Interakcje / Ceftazydym / Ceftazydym i takrolimus

Ceftazydym i takrolimus

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynności nerek przed rozpoczęciem i w trakcie antybiotykoterapii.

Nie zmieniaj sam dawki takrolimusu, powiedz lekarzowi o leczeniu antybiotykiem i zrób zlecone badania krwi.

Niekorzystna interakcjaCeftazydym+ TakrolimusPołączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynności nerek przed rozpoczęciem i w trakcie antybiotykoterapii.Nie zmieniaj sam dawki takrolimusu, powiedz lekarzowi o leczeniu antybiotykiem i zrób zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawki takrolimusu, powiedz lekarzowi o leczeniu antybiotykiem i zrób zlecone badania krwi.

Ten antybiotyk i takrolimus mogą razem obciążać nerki. Antybiotyk jest usuwany z organizmu przez nerki, więc gdy nerki pracują słabiej, może się gromadzić. Zwykle można je bezpiecznie łączyć, jeśli lekarz kontroluje wyniki badań krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy
nasilone drżenie rąk
splątanie lub nietypowa senność
drgawki

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynności nerek przed rozpoczęciem i w trakcie antybiotykoterapii. Dawkę ceftazydymu należy dostosować do aktualnej czynności nerek i unikać niepotrzebnie dużych dawek^[1]. Warto kontrolować stężenie takrolimusu we krwi, ponieważ pogorszenie czynności nerek i ostra infekcja mogą zmieniać tolerancję leczenia immunosupresyjnego^[2].

Skutek kliniczny

Głównym ryzykiem jest addycyjne uszkodzenie nerek, szczególnie przy dużych dawkach ceftazydymu i u chorych z już upośledzoną czynnością nerek. Wtórnie może dojść do kumulacji ceftazydymu i nasilenia jego działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego.

Mechanizm

Przy łączeniu ceftazydymu z takrolimusem trzeba kontrolować czynność nerek, bo oba leki mogą ją pogarszać. Ceftazydym w dużych dawkach podawany razem z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek^[1]. Takrolimus sam działa nefrotoksycznie, a leki o takim działaniu mogą nasilać jego toksyczność nerkową i neurotoksyczną^[2]. Ceftazydym jest wydalany przez nerki, więc pogorszenie ich czynności pod wpływem takrolimusu może prowadzić do kumulacji antybiotyku. Ceftazydym nie wpływa na metabolizm takrolimusu z udziałem CYP3A4, dlatego nie należy oczekiwać zmiany stężenia takrolimusu we krwi z tego powodu.

Metabolizm i transportery

Takrolimus: inhibitor CYP3A4^[3], wrażliwy substrat CYP3A4^[4]

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza
stężenie takrolimusu we krwi (stężenie minimalne)
objawy neurotoksyczności (drżenia, splątanie, drgawki)

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · ceftazydym	ryzyko rośnie	Ryzyko pogorszenia czynności nerek dotyczy przede wszystkim dużych dawek ceftazydymu łączonych z lekami nefrotoksycznymi.
ObniżonyeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek rośnie ryzyko kumulacji ceftazydymu i dalszego uszkodzenia nerek, konieczna jest korekta dawki antybiotyku i częstsza kontrola kreatyniny.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Ceftazydym a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja o niejasnym znaczeniuTakrolimusa alkoholNie ma przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol może nasilić zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne, i że w razie takich objawów nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do minimum i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy zauważysz zaburzenia widzenia lub zawroty głowy.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do minimum i nie prowadź pojazdów ani nie obsługuj maszyn, gdy zauważysz zaburzenia widzenia lub zawroty głowy.

