Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Awanafil / Awanafil i cenobamat

Awanafil i cenobamat

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Jednoczesnego stosowania awanafilu z induktorami CYP3A4, w tym z cenobamatem, nie zaleca się, ponieważ może zmniejszać skuteczność awanafilu.

Nie zwiększaj sam dawki awanafilu ani nie odstawiaj cenobamatu – jeśli awanafil działa za słabo, porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia.

Niekorzystna interakcjaAwanafil+ CenobamatJednoczesnego stosowania awanafilu z induktorami CYP3A4, w tym z cenobamatem, nie zaleca się, ponieważ może zmniejszać skuteczność awanafilu.Nie zwiększaj sam dawki awanafilu ani nie odstawiaj cenobamatu – jeśli awanafil działa za słabo, porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zwiększaj sam dawki awanafilu ani nie odstawiaj cenobamatu – jeśli awanafil działa za słabo, porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia.

Lek przeciwpadaczkowy cenobamat przyspiesza rozkładanie awanafilu w organizmie. Przez to awanafil może działać słabiej albo krócej niż zwykle. Oba leki mogą też powodować zawroty głowy, które razem bywają silniejsze.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • awanafil działa słabiej albo wcale
  • zawroty głowy lub zamroczenie po wstaniu
  • uczucie zbliżającego się omdlenia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania awanafilu z induktorami CYP3A4, w tym z cenobamatem, nie zaleca się, ponieważ może zmniejszać skuteczność awanafilu.[1] Jeśli pacjent mimo to stosuje oba leki, należy ocenić odpowiedź na awanafil i nie zwiększać dawki ponad maksymalną zalecaną. Przy braku skuteczności warto rozważyć z lekarzem metodę leczenia zaburzeń erekcji niezależną od metabolizmu wątrobowego. Pacjenta należy uprzedzić o możliwych zawrotach głowy.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest słabsze lub krótsze działanie awanafilu z powodu przyspieszonego metabolizmu. Możliwe jest też nasilenie zawrotów głowy i uczucia zamroczenia, zwłaszcza po wstaniu.

Mechanizm

Awanafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4.[1] Cenobamat w sposób zależny od dawki indukuje CYP3A4 i może zmniejszać ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten cytochrom.[2] Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po rozpoczęciu, zakończeniu albo zmianie dawki cenobamatu.[2] Dodatkowo cenobamat działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, a awanafil rozszerza naczynia i może powodować zawroty głowy, więc działania niepożądane mogą się sumować.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Awanafil – inhibitor CYP3A4[3], cenobamat – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[5], awanafil – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Awanafil: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • skuteczność awanafilu
  • zawroty głowy i objawy niedociśnienia ortostatycznego

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie, odstawienie albo zmiana dawki cenobamatukolejność włączenia · cenobamatinne zalecenieNowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po rozpoczęciu, zakończeniu albo zmianie dawki cenobamatu, więc skuteczność awanafilu może się zmieniać w tym okresie.
dawka ≥ 200 mg/dobęcenobamatryzyko rośnieIndukcja CYP3A4 przez cenobamat jest zależna od dawki, więc przy większych dawkach należy spodziewać się silniejszego osłabienia działania awanafilu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spedra-100307942/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spedra-100307942/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaAwanafila alkoholZaleca się unikać alkoholu w czasie stosowania awanafilu.Nie pij alkoholu w czasie stosowania tego leku, a jeśli już się napijesz, wstawaj powoli i w razie złego samopoczucia od razu usiądź lub się połóż.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie stosowania tego leku, a jeśli już się napijesz, wstawaj powoli i w razie złego samopoczucia od razu usiądź lub się połóż.

