Interakcje / Buprenorfina / Buprenorfina i cenobamat
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenia nie zaleca się ze względu na wpływ cenobamatu na CYP3A4.
Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na te leki, i zawsze zapytaj lekarza przed zmianą dawki któregokolwiek z nich.
Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ CenobamatPołączenia nie zaleca się ze względu na wpływ cenobamatu na CYP3A4.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na te leki, i zawsze zapytaj lekarza przed zmianą dawki któregokolwiek z nich.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na te leki, i zawsze zapytaj lekarza przed zmianą dawki któregokolwiek z nich.
Oba leki mogą powodować senność i spowalniać reakcje, a razem to działanie się nasila. Lek przeciwpadaczkowy może też osłabić działanie buprenorfiny, a po jego odstawieniu buprenorfina może zacząć działać mocniej niż wcześniej. Zmiany te mogą narastać przez około dwa tygodnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki albo wolny oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- splątanie
- nasilenie bólu lub objawy odstawienia, takie jak niepokój, poty, bóle mięśni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia nie zaleca się ze względu na wpływ cenobamatu na CYP3A4[1]. Jeśli skojarzenie jest konieczne, należy stosować najmniejsze skuteczne dawki i możliwie krótko, a pacjenta monitorować pod kątem sedacji i depresji oddechowej. Przez około dwa tygodnie po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki cenobamatu należy ocenić skuteczność buprenorfiny i w razie potrzeby skorygować jej dawkę[2]. Nie łączyć dodatkowo z alkoholem, benzodiazepinami ani gabapentynoidami.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i – szczególnie przy dużych dawkach opioidu lub dodatkowych lekach uspokajających – depresja oddechowa. Indukcja CYP3A4 może osłabić działanie przeciwbólowe buprenorfiny albo u pacjentów leczonych substytucyjnie wywołać objawy odstawienne. Po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki cenobamatu stężenie buprenorfiny może stopniowo wzrosnąć, co zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji.
Mechanizm
Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające sumuje się. Buprenorfina nasila działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1]. Jednoczesne stosowanie cenobamatu z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy zwiększa ryzyko neurologicznych działań niepożądanych[2]. Dodatkowo cenobamat indukuje CYP3A4 i może zmniejszać ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten enzym[2]. Buprenorfina jest metabolizowana przez CYP3A4, a leki indukujące ten enzym mogą zmniejszać jej stężenie[1]. Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po rozpoczęciu, zakończeniu albo zmianie dawki cenobamatu[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Buprenorfina: substrat CYP3A4[4]
- Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], wrażliwy substrat UGT2B7[5]
Monitorować
- stopień sedacji i senności
- częstość i głębokość oddechów
- kontrola bólu lub objawy odstawienne opioidu
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- stan pacjenta przez dwa tygodnie po każdej zmianie dawki cenobamatu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie lub zmniejszenie dawki cenobamatu u pacjenta na stałej dawce buprenorfinykolejność włączenia · cenobamat | ryzyko rośnie | Po ustąpieniu indukcji CYP3A4, co może trwać do dwóch tygodni, stężenie buprenorfiny może wzrosnąć i zwiększyć ryzyko sedacji oraz depresji oddechowej. Należy rozważyć ponowną ocenę dawki buprenorfiny. |
| Włączenie lub zwiększenie dawki cenobamatu u pacjenta na stałej dawce buprenorfinykolejność włączenia · cenobamat | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 może w ciągu dwóch tygodni obniżyć stężenie buprenorfiny. Należy monitorować kontrolę bólu lub objawy odstawienne u pacjentów leczonych substytucyjnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneBuprenorfinaa alkoholNie należy podawać buprenorfiny osobie w stanie ostrego upojenia alkoholowego ani z delirium tremens Przez cały okres leczenia pacjent powinien całkowicie unikać alkoholu, szczególnie na początku terapii i przy zmianie dawki.Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia buprenorfiną i nigdy nie przyjmuj leku, gdy jesteś pod wpływem alkoholu.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia buprenorfiną i nigdy nie przyjmuj leku, gdy jesteś pod wpływem alkoholu.