Alkohol może nasilać działania niepożądane takrolimusu, takie jak zaburzenia widzenia, zawroty głowy czy drżenia. Po wypiciu alkoholu możesz gorzej widzieć lub gorzej się koncentrować. Przy tym leku najbezpieczniej ograniczyć alkohol do minimum i ustalić z lekarzem, czy w ogóle możesz go pić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

pogorszenie lub zamazanie widzenia
zawroty głowy lub trudności z koncentracją
drżenie rąk
silny ból głowy lub splątanie

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania, ale pacjenta należy poinformować, że alkohol może nasilić zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne, i że w razie takich objawów nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.^[1] U chorego po przeszczepie, leczonego lekiem o wąskim przedziale terapeutycznym, rozsądnie jest ograniczać alkohol do minimum i omówić dopuszczalną ilość z lekarzem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Alkohol może nasilać zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne wywoływane przez takrolimus, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.^[1]

Mechanizm

Takrolimus może powodować zaburzenia widzenia i zaburzenia neurologiczne, a alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy, więc oba działania mogą się nakładać.^[1] Wpływu etanolu na metabolizm takrolimusu przez CYP3A4 ani na jego stężenie we krwi nie opisano w dostępnych źródłach, dlatego nie zakładamy interakcji farmakokinetycznej.

Metabolizm i transportery

Takrolimus: inhibitor CYP3A4^[2], wrażliwy substrat CYP3A4^[3]

Monitorować

zaburzenia widzenia
objawy neurologiczne, takie jak drżenia, bóle głowy, zawroty głowy lub splątanie
stężenie takrolimusu we krwi zgodnie ze schematem kontroli ustalonym przez ośrodek transplantacyjny

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 263

Połączenie przeciwwskazaneCeftazydym+ TorasemidTorasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Torasemid to lek moczopędny, a ceftazydym to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce. Razem mogą obciążać nerki, szczególnie przy dużych dawkach albo gdy organizm jest odwodniony. Tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy
silne pragnienie i suchość w ustach
zawroty głowy przy wstawaniu
nietypowe osłabienie lub skurcze mięśni

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Torasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem^[1]. Jeśli na czas antybiotykoterapii nie można odstawić diuretyku pętlowego, decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz z uwzględnieniem czynności nerek, stanu nawodnienia i dawek obu leków. Przy jednoczesnym stosowaniu należy unikać dużych dawek i regularnie kontrolować czynność nerek.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie czynności nerek, szczególnie przy dużych dawkach obu leków lub u pacjentów z wcześniej upośledzoną czynnością nerek. Stosowanie ceftazydymu w dużych dawkach jednocześnie z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek^[2].

Mechanizm

Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn^[1]. Diureza pętlowa sprzyja odwodnieniu i hipowolemii, co zmniejsza przepływ nerkowy i zwiększa podatność nerek na uszkodzenie. Ceftazydym jest wydalany przez nerki, więc pogorszenie ich czynności może prowadzić do jego kumulacji.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza i bilans płynów
stężenie potasu i magnezu
ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · torasemid	ryzyko rośnie	Duże dawki torasemidu nasilają ryzyko nefrotoksyczności cefalosporyn.
Duże dawkidawka · ceftazydym	ryzyko rośnie	Ceftazydym w dużych dawkach z lekami nefrotoksycznymi może pogarszać czynność nerek.
ObniżonyeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek ryzyko dalszego ich uszkodzenia i kumulacji ceftazydymu jest większe.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ TakrolimusNie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo takrolimusem.Jeśli przyjmujesz takrolimus w kapsułkach lub tabletkach, nie zaczynaj brać hydroksyzyny i zapytaj lekarza o bezpieczniejszy lek na świąd lub uspokojenie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz takrolimus w kapsułkach lub tabletkach, nie zaczynaj brać hydroksyzyny i zapytaj lekarza o bezpieczniejszy lek na świąd lub uspokojenie.

