Interakcje / Butyrofenony / Butyrofenony i nieselektywne beta-blokery
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nieselektywnego beta-blokera wydłużającego odstęp QT nie łączy się z butyrofenonem.
Nie łącz leku nasercowego z grupy beta-blokerów z haloperydolem bez wyraźnej zgody lekarza i zawsze powiedz mu, że przyjmujesz oba leki.
Interakcja klasy Nieselektywne beta-blokery + butyrofenony
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Nieselektywne beta-blokery
- sotalol, propranolol
- Butyrofenony
- haloperydol
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- propranolol – Propranolol nie wydłuża odstępu QT, bo nie ma działania przeciwarytmicznego klasy III. Jego połączenie z haloperydolem nie zwiększa ryzyka częstoskurczu typu torsade de pointes. Główny problem to sumowanie działania obniżającego ciśnienie, opisywane w pojedynczych przypadkach jako ciężkie niedociśnienie. Możliwy jest też niewielki wzrost stężenia propranololu, bo haloperydol słabo hamuje CYP2D6. To połączenie wymaga ostrożności i kontroli ciśnienia, ale nie jest przeciwwskazane.
Połączenie przeciwwskazaneButyrofenony (np. haloperydol)+ Nieselektywne beta-blokery (np. sotalol) klasaNieselektywnego beta-blokera wydłużającego odstęp QT nie łączy się z butyrofenonem.Nie łącz leku nasercowego z grupy beta-blokerów z haloperydolem bez wyraźnej zgody lekarza i zawsze powiedz mu, że przyjmujesz oba leki.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku nasercowego z grupy beta-blokerów z haloperydolem bez wyraźnej zgody lekarza i zawsze powiedz mu, że przyjmujesz oba leki.
Niektóre leki na serce z grupy beta-blokerów, zwłaszcza sotalol, mogą razem z lekiem przeciwpsychotycznym haloperydolem groźnie zaburzyć rytm serca. Oba leki wpływają na przewodzenie prądu w sercu, a razem ten wpływ się sumuje. Może to prowadzić do niebezpiecznej arytmii, omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Propranolol nie ma takiego działania, ale razem z haloperydolem może za bardzo obniżać ciśnienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagłe osłabienie po wstaniu z łóżka lub krzesła
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nieselektywnego beta-blokera wydłużającego odstęp QT nie łączy się z butyrofenonem. Jednoczesne stosowanie sotalolu i haloperydolu jest przeciwwskazane. Jeśli pacjent przyjmujący sotalol wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli niezbędny jest haloperydol, rozważ z kardiologiem zamianę sotalolu na beta-bloker bez działania klasy III. Gdy połączenia nie da się uniknąć, na przykład w stanie nagłym, wykonaj EKG przed podaniem i w trakcie leczenia, wyrównaj potas i magnez oraz unikaj dożylnej drogi podania haloperydolu i dużych dawek. Przy łączeniu propranololu z haloperydolem kontroluj ciśnienie tętnicze i tętno, szczególnie na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.
Skutek kliniczny
Połączenie sotalolu z haloperydolem zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, upośledzonej czynności nerek, w podeszłym wieku i przy dożylnym podawaniu haloperydolu. Połączenie propranololu z haloperydolem może powodować nasilone niedociśnienie, zwłaszcza ortostatyczne.
Mechanizm
Sotalol poza blokowaniem receptorów beta działa jak lek przeciwarytmiczny klasy III. Blokuje kanały potasowe (prąd IKr) i wydłuża repolaryzację komór, a przez to odstęp QT. Haloperydol także blokuje kanały hERG i zależnie od dawki wydłuża odstęp QT, najsilniej po podaniu dożylnym. Oba efekty się sumują. Bradykardia wywołana blokadą receptorów beta dodatkowo sprzyja arytmii zależnej od wydłużonego QT. Interakcja jest farmakodynamiczna. Sotalol jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, więc nie dochodzi do interakcji na poziomie metabolizmu. Mechanizm nie jest wspólny dla całej grupy beta-blokerów nieselektywnych. Propranolol nie wydłuża QT i z haloperydolem sumuje głównie działanie hipotensyjne.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- czynność nerek (eGFR) u pacjentów przyjmujących sotalol
- objawy sugerujące arytmię: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Dożylne podanie haloperydolu wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes. U pacjenta przyjmującego sotalol tej drogi podania należy bezwzględnie unikać. |
| Dekanian haloperydolu (postać o przedłużonym działaniu)postać · butyrofenony | inne zalecenie | Po podaniu postaci depot haloperydol utrzymuje się w organizmie przez kilka tygodni, więc odstawienie nie usuwa szybko ryzyka. Przed włączeniem sotalolu u takiego pacjenta należy uwzględnić czas działania ostatniej dawki i wybrać inny lek przeciwarytmiczny. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · nieselektywne beta-blokery | ryzyko rośnie | Sotalol jest wydalany przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek kumuluje się i silniej wydłuża QT. Ryzyko interakcji z haloperydolem rośnie. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszenie czynności nerek. Rośnie więc ryzyko arytmii przy sotalolu z haloperydolem i niedociśnienia przy propranololu z haloperydolem. |
Alkohol przy tych lekach
Butyrofenony a alkohol: brak opisu w bazie.