Buprenorfiny nie wolno łączyć z alkoholem. Alkohol bardzo nasila działanie leku, co może wywołać silną senność, spowolnienie lub zatrzymanie oddechu, a nawet śmierć. U osób, które często piją alkohol, lek może też bardziej obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem
- wolny, płytki lub nieregularny oddech
- sine usta lub paznokcie
- splątanie, zawroty głowy, zaburzenia równowagi
- bardzo małe źrenice
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy podawać buprenorfiny osobie w stanie ostrego upojenia alkoholowego ani z delirium tremens[1] Przez cały okres leczenia pacjent powinien całkowicie unikać alkoholu, szczególnie na początku terapii i przy zmianie dawki. U pacjentów z chorobą alkoholową buprenorfinę należy stosować ostrożnie[1] a przy dłuższym leczeniu kontrolować czynność wątroby[1] U pacjentów leczonych z powodu uzależnienia od opioidów warto ocenić wzorzec picia alkoholu i rozważyć zapewnienie dostępu do naloksonu.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem połączenia jest depresja oddechowa, która może prowadzić do śpiączki i zgonu. W analizie zgonów z powodu zatrucia u pacjentów leczonych buprenorfiną z powodu zaburzeń związanych z używaniem opioidów alkohol był częstym czynnikiem współistniejącym. Alkohol nasila działanie uspokajające buprenorfiny, co może być niebezpieczne podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn[1] U osób nadużywających alkoholu wzrasta także ryzyko uszkodzenia wątroby[1]
Mechanizm
Alkohol i buprenorfina sumują swoje hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do głębokiej sedacji i depresji oddechowej. Charakterystyka produktu buprenorfiny w tabletkach podjęzykowych 0,2 mg podaje, że „Alkohol nasila hamujące działanie buprenorfiny na ośrodkowy układ nerwowy”[1] Charakterystyka produktu buprenorfiny w tabletkach podjęzykowych 2 mg wymienia w przeciwwskazaniach „Ostre upojenie alkoholowe lub delirium tremens”[1] Zapisy różnią się więc między produktami – w postaci 0,2 mg alkoholizm i delirium tremens są wymienione jedynie wśród stanów wymagających ostrożności, a w postaci 2 mg ostre upojenie alkoholowe jest przeciwwskazaniem. Buprenorfina jako częściowy agonista receptora opioidowego μ wykazuje efekt pułapowy w zakresie depresji oddechowej, jednak w połączeniu z innymi depresantami ośrodkowego układu nerwowego, takimi jak alkohol, ten efekt ochronny może zostać utracony. Dodatkowo nadużywanie alkoholu może nasilać uszkodzenie wątroby związane ze stosowaniem buprenorfiny, zwłaszcza w dużych dawkach[1]
Metabolizm i transportery
- Buprenorfina: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- poziom sedacji i świadomości
- częstość i głębokość oddechów
- saturacja krwi tętniczej przy podejrzeniu depresji oddechowej
- objawy upojenia alkoholowego przed podaniem dawki
- aktywność aminotransferaz u osób nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Ostre upojenie alkoholowe lub delirium tremensilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ostre upojenie alkoholowe i delirium tremens są przeciwwskazaniem do stosowania buprenorfiny w postaci 2 mg Dawki nie należy podawać do czasu wytrzeźwienia pacjenta. |
| Tabletki podjęzykowe 0,2 mgpostać · alkohol | inne zalecenie | Charakterystyka produktu buprenorfiny 0,2 mg nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach, wskazuje jedynie na nasilenie hamującego działania na ośrodkowy układ nerwowy i konieczność ostrożności u osób z chorobą alkoholową Mimo to ze względu na ryzyko depresji oddechowej pacjent powinien unikać alkoholu. |
| Początek leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki ryzyko nadmiernej sedacji i zaburzeń zdolności prowadzenia pojazdów po alkoholu jest największe. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Nadużywanie alkoholu może nasilać uszkodzenie wątroby związane z buprenorfiną Przy kontynuacji leczenia należy ściśle kontrolować czynność wątroby |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
Niekorzystna interakcjaCenobamata alkoholPacjent przyjmujący cenobamat nie powinien pić alkoholu, zgodnie z informacją dla pacjenta dołączoną do produktu.Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, dopóki przyjmujesz ten lek, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.