Hydroksyzyna i takrolimus przyjmowany doustnie mogą razem zaburzać pracę serca. Każdy z tych leków może wpływać na rytm serca, a razem ryzyko groźnej arytmii rośnie. Dotyczy to zwłaszcza osób po przeszczepie, u których często brakuje magnezu we krwi. Takrolimus w maści na skórę praktycznie nie stwarza tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
nagłe zawroty głowy
omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
duszność z uczuciem niepokoju w klatce piersiowej

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo takrolimusem^[1]. W świądzie lub alergii wybierz lek przeciwhistaminowy o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący po ocenie ryzyka zdecyduje inaczej, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonaj EKG oraz oznacz magnez i potas, a stężenie takrolimusu utrzymuj w zakresie docelowym^[2].

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy wysokim stężeniu takrolimusu, hipomagnezemii, hipokaliemii, bradykardii lub chorobie serca.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes^[1]. Takrolimus wydłuża odstęp QT, a przy wzroście jego stężenia we krwi zaleca się kontrolę EKG^[2]. Dodatkowo takrolimus często powoduje hipomagnezemię, która sama jest czynnikiem ryzyka wydłużenia QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – hydroksyzyna hamuje CYP3A4 dopiero w stężeniach znacznie większych niż osiągane w osoczu^[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4^[3], takrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4^[4]
Takrolimus – inhibitor CYP3A4^[5], hydroksyzyna – substrat CYP3A4^[3]

Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19^[3], inhibitor CYP2C9^[3], inhibitor CYP2D6^[3], inhibitor CYP3A4^[3], substrat CYP3A4^[3]
Takrolimus: inhibitor CYP3A4^[5], wrażliwy substrat CYP3A4^[4]

Monitorować

EKG z oceną QTc
stężenie magnezu w surowicy
stężenie potasu w surowicy
stężenie takrolimusu we krwi (trough)

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadyna bilastyna desloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo (maść)droga podania · takrolimus

ryzyko maleje

Takrolimus stosowany miejscowo na skórę daje minimalne stężenia ogólnoustrojowe, więc addycyjne wydłużenie QT jest mało prawdopodobne. Hydroksyzynę można stosować po ocenie innych czynników ryzyka wydłużenia QT.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ TakrolimusNie stosuj neomycyny miejscowo u pacjenta leczonego takrolimusem, ponieważ neomycyny nie łączy się z innymi lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi.Nie stosuj aerozolu z neomycyną, gdy przyjmujesz takrolimus, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj aerozolu z neomycyną, gdy przyjmujesz takrolimus, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.

Takrolimus może obciążać nerki, a neomycyna, nawet stosowana na skórę, też może im szkodzić i uszkadzać słuch. Razem te leki zwiększają ryzyko kłopotów z nerkami. Ryzyko jest większe, gdy smarujesz uszkodzoną skórę, duży obszar ciała albo stosujesz lek długo. Tych leków się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy
szumy w uszach
pogorszenie słuchu
zawroty głowy lub zaburzenia równowagi

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj neomycyny miejscowo u pacjenta leczonego takrolimusem, ponieważ neomycyny nie łączy się z innymi lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi^[1]. Wybierz antybiotyk miejscowy bez działania nefro- i ototoksycznego, np. kwas fusydowy albo mupirocynę. Jeśli neomycyna została już zastosowana, oceń czynność nerek i zapytaj o objawy ze strony słuchu.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie czynności nerek, w tym nasilenie nefropatii wywołanej takrolimusem u pacjenta po przeszczepieniu, oraz zwiększone ryzyko uszkodzenia słuchu. Upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji wchłoniętej neomycyny i dalszemu nasileniu toksyczności.

Mechanizm

Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a takrolimus działa nefrotoksycznie. Wchłonięta do krążenia część neomycyny może sumować się z nefrotoksycznością takrolimusu. Wchłanianie neomycyny przez nieuszkodzoną skórę jest małe, ale rośnie przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, owrzodzenia i zmiany sączące oraz przy długim leczeniu. Długotrwałe łączenie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność^[1].