Alkohol razem z tym lekiem może mocniej obniżyć ciśnienie krwi. Może to powodować zawroty głowy, uczucie zamroczenia, a nawet omdlenie. Ryzyko jest większe, gdy przyjmujesz też leki na nadciśnienie albo na prostatę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy po wstaniu
  • uczucie zamroczenia lub „mroczki” przed oczami
  • osłabienie lub uczucie bliskie omdlenia
  • przyspieszone bicie serca
  • silny ból głowy
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Zaleca się unikać alkoholu w czasie stosowania awanafilu. Pacjenta należy poinstruować, że alkohol zwiększa prawdopodobieństwo niedociśnienia, zawrotów głowy i omdlenia, oraz pouczyć go o postępowaniu przy objawach niedociśnienia ortostatycznego.[1] Jeśli pacjent mimo to sięgnie po alkohol, powinien ograniczyć jego ilość, unikać gwałtownego wstawania i nie podejmować aktywności wymagających pełnej sprawności.

Skutek kliniczny

Alkohol przyjęty razem z awanafilem może nasilić spadek ciśnienia tętniczego i wywołać zawroty głowy, uczucie zamroczenia lub omdlenie. W badaniu jednodawkowym u zdrowych osób średnie maksymalne obniżenie rozkurczowego ciśnienia krwi po połączeniu obu substancji było istotnie statystycznie większe niż po samym awanafilu (3,2 mmHg) lub samym alkoholu (5,0 mmHg).[1] Podręcznik ALKO2 wskazuje dodatkowo na możliwość zaburzeń rytmu serca i bólów głowy przy ortostatycznych spadkach ciśnienia.

Mechanizm

Awanafil rozszerza naczynia krwionośne, a alkohol dodatkowo obniża ciśnienie tętnicze. Oba działania się sumują, więc rośnie ryzyko objawowego niedociśnienia, w tym ortostatycznego.[1]

Metabolizm i transportery

  • Awanafil: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • objawy niedociśnienia ortostatycznego (zawroty głowy, zamroczenie, stany przedomdleniowe)
  • ciśnienie tętnicze u pacjentów z nadciśnieniem leczonych jednocześnie lekami hipotensyjnymi
  • omdlenia i upadki, zwłaszcza u osób starszych

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększa ilość alkoholu silniej obniża ciśnienie i zwiększa ryzyko objawowego niedociśnienia oraz omdlenia po awanafilu. Jest to wniosek z mechanizmu addycji, ChPL nie podaje progu dawki etanolu.
Osoby starszewiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i omdlenie niosą większe ryzyko upadku i urazu. Jest to wniosek kliniczny, w przytoczonych źródłach brak danych porównawczych dla tej grupy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spedra-100307942/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spedra-100307942/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCenobamata alkoholPacjent przyjmujący cenobamat nie powinien pić alkoholu, zgodnie z informacją dla pacjenta dołączoną do produktu.Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.

Ten lek przeciwpadaczkowy i alkohol działają podobnie na mózg – oba spowalniają jego pracę. Razem mogą wywołać silną senność, zmęczenie, zawroty głowy i chwiejny chód, przez co łatwo o upadek albo wypadek. Alkohol może też sprzyjać napadom padaczkowym. Dlatego w czasie leczenia nie pij alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność albo trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • upadki
  • niewyraźna mowa albo podwójne widzenie
  • splątanie
  • częstsze napady padaczkowe
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent przyjmujący cenobamat nie powinien pić alkoholu, zgodnie z informacją dla pacjenta dołączoną do produktu.[1] Należy uprzedzić pacjenta o ryzyku nasilonej senności i zaburzeń równowagi, szczególnie w okresie zwiększania dawki i u osób starszych. Jeśli pacjent mimo zaleceń pije alkohol, trzeba go poinformować, żeby nie prowadził pojazdów ani nie obsługiwał maszyn po wypiciu alkoholu i żeby nie pomijał ani nie podwajał dawek leku z tego powodu. U pacjentów nadużywających alkoholu warto skonsultować z lekarzem prowadzącym bezpieczeństwo terapii i kontrolę napadów.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, zmęczenie, zawroty głowy, niepewny chód i spowolnienie reakcji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków drogowych. ChPL wskazuje na zwiększone ryzyko neurologicznych działań niepożądanych przy łączeniu cenobamatu z alkoholem.[1] Dodatkowo spożywanie większych ilości alkoholu, zaburzenia snu po alkoholu i okres odstawienia po piciu mogą obniżać próg drgawkowy i pogarszać kontrolę napadów padaczkowych.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie cenobamatu na ośrodkowy układ nerwowy, więc łączenie ich zwiększa senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji. ChPL cenobamatu wymienia alkohol wśród środków o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, których jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko działań niepożądanych o charakterze neurologicznym.[1] Cenobamat wzmacnia przekaźnictwo GABA-ergiczne jako pozytywny modulator allosteryczny receptora GABA-A i hamuje przetrwały prąd sodowy w neuronach. Etanol również nasila przekaźnictwo przez receptor GABA-A, dlatego oba działania sumują się. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest znana, bo cenobamat jest eliminowany głównie przez glukuronidację.[1] Ulotka produktu wprost zaleca, aby podczas leczenia nie pić alkoholu, ponieważ lek może nasilać jego działanie, takie jak zmęczenie i senność.[1] Charakterystyka nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach.[1]