Nieselektywne beta-blokery a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 132
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Butyrofenony (np. haloperydol) klasaAminochinoliny nie łączy się z butyrofenonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem z grupy butyrofenonów i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz oba leki, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem z grupy butyrofenonów i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz oba leki, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.
Leki z grupy aminochinolin, takie jak hydroksychlorochina i chlorochina, oraz lek przeciwpsychotyczny haloperydol mogą każdy osobno zaburzać pracę serca. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Hydroksychlorochina i chlorochina długo pozostają w organizmie, więc ryzyko trwa jeszcze przez kilka tygodni po ich odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- drgawki
- nadmierna senność, sztywność mięśni lub drżenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Aminochinoliny nie łączy się z butyrofenonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Haloperydolu nie stosuje się u pacjenta przyjmującego hydroksychlorochinę lub chlorochinę ani w ciągu kilku tygodni po ich odstawieniu. U pacjenta leczonego aminochinoliną z powodu tocznia lub reumatoidalnego zapalenia stawów zwykle lepiej zmienić lek przeciwpsychotyczny niż przerywać leczenie podstawowe. Jeśli w wyjątkowej sytuacji połączenie jest nieuniknione, przed jego rozpoczęciem wykonuje się EKG i wyrównuje stężenia potasu i magnezu, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę haloperydolu, unika się podania dożylnego i powtarza EKG w trakcie leczenia. Należy odstawić haloperydol przy wyraźnym wydłużeniu QTc lub pojawieniu się kołatania serca, omdleń albo zawrotów głowy.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy haloperydolu podawanym dożylnie lub w dużych dawkach, u osób starszych, przy zaburzeniach elektrolitowych, bradykardii, chorobie serca lub wrodzonym zespole długiego QT. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych haloperydolu, takich jak sedacja i objawy pozapiramidowe.
Mechanizm
Aminochinoliny i butyrofenony niezależnie od siebie wydłużają odstęp QT, głównie przez hamowanie kanałów potasowych hERG odpowiedzialnych za repolaryzację komór, więc ich działanie na serce się sumuje. Dotyczy to w tym samym stopniu hydroksychlorochiny i chlorochiny oraz haloperydolu, dlatego interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Dodatkowo chlorochina i hydroksychlorochina słabo hamują CYP2D6, który uczestniczy w metabolizmie haloperydolu, co może podwyższać jego stężenie i nasilać działanie na serce. Aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania, więc ich wpływ na QT utrzymuje się przez wiele tygodni po odstawieniu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- czynność serca i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)
- nadmierna senność i objawy pozapiramidowe
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Haloperydol podawany dożylnie silniej i szybciej wydłuża odstęp QT, więc u pacjenta przyjmującego aminochinolinę ryzyko torsade de pointes jest wtedy największe. |
| Duża dawkadawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na odstęp QT zależy od dawki i stężenia, dlatego duże dawki w połączeniu z aminochinoliną szczególnie zwiększają ryzyko arytmii. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. U starszych pacjentów z otępieniem haloperydol dodatkowo zwiększa ryzyko zgonu. |
| Kilka tygodni od odstawienia aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Hydroksychlorochina i chlorochina mają bardzo długi okres półtrwania, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się przez kilka tygodni po ich odstawieniu i w tym czasie haloperydol również wymaga zachowania ostrożności oraz kontroli EKG. |
