Interakcje / Azacytydyna / Azacytydyna i denosumab
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek przy rutynowym monitorowaniu obu leków.
Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem, dbaj o zęby i przed każdym zabiegiem u dentysty powiedz o obu lekach.
Interakcja o niejasnym znaczeniuAzacytydyna+ DenosumabPołączenie można stosować bez zmiany dawek przy rutynowym monitorowaniu obu leków.Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem, dbaj o zęby i przed każdym zabiegiem u dentysty powiedz o obu lekach.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem, dbaj o zęby i przed każdym zabiegiem u dentysty powiedz o obu lekach.
Te dwa leki nie zmieniają wzajemnie swojego działania we krwi. Oba mogą jednak sprzyjać zakażeniom, a denosumab może obniżać poziom wapnia i rzadko uszkadzać kość szczęki. Lekarz zwykle regularnie sprawdza wyniki krwi i stan zębów podczas takiego leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- zaczerwieniona, ciepła i bolesna skóra
- mrowienie wokół ust lub w palcach, kurcze mięśni
- ból, obrzęk lub owrzodzenie dziąseł, rozchwianie zębów
- odsłonięta kość w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienie z dziąseł
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek przy rutynowym monitorowaniu obu leków. Hipokalcemię należy wyrównać przed podaniem denosumabu, ponieważ jest ona przeciwwskazaniem do jego stosowania[1]. Denosumabu w dawce onkologicznej nie podaje się przy niezagojonych ranach po zabiegach stomatologicznych lub chirurgicznych w jamie ustnej[2]. Przed rozpoczęciem leczenia warto zadbać o przegląd stomatologiczny, a inwazyjne zabiegi w jamie ustnej planować poza okresem nadiru neutrofilów i płytek krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe większe ryzyko zakażeń w okresie neutropenii oraz większe ryzyko martwicy kości szczęki i powikłań po zabiegach stomatologicznych, nasilanych przez małopłytkowość i upośledzone gojenie. Zaburzenia elektrolitowe i pogorszenie czynności nerek w trakcie leczenia azacytydyną mogą sprzyjać hipokalcemii po denosumabie. Brak opisów klinicznych potwierdzających te skutki.
Mechanizm
Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. W metabolizmie azacytydyny nie uczestniczą izoenzymy cytochromu P450, UGT, SULT ani transferazy glutationowe, a jej klinicznie istotne hamowanie lub indukcja CYP są mało prawdopodobne[3]. Denosumab nie zmienia farmakokinetyki leków metabolizowanych przez CYP3A4[1]. Teoretycznie możliwe jest sumowanie działań niepożądanych. Azacytydyna powoduje mielosupresję z neutropenią i małopłytkowością, a denosumab wiąże się z ryzykiem zakażeń, hipokalcemii i martwicy kości szczęki, dla której chemioterapia jest uznanym czynnikiem ryzyka.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem azacytydyny
- stężenie wapnia w surowicy przed każdym podaniem denosumabu
- stężenie potasu, fosforanów i magnezu
- kreatynina i eGFR
- objawy zakażenia
- stan jamy ustnej i uzębienia
Kiedy ocena się zmienia
| 120 mgdawka · denosumab | ryzyko rośnie | Dawka onkologiczna denosumabu, podawana częściej niż dawka osteoporotyczna, zwiększa ryzyko martwicy kości szczęki i hipokalcemii, zwłaszcza w skojarzeniu z chemioterapią. Nie podaje się jej przy niezagojonych ranach po zabiegach w jamie ustnej. |
| 60 mgdawka · denosumab | ryzyko maleje | Przy dawce osteoporotycznej, podawanej rzadko, ryzyko sumowania działań niepożądanych jest mniejsze. Hipokalcemię należy wyrównać przed podaniem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bildyos 60 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bildyos-100525670/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bomyntra 120 mg, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bomyntra-100522232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAzacytydynaa alkoholNie ma przeciwwskazania do ostrożnego spożycia alkoholu, ale w trakcie cyklów leczenia warto go unikać lub ograniczyć do minimum, zwłaszcza gdy występują nudności, cytopenie albo nieprawidłowe próby wątrobowe.W czasie leczenia najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli ma to być wyjątek, uzgodnij to wcześniej z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W czasie leczenia najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli ma to być wyjątek, uzgodnij to wcześniej z lekarzem.