Ten lek przeciwpadaczkowy i alkohol działają podobnie na mózg – oba spowalniają jego pracę. Razem mogą wywołać silną senność, zmęczenie, zawroty głowy i chwiejny chód, przez co łatwo o upadek albo wypadek. Alkohol może też sprzyjać napadom padaczkowym. Dlatego w czasie leczenia nie pij alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność albo trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadki
- niewyraźna mowa albo podwójne widzenie
- splątanie
- częstsze napady padaczkowe
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent przyjmujący cenobamat nie powinien pić alkoholu, zgodnie z informacją dla pacjenta dołączoną do produktu.[1] Należy uprzedzić pacjenta o ryzyku nasilonej senności i zaburzeń równowagi, szczególnie w okresie zwiększania dawki i u osób starszych. Jeśli pacjent mimo zaleceń pije alkohol, trzeba go poinformować, żeby nie prowadził pojazdów ani nie obsługiwał maszyn po wypiciu alkoholu i żeby nie pomijał ani nie podwajał dawek leku z tego powodu. U pacjentów nadużywających alkoholu warto skonsultować z lekarzem prowadzącym bezpieczeństwo terapii i kontrolę napadów.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, zmęczenie, zawroty głowy, niepewny chód i spowolnienie reakcji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków drogowych. ChPL wskazuje na zwiększone ryzyko neurologicznych działań niepożądanych przy łączeniu cenobamatu z alkoholem.[1] Dodatkowo spożywanie większych ilości alkoholu, zaburzenia snu po alkoholu i okres odstawienia po piciu mogą obniżać próg drgawkowy i pogarszać kontrolę napadów padaczkowych.
Mechanizm
Alkohol nasila hamujące działanie cenobamatu na ośrodkowy układ nerwowy, więc łączenie ich zwiększa senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji. ChPL cenobamatu wymienia alkohol wśród środków o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, których jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko działań niepożądanych o charakterze neurologicznym.[1] Cenobamat wzmacnia przekaźnictwo GABA-ergiczne jako pozytywny modulator allosteryczny receptora GABA-A i hamuje przetrwały prąd sodowy w neuronach. Etanol również nasila przekaźnictwo przez receptor GABA-A, dlatego oba działania sumują się. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest znana, bo cenobamat jest eliminowany głównie przez glukuronidację.[1] Ulotka produktu wprost zaleca, aby podczas leczenia nie pić alkoholu, ponieważ lek może nasilać jego działanie, takie jak zmęczenie i senność.[1] Charakterystyka nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zmęczenie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- upadki i urazy
- częstość napadów padaczkowych
- ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe dawki etanolu nasilają addycyjne działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększają ryzyko napadów w okresie odstawienia alkoholu. |
| Okres zwiększania dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | W okresie stopniowego zwiększania dawki cenobamatu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są częstsze, a pacjent nie zna jeszcze swojej reakcji na lek. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie się działania sedatywnego cenobamatu i alkoholu istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
Inne interakcje tych leków 338
Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ CenobamatNie należy włączać buspironu pacjentowi leczonemu cenobamatem, ponieważ buspironu nie stosuje się u osób z padaczką.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz się cenobamatem, i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz się cenobamatem, i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.
Buspiron nie jest stosowany u osób z padaczką, a cenobamat to lek na padaczkę. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów, a cenobamat może osłabiać działanie buspironu na lęk. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nasilona senność
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub problemy z równowagą
- powrót lub nasilenie lęku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy włączać buspironu pacjentowi leczonemu cenobamatem, ponieważ buspironu nie stosuje się u osób z padaczką[1]. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany buspironu na lek przeciwlękowy bez przeciwwskazania w padaczce. Do czasu zmiany leczenia trzeba obserwować częstość napadów, senność i zaburzenia koordynacji.
Skutek kliniczny
Możliwe obniżenie kontroli napadów padaczkowych u pacjenta z padaczką, osłabienie działania przeciwlękowego buspironu wskutek indukcji jego metabolizmu oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji.