Połączenie przeciwwskazaneBeta2-mimetyki wziewne (np. salbutamol, formoterol, indakaterol)+ Nieselektywne beta-blokery (np. sotalol, propranolol) klasaJednoczesnego stosowania wziewnego beta2-mimetyku i nieselektywnego beta-blokera należy unikać, ponieważ u pacjenta z astmą lub POChP nieselektywny beta-bloker jest przeciwwskazany.Jeśli używasz inhalatora rozszerzającego oskrzela i dostałeś lek na serce lub ciśnienie z grupy beta-blokerów, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli używasz inhalatora rozszerzającego oskrzela i dostałeś lek na serce lub ciśnienie z grupy beta-blokerów, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Leki rozszerzające oskrzela podawane wziewnie, takie jak salbutamol, formoterol czy salmeterol, działają odwrotnie niż niektóre leki na serce i ciśnienie, na przykład propranolol czy sotalol. Te leki na serce mogą zwężać oskrzela i sprawić, że inhalator przestanie dobrze pomagać, co u osoby z astmą lub POChP grozi ciężkim napadem duszności. Sotalol razem z lekami wziewnymi może też zaburzać rytm serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona duszność lub świszczący oddech
- uczucie ucisku w klatce piersiowej
- inhalator pomaga słabiej niż zwykle albo musisz go używać częściej
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania wziewnego beta2-mimetyku i nieselektywnego beta-blokera należy unikać, ponieważ u pacjenta z astmą lub POChP nieselektywny beta-bloker jest przeciwwskazany. Wskazanie do beta-blokera trzeba zweryfikować z lekarzem prowadzącym i w miarę możliwości zastąpić go lekiem z innej grupy albo, gdy beta-bloker jest niezbędny, beta-blokerem kardioselektywnym włączanym ostrożnie i od małej dawki. Propranololu nie należy odstawiać nagle, zmianę trzeba przeprowadzić stopniowo pod kontrolą lekarza, aby uniknąć tachykardii, niedokrwienia mięśnia sercowego i nasilenia nadczynności tarczycy. Sotalolu również nie odstawia się gwałtownie, a jego zamianę na inny lek przeciwarytmiczny prowadzi kardiolog. Jeśli w wyjątkowej sytuacji połączenie jest utrzymane, konieczna jest ścisła kontrola objawów oskrzelowych, a przy sotalolu także stężenia potasu i magnezu oraz zapisu EKG z oceną odstępu QTc.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to ciężki, oporny na leczenie skurcz oskrzeli u pacjenta z astmą lub POChP, w tym zaostrzenie mogące zagrażać życiu, w którym lek doraźny działa słabo albo wcale. Typowym sygnałem jest nasilenie duszności, świszczącego oddechu i coraz częstsze sięganie po inhalator doraźny po włączeniu beta-blokera. Przy sotalolu dodatkowo rośnie ryzyko hipokaliemii, wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy częstym stosowaniu beta2-mimetyku, nebulizacji lub jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych i glikokortykosteroidów.
Mechanizm
Nieselektywne beta-blokery blokują receptory beta2 w mięśniówce gładkiej oskrzeli, czyli dokładnie te receptory, na które działają wziewne beta2-mimetyki. Jest to bezpośredni antagonizm na poziomie receptora, dlatego dotyczy całej klasy niezależnie od tego, czy beta2-mimetyk jest krótko działający (salbutamol, fenoterol), czy długo działający (formoterol, salmeterol, indakaterol, olodaterol). Blokada receptorów beta2 sama w sobie może wywołać skurcz oskrzeli u osób z astmą lub POChP i jednocześnie osłabia albo znosi rozkurczające działanie beta2-mimetyku. Brak części par w bazach interakcji, na przykład dla fenoterolu, wynika z luki w danych, a nie z innej farmakologii. Przy sotalolu dochodzi dodatkowy mechanizm addycyjny, ponieważ beta2-mimetyki, zwłaszcza w dużych dawkach, obniżają stężenie potasu i mogą wydłużać odstęp QT, co nakłada się na działanie przeciwarytmiczne klasy III sotalolu.
