśnienie, przez co łatwiej o zawroty głowy i upadek. Lepiej nie łączyć ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy przy wstawaniu
  • nadmierna senność lub trudność w obudzeniu się
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Najlepiej unikać łączenia dimenhydrynatu z asenapiną.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę dimenhydrynatu przez możliwie krótki czas, wyrównaj niedobory potasu i magnezu, a u osób z chorobą serca, wydłużonym QT lub przyjmujących inne leki wydłużające QT wykonaj EKG. Z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy asenapinę łączy się ostrożnie, a w trakcie leczenia nie pije się alkoholu.[2]

Skutek kliniczny

Możliwe nasilone wydłużenie odstępu QT z ryzykiem zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii lub innych czynnikach ryzyka. Nasilona senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe oraz spadki ciśnienia przy wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadków.

Mechanizm

Dimenhydrynatu należy unikać z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi neuroleptykami, a asenapina należy do leków przeciwpsychotycznych zdolnych wydłużać QT.[1] Dimenhydrynat nasila działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy oraz leków obniżających ciśnienie tętnicze.[1] Asenapina działa głównie na ośrodkowy układ nerwowy, a przez blokadę receptorów α1 adrenergicznych może powodować niedociśnienie ortostatyczne.[2] Oba leki sumują więc działanie wydłużające QT, uspokajające i hipotensyjne. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo dimenhydrynat nie wpływa istotnie na glukuronidację przez UGT1A4 ani na CYP1A2.

Metabolizm i transportery

  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • nasilenie senności i zawrotów głowy
  • kołatanie serca, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydon

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie działania uspokajającego i hipotensyjnego wyraźnie zwiększa ryzyko upadków, a podatność na wydłużenie QT jest większa.
Pojedyncza dawka doraźnaczas leczenia · dimenhydraminaryzyko malejeJednorazowe przyjęcie dimenhydrynatu przed podróżą stwarza mniejsze ryzyko niż stosowanie przez kilka dni, ale nie znosi go całkowicie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOlej rycynowy+ AsenapinaOlej rycynowy przyjmuj z kilkugodzinnym odstępem od asenapiny.Weź olej rycynowy kilka godzin przed lub po asenapinie, pij dużo płynów i wstawaj powoli, a przy częstych zaparciach zapytaj farmaceutę o łagodniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Weź olej rycynowy kilka godzin przed lub po asenapinie, pij dużo płynów i wstawaj powoli, a przy częstych zaparciach zapytaj farmaceutę o łagodniejszy lek.

Olej rycynowy silnie przeczyszcza i może osłabiać działanie innych leków, jeśli przyjmiesz je w tym samym czasie. Lek przeciwpsychotyczny asenapina może obniżać ciśnienie przy wstawaniu. Biegunka odwadnia organizm, przez co zawroty głowy i osłabienie mogą być silniejsze.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub zaciemnienie przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • silna lub długotrwała biegunka
  • duże pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Olej rycynowy przyjmuj z kilkugodzinnym odstępem od asenapiny.[1] Stosuj go jednorazowo i krótko, dbaj o nawodnienie i unikaj nagłego wstawania podczas biegunki. U pacjentów leczonych asenapiną przy zaparciach preferuj łagodniejsze środki przeczyszczające, a przy długotrwałym stosowaniu kontroluj elektrolity.

Skutek kliniczny

Możliwe zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu, szczególnie przy silnej lub przedłużającej się biegunce. Przy odwodnieniu i niedoborze elektrolitów rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca. Osłabienie działania asenapiny jest mało prawdopodobne przy prawidłowym podaniu podjęzykowym.

Mechanizm

Olej rycynowy przyspiesza pasaż jelitowy i może zmniejszać wchłanianie leków podanych w tym samym czasie, dlatego z innymi lekami zachowuje się kilkugodzinny odstęp.[1] Asenapina jest podawana podjęzykowo i wchłania się głównie przez błonę śluzową jamy ustnej, więc wpływ na jej wchłanianie jest prawdopodobnie niewielki. Istotniejsze może być sumowanie działań – asenapina blokuje receptory α1-adrenergiczne i może powodować niedociśnienie ortostatyczne[2], a biegunka po oleju rycynowym prowadzi do utraty wody i elektrolitów, co nasila spadki ciśnienia. Utrata potasu i magnezu może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca u osób przyjmujących leki przeciwpsychotyczne.

Metabolizm i transportery

  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
  • objawy odwodnienia
  • stężenie potasu i magnezu przy powtarzanym stosowaniu
  • kołatanie serca, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

laktulozamakrogolglicerol (czopki)

Kiedy ocena się zmienia

Podjęzykowadroga podania · asenapinaryzyko malejeAsenapina wchłania się przez błonę śluzową jamy ustnej, więc przyspieszony pasaż jelitowy w niewielkim stopniu wpływa na jej ekspozycję. Pozostaje ryzyko farmakodynamiczne związane z odwodnieniem.
Powtarzane lub długotrwałe stosowanieczas leczenia · olej rycynowyryzyko rośniePowtarzane stosowanie oleju rycynowego zwiększa ryzyko odwodnienia, hipokaliemii i hipomagnezemii, co nasila niedociśnienie i ryzyko arytmii przy asenapinie. Konieczna kontrola elektrolitów lub zmiana środka przeczyszczającego.
Kilka godzinodstep · olej rycynowyryzyko malejeZachowanie kilkugodzinnego odstępu ogranicza wpływ oleju rycynowego na wchłanianie innych leków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olej rycynowy -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olej-rycynowy-100140927/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.