Metabolizm i transportery

  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[2], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], wrażliwy substrat UGT2B7[3]

Monitorować

  • senność i zmęczenie
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • upadki i urazy
  • częstość napadów padaczkowych
  • ilość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe dawki etanolu nasilają addycyjne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększają ryzyko napadów w okresie odstawienia alkoholu.
Okres zwiększania dawkiczas leczenia · alkoholryzyko rośnieW okresie stopniowego zwiększania dawki cenobamatu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są częstsze, a pacjent nie zna jeszcze swojej reakcji na lek.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie się działania sedatywnego cenobamatu i alkoholu istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 278

Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ CenobamatNie należy włączać buspironu pacjentowi leczonemu cenobamatem, ponieważ buspironu nie stosuje się u osób z padaczką.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz się cenobamatem, i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz się cenobamatem, i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.

Buspiron nie jest stosowany u osób z padaczką, a cenobamat to lek na padaczkę. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów, a cenobamat może osłabiać działanie buspironu na lęk. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z równowagą
  • powrót lub nasilenie lęku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy włączać buspironu pacjentowi leczonemu cenobamatem, ponieważ buspironu nie stosuje się u osób z padaczką[1]. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany buspironu na lek przeciwlękowy bez przeciwwskazania w padaczce. Do czasu zmiany leczenia trzeba obserwować częstość napadów, senność i zaburzenia koordynacji.

Skutek kliniczny

Możliwe obniżenie kontroli napadów padaczkowych u pacjenta z padaczką, osłabienie działania przeciwlękowego buspironu wskutek indukcji jego metabolizmu oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji.

Mechanizm

Buspironu nie stosuje się u osób z padaczką[1]. Cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym stosowanym wyłącznie w leczeniu napadów padaczkowych, więc każdy pacjent przyjmujący cenobamat spełnia to przeciwwskazanie. U osób przyjmujących buspiron z innymi lekami serotoninergicznymi zgłaszano pojedyncze przypadki drgawek[1]. Cenobamat indukuje CYP3A4 i może obniżać ekspozycję na leki metabolizowane głównie tą drogą[2]. Buspiron jest metabolizowany przez CYP3A4, a silny induktor tego enzymu obniżał jego stężenie i osłabiał działanie[1]. Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po rozpoczęciu, zakończeniu lub zmianie dawki cenobamatu[2]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a ich łączenie może nasilać neurologiczne działania niepożądane[2][1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[3], buspiron – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i zawroty głowy
  • zaburzenia koordynacji i chodu
  • skuteczność leczenia lęku

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinasertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ CenobamatNie wydawaj dimenhydrynatu pacjentowi leczonemu cenobamatem.Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na nudności w podróży.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na nudności w podróży.