Monitorować
- objawy duszności, świszczący oddech, kaszel
- częstość stosowania beta2-mimetyku doraźnego
- PEF lub spirometria przy zmianie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy (zwłaszcza przy sotalolu)
- EKG z oceną odstępu QTc (przy sotalolu)
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki lub częste inhalacje doraźne, w tym nebulizacjadawka · beta2-mimetyki wziewne | ryzyko rośnie | Duże lub często powtarzane dawki beta2-mimetyku, zwłaszcza w nebulizacji, nasilają hipokaliemię i wpływ na odstęp QT, co przy jednoczesnym stosowaniu sotalolu zwiększa ryzyko torsade de pointes. Częste użycie leku doraźnego świadczy też o złej kontroli choroby, w której blokada receptorów beta2 jest szczególnie niebezpieczna. |
| Beta-bloker włączany u pacjenta już leczonego beta2-mimetykiemkolejność włączenia · nieselektywne beta-blokery | inne zalecenie | Gdy nieselektywny beta-bloker ma być dopiero włączony u pacjenta z astmą lub POChP, należy od początku wybrać lek z innej grupy lub beta-bloker kardioselektywny. Gdy pacjent przewlekle przyjmujący propranolol lub sotalol otrzymuje beta2-mimetyk z powodu nowo rozpoznanej obturacji, beta-bloker trzeba zamienić stopniowo, bez nagłego odstawienia. |
Połączenie przeciwwskazaneButyrofenony (np. haloperydol)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaW czasie leczenia inhibitorem kinazy BCR-ABL wydłużającym odstęp QT należy unikać haloperydolu, a jeśli jego podanie jest niezbędne, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz wyrównaniu stężenia potasu i magnezu.Nie zaczynaj brać haloperydolu w czasie leczenia lekiem na białaczkę bez rozmowy z lekarzem prowadzącym, a jeśli już bierzesz oba leki, niczego nie odstawiaj samodzielnie i poproś lekarza o kontrolę EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać haloperydolu w czasie leczenia lekiem na białaczkę bez rozmowy z lekarzem prowadzącym, a jeśli już bierzesz oba leki, niczego nie odstawiaj samodzielnie i poproś lekarza o kontrolę EKG.
Haloperydol oraz niektóre leki na przewlekłą białaczkę szpikową, na przykład nilotynib, dazatynib i bosutynib, mogą zaburzać rytm serca, a razem robią to silniej. W rzadkich przypadkach może to prowadzić do groźnej arytmii i utraty przytomności. Imatynib mniej wpływa na serce, ale może zwiększać ilość haloperydolu we krwi i nasilać jego działania niepożądane, takie jak senność czy drżenie. Ryzyko rośnie przy biegunce i wymiotach, bo organizm traci wtedy potas i magnez.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- silne zawroty głowy
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy
- nadmierna senność
- biegunka lub wymioty trwające dłużej niż dobę
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W czasie leczenia inhibitorem kinazy BCR-ABL wydłużającym odstęp QT należy unikać haloperydolu, a jeśli jego podanie jest niezbędne, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz wyrównaniu stężenia potasu i magnezu. Przeciwwskazanie wynika z ChPL haloperydolu, który wyklucza jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT. Dotyczy to nilotynibu, dazatynibu, bosutynibu i asciminibu, przy czym nilotynib niesie największe ryzyko, ponieważ działa przez oba mechanizmy. Gdy leczenia przeciwpsychotycznego nie można odroczyć, lepiej wybrać lek o mniejszym wpływie na odstęp QT. Gdy haloperydol musi zostać podany, należy użyć najmniejszej skutecznej dawki, unikać drogi dożylnej i kontrolować EKG w trakcie leczenia. Przy imatynibie połączenie jest dopuszczalne, ale trzeba obserwować objawy przedawkowania haloperydolu i rozważyć mniejszą dawkę. Przy ponatynibie zaleca się wyjściowe EKG i ostrożność u chorych z chorobami serca.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Wzrost stężenia haloperydolu może też nasilać objawy pozapiramidowe, sedację i niedociśnienie. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i u osób starszych. Biegunka i wymioty, częste w czasie leczenia inhibitorami kinazy BCR-ABL, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym.
Mechanizm
Haloperydol wydłuża odstęp QT przez blokowanie kanałów potasowych hERG w mięśniu sercowym. Nilotynib, dazatynib, bosutynib i asciminib również wydłużają odstęp QT, dlatego te działania się sumują. Nilotynib i w mniejszym stopniu dazatynib hamują CYP3A4, który razem z CYP2D6 metabolizuje haloperydol, co może dodatkowo zwiększać jego stężenie. Imatynib nie wydłuża istotnie odstępu QT, ale hamuje CYP3A4 i CYP2D6, więc działa głównie przez wzrost stężenia haloperydolu. Ponatynib nie wydłuża istotnie odstępu QT, ale ma własne działanie kardiotoksyczne.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie jednoczesnego leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i miarowość rytmu serca
- objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, niepokój ruchowy)
- nadmierna senność i niedociśnienie
- biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Haloperydol podany dożylnie wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes. Przy takim podaniu konieczne jest ciągłe monitorowanie EKG. |
| Duża dawka lub szybkie zwiększanie dawkidawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na odstęp QT zależy od dawki i stężenia. Duże dawki w połączeniu z inhibitorem kinazy BCR-ABL hamującym jego metabolizm szczególnie zwiększają ryzyko. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i nadwrażliwość na działania niepożądane haloperydolu, co zwiększa ryzyko arytmii i objawów pozapiramidowych. |
| Inhibitor kinazy BCR-ABL dołączany do stałego leczenia haloperydolemkolejność włączenia · inhibitory kinazy BCR-ABL | inne zalecenie | Gdy inhibitor kinazy BCR-ABL jest włączany u pacjenta przewlekle leczonego haloperydolem, hematolog i psychiatra powinni wspólnie rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego przed rozpoczęciem terapii. Jeśli nie jest to możliwe, potrzebne są EKG wyjściowe i kontrolne oraz ocena działań niepożądanych haloperydolu w pierwszych tygodniach. |
Połączenie przeciwwskazaneButyrofenony (np. haloperydol)+ Fenotiazyny alifatyczne (np. promazyna, lewomepromazyna, chloropromazyna) klasaHaloperydolu nie łączy się z fenotiazynami alifatycznymi, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i sumują działanie na ośrodkowy układ nerwowy.Jeśli bierzesz razem haloperydol i lek z grupy fenotiazyn, nie odstawiaj żadnego z nich sam, tylko jak najszybciej zapytaj lekarza, czy to połączenie jest dla ciebie konieczne i czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz razem haloperydol i lek z grupy fenotiazyn, nie odstawiaj żadnego z nich sam, tylko jak najszybciej zapytaj lekarza, czy to połączenie jest dla ciebie konieczne i czy potrzebujesz badania EKG.
