Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Bupropion / Bupropion i cenobamat

Bupropion i cenobamat

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj bupropionu u pacjenta leczonego cenobamatem z powodu padaczki.

Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz cenobamat, tylko porozmawiaj z lekarzem o innym leku, a jeśli już bierzesz oba, nie odstawiaj niczego sam i skontaktuj się z lekarzem jeszcze dziś.

Połączenie przeciwwskazaneBupropion+ CenobamatNie stosuj bupropionu u pacjenta leczonego cenobamatem z powodu padaczki.Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz cenobamat, tylko porozmawiaj z lekarzem o innym leku, a jeśli już bierzesz oba, nie odstawiaj niczego sam i skontaktuj się z lekarzem jeszcze dziś.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz cenobamat, tylko porozmawiaj z lekarzem o innym leku, a jeśli już bierzesz oba, nie odstawiaj niczego sam i skontaktuj się z lekarzem jeszcze dziś.

Cenobamat to lek na padaczkę, a bupropion może wywołać napad drgawkowy, zwłaszcza u osób, które już miały napady. Cenobamat dodatkowo przyspiesza rozkład bupropionu, więc bupropion może działać słabiej, a zwiększanie jego dawki jeszcze bardziej podnosi ryzyko napadu. Tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad drgawkowy lub częstsze napady niż zwykle
  • nagłe szarpnięcia mięśni, krótkie wyłączenia świadomości
  • silny niepokój, bezsenność, drżenie rąk
  • nasilenie objawów depresji
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie stosuj bupropionu u pacjenta leczonego cenobamatem z powodu padaczki. Bupropion jest przeciwwskazany przy napadach drgawkowych aktualnych lub w wywiadzie[1][2][3]. Wybierz lek przeciwdepresyjny lub lek do odzwyczajania od palenia, który nie obniża istotnie progu drgawkowego. Jeśli wyjątkowo oba leki są już podawane, skontaktuj się pilnie z lekarzem prowadzącym. Nie zwiększaj wtedy dawki bupropionu ponad dawkę maksymalną mimo indukcji[1]. Pamiętaj, że po zmianie dawki cenobamatu lub jego odstawieniu nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni[4].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest napad drgawkowy wywołany bupropionem u chorego na padaczkę. Zmniejszona ekspozycja na bupropion może osłabić jego działanie przeciwdepresyjne, a próba zwiększenia dawki dodatkowo podnosi ryzyko napadów, bo zależy ono od dawki[1].

Mechanizm

Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy i jest przeciwwskazany u osób z aktualnymi napadami drgawkowymi lub napadami w wywiadzie[1]. Cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc pacjent, który go przyjmuje, ma padaczkę, a bupropion działa przeciwnie do celu leczenia. Dodatkowo cenobamat indukuje CYP2B6, główny enzym przekształcający bupropion. W badaniu u zdrowych uczestników cenobamat w dawce 200 mg raz na dobę zmniejszył Cmax bupropionu o 23%, a AUC o 39%[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cenobamat – induktor CYP2B6[5], bupropion – wrażliwy substrat CYP2B6[6]
  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[6], bupropion – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[7], wrażliwy substrat CYP2B6[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[7], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[6], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], wrażliwy substrat UGT2B7[5]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego
  • objawy pobudzenia, bezsenność, drżenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamirtazapina

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 200 mg/dobęcenobamatryzyko rośniePrzy cenobamacie w dawce 200 mg raz na dobę udokumentowano zmniejszenie AUC bupropionu o 39%. Wyższe dawki cenobamatu silniej indukują enzymy, co dodatkowo zmniejsza ekspozycję na bupropion.
Odstawienie lub zmiana dawki cenobamatukolejność włączenia · cenobamatinne zaleceniePo odstawieniu cenobamatu lub zmianie jego dawki nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni. W tym czasie stężenie bupropionu może rosnąć, a wraz z nim ryzyko napadów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaBupropiona alkoholPacjent leczony bupropionem powinien unikać alkoholu albo ograniczyć jego picie do minimum.W czasie leczenia unikaj alkoholu lub pij go jak najmniej, a jeśli pijesz regularnie, nie przerywaj picia nagle bez rozmowy z lekarzem.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

W czasie leczenia unikaj alkoholu lub pij go jak najmniej, a jeśli pijesz regularnie, nie przerywaj picia nagle bez rozmowy z lekarzem.