Metabolizm i transportery

Takrolimus: inhibitor CYP3A4^[2], wrażliwy substrat CYP3A4^[3]

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza
słuch i równowaga (szumy uszne, niedosłuch, zawroty głowy)
stan skóry w miejscu aplikacji (uszkodzenia, rozległość zmian)

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowy mupirocyna

Kiedy ocena się zmienia

Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna	ryzyko rośnie	Długotrwałe łączenie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
Skóra uszkodzona, duża powierzchnia, owrzodzenia lub zmiany sączącedroga podania · neomycyna	ryzyko rośnie	Na uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny rośnie, a takie stosowanie jest przeciwwskazane niezależnie od innych leków.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek wchłonięta neomycyna może się kumulować, co dodatkowo zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności u pacjenta leczonego takrolimusem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna) klasaNależy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i inhibitora kalcyneuryny poza ustalonymi schematami transplantacyjnymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, wymaga ono decyzji specjalisty i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń.Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, a w razie gorączki lub innych objawów zakażenia od razu się z nim skontaktuj.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, a w razie gorączki lub innych objawów zakażenia od razu się z nim skontaktuj.

Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, a stosowane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Dotyczy to na przykład takrolimusu lub cyklosporyny przyjmowanych razem z fingolimodem, teriflunomidem, leflunomidem, tofacytynibem albo natalizumabem. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, także takich, które u zdrowych osób zdarzają się rzadko. Niektóre połączenia, np. mykofenolanu z takrolimusem po przeszczepieniu, są jednak zamierzone i lekarz stosuje je celowo.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
uporczywy kaszel lub duszność
pęcherzyki na skórze, półpasiec lub opryszczka o ciężkim przebiegu
pieczenie przy oddawaniu moczu
nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego ogólnoustrojowego stosowania leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i inhibitora kalcyneuryny poza ustalonymi schematami transplantacyjnymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, wymaga ono decyzji specjalisty i ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń. ChPL tofacytynibu nie zaleca skojarzenia z silnymi lekami immunosupresyjnymi, takimi jak takrolimus i cyklosporyna. ChPL modulatorów receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) odradza jednoczesne leczenie immunosupresyjne. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących terapię immunosupresyjną. Przy zmianie leczenia z leflunomidu lub teriflunomidu na inhibitor kalcyneuryny trzeba uwzględnić bardzo długie utrzymywanie się leku w organizmie i rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po odstawieniu modulatora receptora S1P również należy odczekać do odbudowy liczby limfocytów. Jeśli połączenie z cyklosporyną jest nieuniknione, warto rozważyć niższą dawkę tofacytynibu.

Skutek kliniczny

Zwiększa się ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym reaktywacji wirusów z grupy herpes, CMV, wirusa BK i gruźlicy. Rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P^[1]. W dłuższej perspektywie może wzrosnąć ryzyko chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów skóry. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania hepatotoksyczności i cytopenii. Interakcja jest wspólna dla większości leków obu grup o działaniu ogólnoustrojowym, z wyjątkiem leków wymienionych jako wyjątki.