Haloperydol i leki z grupy fenotiazyn, takie jak promazyna, lewomepromazyna czy chloropromazyna, działają podobnie i wzajemnie wzmacniają swoje działania niepożądane. Razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Mogą też silnie usypiać, obniżać ciśnienie przy wstawaniu i powodować sztywność albo drżenie mięśni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- silna senność, trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy i ciemno przed oczami przy wstawaniu
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
- drżenie, sztywność, mimowolne ruchy lub niepokój ruchowy
- zatrzymanie moczu lub silne zaparcia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Haloperydolu nie łączy się z fenotiazynami alifatycznymi, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i sumują działanie na ośrodkowy układ nerwowy. Jeżeli lekarz specjalista uzna połączenie za konieczne, na przykład krótkotrwale w warunkach szpitalnych, przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Należy stosować najmniejsze skuteczne dawki, unikać dożylnego podawania haloperydolu i dodatkowych leków wydłużających QT. Promazyna i lewomepromazyna bywają dołączane do haloperydolu w celu nasennym lub uspokajającym, warto wtedy rozważyć lek bez wpływu na QT. Przy chloropromazynie i lewomepromazynie należy liczyć się z większym stężeniem haloperydolu i nasileniem objawów pozapiramidowych.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Nasila się sedacja, depresja oddechowa przy innych lekach hamujących OUN, niedociśnienie ortostatyczne z upadkami, objawy pozapiramidowe oraz ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego. Mogą wystąpić objawy cholinolityczne, takie jak zaparcia, zatrzymanie moczu i splątanie, a także obniżenie progu drgawkowego.
Mechanizm
Haloperydol i fenotiazyny alifatyczne wydłużają odstęp QT, blokując kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym, więc ich działanie proarytmiczne się sumuje. Oba leki blokują też receptory dopaminowe D2, co nasila ryzyko objawów pozapiramidowych i złośliwego zespołu neuroleptycznego. Fenotiazyny alifatyczne dokładają silne działanie przeciwhistaminowe, cholinolityczne i blokujące receptory alfa-adrenergiczne, co nasila sedację, spadki ciśnienia i objawy cholinolityczne. Chloropromazyna i lewomepromazyna hamują CYP2D6, przez co mogą zwiększać stężenie haloperydolu, a haloperydol jako inhibitor CYP2D6 może podnosić stężenie fenotiazyn. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo wynika głównie z działania farmakodynamicznego.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- objawy pozapiramidowe (sztywność, drżenie, akatyzja)
- stopień sedacji i częstość oddechów
- objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego (gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości, CK)
- zaparcia i zatrzymanie moczu
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Dożylne podanie haloperydolu wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes, dlatego w połączeniu z fenotiazyną wymaga ciągłego monitorowania EKG albo zmiany leczenia. |
| Duże dawkidawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Ryzyko wydłużenia QT i objawów pozapiramidowych rośnie wraz z dawką haloperydolu, a przy chloropromazynie i lewomepromazynie jego stężenie może być dodatkowo zwiększone. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych połączenie częściej powoduje niedociśnienie ortostatyczne, upadki, splątanie i objawy cholinolityczne, a u pacjentów z otępieniem leki przeciwpsychotyczne zwiększają śmiertelność. |
Połączenie przeciwwskazaneButyrofenony (np. haloperydol)+ Leki stosowane w uzależnieniu od opioidów (np. metadon, lewometadon) klasaNie stosuje się jednocześnie butyrofenonu i opioidowego leku substytucyjnego.Nie przyjmuj leku przeciwpsychotycznego z grupy butyrofenonów razem z lekiem stosowanym w leczeniu uzależnienia od opioidów bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że jesteś w leczeniu substytucyjnym.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku przeciwpsychotycznego z grupy butyrofenonów razem z lekiem stosowanym w leczeniu uzależnienia od opioidów bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że jesteś w leczeniu substytucyjnym.