Leku na chorobę lokomocyjną z dimenhydrynatem nie wolno stosować przy padaczce, a cenobamat przyjmujesz właśnie z jej powodu. Dimenhydrynat może ułatwiać wystąpienie napadu i osłabiać działanie leczenia. Oba leki mogą też razem wywołać silną senność, zawroty głowy i chwiejność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad padaczkowy lub częstsze napady niż zwykle
  • silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • podwójne lub niewyraźne widzenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj dimenhydrynatu pacjentowi leczonemu cenobamatem.[1][2] W chorobie lokomocyjnej zaproponuj metody niefarmakologiczne i skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie padaczki w celu doboru leku przeciwwymiotnego. Jeśli pacjent już przyjął dimenhydrynat, poinformuj go o ryzyku napadu i nasilonej senności oraz o zakazie prowadzenia pojazdów.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie częstości napadów padaczkowych mimo leczenia cenobamatem. Nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i widzenia, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych.

Mechanizm

Dimenhydrynatu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc każdy pacjent przyjmujący cenobamat ma przeciwwskazanie do dimenhydrynatu.[1][2] Dimenhydrynat jako lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji przenikający do ośrodkowego układu nerwowego może obniżać próg drgawkowy i osłabiać ochronę przeciwnapadową. Dodatkowo dimenhydrynat nasila działanie depresyjne innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1], a cenobamat sam często wywołuje senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji.

Metabolizm i transportery

  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i zaburzenia świadomości
  • zawroty głowy, równowaga i ryzyko upadków
  • zaburzenia widzenia

Bezpieczniejsze alternatywy

ondansetron

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan Max 50 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-max-100428048/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ CenobamatPacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca.Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.

Dziurawiec przyjmowany regularnie może osłabiać działanie leku przeciwpadaczkowego i zwiększać ryzyko napadów. Nalewki i płyny z dziurawcem zawierają alkohol, którego przy padaczce nie wolno stosować, a razem z tym lekiem nasila on senność i zawroty głowy. Oba środki mogą też osłabiać działanie tabletek antykoncepcyjnych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • chwiejność i zaburzenia równowagi
  • krwawienie między miesiączkami przy stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca. Płynnych postaci dziurawca zawierających etanol nie stosuje się u chorych na padaczkę.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, nie należy go odstawiać bez wiedzy neurologa, bo zmiana aktywności enzymów może wpłynąć na stężenie cenobamatu. Po rozpoczęciu albo zakończeniu leczenia cenobamatem bądź po zmianie jego dawki osiągnięcie nowego poziomu aktywności enzymów może trwać dwa tygodnie.[2] Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować dodatkowe albo inne, niehormonalne metody antykoncepcji.[2]

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie kontroli napadów padaczkowych podczas regularnego stosowania dziurawca oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń równowagi po jego odstawieniu albo przy stosowaniu postaci zawierających etanol. U kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną rośnie ryzyko jej nieskuteczności.

Mechanizm

Regularnie przyjmowany dziurawiec może pobudzać enzymy cytochromu P450 i osłabiać działanie leków przez nie metabolizowanych.[1] Cenobamat jest w znacznym stopniu metabolizowany, głównie na drodze glukuronidacji, a w mniejszym stopniu także utleniania.[2] Indukcja enzymów przez dziurawiec może więc teoretycznie obniżać stężenie cenobamatu i jego skuteczność przeciwpadaczkową, a po odstawieniu dziurawca stężenie cenobamatu może wzrosnąć. W postaciach płynnych zawierających etanol dochodzi sumowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, bo łączenie cenobamatu z alkoholem może zwiększać ryzyko działań niepożądanych o charakterze neurologicznym.[2] Oba leki obniżają też skuteczność doustnej antykoncepcji hormonalnej, więc ich działanie w tym zakresie się sumuje.[1][2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], cenobamat – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koordynacji
  • objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego po odstawieniu dziurawca
  • skuteczność antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamelisa

Kiedy ocena się zmienia

Płyn doustny lub nalewka zawierające etanolpostać · dziurawiecryzyko rośniePostaci płynne dziurawca zawierające etanol są przeciwwskazane w padaczce, a etanol dodatkowo nasila działanie cenobamatu na ośrodkowy układ nerwowy.
Pojedyncze, doraźne użycie herbaty z zielaczas leczenia · dziurawiecryzyko malejeIndukcja enzymów wymaga systematycznego przyjmowania dziurawca, więc pojedyncza filiżanka naparu raczej nie zmieni istotnie stężenia cenobamatu.
Odstawienie dziurawca u pacjenta ustabilizowanego na cenobamaciekolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca aktywność enzymów stopniowo wraca do normy, co może podnieść stężenie cenobamatu i nasilić jego działania niepożądane. Odstawienie należy uzgodnić z neurologiem i obserwować pacjenta przez kolejne tygodnie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (np. syldenafil, tadalafil, wardenafil) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.