Alkohol nie zmienia sposobu działania azacytydyny w organizmie. Oba mogą jednak osłabiać organizm w podobny sposób, na przykład nasilać nudności, zmęczenie i obciążać wątrobę. Przy małej liczbie płytek lub białych krwinek alkohol może dodatkowo zwiększać ryzyko krwawień i zakażeń. Badań na ten temat nie ma, dlatego zapytaj lekarza, czy w twoim przypadku możesz pić alkohol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne lub długotrwałe nudności i wymioty
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- krwawienia z nosa lub dziąseł albo siniaki bez przyczyny
- gorączka lub objawy zakażenia
- nasilone zmęczenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do ostrożnego spożycia alkoholu, ale w trakcie cyklów leczenia warto go unikać lub ograniczyć do minimum, zwłaszcza gdy występują nudności, cytopenie albo nieprawidłowe próby wątrobowe. Decyzję najlepiej omówić z lekarzem prowadzącym, który zna aktualny obraz krwi i funkcję wątroby pacjenta.
Skutek kliniczny
Przypadkowe i okazjonalne wypicie niewielkiej ilości alkoholu prawdopodobnie nie zmienia przebiegu leczenia. Przy regularnym piciu można się spodziewać gorszej tolerancji przewodu pokarmowego, większego ryzyka uszkodzenia wątroby i nasilenia zmęczenia. U osób z małopłytkowością lub neutropenią alkohol może pogarszać ryzyko krwawień i zakażeń. Brak badań, które by to potwierdzały dla azacytydyny.
Mechanizm
Brak bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej. ChPL nie wspomina o alkoholu, a udział enzymów CYP, UGT, SULT i transferaz glutationowych w metabolizmie azacytydyny jest mało prawdopodobny, więc alkohol nie zmienia jej stężenia[1] Możliwe jest natomiast teoretyczne nakładanie się działań niepożądanych. Azacytydyna powoduje mielosupresję, nudności i wymioty, a w ChPL zaawansowane nowotwory złośliwe wątroby są przeciwwskazaniem[1] Alkohol może dodatkowo obciążać wątrobę i błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz nasilać zaburzenia krwiotworzenia.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (płytki, neutrofile) zgodnie ze schematem leczenia
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- nasilenie nudności, wymiotów i biegunki
- objawy krwawienia i zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub duże ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym piciu lub nadużywaniu alkoholu wzrasta ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności i pogorszenia cytopenii. Należy jednoznacznie odradzić alkohol i częściej kontrolować morfologię oraz próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
Denosumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 134
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ AzacytydynaNie stosuj chloramfenikolu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego azacytydyną.Nie używaj chloramfenikolu w żadnej postaci w czasie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj chloramfenikolu w żadnej postaci w czasie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Azacytydyna osłabia szpik kostny, który wytwarza krwinki. Chloramfenikol, nawet w maści, też może uszkadzać szpik i nasilać to działanie. Razem zwiększają ryzyko groźnych zakażeń, krwawień i niedokrwistości. U osób z chorobą szpiku tego antybiotyku się nie stosuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- drobne czerwone kropki na skórze
- nasilone zmęczenie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego azacytydyną[1]. Wybierz inny lek przeciwbakteryjny bez działania mielotoksycznego, dopasowany do miejsca i rodzaju zakażenia. Jeśli chloramfenikol został już zastosowany, odstaw go i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne w sprawie kontroli morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębienie neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości. Może to prowadzić do ciężkich zakażeń i krwawień oraz do opóźnienia lub przerwania leczenia azacytydyną. Chloramfenikol może też wywołać niedokrwistość aplastyczną, której nie da się odróżnić od progresji choroby podstawowej ani od toksyczności azacytydyny.