Haloperydol oraz leki stosowane w leczeniu uzależnienia od opioidów, takie jak metadon i lewometadon, wpływają na rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, a nawet zatrzymanie krążenia. Mogą też powodować silną senność i spłycenie oddechu. Zwykle lekarz dobiera wtedy inny lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia albo omdlenie
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- silna senność, trudność z wybudzeniem
- bardzo wolny lub płytki oddech
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuje się jednocześnie butyrofenonu i opioidowego leku substytucyjnego. Pacjent leczony metadonem lub lewometadonem, który wymaga leku przeciwpsychotycznego, powinien dostać lek o mniejszym wpływie na QT, na przykład arypiprazol. Haloperydolu dożylnego unika się u tych pacjentów szczególnie stanowczo. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, na przykład w ostrym pobudzeniu w szpitalu, przed podaniem wykonuje się EKG z oceną QTc i wyrównuje potas i magnez. Haloperydol podaje się wtedy w najmniejszej skutecznej dawce, pod monitorowaniem EKG, a pacjenta obserwuje się pod kątem sedacji i depresji oddechowej. Odstawia się też inne leki wydłużające QT, jeśli to możliwe.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Pacjent może też być nadmiernie senny i słabiej oddychać, zwłaszcza na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki.
Mechanizm
Butyrofenony i opioidowe leki substytucyjne wydłużają odstęp QT, bo blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym. Ich wpływ na repolaryzację się sumuje. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Haloperydol wydłuża QT zależnie od dawki, a silniej po podaniu dożylnym. Metadon wydłuża QT zależnie od dawki. Lewometadon działa podobnie, choć przy porównywalnej sile przeciwbólowej słabiej niż metadon racemiczny. Oba leki nasilają też działanie ośrodkowo hamujące, co daje addycyjną sedację.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem, po włączeniu i po każdej zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- stopień sedacji i częstość oddechów
- inne przyjmowane leki wydłużające QT
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Haloperydol dożylny wydłuża QT silniej niż podany doustnie lub domięśniowo. U pacjenta przyjmującego metadon lub lewometadon wymaga ciągłego monitorowania EKG albo należy go unikać. |
| Dużadawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT po haloperydolu zależy od dawki. Duże dawki zwiększają ryzyko torsade de pointes przy jednoczesnym leczeniu opioidem substytucyjnym. |
| Dużadawka · leki stosowane w uzależnieniu od opioidów | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT po metadonie i lewometadonie zależy od dawki. Duże dawki podtrzymujące i okres zwiększania dawki to czas największego ryzyka. |
Połączenie przeciwwskazaneButyrofenony (np. haloperydol)+ Pochodne difenylometanu (np. hydroksyzyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu butyrofenonu i pochodnej difenylometanu należy unikać tego połączenia, bo oba leki wydłużają odstęp QT.Nie przyjmuj razem leku przeciwpsychotycznego z grupy butyrofenonów i uspokajającego leku przeciwhistaminowego z grupy pochodnych difenylometanu bez wyraźnej zgody lekarza, który wie o obu lekach i ocenił twoje EKG.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj razem leku przeciwpsychotycznego z grupy butyrofenonów i uspokajającego leku przeciwhistaminowego z grupy pochodnych difenylometanu bez wyraźnej zgody lekarza, który wie o obu lekach i ocenił twoje EKG.