Niektóre leki na HIV, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na zaburzenia erekcji, takich jak syldenafil, tadalafil, wardenafil czy awanafil. Lek na erekcję działa wtedy dużo silniej i dłużej, niż powinien. Może to wywołać silny spadek ciśnienia, omdlenie, zaburzenia widzenia albo długi, bolesny wzwód. Część tych połączeń jest całkowicie zakazana, a przy innych potrzebna jest wyraźnie mniejsza dawka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • nagłe pogorszenie lub utrata widzenia
  • wzwód trwający kilka godzin lub bolesny
  • kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
  • silny ból głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje. Awanafil jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i inhibitorami proteazy wzmacnianymi rytonawirem, dlatego tego połączenia nie należy stosować. Wardenafil jest przeciwwskazany z rytonawirem, a z pozostałymi inhibitorami proteazy należy go unikać, przy sakwinawirze także z powodu ryzyka wydłużenia odstępu QT. Syldenafil i tadalafil w leczeniu zaburzeń erekcji można stosować tylko w zredukowanej dawce i rzadziej niż zwykle, zgodnie z zaleceniami charakterystyki produktu. Przewlekłe stosowanie syldenafilu w tętniczym nadciśnieniu płucnym u pacjenta przyjmującego inhibitor proteazy jest przeciwwskazane, a tadalafil w tym wskazaniu wymaga specjalnego schematu włączania i odstawiania[1]. Pacjenta należy poinformować o objawach przedawkowania inhibitora PDE5 i bezwzględnym zakazie łączenia z azotanami.

Skutek kliniczny

Nasilenie i wydłużenie działania inhibitora PDE5 z ryzykiem ciężkiego niedociśnienia, zawrotów głowy, omdlenia, zaburzeń widzenia, bólu głowy, zaczerwienienia twarzy oraz przedłużonego, bolesnego wzwodu (priapizmu). Przy wardenafilu skojarzonym z sakwinawirem dochodzi ryzyko addycyjnego wydłużenia odstępu QT. Skutek dotyczy wszystkich par obu grup, a różnice w kwalifikacji wynikają z wrażliwości poszczególnych inhibitorów PDE5 i ze wskazania, w którym są stosowane.

Mechanizm

Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, silnie hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita. Wszystkie inhibitory fosfodiesterazy typu 5 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego ich stężenie we krwi wyraźnie rośnie, a okres półtrwania się wydłuża. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy. Typranawir sam indukuje część enzymów, ale stosowany jest zawsze z rytonawirem, więc wypadkowym efektem jest hamowanie metabolizmu inhibitora PDE5. Fosamprenawir działa przez swój aktywny metabolit amprenawir i również jest wzmacniany rytonawirem.

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po pierwszej dawce inhibitora PDE5
  • objawy niedociśnienia ortostatycznego i omdlenia
  • zaburzenia widzenia
  • przedłużony lub bolesny wzwód
  • EKG i odstęp QT przy skojarzeniu sakwinawiru z wardenafilem
  • tolerancja wysiłku i objawy niewydolności prawej komory u pacjentów z nadciśnieniem płucnym

Kiedy ocena się zmienia

Regularne dawkowanie w tętniczym nadciśnieniu płucnymdawka · inhibitory fosfodiesterazy typu 5ryzyko rośniePrzewlekłe podawanie syldenafilu w nadciśnieniu płucnym z inhibitorem proteazy jest przeciwwskazane, ponieważ utrzymująca się wysoka ekspozycja grozi ciężkim niedociśnieniem. Tadalafil w tym wskazaniu można stosować wyłącznie według specjalnego schematu z charakterystyki produktu, pod kontrolą lekarza prowadzącego.
Włączanie inhibitora proteazy u pacjenta już leczonego inhibitorem PDE5kolejność włączenia · inhibitory fosfodiesterazy typu 5inne zalecenieGdy inhibitor proteazy jest włączany u pacjenta przyjmującego regularnie inhibitor PDE5, należy przerwać podawanie inhibitora PDE5 przed rozpoczęciem terapii przeciwretrowirusowej i po ustabilizowaniu jej ponownie włączyć go od najmniejszej dawki. Gdy kolejność jest odwrotna, inhibitor PDE5 rozpoczyna się od najmniejszej dawki.