Mechanizm
Buspironu nie stosuje się u osób z padaczką[1]. Cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym stosowanym wyłącznie w leczeniu napadów padaczkowych, więc każdy pacjent przyjmujący cenobamat spełnia to przeciwwskazanie. U osób przyjmujących buspiron z innymi lekami serotoninergicznymi zgłaszano pojedyncze przypadki drgawek[1]. Cenobamat indukuje CYP3A4 i może obniżać ekspozycję na leki metabolizowane głównie tą drogą[2]. Buspiron jest metabolizowany przez CYP3A4, a silny induktor tego enzymu obniżał jego stężenie i osłabiał działanie[1]. Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po rozpoczęciu, zakończeniu lub zmianie dawki cenobamatu[2]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a ich łączenie może nasilać neurologiczne działania niepożądane[2][1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność i zawroty głowy
- zaburzenia koordynacji i chodu
- skuteczność leczenia lęku
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ CenobamatNie wydawaj dimenhydrynatu pacjentowi leczonemu cenobamatem.Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na nudności w podróży.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dimenhydrynatu i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na nudności w podróży.
Leku na chorobę lokomocyjną z dimenhydrynatem nie wolno stosować przy padaczce, a cenobamat przyjmujesz właśnie z jej powodu. Dimenhydrynat może ułatwiać wystąpienie napadu i osłabiać działanie leczenia. Oba leki mogą też razem wywołać silną senność, zawroty głowy i chwiejność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad padaczkowy lub częstsze napady niż zwykle
- silna senność lub trudność z wybudzeniem
- zawroty głowy i chwiejny chód
- podwójne lub niewyraźne widzenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj dimenhydrynatu pacjentowi leczonemu cenobamatem.[1][2] W chorobie lokomocyjnej zaproponuj metody niefarmakologiczne i skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie padaczki w celu doboru leku przeciwwymiotnego. Jeśli pacjent już przyjął dimenhydrynat, poinformuj go o ryzyku napadu i nasilonej senności oraz o zakazie prowadzenia pojazdów.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie częstości napadów padaczkowych mimo leczenia cenobamatem. Nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i widzenia, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych.
Mechanizm
Dimenhydrynatu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc każdy pacjent przyjmujący cenobamat ma przeciwwskazanie do dimenhydrynatu.[1][2] Dimenhydrynat jako lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji przenikający do ośrodkowego układu nerwowego może obniżać próg drgawkowy i osłabiać ochronę przeciwnapadową. Dodatkowo dimenhydrynat nasila działanie depresyjne innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1], a cenobamat sam często wywołuje senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność i zaburzenia świadomości
- zawroty głowy, równowaga i ryzyko upadków
- zaburzenia widzenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan Max 50 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-max-100428048/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ CenobamatPacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca.Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dziurawca razem z tym lekiem, a jeśli już go pijesz, nie odstawiaj go nagle, tylko zapytaj neurologa lub farmaceutę, jak to zrobić bezpiecznie.
Dziurawiec przyjmowany regularnie może osłabiać działanie leku przeciwpadaczkowego i zwiększać ryzyko napadów. Nalewki i płyny z dziurawcem zawierają alkohol, którego przy padaczce nie wolno stosować, a razem z tym lekiem nasila on senność i zawroty głowy. Oba środki mogą też osłabiać działanie tabletek antykoncepcyjnych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nasilona senność
- zawroty głowy
- chwiejność i zaburzenia równowagi
- krwawienie między miesiączkami przy stosowaniu tabletek antykoncepcyjnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent leczony cenobamatem nie powinien regularnie przyjmować dziurawca. Płynnych postaci dziurawca zawierających etanol nie stosuje się u chorych na padaczkę.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, nie należy go odstawiać bez wiedzy neurologa, bo zmiana aktywności enzymów może wpłynąć na stężenie cenobamatu. Po rozpoczęciu albo zakończeniu leczenia cenobamatem bądź po zmianie jego dawki osiągnięcie nowego poziomu aktywności enzymów może trwać dwa tygodnie.[2] Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować dodatkowe albo inne, niehormonalne metody antykoncepcji.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie kontroli napadów padaczkowych podczas regularnego stosowania dziurawca oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń równowagi po jego odstawieniu albo przy stosowaniu postaci zawierających etanol. U kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną rośnie ryzyko jej nieskuteczności.