Leki przeciwpsychotyczne z grupy butyrofenonów, takie jak haloperydol, i uspokajające leki przeciwhistaminowe, takie jak hydroksyzyna, mogą zaburzać pracę serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych, nieregularnych uderzeń serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Oba leki powodują też senność, więc razem mocniej osłabiają uwagę i równowagę. Dlatego tego połączenia się unika.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne bicie serca
- silna senność utrudniająca normalne funkcjonowanie
- splątanie lub dezorientacja
- upadki lub utrata równowagi
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu butyrofenonu i pochodnej difenylometanu należy unikać tego połączenia, bo oba leki wydłużają odstęp QT. Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi QT, a hydroksyzyny unika się u pacjentów przyjmujących takie leki. Gdy pacjent stosujący haloperydol potrzebuje leku przeciwlękowego, nasennego lub przeciwświądowego, należy wybrać lek bez wpływu na QT. Jeśli lekarz uzna połączenie za niezbędne, należy wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz stosować najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie krótki czas. Należy też sprawdzić, czy pacjent nie przyjmuje innych leków wydłużających QT ani powodujących hipokaliemię, na przykład diuretyków pętlowych lub tiazydowych.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca, wrodzonym zespole długiego QT, w podeszłym wieku i przy dożylnym podaniu haloperydolu. Dodatkowo występuje nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi z ryzykiem upadków oraz splątanie.
Mechanizm
Butyrofenony i pochodne difenylometanu niezależnie od siebie wydłużają odstęp QT, blokując kanały potasowe hERG odpowiedzialne za repolaryzację komór serca. Przy jednoczesnym stosowaniu te działania się sumują, co zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Oba leki działają też depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc nasila się sedacja i spowolnienie psychoruchowe. Hydroksyzyna ma dodatkowo działanie przeciwcholinergiczne, które może nasilać splątanie, zwłaszcza u osób starszych. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy, a w Polsce obejmuje jedyną parę haloperydol i hydroksyzyna.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- nasilenie sedacji i ryzyko upadków
- splątanie i objawy przeciwcholinergiczne u osób starszych
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Dożylne podanie haloperydolu wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes i wymaga ciągłego monitorowania EKG, dlatego łączenie go z hydroksyzyną w tej sytuacji jest szczególnie niebezpieczne. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wrażliwość na działanie przeciwcholinergiczne oraz sedację, co zwiększa ryzyko arytmii, splątania i upadków. Hydroksyzyny unika się w tej grupie wiekowej. |
Połączenie przeciwwskazaneButyrofenony (np. haloperydol)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaButyrofenonu nie łączy się z przeciwpsychotyczną pochodną indolu wydłużającą odstęp QT – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych dwóch leków przeciwpsychotycznych razem bez wyraźnej decyzji lekarza, a jeśli dostałeś je oba, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim weźmiesz kolejną dawkę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych dwóch leków przeciwpsychotycznych razem bez wyraźnej decyzji lekarza, a jeśli dostałeś je oba, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim weźmiesz kolejną dawkę.
Haloperydol oraz zyprazydon i sertindol mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem wyraźnie zwiększają ryzyko groźnej arytmii, która może prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Wszystkie te leki mogą też nasilać senność, spadki ciśnienia oraz sztywność i drżenie mięśni. Lurazydon w połączeniu z haloperydolem mniej obciąża serce, ale również może nasilać senność i objawy ze strony mięśni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- silna senność
- sztywność mięśni, mimowolne skurcze lub drżenie
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Butyrofenonu nie łączy się z przeciwpsychotyczną pochodną indolu wydłużającą odstęp QT – połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to haloperydolu z zyprazydonem i z sertindolem, także przy krótkotrwałym podaniu haloperydolu w stanach pobudzenia. Gdy potrzebne jest doraźne uspokojenie pacjenta leczonego zyprazydonem lub sertindolem, wybiera się lek bez istotnego wpływu na QT, na przykład benzodiazepinę. Przy zmianie leczenia z jednego leku na drugi należy uwzględnić okres eliminacji poprzedniego leku, szczególnie długi przy sertindolu. Połączenie haloperydolu z lurazydonem jest dopuszczalne przy ostrożnym dawkowaniu i kontroli objawów pozapiramidowych oraz sedacji.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Do tego dochodzi nasilenie objawów pozapiramidowych, w tym ostrej dystonii i akatyzji, nadmierna sedacja, niedociśnienie ortostatyczne oraz większe ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego. Ryzyko arytmii rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i wrodzonym zespole długiego QT.