Źródła

  1. Chinello P, Cicalini S, Pichini S, Pacifici R, Tempestilli M, Petrosillo N. Sildenafil plasma concentrations in two HIV patients with pulmonary hypertension treated with ritonavir-boosted protease inhibitors. Curr HIV Res. 2012;10(2):162-4. doi: 10.2174/157016212799937263. PMID: 22329523.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKariprazyna+ CenobamatNie łączy się kariprazyny z cenobamatem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich.

Cenobamat, lek na padaczkę, przyspiesza rozkład kariprazyny w organizmie. Przez to kariprazyna może przestać działać i objawy choroby, na którą ją bierzesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, zaburzenia nastroju, dziwne myśli
  • silna senność lub zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z koordynacją
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się kariprazyny z cenobamatem.[1] U pacjenta leczonego kariprazyną należy wybrać lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego CYP3A4, a u pacjenta leczonego cenobamatem – lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4. Nowy poziom aktywności enzymów po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki cenobamatu ustala się po około dwóch tygodniach.[2] Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów kariprazyny zmiany jej stężenia ujawniają się w pełni dopiero po kilku tygodniach, dlatego przy zamianie leków stan psychiczny i działania niepożądane trzeba obserwować przez kilka tygodni.[1]

Skutek kliniczny

Indukcja CYP3A4 może powodować znaczące zmniejszenie całkowitej ekspozycji na kariprazynę i utratę kontroli objawów psychotycznych lub zaburzeń nastroju.[1] Jednocześnie możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji wynikające z sumowania działania obu leków na ośrodkowy układ nerwowy.[2]

Mechanizm

Kariprazyna i jej czynne metabolity (demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Cenobamat jest zależnym od dawki induktorem CYP3A4 i obniża ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten enzym.[2] W dawkach podtrzymujących cenobamat działa jak co najmniej umiarkowany induktor CYP3A4, a jednoczesne podawanie kariprazyny z silnymi lub umiarkowanymi induktorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1] Dodatkowo oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działania niepożądane o charakterze neurologicznym.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], wrażliwy substrat UGT2B7[5]

Monitorować

  • nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych albo zaburzeń nastroju
  • senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydlewetyracetamlakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie cenobamatu przed włączeniem kariprazynykolejność włączenia · cenobamatinne zaleceniePo odstawieniu cenobamatu aktywność enzymów wraca do wyjściowego poziomu po około dwóch tygodniach, dlatego kariprazynę należy włączać dopiero po tym czasie, a pełne ustalenie jej stężenia trwa kilka tygodni.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLefamulina+ CenobamatNie łącz lefamuliny z cenobamatem – u pacjenta leczonego cenobamatem wybierz antybiotyk niemetabolizowany przez CYP3A.Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz cenobamat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk, nie odstawiając leku na padaczkę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz cenobamat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk, nie odstawiając leku na padaczkę.

Cenobamat, lek na padaczkę, przyspiesza rozkładanie lefamuliny w organizmie. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia, na przykład zapalenia płuc. Tych leków nie należy przyjmować razem. Lek na padaczkę jest ważniejszy i nie wolno go samodzielnie odstawiać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, która nie spada po 2–3 dniach antybiotyku
  • nasilający się kaszel lub duszność
  • coraz gorsze samopoczucie mimo leczenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz lefamuliny z cenobamatem – u pacjenta leczonego cenobamatem wybierz antybiotyk niemetabolizowany przez CYP3A.[1] Nie odstawiaj cenobamatu w celu podania lefamuliny, bo grozi to napadami padaczkowymi, a indukcja enzymów utrzymuje się jeszcze do dwóch tygodni po odstawieniu.[2] Jeśli połączenie zostało już wydane, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w sprawie zmiany antybiotyku.