Picie alkoholu w czasie leczenia bupropionem może zwiększać ryzyko drgawek oraz nasilać niepokój, zmiany nastroju i inne niepożądane objawy ze strony układu nerwowego. Niektóre osoby gorzej wtedy znoszą alkohol i szybciej odczuwają jego skutki. Szczególnie niebezpieczne jest nagłe przerwanie picia przez osobę, która regularnie pije dużo, bo wtedy ryzyko drgawek jest największe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drgawki lub utrata przytomności – wezwij pogotowie
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • omamy lub nietypowe zachowanie
  • drżenie rąk, poty i niepokój po przerwaniu picia
  • silniejsze niż zwykle upojenie po niewielkiej ilości alkoholu
  • nasilenie smutku lub myśli samobójcze
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Pacjent leczony bupropionem powinien unikać alkoholu albo ograniczyć jego picie do minimum.[1] U osoby pijącej regularnie dużo alkoholu lub uzależnionej przed rozpoczęciem leczenia trzeba ocenić ryzyko napadów drgawkowych i uprzedzić pacjenta, że nagłe przerwanie picia w trakcie terapii jest przeciwwskazaniem do stosowania bupropionu.[1] Jeśli pacjent planuje zaprzestanie picia, należy to zaplanować z lekarzem, z rozważeniem przerwania lub zmiany leczenia bupropionem. Nie wolno przekraczać zalecanej dawki ani stosować jednocześnie dwóch produktów zawierających bupropion.[1]

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym możliwym skutkiem jest napad drgawkowy, którego ryzyko rośnie przy większych dawkach bupropionu, piciu dużych ilości alkoholu, a zwłaszcza przy nagłym przerwaniu picia przez osobę uzależnioną. Ryzyko napadu drgawkowego podczas stosowania bupropionu szacuje się na około 0,1% i zależy ono od dawki. Opisywano także niepożądane objawy neuropsychiatryczne oraz zmniejszoną tolerancję alkoholu u pacjentów pijących w czasie leczenia.[1] Alkohol może ponadto nasilać objawy depresji, co utrudnia ocenę skuteczności terapii.

Mechanizm

Bupropion obniża próg drgawkowy zależnie od dawki. Alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy, a jego nagłe odstawienie u osób pijących przewlekle samo może wywołać napady drgawkowe, dlatego oba czynniki sumują ryzyko napadu. ChPL bupropionu podaje, że brak danych klinicznych o interakcji farmakokinetycznej z alkoholem, ale odnotowano nieliczne doniesienia o niepożądanych objawach neuropsychiatrycznych lub zmniejszonej tolerancji na alkohol u pacjentów pijących w trakcie leczenia.[1] W badaniach in vitro w obecności dużych stężeń alkoholu (do 40%) bupropion uwalniał się szybciej z tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, co teoretycznie może zwiększać szczytowe stężenie leku. Charakterystyki wszystkich ocenianych produktów bupropionu zgodnie zalecają unikanie lub ograniczenie do minimum picia alkoholu.[1] W przeciwwskazaniach wymieniają nagłe odstawienie alkoholu w dowolnym momencie leczenia, co dotyczy osób pijących przewlekle lub uzależnionych, a nie samego spożycia alkoholu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], wrażliwy substrat CYP2B6[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ilość i regularność spożywania alkoholu oraz jego nagłe zmiany w trakcie terapii
  • objawy odstawienia alkoholu – drżenie, potliwość, niepokój, bezsenność
  • niepożądane objawy neuropsychiatryczne – pobudzenie, lęk, splątanie, zmiany nastroju
  • nadmierna reakcja na alkohol i zmniejszona jego tolerancja
  • nasilenie depresji i myśli samobójcze