Mechanizm
Haloperydol oraz zyprazydon i sertindol blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym, co opóźnia repolaryzację komór i wydłuża odstęp QT. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te sumują się zależnie od dawki i stężenia. Wszystkie leki obu grup blokują ponadto receptory dopaminowe D2, więc sumują się także działania pozapiramidowe, uspokajające, hipotensyjne i ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest typowa dla tej klasy.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i po zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i ciśnienie tętnicze z pomiarem ortostatycznym
- objawy pozapiramidowe – dystonia, akatyzja, parkinsonizm
- objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego – gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości
- stopień sedacji
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylniedroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Dożylne podanie haloperydolu daje wysokie stężenia szczytowe i najsilniej wydłuża QT, co dodatkowo zwiększa ryzyko torsade de pointes przy połączeniu z lekiem z tej klasy. |
| Domięśniowodroga podania · przeciwpsychotyczne pochodne indolu | ryzyko rośnie | Domięśniowy zyprazydon stosowany w stanach pobudzenia szybko osiąga wysokie stężenia, a łączne doraźne podanie z haloperydolem znacznie zwiększa ryzyko arytmii. |
| Duże dawkidawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na QT zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko arytmii także w połączeniu z lurazydonem. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wrażliwość na sedację oraz hipotensję, co zwiększa ryzyko powikłań każdej pary z tej klasy. |
| Zamiana sertindolu na haloperydolkolejność włączenia · przeciwpsychotyczne pochodne indolu | inne zalecenie | Sertindol eliminuje się bardzo wolno, więc jego wpływ na QT utrzymuje się po odstawieniu i haloperydol należy wprowadzać dopiero po odpowiednim okresie wymywania i kontroli EKG. |
Połączenie przeciwwskazaneButyrofenony (np. haloperydol)+ Przeciwciała anty-CD22 (np. inotuzumab ozogamycyna) klasaButyrofenonów nie łączy się z przeciwciałami anty-CD22 wydłużającymi odstęp QT, więc u chorego leczonego takim przeciwciałem należy wybrać lek przeciwpsychotyczny lub przeciwwymiotny bez istotnego wpływu na QT.Jeśli dostajesz lek przeciwbiałaczkowy z grupy przeciwciał anty-CD22, nie zaczynaj brać leku z grupy butyrofenonów, takiego jak haloperydol, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie białaczki i natychmiast zgłoś kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz lek przeciwbiałaczkowy z grupy przeciwciał anty-CD22, nie zaczynaj brać leku z grupy butyrofenonów, takiego jak haloperydol, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie białaczki i natychmiast zgłoś kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie.
Haloperydol, lek stosowany między innymi w psychozach, majaczeniu i uporczywych nudnościach, oraz inotuzumab ozogamycyna, lek podawany w kroplówce w leczeniu białaczki, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem nasilają to działanie i mogą wywołać groźną arytmię, a nawet utratę przytomności. Ryzyko rośnie, gdy masz mało potasu lub magnezu we krwi, na przykład po wymiotach lub biegunce, oraz gdy bierzesz inne leki wpływające na serce. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub krótkotrwała utrata przytomności
- drgawki
- silne wymioty lub biegunka, które mogą obniżyć poziom potasu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Butyrofenonów nie łączy się z przeciwciałami anty-CD22 wydłużającymi odstęp QT, więc u chorego leczonego takim przeciwciałem należy wybrać lek przeciwpsychotyczny lub przeciwwymiotny bez istotnego wpływu na QT. W przypadku inotuzumabu ozogamycyny haloperydolu nie należy stosować w trakcie cykli leczenia. Jeśli w wyjątkowej sytuacji, na przykład w ciężkim majaczeniu bez innej opcji, lekarz uzna podanie haloperydolu za konieczne, przed podaniem trzeba wykonać EKG, wyrównać potas i magnez, użyć najmniejszej skutecznej dawki, unikać drogi dożylnej i prowadzić monitorowanie EKG. Należy też przejrzeć pozostałe leki chorego pod kątem innych substancji wydłużających QT, takich jak ondansetron, azole przeciwgrzybicze czy fluorochinolony.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy dożylnym podaniu haloperydolu, przy dużych dawkach, u osób starszych oraz przy zaburzeniach elektrolitowych lub chorobie serca.
Mechanizm
Butyrofenony i przeciwciała anty-CD22 sprzężone z kalicheamycyną wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację mięśnia sercowego sumuje się. Haloperydol blokuje kanały potasowe hERG zależnie od dawki i stężenia, a inotuzumab ozogamycyna sama powoduje wydłużenie odstępu QT. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, bo wynika z działania farmakodynamicznego obu grup, a nie z metabolizmu konkretnego leku. Dodatkowe czynniki typowe dla chorych na ostrą białaczkę limfoblastyczną, takie jak hipokaliemia, hipomagnezemia po wymiotach lub biegunce i równoczesne stosowanie innych leków wydłużających QT, dalej zwiększają ryzyko.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie jednoczesnego stosowania
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- przegląd innych leków wydłużających odstęp QT
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Dożylne podanie haloperydolu wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes. Jeśli mimo przeciwwskazania podanie jest konieczne, wymaga ciągłego monitorowania EKG. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.