Mechanizm

Inhibitory kalcyneuryny hamują aktywację limfocytów T przez blokowanie szlaku kalcyneuryna–NFAT i wytwarzania interleukiny 2. Leki grupy A osłabiają odporność innymi drogami. Modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych. Teriflunomid i leflunomid hamują syntezę pirymidyn w dzielących się limfocytach. Tofacytynib hamuje kinazy JAK. Natalizumab blokuje migrację limfocytów do tkanek. Inebilizumab usuwa limfocyty B, a tolebrutynib hamuje kinazę Brutona. Te działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Dochodzą do tego słabsze mechanizmy farmakokinetyczne. Cyklosporyna hamuje CYP3A4, przez co może zwiększać ekspozycję na tofacytynib. Hamuje też transporter BCRP, przez co może zwiększać ekspozycję na teriflunomid, który jest aktywnym metabolitem leflunomidu.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofilów
objawy zakażeń, w tym oportunistycznych, oraz w razie potrzeby wiremia CMV i BK
aktywność aminotransferaz i bilirubina, szczególnie przy leflunomidzie i teriflunomidzie
stężenie takrolimusu lub cyklosporyny we krwi oraz czynność nerek
nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
kontrola skóry w kierunku nowotworów przy długotrwałym leczeniu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (maść z takrolimusem, krople do oczu z cyklosporyną)droga podania · inhibitory kalcyneuryny	ryzyko maleje	Przy miejscowym stosowaniu takrolimusu na skórę lub cyklosporyny do oka wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie i istotna addycja immunosupresji jest mało prawdopodobna.
Pełna eliminacja leku lub odbudowa liczby limfocytów po odstawieniuodstep · selektywne leki immunosupresyjne	inne zalecenie	Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, a po modulatorach receptora S1P liczba limfocytów wraca do normy z opóźnieniem. Przy zamianie na inhibitor kalcyneuryny należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji lub odczekanie do odbudowy limfocytów.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń i nowotworów przy skojarzonej immunosupresji jest większe, co ChPL tofacytynibu podkreśla szczególnie.

Źródła

Schmedt N, Andersohn F, Garbe E. Signals of progressive multifocal leukoencephalopathy for immunosuppressants: a disproportionality analysis of spontaneous reports within the US Adverse Event Reporting System (AERS). Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2012;21(11):1216-20. doi: 10.1002/pds.3320. PMID: 22821419.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTakrolimus+ CydofowirNie należy podawać cydofowiru pacjentowi leczonemu takrolimusem, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym.Jeśli lekarz planuje podać ci cydofowir, powiedz mu, że przyjmujesz takrolimus, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki takrolimusu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli lekarz planuje podać ci cydofowir, powiedz mu, że przyjmujesz takrolimus, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki takrolimusu na własną rękę.

Takrolimus i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem bardzo zwiększają to ryzyko. U osoby po przeszczepie może to zagrozić także przeszczepionemu narządowi. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą, a lekarz szuka innego leczenia zakażenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy
pienisty moczu lub zmiana jego barwy
nasilone zmęczenie, nudności
drżenie rąk, splątanie lub drgawki
ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionej nerki

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie należy podawać cydofowiru pacjentowi leczonemu takrolimusem, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym^[1]. ChPL takrolimusu również zaleca unikanie tego połączenia, a jeśli nie da się go uniknąć, monitorowanie czynności nerek i innych działań niepożądanych oraz w razie potrzeby dostosowanie dawki takrolimusu^[2]. W praktyce należy wybrać inny lek przeciwwirusowy albo, gdy cydofowir jest jedyną opcją i lekarz prowadzący świadomie przyjmuje ryzyko poza wskazaniami ChPL, decyzję podejmuje zespół transplantacyjny przy ścisłym monitorowaniu nerek i stężenia takrolimusu.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ostrym uszkodzeniem nerek, a u biorcy przeszczepu nerki także utratą czynności przeszczepu. Pogorszenie czynności nerek z kolei uniemożliwia dalsze podawanie cydofowiru, który jest przeciwwskazany w niewydolności nerek^[1]. Takrolimus może dodatkowo nasilać objawy neurotoksyczne^[2].

Mechanizm

Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowir uszkadza głównie cewki bliższe nerki, a takrolimus jako inhibitor kalcyneuryny działa nefrotoksycznie przez obkurczenie naczyń nerkowych i włóknienie śródmiąższowe. ChPL takrolimusu wymienia cydofowir wśród leków, które mogą nasilać działanie nefrotoksyczne lub neurotoksyczne takrolimusu^[2]. ChPL cydofowiru przeciwwskazuje jego podawanie razem z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym^[1].