Mechanizm
Regularnie przyjmowany dziurawiec może pobudzać enzymy cytochromu P450 i osłabiać działanie leków przez nie metabolizowanych.[1] Cenobamat jest w znacznym stopniu metabolizowany, głównie na drodze glukuronidacji, a w mniejszym stopniu także utleniania.[2] Indukcja enzymów przez dziurawiec może więc teoretycznie obniżać stężenie cenobamatu i jego skuteczność przeciwpadaczkową, a po odstawieniu dziurawca stężenie cenobamatu może wzrosnąć. W postaciach płynnych zawierających etanol dochodzi sumowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, bo łączenie cenobamatu z alkoholem może zwiększać ryzyko działań niepożądanych o charakterze neurologicznym.[2] Oba leki obniżają też skuteczność doustnej antykoncepcji hormonalnej, więc ich działanie w tym zakresie się sumuje.[1][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
- Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koordynacji
- objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego po odstawieniu dziurawca
- skuteczność antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Płyn doustny lub nalewka zawierające etanolpostać · dziurawiec | ryzyko rośnie | Postaci płynne dziurawca zawierające etanol są przeciwwskazane w padaczce, a etanol dodatkowo nasila działanie cenobamatu na ośrodkowy układ nerwowy. |
| Pojedyncze, doraźne użycie herbaty z zielaczas leczenia · dziurawiec | ryzyko maleje | Indukcja enzymów wymaga systematycznego przyjmowania dziurawca, więc pojedyncza filiżanka naparu raczej nie zmieni istotnie stężenia cenobamatu. |
| Odstawienie dziurawca u pacjenta ustabilizowanego na cenobamaciekolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca aktywność enzymów stopniowo wraca do normy, co może podnieść stężenie cenobamatu i nasilić jego działania niepożądane. Odstawienie należy uzgodnić z neurologiem i obserwować pacjenta przez kolejne tygodnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
Połączenie przeciwwskazaneKariprazyna+ CenobamatNie łączy się kariprazyny z cenobamatem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich.
Cenobamat, lek na padaczkę, przyspiesza rozkład kariprazyny w organizmie. Przez to kariprazyna może przestać działać i objawy choroby, na którą ją bierzesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, zaburzenia nastroju, dziwne myśli
- silna senność lub zawroty głowy
- chwiejny chód lub problemy z koordynacją
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kariprazyny z cenobamatem.[1] U pacjenta leczonego kariprazyną należy wybrać lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego CYP3A4, a u pacjenta leczonego cenobamatem – lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4. Nowy poziom aktywności enzymów po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki cenobamatu ustala się po około dwóch tygodniach.[2] Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów kariprazyny zmiany jej stężenia ujawniają się w pełni dopiero po kilku tygodniach, dlatego przy zamianie leków stan psychiczny i działania niepożądane trzeba obserwować przez kilka tygodni.[1]
Skutek kliniczny
Indukcja CYP3A4 może powodować znaczące zmniejszenie całkowitej ekspozycji na kariprazynę i utratę kontroli objawów psychotycznych lub zaburzeń nastroju.[1] Jednocześnie możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji wynikające z sumowania działania obu leków na ośrodkowy układ nerwowy.[2]
Mechanizm
Kariprazyna i jej czynne metabolity (demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna) są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Cenobamat jest zależnym od dawki induktorem CYP3A4 i obniża ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten enzym.[2] W dawkach podtrzymujących cenobamat działa jak co najmniej umiarkowany induktor CYP3A4, a jednoczesne podawanie kariprazyny z silnymi lub umiarkowanymi induktorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1] Dodatkowo oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działania niepożądane o charakterze neurologicznym.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], wrażliwy substrat UGT2B7[5]
Monitorować
- nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych albo zaburzeń nastroju
- senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji
- kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie cenobamatu przed włączeniem kariprazynykolejność włączenia · cenobamat | inne zalecenie | Po odstawieniu cenobamatu aktywność enzymów wraca do wyjściowego poziomu po około dwóch tygodniach, dlatego kariprazynę należy włączać dopiero po tym czasie, a pełne ustalenie jej stężenia trwa kilka tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ CenobamatNie stosuj metoklopramidu u pacjenta leczonego cenobamatem, ponieważ metoklopramid jest przeciwwskazany w padaczce.Nie przyjmuj metoklopramidu, jeśli bierzesz cenobamat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj metoklopramidu, jeśli bierzesz cenobamat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.