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Chloramfenikol może hamować hemopoezę w sposób zależny od dawki, rzadko wywołuje też nieodwracalną niedokrwistość aplastyczną. Ponadto znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na układ krwiotwórczy[1]. Azacytydyna jako lek przeciwnowotworowy z grupy analogów nukleozydów pirymidynowych wywołuje mielosupresję. Jest stosowana u chorych z nowotworami szpiku, a chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo azacytydyna nie jest metabolizowana przez izoenzymy CYP, UGT, SULT ani transferazy glutationowe[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustnie lub dożylnie)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy podaniu ogólnoustrojowym narażenie na chloramfenikol i ryzyko mielosupresji zależnej od dawki są znacznie większe niż po zastosowaniu miejscowym. Połączenie pozostaje przeciwwskazane, a ryzyko ciężkiej toksyczności hematologicznej jest najwyższe. |
| Maść na skórępostać · chloramfenikol | inne zalecenie | Wchłanianie ze skóry jest małe, ale postać miejscowa również jest przeciwwskazana u pacjentów z chorobami szpiku. Niedokrwistość aplastyczna po chloramfenikolu nie zależy ściśle od dawki. Nie stosuj maści nawet na małą powierzchnię ani krótko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ AzacytydynaNie łącz klozapiny z azacytydyną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko od razu powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko od razu powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, przez co nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz klozapiny z azacytydyną. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania leków o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Przeciwwskazaniem jest też zaburzenie czynności szpiku kostnego, a leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[2][3]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga azacytydyny, decyzję o zmianie leku przeciwpsychotycznego lub o ewentualnym wyjątkowym kontynuowaniu klozapiny pod ścisłą kontrolą hematologiczną musi podjąć wspólnie psychiatra i hematolog. Ta decyzja wykracza poza zakres charakterystyki produktu.
Skutek kliniczny
Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z zagrażającymi życiu zakażeniami i posocznicą. Nakładanie się obu przyczyn utrudnia też ustalenie, który lek odpowiada za spadek liczby granulocytów, a więc i podjęcie właściwej decyzji o odstawieniu.
Mechanizm
Połączenie sumuje toksyczne działanie obu leków na szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a azacytydyna jest lekiem cytotoksycznym o działaniu mielosupresyjnym. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków hamujących czynność szpiku[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ w metabolizmie azacytydyny nie uczestniczą izoenzymy cytochromu P450, a jej klinicznie istotne działanie hamujące lub indukujące te enzymy jest mało prawdopodobne[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- gorączka i inne objawy zakażenia
- liczba płytek krwi i objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana u pacjenta leczonego azacytydynąkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. Włączenie klozapiny w trakcie terapii azacytydyną jest wykluczone. |
| Azacytydyna wymagana u pacjenta już leczonego klozapinąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjenta stabilnego na klozapinie, który wymaga azacytydyny, ChPL klozapiny nadal zabrania jednoczesnego stosowania. Sposób zamiany leczenia przeciwpsychotycznego ustala psychiatra razem z hematologiem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu pirymidyn należy unikać, a gdy jest ono konieczne, wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i wczesnych objawów zakażenia.Nie łącz leku osłabiającego odporność z chemioterapią lekiem z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarzy prowadzących oba leczenia i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku osłabiającego odporność z chemioterapią lekiem z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarzy prowadzących oba leczenia i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.