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe picie lub uzależnienie od alkoholu z nagłym odstawieniem w trakcie leczeniaczas leczenia · pacjentryzyko rośnieNagłe odstawienie alkoholu w dowolnym momencie leczenia bupropionem jest wymienione w przeciwwskazaniach ze względu na ryzyko napadów drgawkowych. U pacjenta uzależnionego odstawienie alkoholu należy zaplanować z lekarzem, z rozważeniem przerwania lub zmiany leczenia.
Duże ilości mocnego alkoholu (stężenie etanolu do 40%)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieW badaniach in vitro w obecności dużych stężeń alkoholu (do 40%) bupropion uwalniał się szybciej z postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu, co może zwiększać szczytowe stężenie leku i ryzyko drgawek.
Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · alkoholryzyko rośnieRyzyko napadu drgawkowego podczas stosowania bupropionu zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach znaczenie dodatkowych czynników obniżających próg drgawkowy, w tym alkoholu, jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCenobamata alkoholPacjent przyjmujący cenobamat nie powinien pić alkoholu, zgodnie z informacją dla pacjenta dołączoną do produktu.Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.

Ten lek przeciwpadaczkowy i alkohol działają podobnie na mózg – oba spowalniają jego pracę. Razem mogą wywołać silną senność, zmęczenie, zawroty głowy i chwiejny chód, przez co łatwo o upadek albo wypadek. Alkohol może też sprzyjać napadom padaczkowym. Dlatego w czasie leczenia nie pij alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność albo trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • upadki
  • niewyraźna mowa albo podwójne widzenie
  • splątanie
  • częstsze napady padaczkowe
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent przyjmujący cenobamat nie powinien pić alkoholu, zgodnie z informacją dla pacjenta dołączoną do produktu.[1] Należy uprzedzić pacjenta o ryzyku nasilonej senności i zaburzeń równowagi, szczególnie w okresie zwiększania dawki i u osób starszych. Jeśli pacjent mimo zaleceń pije alkohol, trzeba go poinformować, żeby nie prowadził pojazdów ani nie obsługiwał maszyn po wypiciu alkoholu i żeby nie pomijał ani nie podwajał dawek leku z tego powodu. U pacjentów nadużywających alkoholu warto skonsultować z lekarzem prowadzącym bezpieczeństwo terapii i kontrolę napadów.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, zmęczenie, zawroty głowy, niepewny chód i spowolnienie reakcji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków drogowych. ChPL wskazuje na zwiększone ryzyko neurologicznych działań niepożądanych przy łączeniu cenobamatu z alkoholem.[1] Dodatkowo spożywanie większych ilości alkoholu, zaburzenia snu po alkoholu i okres odstawienia po piciu mogą obniżać próg drgawkowy i pogarszać kontrolę napadów padaczkowych.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie cenobamatu na ośrodkowy układ nerwowy, więc łączenie ich zwiększa senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji. ChPL cenobamatu wymienia alkohol wśród środków o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, których jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko działań niepożądanych o charakterze neurologicznym.[1] Cenobamat wzmacnia przekaźnictwo GABA-ergiczne jako pozytywny modulator allosteryczny receptora GABA-A i hamuje przetrwały prąd sodowy w neuronach. Etanol również nasila przekaźnictwo przez receptor GABA-A, dlatego oba działania sumują się. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest znana, bo cenobamat jest eliminowany głównie przez glukuronidację.[1] Ulotka produktu wprost zaleca, aby podczas leczenia nie pić alkoholu, ponieważ lek może nasilać jego działanie, takie jak zmęczenie i senność.[1] Charakterystyka nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach.[1]

Metabolizm i transportery

  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[2], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], wrażliwy substrat UGT2B7[3]

Monitorować

  • senność i zmęczenie
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • upadki i urazy
  • częstość napadów padaczkowych
  • ilość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe dawki etanolu nasilają addycyjne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększają ryzyko napadów w okresie odstawienia alkoholu.
Okres zwiększania dawkiczas leczenia · alkoholryzyko rośnieW okresie stopniowego zwiększania dawki cenobamatu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są częstsze, a pacjent nie zna jeszcze swojej reakcji na lek.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie się działania sedatywnego cenobamatu i alkoholu istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 264

Połączenie przeciwwskazaneAlprazolam+ BupropionNie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza.Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj alprazolamu na własną rękę i nie dopuść do tego, żeby ci się skończył – jeśli chcesz go przestać brać, ustal z lekarzem stopniowe zmniejszanie dawki.