Cenobamat to lek na padaczkę, a metoklopramid – lek na nudności i wymioty – może zwiększać liczbę i siłę napadów padaczkowych. Dlatego osoby chore na padaczkę nie powinny go przyjmować. Oba leki mogą też razem wywoływać silną senność i zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- silna senność
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- mimowolne ruchy, skurcze mięśni twarzy lub szyi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta leczonego cenobamatem, ponieważ metoklopramid jest przeciwwskazany w padaczce[1][2]. W nudnościach i wymiotach wybierz lek przeciwwymiotny, który nie jest przeciwwskazany w padaczce, i oceń, czy dolegliwości nie są działaniem niepożądanym cenobamatu lub innych leków przeciwpadaczkowych. Jeśli metoklopramid został już podany, obserwuj pacjenta pod kątem napadów i nadmiernej sedacji.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest pogorszenie kontroli padaczki – częstsze i silniejsze napady mimo leczenia cenobamatem. Dodatkowo może wystąpić nasilona senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji.
Mechanizm
Metoklopramid zwiększa częstość i nasilenie napadów drgawkowych, dlatego jest przeciwwskazany u chorych na padaczkę, a cenobamat stosuje się wyłącznie w leczeniu padaczki[1][2]. Metoklopramid działa więc przeciwnie do celu leczenia cenobamatem. Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, a działanie uspokajające metoklopramidu nasila się z innymi lekami o takim działaniu[1]. Łączenie cenobamatu z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy zwiększa ryzyko neurologicznych działań niepożądanych[3]. Cenobamat indukuje CYP3A4 i CYP2B6[3], a metoklopramid jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, dlatego istotny wpływ farmakokinetyczny jest mało prawdopodobny.
Metabolizm i transportery
- Metoklopramid: substrat CYP2D6[4]
- Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6], wrażliwy substrat UGT2B7[6]
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów padaczkowych
- senność i sedacja
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
domperydonondansetron
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ BuprenorfinaSotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leczenia lub zleci badanie EKG.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leczenia lub zleci badanie EKG.
Sotalol to lek na zaburzenia rytmu serca, a buprenorfina to silny lek przeciwbólowy lub stosowany w leczeniu uzależnienia. Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą zwiększyć ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, a także zbyt wolnego tętna i spadku ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli pacjent wymaga buprenorfiny, lekarz powinien rozważyć zamianę sotalolu na beta-adrenolityk bez działania klasy III albo wybór opioidu bez wpływu na QT. Gdy leczenie skojarzone jest uznane za niezbędne, przed jego rozpoczęciem należy ocenić odstęp QT i wyrównać hipokaliemię, a następnie ściśle monitorować stan kliniczny, elektrolity i zapis EKG[2]. Nie należy samodzielnie odstawiać żadnego z leków.
Skutek kliniczny
Możliwe addycyjne wydłużenie odstępu QT ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także nasilenie bradykardii i niedociśnienia z ryzykiem omdleń.
Mechanizm
Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża odstęp QT i może wywołać torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[2]. Buprenorfina także wydłuża odstęp QT, w sposób zależny od dawki, choć słabiej niż metadon. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca, co sumuje się z działaniem beta-adrenolitycznym sotalolu.
Metabolizm i transportery
- Buprenorfina: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- odstęp QTc w EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Sotalol jest wydalany przez nerki, więc przy niewydolności nerek jego stężenie i działanie wydłużające QT rosną, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy dodaniu buprenorfiny. |
| Duże dawkidawka · buprenorfina | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez buprenorfinę zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach, także w postaci przezskórnej i w leczeniu substytucyjnym, kontrola EKG jest szczególnie ważna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
Połączenie przeciwwskazaneBupropion+ CenobamatNie stosuj bupropionu u pacjenta leczonego cenobamatem z powodu padaczki.Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz cenobamat, tylko porozmawiaj z lekarzem o innym leku, a jeśli już bierzesz oba, nie odstawiaj niczego sam i skontaktuj się z lekarzem jeszcze dziś.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz cenobamat, tylko porozmawiaj z lekarzem o innym leku, a jeśli już bierzesz oba, nie odstawiaj niczego sam i skontaktuj się z lekarzem jeszcze dziś.