Leki osłabiające układ odporności, takie jak fingolimod, natalizumab, tofacytynib czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak kapecytabina, fluorouracyl czy cytarabina, obniżają zdolność organizmu do walki z zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo mocno osłabić odporność i zmniejszyć liczbę białych krwinek. Zwiększa to ryzyko poważnych, a nawet zagrażających życiu infekcji. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- owrzodzenia w jamie ustnej
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silne osłabienie
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub pamięci
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu pirymidyn należy unikać, a gdy jest ono konieczne, wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i wczesnych objawów zakażenia. W chorobach autoimmunologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane czy reumatoidalne zapalenie stawów, zwykle wstrzymuje się lek immunomodulujący na czas chemioterapii, a decyzję podejmuje się wspólnie z prowadzącym onkologiem. Dla natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu i ponesimodu czynna choroba nowotworowa lub stan znacznego upośledzenia odporności są ujęte w przeciwwskazaniach ChPL, dlatego w praktyce leki te odstawia się przed leczeniem przeciwnowotworowym. U biorców przeszczepów, u których nie można przerwać mykofenolanu, belataceptu czy innych leków przeciwodrzuceniowych, rozważa się redukcję intensywności immunosupresji i dostosowanie dawek analogu pirymidyn do wyników morfologii. Leflunomid i teriflunomid działają jeszcze długo po odstawieniu, dlatego przy ciężkiej toksyczności można rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Należy rozważyć profilaktykę przeciwwirusową i przeciwzakaźną zgodnie z lokalnymi standardami oraz unikać szczepionek żywych.
Skutek kliniczny
Zwiększa się ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym gorączki neutropenicznej, sepsy, reaktywacji wirusa półpaśca i zapalenia wątroby typu B oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu[1]. Może dojść do pogłębienia cytopenii, a przy mykofenolanach, leflunomidzie i teriflunomidzie także do sumowania działania uszkadzającego szpik i wątrobę. Przy rawulizumabie neutropenia dodatkowo zwiększa ryzyko zakażeń bakteriami otoczkowymi, zwłaszcza meningokokami.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego. Analogi pirymidyn jako antymetabolity hamują syntezę DNA w szybko dzielących się komórkach, co prowadzi do mielosupresji z neutropenią, limfopenią i małopłytkowością oraz do uszkodzenia błon śluzowych stanowiących barierę przeciw zakażeniom. Leki immunosupresyjne z grupy A osłabiają odporność różnymi drogami – modulatory receptora sfingozyno‑1‑fosforanu (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, inhibitory dehydrogenazy dihydroorotanowej (leflunomid, teriflunomid) oraz mykofenolany hamują proliferację limfocytów, tofacytynib blokuje kinazy JAK, natalizumab hamuje migrację limfocytów do tkanek, abatacept i belatacept blokują kostymulację limfocytów T, inebilizumab i immunoglobulina przeciw limfocytom T usuwają limfocyty, tolebrutynib hamuje kinazę Brutona, a rawulizumab, efgartigimod alfa i imlifidaza osłabiają odpowiedź zależną od dopełniacza lub przeciwciał IgG[2]. Nałożenie tych efektów na mielotoksyczność chemioterapii zwiększa głębokość i czas trwania niedoboru odporności. Interakcja jest wspólna dla wszystkich analogów pirymidyn i dla wszystkich leków grupy A poza apremilastem i nerandomilastem, choć jej nasilenie zależy od siły działania konkretnego leku. Interakcje farmakokinetyczne nie mają tu znaczenia dla całej klasy.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
- gorączka i inne objawy zakażenia
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, zwłaszcza przy leflunomidzie, teriflunomidzie i mykofenolanach
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu
- stężenie immunoglobulin IgG przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Krem lub roztwór do stosowania na skórę (fluorouracyl)postać · analogi pirymidyn | ryzyko maleje | Fluorouracyl stosowany miejscowo na skórę daje znikomą ekspozycję ogólnoustrojową i nie powoduje mielosupresji, dlatego połączenie z lekiem immunosupresyjnym nie wymaga szczególnego postępowania. |
| Kilka miesięcy od ostatniej dawki leflunomidu, teriflunomidu, fingolimodu, natalizumabu, inebilizumabu lub immunoglobuliodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Leki o długim działaniu lub powodujące długotrwałą limfopenię albo deplecję limfocytów utrzymują immunosupresję po odstawieniu. Rozpoczynając chemioterapię w tym okresie, należy traktować pacjenta jak nadal leczonego i sprawdzić liczbę limfocytów, a przy leflunomidzie i teriflunomidzie rozważyć przyspieszoną eliminację. |
| Schematy wysokodawkowe lub intensywna chemioterapia indukcyjna (np. wysokie dawki cytarabiny)dawka · analogi pirymidyn | ryzyko rośnie | Intensywne schematy z analogami pirymidyn powodują głęboką i długotrwałą neutropenię, a dołożenie leku immunosupresyjnego istotnie zwiększa ryzyko zakażeń zagrażających życiu. W tej sytuacji lek immunosupresyjny powinien być w miarę możliwości wstrzymany. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych rezerwa szpikowa jest mniejsza, a zakażenia przebiegają ciężej, dlatego monitorowanie morfologii i objawów infekcji powinno być częstsze. |
Źródła
- Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
- Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ AzacytydynaPołączenie jest przeciwwskazane i dopęcherzowego BCG nie podaje się pacjentom leczonym cytostatykami.Jeżeli przyjmujesz azacytydynę, powiedz o tym urologowi przed rozpoczęciem leczenia BCG, a jeśli już otrzymałeś oba leki, nie czekaj i skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeżeli przyjmujesz azacytydynę, powiedz o tym urologowi przed rozpoczęciem leczenia BCG, a jeśli już otrzymałeś oba leki, nie czekaj i skontaktuj się z lekarzem.
Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie i działa tylko wtedy, gdy organizm ma sprawną odporność. Azacytydyna osłabia odporność, więc bakterie mogą przedostać się do krwi i wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze, zwłaszcza utrzymujące się dłużej niż dobę
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, krew w moczu
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i dopęcherzowego BCG nie podaje się pacjentom leczonym cytostatykami.[1][2][3] Jeżeli pacjent otrzymuje azacytydynę, a wymaga leczenia raka pęcherza, decyzję o wyborze innego leczenia dopęcherzowego podejmuje urolog wspólnie z hematologiem.
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu, oraz prawdopodobne zmniejszenie skuteczności leczenia raka pęcherza.
Mechanizm
Azacytydyna jest lekiem cytostatycznym, który hamuje szpik i osłabia odporność. Dopęcherzowa terapia BCG polega na podaniu żywych, atenuowanych prątków i wymaga sprawnego układu odpornościowego, zarówno do wywołania miejscowej odpowiedzi przeciwnowotworowej, jak i do ograniczenia prątków do pęcherza moczowego. Immunosupresja wywołana azacytydyną sprzyja rozsiewowi prątków i jednocześnie osłabia przeciwnowotworowe działanie BCG.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia uogólnionego – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie
- objawy ze strony dróg moczowych
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna podawana dopęcherzowoepirubicyna podawana dopęcherzowogemcytabina podawana dopęcherzowo
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka BCG podawana śródskórnie w profilaktyce gruźlicy także jest szczepionką żywą i nie podaje się jej pacjentom z immunosupresją wywołaną cytostatykami. Szczepienie odracza się do czasu odbudowy odporności po zakończeniu leczenia, a decyzję podejmuje hematolog. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ AzacytydynaŻywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym azacytydyną.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia azacytydyną i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.
Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie. Azacytydyna osłabia odporność, więc organizm może nie poradzić sobie z tymi bakteriami i szczepienie może wywołać chorobę albo nie dać ochrony. Dlatego w trakcie leczenia azacytydyną nie możesz przyjmować tej szczepionki. Istnieje szczepionka w zastrzyku bez żywych bakterii, o której możesz porozmawiać z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- ból brzucha
- wymioty
- dreszcze i ogólne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym azacytydyną[1]. Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, należy wybrać szczepionkę inaktywowaną i liczyć się z jej słabszym działaniem, a pacjenta przed wyjazdem do regionu endemicznego dodatkowo poinstruować o higienie żywności i wody. O możliwości podania szczepionki żywej po zakończeniu leczenia decyduje hematolog po ocenie odbudowy odporności.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki doustnej w trakcie leczenia azacytydyną możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z gorączką i objawami żołądkowo-jelitowymi oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. W przypadku szczepionki inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza odpowiedź poszczepienna.