Te dwa leki można przyjmować razem, ale nie wolno nagle przerywać przyjmowania alprazolamu, gdy bierzesz bupropion. Nagłe odstawienie alprazolamu przy bupropionie może wywołać napad drgawek. Oba leki działają na mózg, więc na początku możesz też odczuwać większą senność lub zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drgawki lub utrata przytomności
  • silny niepokój, drżenie rąk lub bezsenność po zmniejszeniu dawki alprazolamu
  • nadmierna senność lub zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie odstawiaj nagle alprazolamu u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę benzodiazepiny zmniejszaj stopniowo, zgodnie z planem ustalonym przez lekarza. ChPL bupropionu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów, którzy w dowolnym momencie leczenia nagle odstawiają benzodiazepiny.[1][2][3] Przy jednoczesnym stosowaniu ChPL alprazolamu zaleca ostrożność z lekami przeciwdepresyjnymi ze względu na możliwe nasilenie działania na OUN.[4]

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym odstawieniu lub gwałtownym zmniejszeniu dawki alprazolamu u pacjenta leczonego bupropionem. Przy regularnym, stabilnym przyjmowaniu obu leków ChPL alprazolamu wskazuje ogólnie na możliwość nasilenia wpływu na OUN przy łączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi.[4]

Mechanizm

Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy, a alprazolam jako benzodiazepina działa przeciwdrgawkowo, więc jego nagłe odstawienie w trakcie leczenia bupropionem odsłania i sumuje ryzyko napadów drgawkowych. ChPL bupropionu wymienia nagłe odstawianie benzodiazepin w trakcie leczenia w przeciwwskazaniach, wskazując na zależne od dawki ryzyko napadów drgawkowych.[1][2][3] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a bupropion hamuje CYP2D6 i sam jest metabolizowany głównie przez CYP2B6.[4][1]

Metabolizm i transportery

  • Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], wrażliwy substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • przestrzeganie schematu stopniowego odstawiania alprazolamu
  • objawy odstawienia benzodiazepin (niepokój, drżenie, bezsenność)
  • napady drgawkowe lub drgawki w wywiadzie
  • regularność przyjmowania alprazolamu i przerwy w zaopatrzeniu
  • nadmierna senność lub zawroty głowy

Kiedy ocena się zmienia

Nagłe odstawienie lub gwałtowne zmniejszenie dawkidawka · alprazolamryzyko rośnieNagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest wymienione w przeciwwskazaniach ChPL bupropionu ze względu na ryzyko napadów drgawkowych.
Bupropion dołączany u pacjenta, który planuje odstawić alprazolamkolejność włączenia · bupropioninne zaleceniePrzed włączeniem bupropionu ustal, czy pacjent planuje odstawienie alprazolamu, i zapewnij stopniowy schemat redukcji dawki benzodiazepiny pod kontrolą lekarza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBupropion+ LinezolidNie łącz bupropionu z linezolidem.Nie zaczynaj linezolidu, gdy przyjmujesz bupropion – najpierw powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, a o odstawieniu bupropionu nie decyduj sam.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj linezolidu, gdy przyjmujesz bupropion – najpierw powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, a o odstawieniu bupropionu nie decyduj sam.

Bupropion i linezolid nie powinny być przyjmowane razem. Oba leki wpływają na te same substancje w mózgu i mogą razem wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia, silne pobudzenie albo inne groźne objawy. Jeśli lekarz przepisał ci linezolid, a przyjmujesz bupropion, musi o tym wiedzieć przed rozpoczęciem leczenia. Bupropion możesz wznowić dopiero co najmniej dobę po ostatniej dawce linezolidu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny, nagły ból głowy
  • kołatanie serca lub bardzo szybkie tętno
  • silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
  • drżenie mięśni i nadmierne pocenie się
  • wysoka gorączka
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz bupropionu z linezolidem.[1] Gdy pacjent wymaga linezolidu, w pierwszej kolejności rozważ antybiotyk bez działania hamującego MAO. Jeśli linezolid jest niezbędny, odstaw bupropion i prowadź leczenie przy ścisłej obserwacji pacjenta oraz kontroli ciśnienia tętniczego. Bupropion można ponownie włączyć nie wcześniej niż 24 godziny po ostatniej dawce linezolidu.[1]