Metabolizm i transportery

Takrolimus: inhibitor CYP3A4^[3], wrażliwy substrat CYP3A4^[4]

Monitorować

kreatynina i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
białkomocz i glukozuria jako wczesne objawy uszkodzenia cewek
stężenie takrolimusu we krwi (stężenie najmniejsze)
fosforany, potas i dwuwęglany w surowicy
czynność przeszczepu
objawy neurotoksyczności

Bezpieczniejsze alternatywy

marybawir

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo na skórę lub błony śluzowe (stosowanie poza wskazaniami)droga podania · cydofowir	ryzyko maleje	Przy miejscowym stosowaniu cydofowiru wchłanianie ogólnoustrojowe jest zwykle mniejsze niż po wlewie dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności może być mniejsze. ChPL dotyczy wyłącznie podania dożylnego, a danych o bezpieczeństwie takiego połączenia brak, dlatego nadal należy kontrolować czynność nerek i stężenie takrolimusu.
Niewydolność nerekeGFR · pacjent	interakcja nie dotyczy	Cydofowir jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek niezależnie od innych leków, a u biorców przeszczepu z upośledzoną czynnością nerek połączenie z takrolimusem jest tym bardziej wykluczone.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTakrolimus+ CyzaprydNie łączy się cyzaprydu z takrolimusem stosowanym ogólnoustrojowo.Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, a jeśli już go bierzesz razem z takrolimusem, skontaktuj się jeszcze dziś z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj takrolimusu na własną rękę.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, a jeśli już go bierzesz razem z takrolimusem, skontaktuj się jeszcze dziś z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj takrolimusu na własną rękę.

Takrolimus i cyzapryd mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Cyzapryd może też zmieniać ilość takrolimusu we krwi, a to grozi uszkodzeniem nerek albo osłabieniem ochrony przeszczepu. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca albo nierówne bicie serca
zawroty głowy lub uczucie bliskiego omdlenia
omdlenie
drżenie rąk, bóle głowy lub dezorientacja
zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – wchłanianie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się cyzaprydu z takrolimusem stosowanym ogólnoustrojowo. Cyzapryd należy zastąpić lekiem bez działania wydłużającego QT, a takrolimusu nie zmienia się bez decyzji transplantologa. Jeśli pacjent już przyjmował oba leki, po odstawieniu cyzaprydu należy oznaczyć stężenie takrolimusu we krwi, wykonać EKG i skontrolować stężenie potasu i magnezu^[1]. Hipokaliemia i hipomagnezemia dodatkowo przeciwwskazują stosowanie cyzaprydu^[2].

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem ciężkich zaburzeń rytmu – częstoskurczu komorowego, migotania komór i częstoskurczu typu torsade de pointes^[2]. Możliwa jest też zmiana stężenia takrolimusu z ryzykiem nefrotoksyczności i neurotoksyczności przy jego wzroście albo odrzucenia przeszczepu przy jego spadku^[1].

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cyzapryd jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes^[2]. Takrolimus może wydłużać odstęp QT, a ryzyko to rośnie wraz z jego stężeniem we krwi^[1]. Oba leki są metabolizowane przez CYP3A4^[1]^[2], co stwarza teoretyczną możliwość wzajemnej zmiany stężeń. Cyzapryd jako lek przyspieszający opróżnianie żołądka może ponadto zmieniać wchłanianie takrolimusu i jest wymieniany wśród leków mogących wpływać na jego stężenie^[3]^[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Takrolimus – inhibitor CYP3A4^[5], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4^[6]

Takrolimus: inhibitor CYP3A4^[5], wrażliwy substrat CYP3A4^[7]
Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4^[6]

Monitorować

EKG z oceną odstępu QTc
najmniejsze stężenie takrolimusu we krwi po odstawieniu cyzaprydu
stężenie potasu i magnezu w surowicy
czynność nerek
objawy neurotoksyczności