Mechanizm
Żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu ze szczepem Ty 21a nie podaje się osobom z nabytym niedoborem odporności, w tym otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne[1]. Azacytydyna jest lekiem cytotoksycznym hamującym podziały komórek i często wywołuje neutropenię, co osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie i teoretycznie pozwala na niekontrolowane namnażanie atenuowanych bakterii szczepionkowych. Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność w trakcie leczenia azacytydyną również może być mniejsza.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (liczba neutrofilów) przed planowanym szczepieniem
- gorączka i biegunka po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Viszczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana całokomórkowa
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale azacytydyna może osłabić odpowiedź poszczepienną. Szczepienie najlepiej zaplanować w porozumieniu z hematologiem. |
| Zakończenie leczenia i odbudowa odpornościodstep · azacytydyna | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia azacytydyną możliwość podania żywej szczepionki doustnej ocenia hematolog na podstawie odbudowy odporności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Połączenie przeciwwskazaneChelatory żelaza (np. deferypron)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaJednoczesne stosowanie chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę i analogu pirymidyny jest przeciwwskazane i należy go unikać.Nie łącz leku usuwającego żelazo z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku usuwającego żelazo z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz deferypron.
Deferypron, lek usuwający nadmiar żelaza z organizmu, może rzadko silnie obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki przeciwnowotworowe, takie jak kapecytabina, fluorouracyl, gemcytabina, cytarabina, azacytydyna czy decytabina, również osłabiają szpik kostny. Przyjmowane razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność i doprowadzić do groźnego zakażenia. Inne leki usuwające żelazo, czyli deferazyroks i deferoksamina, nie niosą tak dużego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- częste lub nietypowo ciężkie zakażenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę i analogu pirymidyny jest przeciwwskazane i należy go unikać. Dotyczy to deferypronu w połączeniu z azacytydyną, decytabiną, cytarabiną, gemcytabiną, fluorouracylem lub kapecytabiną. U chorego wymagającego chelatacji w trakcie chemioterapii należy zamienić deferypron na deferazyroks lub deferoksaminę. Jeśli deferypron był już podawany razem z analogiem pirymidyny, trzeba go odstawić, oznaczyć morfologię z rozmazem i pouczyć chorego o konieczności pilnego zgłoszenia gorączki lub objawów zakażenia.
Skutek kliniczny
Głęboka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, posocznicy oraz zgonu. U chorych z zespołami mielodysplastycznymi i ostrymi białaczkami leczonych azacytydyną, decytabiną lub cytarabiną rezerwa szpikowa jest już ograniczona, więc ryzyko jest szczególnie wysokie.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie polega na zmianie stężeń leków. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o mechanizmie częściowo idiosynkratycznym, a analogi pirymidyn hamują syntezę DNA w dzielących się komórkach szpiku i powodują zależną od dawki mielosupresję. Oba działania sumują się, co zwiększa ryzyko głębokiej i przedłużonej neutropenii oraz utrudnia ustalenie, który lek ją wywołał. Ze względu na to ChPL deferypronu przeciwwskazuje jego stosowanie razem z lekami, o których wiadomo, że wywołują neutropenię lub agranulocytozę.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi pirymidyn | ryzyko maleje | Fluorouracyl stosowany miejscowo na skórę w zmianach przednowotworowych wchłania się w niewielkim stopniu i nie wywołuje istotnej mielosupresji, dlatego połączenie z deferypronem nie wymaga unikania. |
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze i analogu pirymidyn połączenie jest przeciwwskazane – nie szczepi się w trakcie leczenia ani przed odbudową odporności po jego zakończeniu.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie chemioterapii ani wkrótce po jej zakończeniu i przed każdą podróżą do tropików powiedz lekarzowi medycyny podróży, że przyjmujesz lub przyjmowałeś leki przeciwnowotworowe.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie chemioterapii ani wkrótce po jej zakończeniu i przed każdą podróżą do tropików powiedz lekarzowi medycyny podróży, że przyjmujesz lub przyjmowałeś leki przeciwnowotworowe.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki przeciwnowotworowe takie jak kapecytabina, fluorouracyl, gemcytabina, cytarabina, azacytydyna czy decytabina osłabiają odporność, więc organizm może nie poradzić sobie z wirusem ze szczepionki. Może to wywołać groźną chorobę, a szczepienie i tak może nie dać ochrony. Dlatego nie szczepi się przeciw żółtej febrze w trakcie takiego leczenia ani krótko po nim.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silne bóle mięśni, osłabienie, wymioty