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie bupropionu i inhibitorów MAO zwiększa prawdopodobieństwo działań niepożądanych, dlatego połączenie jest przeciwwskazane.[1] Najważniejsze zagrożenia to reakcja nadciśnieniowa, pobudzenie i objawy toksyczności ośrodkowej. Przy łączeniu linezolidu z pseudoefedryną ciśnienie skurczowe rosło o 30–40 mmHg, co pokazuje skalę możliwej odpowiedzi presyjnej na leki działające pośrednio sympatykomimetycznie.[2] Po bupropionie łączonym z lekami serotoninergicznymi zgłaszano też zespół serotoninowy.[1]

Mechanizm

Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[2] Bupropion hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy, a inhibitory MAO wpływają na te same szlaki katecholaminergiczne w inny sposób, co sumuje działanie obu leków na przekaźnictwo noradrenergiczne i dopaminergiczne.[1] Linezolid nasila wzrost ciśnienia tętniczego wywołany przez leki o pośrednim działaniu sympatykomimetycznym.[2]

Metabolizm i transportery

  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], wrażliwy substrat CYP2B6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze i tętno
  • objawy pobudzenia, splątania i drżenia
  • temperatura ciała i objawy zespołu serotoninowego
  • napady drgawkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

wankomycynateikoplaninadaptomycynatygecyklina

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 24 h od ostatniej dawki linezolidulinezolidinterakcja nie dotyczyBupropion można włączyć nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu leczenia odwracalnym inhibitorem MAO, takim jak linezolid.
Linezolid dołączany do trwającego leczenia bupropionemkolejność włączenia · bupropioninne zalecenieJeśli linezolid jest jedyną możliwą opcją, bupropion należy odstawić, a linezolid prowadzić przy ścisłej obserwacji pacjenta i monitorowaniu ciśnienia tętniczego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBupropion+ RasagilinaBupropionu nie stosuje się jednocześnie z rasagiliną.Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz rasagilinę, tylko zapytaj lekarza o inny lek, a rasagiliny nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz rasagilinę, tylko zapytaj lekarza o inny lek, a rasagiliny nie odstawiaj samodzielnie.

Tych dwóch leków nie można przyjmować razem. Oba wpływają na substancje przekaźnikowe w mózgu, a razem mogą wywołać groźny wzrost ciśnienia krwi, silne pobudzenie i inne poważne działania niepożądane. Bupropion można zacząć brać dopiero po co najmniej dwóch tygodniach od odstawienia rasagiliny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból głowy z nagłym wzrostem ciśnienia
  • kołatanie serca
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • drżenia lub drgawki
  • omamy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Bupropionu nie stosuje się jednocześnie z rasagiliną[1][2][3]. Bupropion można włączyć dopiero po co najmniej 14 dniach od odstawienia rasagiliny[1]. Jeśli pacjent z chorobą Parkinsona leczony rasagiliną wymaga leczenia depresji, należy wybrać inny lek przeciwdepresyjny i stosować go ostrożnie, unikając fluoksetyny i fluwoksaminy[4]. Jeśli bupropion jest stosowany w leczeniu uzależnienia od nikotyny, lepszym wyborem jest wareniklina lub cytyzyna.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilone pobudzenie układu współczulnego i ośrodkowego układu nerwowego z ryzykiem gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego, pobudzenia, bezsenności, drżeń i objawów psychicznych. Ciężkie działania niepożądane opisywano przy łączeniu leków przeciwdepresyjnych z inhibitorami MAO[4].

Mechanizm

Bupropion hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy, a rasagilina nieodwracalnie hamuje monoaminooksydazę typu B, która rozkłada dopaminę. Oba leki zwiększają aktywność przekaźnictwa katecholaminergicznego, choć każdy w inny sposób, co sumuje ich działanie i zwiększa ryzyko działań niepożądanych[1]. Leki przeciwdepresyjne podawane razem z inhibitorami MAO wywoływały ciężkie działania niepożądane[4].