Cenobamat to lek na padaczkę, a bupropion może wywołać napad drgawkowy, zwłaszcza u osób, które już miały napady. Cenobamat dodatkowo przyspiesza rozkład bupropionu, więc bupropion może działać słabiej, a zwiększanie jego dawki jeszcze bardziej podnosi ryzyko napadu. Tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad drgawkowy lub częstsze napady niż zwykle
- nagłe szarpnięcia mięśni, krótkie wyłączenia świadomości
- silny niepokój, bezsenność, drżenie rąk
- nasilenie objawów depresji
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj bupropionu u pacjenta leczonego cenobamatem z powodu padaczki. Bupropion jest przeciwwskazany przy napadach drgawkowych aktualnych lub w wywiadzie[1][2][3]. Wybierz lek przeciwdepresyjny lub lek do odzwyczajania od palenia, który nie obniża istotnie progu drgawkowego. Jeśli wyjątkowo oba leki są już podawane, skontaktuj się pilnie z lekarzem prowadzącym. Nie zwiększaj wtedy dawki bupropionu ponad dawkę maksymalną mimo indukcji[1]. Pamiętaj, że po zmianie dawki cenobamatu lub jego odstawieniu nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni[4].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest napad drgawkowy wywołany bupropionem u chorego na padaczkę. Zmniejszona ekspozycja na bupropion może osłabić jego działanie przeciwdepresyjne, a próba zwiększenia dawki dodatkowo podnosi ryzyko napadów, bo zależy ono od dawki[1].
Mechanizm
Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy i jest przeciwwskazany u osób z aktualnymi napadami drgawkowymi lub napadami w wywiadzie[1]. Cenobamat jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc pacjent, który go przyjmuje, ma padaczkę, a bupropion działa przeciwnie do celu leczenia. Dodatkowo cenobamat indukuje CYP2B6, główny enzym przekształcający bupropion. W badaniu u zdrowych uczestników cenobamat w dawce 200 mg raz na dobę zmniejszył Cmax bupropionu o 23%, a AUC o 39%[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cenobamat – induktor CYP2B6[5], bupropion – wrażliwy substrat CYP2B6[6]
- Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[6], bupropion – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[7], wrażliwy substrat CYP2B6[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[7], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[6], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], wrażliwy substrat UGT2B7[5]
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego
- objawy pobudzenia, bezsenność, drżenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 200 mg/dobęcenobamat | ryzyko rośnie | Przy cenobamacie w dawce 200 mg raz na dobę udokumentowano zmniejszenie AUC bupropionu o 39%. Wyższe dawki cenobamatu silniej indukują enzymy, co dodatkowo zmniejsza ekspozycję na bupropion. |
| Odstawienie lub zmiana dawki cenobamatukolejność włączenia · cenobamat | inne zalecenie | Po odstawieniu cenobamatu lub zmianie jego dawki nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni. W tym czasie stężenie bupropionu może rosnąć, a wraz z nim ryzyko napadów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w uzależnieniu od alkoholu (np. naltrekson, nalmefen)+ Opioidy – pochodne orypawiny (np. buprenorfina) klasaLeków stosowanych w uzależnieniu od alkoholu, które blokują receptory opioidowe, nie łączy się z opioidem z grupy pochodnych orypawiny – połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz leku na uzależnienie od alkoholu blokującego opioidy z lekiem opioidowym i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz oba leki.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku na uzależnienie od alkoholu blokującego opioidy z lekiem opioidowym i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz oba leki.