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
- mrowienie lub osłabienie siły w nogach albo rękach
- krwawienia, siniaki bez przyczyny lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze i analogu pirymidyn połączenie jest przeciwwskazane – nie szczepi się w trakcie leczenia ani przed odbudową odporności po jego zakończeniu. Dotyczy to wszystkich analogów pirymidyn stosowanych ogólnoustrojowo, także doustnej kapecytabiny oraz azacytydyny i decytabiny podawanych podskórnie lub dożylnie. Szczepienie można rozważyć najwcześniej po upływie co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii, po ocenie stanu odporności przez lekarza prowadzącego. Jeśli podróż do strefy endemicznej jest planowana przed rozpoczęciem leczenia, szczepionkę podaje się z wyprzedzeniem co najmniej 4 tygodni przed pierwszą dawką cytostatyku. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, lekarz medycyny podróży wystawia zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia, a pacjenta należy poinformować o ryzyku zakażenia i zalecić unikanie podróży do strefy endemicznej lub ścisłą ochronę przed komarami. Po przypadkowym zaszczepieniu osoby leczonej analogiem pirymidyn należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i specjalistą chorób zakaźnych.
Skutek kliniczny
U osoby z obniżoną odpornością żywa szczepionka przeciw żółtej febrze może wywołać ciężką chorobę poszczepienną o przebiegu trzewnym (gorączka, uszkodzenie wątroby, niewydolność wielonarządowa) lub neurologicznym (zapalenie mózgu, zespół Guillaina-Barrégo), która może zakończyć się zgonem. Drugim skutkiem jest brak skutecznej ochrony przed żółtą febrą mimo wykonanego szczepienia. Ryzyko dotyczy całej klasy analogów pirymidyn i dodatkowo rośnie u chorych z nowotworami hematologicznymi, zespołami mielodysplastycznymi oraz przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami immunosupresyjnymi.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Wszystkie analogi pirymidyn podawane ogólnoustrojowo (azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina, fluorouracyl, cytarabina, decytabina) hamują syntezę kwasów nukleinowych w szybko dzielących się komórkach, także w szpiku i komórkach układu odpornościowego. Powodują przez to mielosupresję, limfopenię i osłabienie odpowiedzi komórkowej i humoralnej. Osłabiony układ odpornościowy nie kontroluje namnażania wirusa szczepionkowego, co zwiększa ryzyko uogólnionego zakażenia. Jednocześnie wytworzenie przeciwciał ochronnych jest słabsze lub wcale nie następuje. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy, bo wynika z działania cytotoksycznego, a nie z właściwości pojedynczej substancji.
Monitorować
- przed szczepieniem: wywiad w kierunku chemioterapii w ciągu ostatnich miesięcy i planowanego leczenia
- przed szczepieniem po zakończonej chemioterapii: morfologia z rozmazem i ocena stanu odporności przez lekarza prowadzącego
- po przypadkowym zaszczepieniu: gorączka, objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, aktywność aminotransferaz, bilirubina) i objawy neurologiczne przez kilka tygodni
- po przypadkowym zaszczepieniu: czynność nerek, liczba płytek krwi i parametry krzepnięcia przy pogorszeniu stanu ogólnego
- po szczepieniu wykonanym w okresie obniżonej odporności: rozważenie oznaczenia przeciwciał neutralizujących przed podróżą
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa na skórę (krem, roztwór)postać · analogi pirymidyn | interakcja nie dotyczy | Fluorouracyl stosowany miejscowo na skórę wchłania się w minimalnym stopniu i nie powoduje immunosupresji ogólnoustrojowej, dlatego nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia przeciw żółtej febrze. |
| odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczeniaanalogi pirymidyn | inne zalecenie | Po co najmniej 3 miesiącach od ostatniej dawki analogu pirymidyn szczepienie można rozważyć indywidualnie, po potwierdzeniu odbudowy odporności przez lekarza prowadzącego i przy braku innego leczenia immunosupresyjnego. |
| kolejność włączenia ≥ 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczeniaszczepionki przeciw żółtej febrze | ryzyko maleje | Szczepionka podana co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką analogu pirymidyn zdąży wywołać odpowiedź odpornościową przy sprawnym układzie immunologicznym, co jest preferowanym postępowaniem u osób planujących podróż. |
Niekorzystna interakcjaAzacytydyna+ RoflumilastNie rozpoczynaj roflumilastu u pacjenta leczonego azacytydyną, a u pacjenta już go przyjmującego oceń z lekarzem prowadzącym zasadność kontynuacji i rozważ jego odstawienie.Nie odstawiaj leków samodzielnie, ale porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu i lekarzem od POChP, czy lek na POChP jest nadal dla ciebie właściwy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj leków samodzielnie, ale porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu i lekarzem od POChP, czy lek na POChP jest nadal dla ciebie właściwy.