Metabolizm i transportery

  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], wrażliwy substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Rasagilina: wrażliwy substrat CYP1A2[7]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze przy przypadkowym połączeniu
  • pobudzenie, drżenia, bezsenność, objawy psychotyczne
  • drgawki

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 14 dni od odstawienia rasagilinyrasagilinainne zalecenieBupropion można włączyć po co najmniej 14 dniach od zakończenia leczenia rasagiliną jako nieodwracalnym inhibitorem MAO.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azilect-100105492/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/azilect-100105492/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ CenobamatNie należy włączać buspironu pacjentowi leczonemu cenobamatem, ponieważ buspironu nie stosuje się u osób z padaczką.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz się cenobamatem, i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz się cenobamatem, i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.

Buspiron nie jest stosowany u osób z padaczką, a cenobamat to lek na padaczkę. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów, a cenobamat może osłabiać działanie buspironu na lęk. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z równowagą
  • powrót lub nasilenie lęku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy włączać buspironu pacjentowi leczonemu cenobamatem, ponieważ buspironu nie stosuje się u osób z padaczką[1]. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany buspironu na lek przeciwlękowy bez przeciwwskazania w padaczce. Do czasu zmiany leczenia trzeba obserwować częstość napadów, senność i zaburzenia koordynacji.

Skutek kliniczny

Możliwe obniżenie kontroli napadów padaczkowych u pacjenta z padaczką, osłabienie działania przeciwlękowego buspironu wskutek indukcji jego metabolizmu oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji.

Mechanizm

Buspironu nie stosuje się u osób z padaczką[1]. Cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym stosowanym wyłącznie w leczeniu napadów padaczkowych, więc każdy pacjent przyjmujący cenobamat spełnia to przeciwwskazanie. U osób przyjmujących buspiron z innymi lekami serotoninergicznymi zgłaszano pojedyncze przypadki drgawek[1]. Cenobamat indukuje CYP3A4 i może obniżać ekspozycję na leki metabolizowane głównie tą drogą[2]. Buspiron jest metabolizowany przez CYP3A4, a silny induktor tego enzymu obniżał jego stężenie i osłabiał działanie[1]. Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po rozpoczęciu, zakończeniu lub zmianie dawki cenobamatu[2]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a ich łączenie może nasilać neurologiczne działania niepożądane[2][1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[3], buspiron – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i zawroty głowy
  • zaburzenia koordynacji i chodu
  • skuteczność leczenia lęku

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinasertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDiazepam+ BupropionDiazepamu nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.Nie przerywaj ani nie zmniejszaj dawki diazepamu na własną rękę – jeśli chcesz go odstawić, zapytaj lekarza o stopniowe zmniejszanie dawki.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj ani nie zmniejszaj dawki diazepamu na własną rękę – jeśli chcesz go odstawić, zapytaj lekarza o stopniowe zmniejszanie dawki.

Te dwa leki można przyjmować razem, ale diazepamu nie wolno nagle odstawić, gdy bierzesz bupropion. Nagłe przerwanie diazepamu może wtedy wywołać napad drgawek. Bupropion może też trochę osłabiać uspokajające działanie diazepamu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie, niepokój, bezsenność po zmniejszeniu lub pominięciu dawki diazepamu
  • drgawki lub utrata przytomności – wezwij pogotowie
  • słabsze niż zwykle działanie uspokajające diazepamu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Diazepamu nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.[1] Łączne stosowanie nie wymaga zmiany dawek, ale przed włączeniem bupropionu trzeba ustalić, czy diazepam nie jest stosowany z powodu napadów drgawkowych, bo drgawki obecnie lub w wywiadzie wykluczają bupropion.[1]

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym przerwaniu lub gwałtownym zmniejszeniu dawki diazepamu w trakcie leczenia bupropionem.[2] Przy stałym stosowaniu obu leków działanie uspokajające diazepamu może być słabsze niż oczekiwane.[1]