Naltrekson i nalmefen, czyli niektóre leki na uzależnienie od alkoholu, blokują działanie leków opioidowych, takich jak buprenorfina. Jeśli przyjmujesz buprenorfinę, nagłe włączenie takiego leku może wywołać silne objawy odstawienia, a buprenorfina przestaje uśmierzać ból. Próba „przebicia” blokady większą dawką opioidu może skończyć się groźnym przedawkowaniem. Disulfiramu i akamprozatu to nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe pocenie się, dreszcze, gęsia skórka
- nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha
- silny niepokój, rozdrażnienie, kołatanie serca
- nagły powrót bólu mimo przyjmowania leku przeciwbólowego
- nadmierna senność, spowolniony lub płytki oddech po przyjęciu opioidu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Leków stosowanych w uzależnieniu od alkoholu, które blokują receptory opioidowe, nie łączy się z opioidem z grupy pochodnych orypawiny – połączenie jest przeciwwskazane. Naltrekson i nalmefen włącza się dopiero po całkowitym odstawieniu buprenorfiny i upewnieniu się, że pacjent nie przyjmuje opioidów, a przy wątpliwościach warto wykonać test na obecność opioidów. Buprenorfina ma długi okres półtrwania, a postacie o przedłużonym uwalnianiu działają tygodniami, więc odstęp przed włączeniem antagonisty musi być odpowiednio dłuższy. Gdy u pacjenta leczonego naltreksonem lub nalmefenem planowane jest leczenie opioidem, antagonistę odstawia się z wyprzedzeniem, a w nagłym bólu stosuje się leczenie nieopioidowe lub znieczulenie regionalne. Jeśli opioid jest niezbędny przy działającej blokadzie, podaje się go wyłącznie w warunkach szpitalnych z możliwością wspomagania oddychania. Pacjentowi uzależnionemu od alkoholu i leczonemu buprenorfiną można zaproponować akamprozat lub, przy zachowaniu zwykłych ostrzeżeń, disulfiram.
Skutek kliniczny
Włączenie naltreksonu lub nalmefenu u pacjenta przyjmującego buprenorfinę może wywołać nagły, ciężki zespół odstawienny z pobudzeniem, wymiotami, biegunką, potami i tachykardią. U pacjenta leczonego antagonistą buprenorfina traci działanie przeciwbólowe, a próba przełamania blokady dużymi dawkami opioidu grozi przedawkowaniem z depresją oddechową, gdy blokada słabnie. Po odstawieniu antagonisty wrażliwość na opioidy może być zwiększona, co podnosi ryzyko przedawkowania nawet zwykłymi dawkami.
Mechanizm
Naltrekson i nalmefen są antagonistami receptorów opioidowych i konkurują z buprenorfiną o receptor μ. Blokują jej działanie przeciwbólowe i substytucyjne, a u pacjenta zależnego fizycznie od opioidów wypierają agonistę z receptora i wywołują ostry zespół odstawienny. Interakcja dotyczy tylko leków z grupy a, które blokują receptory opioidowe. Disulfiram i akamprozat w nią nie wchodzą.
Monitorować
- potwierdzenie braku przyjmowania opioidów przed włączeniem naltreksonu lub nalmefenu, w razie potrzeby test w moczu
- objawy zespołu odstawiennego po pierwszej dawce antagonisty
- skuteczność przeciwbólowa buprenorfiny u pacjenta, który mógł przyjmować antagonistę
- sedacja, częstość i głębokość oddechów przy podawaniu opioidu w trakcie blokady lub wkrótce po odstawieniu antagonisty
Kiedy ocena się zmienia
| Antagonista włączany u pacjenta przyjmującego buprenorfinękolejność włączenia · leki stosowane w uzależnieniu od alkoholu | ryzyko rośnie | Włączenie naltreksonu lub nalmefenu u pacjenta zależnego od buprenorfiny grozi gwałtownym zespołem odstawiennym. Przed pierwszą dawką antagonisty konieczny jest odpowiednio długi okres bez opioidów. |
| Iniekcja o przedłużonym uwalnianiu lub system transdermalnypostać · opioidy – pochodne orypawiny | inne zalecenie | Po ostatniej iniekcji depot lub zdjęciu plastra buprenorfina utrzymuje się w organizmie znacznie dłużej niż po tabletce podjęzykowej. Odstęp przed włączeniem antagonisty trzeba odpowiednio wydłużyć. |
| Okres tuż po odstawieniu naltreksonu lub nalmefenuodstep · leki stosowane w uzależnieniu od alkoholu | inne zalecenie | Po zakończeniu blokady wrażliwość na opioidy może być zwiększona. Buprenorfinę i inne opioidy rozpoczyna się od małych dawek z obserwacją oddechu i sedacji. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.