Oba leki często powodują nudności, biegunkę i brak apetytu, więc razem mogą mocniej obciążać żołądek i jelita. Lek na POChP może też powodować chudnięcie, a w czasie leczenia nowotworu krwi utrata masy ciała i odwodnienie są szczególnie niebezpieczne. Lek na POChP nie jest zalecany u osób leczonych z powodu nowotworu i z obniżoną odpornością.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- uporczywa biegunka lub wymioty
- silne osłabienie, zawroty głowy, suchość w ustach, mało moczu
- szybki spadek masy ciała lub brak apetytu
- gorączka, dreszcze lub inne objawy infekcji
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj roflumilastu u pacjenta leczonego azacytydyną, a u pacjenta już go przyjmującego oceń z lekarzem prowadzącym zasadność kontynuacji i rozważ jego odstawienie[1]. Leczenie POChP opieraj wtedy na optymalnej terapii wziewnej. Jeśli lekarz zdecyduje o kontynuacji, monitoruj masę ciała, objawy żołądkowo-jelitowe i nawodnienie oraz zapewnij leczenie przeciwwymiotne i przeciwbiegunkowe.
Skutek kliniczny
Nasilenie biegunki, nudności i wymiotów z ryzykiem odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych i niezamierzonej utraty masy ciała u pacjenta onkologicznego. Brak danych o bezpieczeństwie roflumilastu w chorobie nowotworowej i przy obniżonej odporności, w tym w okresach neutropenii po azacytydynie.
Mechanizm
Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ azacytydyna nie jest metabolizowana przez izoenzymy CYP ani UGT i nie hamuje ani nie indukuje CYP w istotnym klinicznie stopniu[2]. Roflumilast jest przekształcany do aktywnego N-tlenku przez CYP3A4 i CYP1A2[1], więc azacytydyna nie powinna zmieniać jego ekspozycji. Problemem jest sumowanie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego – oba leki często wywołują nudności, biegunkę i brak apetytu, a roflumilast dodatkowo powoduje spadek masy ciała. Roflumilastu nie należy rozpoczynać, a stosowany należy przerwać u pacjentów z chorobą nowotworową (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego) oraz u leczonych lekami immunosupresyjnymi[1]. Azacytydyna jest stosowana w nowotworach układu krwiotwórczego i działa mielosupresyjnie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- masa ciała
- częstość i nasilenie biegunki, nudności i wymiotów
- stan nawodnienia i elektrolity (sód, potas)
- morfologia krwi z rozmazem, objawy infekcji
Kiedy ocena się zmienia
| Roflumilast rozpoczynany w trakcie leczenia azacytydynąkolejność włączenia · roflumilast | inne zalecenie | Nie należy rozpoczynać roflumilastu u pacjenta z chorobą nowotworową leczonego azacytydyną. Gdy roflumilast był stosowany wcześniej, jego kontynuację ocenia lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Daxas 500 mcg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/daxas-100227338/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Daxas. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/daxas-100227338/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.