Skutek kliniczny

Zmniejszone stężenie lefamuliny grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia, w tym pozaszpitalnego zapalenia płuc, oraz sprzyja selekcji opornych bakterii. Działanie przeciwdrgawkowe cenobamatu nie powinno się zmienić.

Mechanizm

Cenobamat indukuje CYP3A4 w sposób zależny od dawki i obniża ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten cytochrom.[2] Lefamulina jest substratem CYP3A, a umiarkowane i silne induktory CYP3A mogą znacząco zmniejszać jej stężenie w osoczu i osłabiać działanie przeciwbakteryjne.[1] Dla porównania ryfampicyna jako silny induktor zmniejszała Cmax lefamuliny do 0,43, a AUC do 0,28 wartości wyjściowej.[1] Wpływ lefamuliny jako umiarkowanego inhibitora CYP3A na cenobamat jest mało prawdopodobny, ponieważ cenobamat jest eliminowany głównie przez glukuronidację, a utlenianie odgrywa mniejszą rolę.[2] Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki cenobamatu.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], cenobamat – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • odpowiedź kliniczna na antybiotyk (gorączka, kaszel, duszność, parametry zapalne)
  • kontrola napadów padaczkowych przy każdej zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinaceftriakson

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 14 dni od odstawienia cenobamatucenobamatryzyko malejeIndukcja CYP3A4 wygasa do dwóch tygodni po odstawieniu cenobamatu. Dopiero po tym czasie ryzyko obniżenia stężenia lefamuliny maleje, ale cenobamatu nie odstawia się z powodu antybiotykoterapii.
Włączenie cenobamatu w trakcie leczenia lefamulinąkolejność włączenia · cenobamatinne zalecenieIndukcja narasta stopniowo przez około dwa tygodnie od włączenia cenobamatu. Lepiej odroczyć włączenie cenobamatu do końca antybiotykoterapii albo zmienić antybiotyk.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ CenobamatNie stosuj metoklopramidu u pacjenta leczonego cenobamatem, ponieważ metoklopramid jest przeciwwskazany w padaczce.Nie przyjmuj metoklopramidu, jeśli bierzesz cenobamat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj metoklopramidu, jeśli bierzesz cenobamat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.

Cenobamat to lek na padaczkę, a metoklopramid – lek na nudności i wymioty – może zwiększać liczbę i siłę napadów padaczkowych. Dlatego osoby chore na padaczkę nie powinny go przyjmować. Oba leki mogą też razem wywoływać silną senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • silna senność
  • zawroty głowy lub chwiejny chód
  • mimowolne ruchy, skurcze mięśni twarzy lub szyi
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta leczonego cenobamatem, ponieważ metoklopramid jest przeciwwskazany w padaczce[1][2]. W nudnościach i wymiotach wybierz lek przeciwwymiotny, który nie jest przeciwwskazany w padaczce, i oceń, czy dolegliwości nie są działaniem niepożądanym cenobamatu lub innych leków przeciwpadaczkowych. Jeśli metoklopramid został już podany, obserwuj pacjenta pod kątem napadów i nadmiernej sedacji.

Skutek kliniczny

Głównym ryzykiem jest pogorszenie kontroli padaczki – częstsze i silniejsze napady mimo leczenia cenobamatem. Dodatkowo może wystąpić nasilona senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji.

Mechanizm

Metoklopramid zwiększa częstość i nasilenie napadów drgawkowych, dlatego jest przeciwwskazany u chorych na padaczkę, a cenobamat stosuje się wyłącznie w leczeniu padaczki[1][2]. Metoklopramid działa więc przeciwnie do celu leczenia cenobamatem. Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, a działanie uspokajające metoklopramidu nasila się z innymi lekami o takim działaniu[1]. Łączenie cenobamatu z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy zwiększa ryzyko neurologicznych działań niepożądanych[3]. Cenobamat indukuje CYP3A4 i CYP2B6[3], a metoklopramid jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, dlatego istotny wpływ farmakokinetyczny jest mało prawdopodobny.