Bezpieczniejsze alternatywy

itopryd

Kiedy ocena się zmienia

Maśćpostać · takrolimus

ryzyko maleje

Takrolimus stosowany miejscowo na skórę osiąga zwykle niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko sumowania działania na QT jest znacznie mniejsze. Ostrożność zachowuje się przy rozległych zmianach skórnych i uszkodzonej barierze naskórkowej.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Advagraf 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/advagraf-100013229/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Tacforius 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tacforius-100391948/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTakrolimus+ DziurawiecNie łącz dziurawca z takrolimusem – stosowanie dziurawca po przebytym przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, a jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem transplantologiem.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, a jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem transplantologiem.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się takrolimusu. Stężenie leku we krwi może spaść tak bardzo, że przestanie chronić przeszczepiony narząd przed odrzuceniem. Nagłe odstawienie dziurawca może z kolei za bardzo podnieść poziom takrolimusu i uszkodzić nerki lub nerwy. Dotyczy to także herbatek, nalewek i mieszanek ziołowych z dziurawcem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka, ból lub tkliwość w okolicy przeszczepu
zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
drżenie rąk, silny ból głowy, zaburzenia widzenia
kołatanie serca lub omdlenie
nasilona duszność lub zmęczenie po przeszczepieniu serca lub płuc

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PK – metabolizm, PK – transport
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz dziurawca z takrolimusem – stosowanie dziurawca po przebytym przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane^[1]. Jeśli pacjent już przyjmuje oba produkty, nie odstawiaj dziurawca samodzielnie bez wiedzy transplantologa, tylko skieruj pacjenta do ośrodka transplantacyjnego w celu kontroli stężenia takrolimusu przed odstawieniem i po nim. Przy każdej zmianie stosowania produktów wpływających na CYP3A4 zaleca się ścisłe kontrolowanie stężenia takrolimusu we krwi pod nadzorem transplantologa, czynności przeszczepu, czynności nerek, EKG pod kątem wydłużenia odstępu QT oraz objawów neurotoksyczności, z odpowiednim dostosowaniem dawki^[2].

Skutek kliniczny

Spadek stężenia takrolimusu poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym lub przewlekłym odrzuceniem przeszczepu. Odstawienie dziurawca u pacjenta, któremu dawkę takrolimusu zwiększono, prowadzi do wzrostu stężenia leku i ryzyka nefrotoksyczności, neurotoksyczności oraz wydłużenia odstępu QT^[2].

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany regularnie pobudza izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita oraz glikoproteinę P, co przyspiesza metabolizm takrolimusu i zmniejsza jego wchłanianie z przewodu pokarmowego. Takrolimus jest metabolizowany przez CYP3A4 w wątrobie i w ścianie jelita, dlatego produkty roślinne pobudzające ten izoenzym obniżają jego stężenie we krwi, a ich odstawienie może je podnieść^[2]. Systematyczne przyjmowanie dziurawca osłabia działanie cyklosporyny, innego leku z tej samej grupy inhibitorów kalcyneuryny^[3].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Dziurawiec – silny induktor CYP3A4^[4], takrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4^[4]

Takrolimus: inhibitor CYP3A4^[5], wrażliwy substrat CYP3A4^[4]
Dziurawiec: silny induktor CYP3A4^[4]

Monitorować

najmniejsze stężenie takrolimusu we krwi
czynność przeszczepu
kreatynina i eGFR
EKG – odstęp QT
objawy neurotoksyczności (drżenie, ból głowy, zaburzenia widzenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina mirtazapina