Mechanizm

Bupropion obniża próg drgawkowy w sposób zależny od dawki, a diazepam działa przeciwdrgawkowo.[1] Nagłe odstawienie diazepamu u pacjenta leczonego bupropionem sumuje ryzyko drgawek z odstawienia benzodiazepiny i ryzyko drgawek wywołanych bupropionem, dlatego taka sytuacja jest przeciwwskazana.[1] Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, ponieważ analiza szlaków metabolicznych in vitro na nią nie wskazuje.[3] U zdrowych ochotników bupropion osłabiał działanie uspokajające diazepamu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Diazepam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[4], substrat CYP3A4[5]
  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], wrażliwy substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • objawy odstawienne i objawy zwiastujące drgawki podczas zmniejszania dawki diazepamu
  • skuteczność działania uspokajającego i przeciwlękowego diazepamu
  • przestrzeganie zaleceń – samodzielne przerywanie benzodiazepiny

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescytalopram

Kiedy ocena się zmienia

Nagłe odstawienie lub gwałtowne zmniejszenie dawki w trakcie leczenia bupropionemdawka · diazepamryzyko rośnieNagłe odstawienie benzodiazepiny u pacjenta leczonego bupropionem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka napadów drgawkowych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relanium-100057770/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ CenobamatNie wydawaj dimenhydrynatu pacjentowi leczonemu cenobamatem.Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na nudności w podróży.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na nudności w podróży.

Leku na chorobę lokomocyjną z dimenhydrynatem nie wolno stosować przy padaczce, a cenobamat przyjmujesz właśnie z jej powodu. Dimenhydrynat może ułatwiać wystąpienie napadu i osłabiać działanie leczenia. Oba leki mogą też razem wywołać silną senność, zawroty głowy i chwiejność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad padaczkowy lub częstsze napady niż zwykle
  • silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • podwójne lub niewyraźne widzenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj dimenhydrynatu pacjentowi leczonemu cenobamatem.[1][2] W chorobie lokomocyjnej zaproponuj metody niefarmakologiczne i skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie padaczki w celu doboru leku przeciwwymiotnego. Jeśli pacjent już przyjął dimenhydrynat, poinformuj go o ryzyku napadu i nasilonej senności oraz o zakazie prowadzenia pojazdów.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie częstości napadów padaczkowych mimo leczenia cenobamatem. Nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i widzenia, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych.

Mechanizm

Dimenhydrynatu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc każdy pacjent przyjmujący cenobamat ma przeciwwskazanie do dimenhydrynatu.[1][2] Dimenhydrynat jako lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji przenikający do ośrodkowego układu nerwowego może obniżać próg drgawkowy i osłabiać ochronę przeciwnapadową. Dodatkowo dimenhydrynat nasila działanie depresyjne innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1], a cenobamat sam często wywołuje senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji.

Metabolizm i transportery

  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i zaburzenia świadomości
  • zawroty głowy, równowaga i ryzyko upadków
  • zaburzenia widzenia

Bezpieczniejsze alternatywy

ondansetron

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan Max 50 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-max-100428048/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ CenobamatPacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca.Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.

Dziurawiec przyjmowany regularnie może osłabiać działanie leku przeciwpadaczkowego i zwiększać ryzyko napadów. Nalewki i płyny z dziurawcem zawierają alkohol, którego przy padaczce nie wolno stosować, a razem z tym lekiem nasila on senność i zawroty głowy. Oba środki mogą też osłabiać działanie tabletek antykoncepcyjnych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • chwiejność i zaburzenia równowagi
  • krwawienie między miesiączkami przy stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca. Płynnych postaci dziurawca zawierających etanol nie stosuje się u chorych na padaczkę.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, nie należy go odstawiać bez wiedzy neurologa, bo zmiana aktywności enzymów może wpłynąć na stężenie cenobamatu. Po rozpoczęciu albo zakończeniu leczenia cenobamatem bądź po zmianie jego dawki osiągnięcie nowego poziomu aktywności enzymów może trwać dwa tygodnie.[2] Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować dodatkowe albo inne, niehormonalne metody antykoncepcji.[2]

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie kontroli napadów padaczkowych podczas regularnego stosowania dziurawca oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń równowagi po jego odstawieniu albo przy stosowaniu postaci zawierających etanol. U kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną rośnie ryzyko jej nieskuteczności.