Metabolizm i transportery

  • Metoklopramid: substrat CYP2D6[4]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6], wrażliwy substrat UGT2B7[6]

Monitorować

  • częstość i nasilenie napadów padaczkowych
  • senność i sedacja
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • objawy pozapiramidowe

Bezpieczniejsze alternatywy

domperydonondansetron

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBupropion+ CenobamatNie stosuj bupropionu u pacjenta leczonego cenobamatem z powodu padaczki.Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz cenobamat, tylko porozmawiaj z lekarzem o innym leku, a jeśli już bierzesz oba, nie odstawiaj niczego sam i skontaktuj się z lekarzem jeszcze dziś.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz cenobamat, tylko porozmawiaj z lekarzem o innym leku, a jeśli już bierzesz oba, nie odstawiaj niczego sam i skontaktuj się z lekarzem jeszcze dziś.

Cenobamat to lek na padaczkę, a bupropion może wywołać napad drgawkowy, zwłaszcza u osób, które już miały napady. Cenobamat dodatkowo przyspiesza rozkład bupropionu, więc bupropion może działać słabiej, a zwiększanie jego dawki jeszcze bardziej podnosi ryzyko napadu. Tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad drgawkowy lub częstsze napady niż zwykle
  • nagłe szarpnięcia mięśni, krótkie wyłączenia świadomości
  • silny niepokój, bezsenność, drżenie rąk
  • nasilenie objawów depresji
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie stosuj bupropionu u pacjenta leczonego cenobamatem z powodu padaczki. Bupropion jest przeciwwskazany przy napadach drgawkowych aktualnych lub w wywiadzie[1][2][3]. Wybierz lek przeciwdepresyjny lub lek do odzwyczajania od palenia, który nie obniża istotnie progu drgawkowego. Jeśli wyjątkowo oba leki są już podawane, skontaktuj się pilnie z lekarzem prowadzącym. Nie zwiększaj wtedy dawki bupropionu ponad dawkę maksymalną mimo indukcji[1]. Pamiętaj, że po zmianie dawki cenobamatu lub jego odstawieniu nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni[4].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest napad drgawkowy wywołany bupropionem u chorego na padaczkę. Zmniejszona ekspozycja na bupropion może osłabić jego działanie przeciwdepresyjne, a próba zwiększenia dawki dodatkowo podnosi ryzyko napadów, bo zależy ono od dawki[1].

Mechanizm

Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy i jest przeciwwskazany u osób z aktualnymi napadami drgawkowymi lub napadami w wywiadzie[1]. Cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc pacjent, który go przyjmuje, ma padaczkę, a bupropion działa przeciwnie do celu leczenia. Dodatkowo cenobamat indukuje CYP2B6, główny enzym przekształcający bupropion. W badaniu u zdrowych uczestników cenobamat w dawce 200 mg raz na dobę zmniejszył Cmax bupropionu o 23%, a AUC o 39%[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cenobamat – induktor CYP2B6[5], bupropion – wrażliwy substrat CYP2B6[6]
  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[6], bupropion – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[7], wrażliwy substrat CYP2B6[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[7], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[6], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], wrażliwy substrat UGT2B7[5]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego
  • objawy pobudzenia, bezsenność, drżenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamirtazapina

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 200 mg/dobęcenobamatryzyko rośniePrzy cenobamacie w dawce 200 mg raz na dobę udokumentowano zmniejszenie AUC bupropionu o 39%. Wyższe dawki cenobamatu silniej indukują enzymy, co dodatkowo zmniejsza ekspozycję na bupropion.
Odstawienie lub zmiana dawki cenobamatukolejność włączenia · cenobamatinne zaleceniePo odstawieniu cenobamatu lub zmianie jego dawki nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni. W tym czasie stężenie bupropionu może rosnąć, a wraz z nim ryzyko napadów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.