Mechanizm

Regularnie przyjmowany dziurawiec może pobudzać enzymy cytochromu P450 i osłabiać działanie leków przez nie metabolizowanych.[1] Cenobamat jest w znacznym stopniu metabolizowany, głównie na drodze glukuronidacji, a w mniejszym stopniu także utleniania.[2] Indukcja enzymów przez dziurawiec może więc teoretycznie obniżać stężenie cenobamatu i jego skuteczność przeciwpadaczkową, a po odstawieniu dziurawca stężenie cenobamatu może wzrosnąć. W postaciach płynnych zawierających etanol dochodzi sumowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, bo łączenie cenobamatu z alkoholem może zwiększać ryzyko działań niepożądanych o charakterze neurologicznym.[2] Oba leki obniżają też skuteczność doustnej antykoncepcji hormonalnej, więc ich działanie w tym zakresie się sumuje.[1][2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], cenobamat – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koordynacji
  • objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego po odstawieniu dziurawca
  • skuteczność antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamelisa

Kiedy ocena się zmienia

Płyn doustny lub nalewka zawierające etanolpostać · dziurawiecryzyko rośniePostaci płynne dziurawca zawierające etanol są przeciwwskazane w padaczce, a etanol dodatkowo nasila działanie cenobamatu na ośrodkowy układ nerwowy.
Pojedyncze, doraźne użycie herbaty z zielaczas leczenia · dziurawiecryzyko malejeIndukcja enzymów wymaga systematycznego przyjmowania dziurawca, więc pojedyncza filiżanka naparu raczej nie zmieni istotnie stężenia cenobamatu.
Odstawienie dziurawca u pacjenta ustabilizowanego na cenobamaciekolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca aktywność enzymów stopniowo wraca do normy, co może podnieść stężenie cenobamatu i nasilić jego działania niepożądane. Odstawienie należy uzgodnić z neurologiem i obserwować pacjenta przez kolejne tygodnie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKariprazyna+ CenobamatNie łączy się kariprazyny z cenobamatem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich.

Cenobamat, lek na padaczkę, przyspiesza rozkład kariprazyny w organizmie. Przez to kariprazyna może przestać działać i objawy choroby, na którą ją bierzesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, zaburzenia nastroju, dziwne myśli
  • silna senność lub zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z koordynacją
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się kariprazyny z cenobamatem.[1] U pacjenta leczonego kariprazyną należy wybrać lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego CYP3A4, a u pacjenta leczonego cenobamatem – lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4. Nowy poziom aktywności enzymów po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki cenobamatu ustala się po około dwóch tygodniach.[2] Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów kariprazyny zmiany jej stężenia ujawniają się w pełni dopiero po kilku tygodniach, dlatego przy zamianie leków stan psychiczny i działania niepożądane trzeba obserwować przez kilka tygodni.[1]

Skutek kliniczny

Indukcja CYP3A4 może powodować znaczące zmniejszenie całkowitej ekspozycji na kariprazynę i utratę kontroli objawów psychotycznych lub zaburzeń nastroju.[1] Jednocześnie możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji wynikające z sumowania działania obu leków na ośrodkowy układ nerwowy.[2]

Mechanizm

Kariprazyna i jej czynne metabolity (demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Cenobamat jest zależnym od dawki induktorem CYP3A4 i obniża ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten enzym.[2] W dawkach podtrzymujących cenobamat działa jak co najmniej umiarkowany induktor CYP3A4, a jednoczesne podawanie kariprazyny z silnymi lub umiarkowanymi induktorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1] Dodatkowo oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działania niepożądane o charakterze neurologicznym.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], wrażliwy substrat UGT2B7[5]

Monitorować

  • nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych albo zaburzeń nastroju
  • senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydlewetyracetamlakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie cenobamatu przed włączeniem kariprazynykolejność włączenia · cenobamatinne zaleceniePo odstawieniu cenobamatu aktywność enzymów wraca do wyjściowego poziomu po około dwóch tygodniach, dlatego kariprazynę należy włączać dopiero po tym czasie, a pełne ustalenie jej stężenia trwa kilka tygodni.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.