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie dziurawca u pacjenta stosującego oba produktykolejność włączenia · dziurawiec	inne zalecenie	Po odstawieniu dziurawca indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, a stężenie takrolimusu rośnie, dlatego odstawienie wymaga kontroli stężenia i zwykle zmniejszenia dawki takrolimusu pod nadzorem transplantologa.
Stosowanie na skórę (olej, maść)droga podania · dziurawiec	ryzyko maleje	Przy stosowaniu na skórę wchłanianie ogólnoustrojowe składników dziurawca jest niewielkie i istotny wpływ na stężenie takrolimusu jest mało prawdopodobny, choć brak danych potwierdzających bezpieczeństwo u pacjentów po przeszczepieniu.
Pojedyncza dawkaczas leczenia · dziurawiec	ryzyko maleje	Indukcja enzymów wymaga regularnego przyjmowania przez kilka dni, więc pojedyncza filiżanka naparu nie powinna istotnie zmienić stężenia takrolimusu, ale nie uzasadnia dalszego stosowania.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory kalcyneuryny (np. takrolimus, cyklosporyna, woklosporyna)+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaNie podawaj szczepionki przeciw żółtej febrze pacjentowi przyjmującemu ogólnoustrojowo inhibitor kalcyneuryny – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność z tej grupy, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz w poradni medycyny podróży.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność z tej grupy, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz w poradni medycyny podróży.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki osłabiające odporność, takie jak takrolimus, cyklosporyna czy woklosporyna, sprawiają, że organizm może nie poradzić sobie z tym wirusem i szczepienie może wywołać ciężką, groźną dla życia chorobę. Dlatego w czasie leczenia tymi lekami nie wolno się szczepić przeciw żółtej febrze.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysoka gorączka w ciągu kilku dni lub tygodni po szczepieniu
zażółcenie skóry lub białek oczu
silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
skąpe oddawanie moczu, krwawienia lub siniaki bez przyczyny
silne osłabienie, bóle mięśni i wymioty

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Nie podawaj szczepionki przeciw żółtej febrze pacjentowi przyjmującemu ogólnoustrojowo inhibitor kalcyneuryny – połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to takrolimusu, cyklosporyny i woklosporyny niezależnie od wskazania i dawki. Jeśli planowane jest leczenie immunosupresyjne, a pacjent może wyjeżdżać w rejony endemiczne, szczepienie wykonuje się co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii. Po odstawieniu inhibitora kalcyneuryny szczepienie rozważa się zwykle nie wcześniej niż po 3 miesiącach, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym i specjalistą medycyny podróży. Gdy szczepienie jest niemożliwe, pacjent powinien otrzymać zaświadczenie o przeciwwskazaniu medycznym, a wyjazd w rejon zagrożony należy odradzić albo zapewnić ścisłą ochronę przed komarami. Nie należy przerywać immunosupresji po to, by zaszczepić pacjenta przed podróżą, bez decyzji lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

U osoby leczonej inhibitorem kalcyneuryny wirus szczepionkowy może wywołać ciężką chorobę uogólnioną z zajęciem wątroby, nerek i innych narządów albo zapalenie mózgu, które mogą zakończyć się zgonem. Jednocześnie odpowiedź na szczepienie bywa niepełna, więc pacjent może nie uzyskać ochrony przed żółtą febrą mimo otrzymania szczepionki.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się namnożyć w organizmie, żeby wywołać odporność. Inhibitory kalcyneuryny hamują aktywację limfocytów T i wytwarzanie interleukiny 2, więc organizm nie kontroluje namnażania wirusa szczepionkowego i słabiej wytwarza przeciwciała ochronne. Mechanizm wynika z samego działania immunosupresyjnego, dlatego jest wspólny dla takrolimusu, cyklosporyny i woklosporyny podawanych ogólnoustrojowo.

Monitorować

weryfikacja przyjmowanych leków immunosupresyjnych przed każdym szczepieniem żywą szczepionką
przy przypadkowym zaszczepieniu – obserwacja w kierunku gorączki, żółtaczki, objawów neurologicznych i niewydolności narządowej przez kilka tygodni
przy przypadkowym zaszczepieniu – kontrola enzymów wątrobowych, kreatyniny i morfologii krwi w razie objawów

Kiedy ocena się zmienia

Maść lub krople do oczu (takrolimus miejscowo, cyklosporyna w kroplach do oczu)postać · inhibitory kalcyneuryny	ryzyko maleje	Postaci miejscowe dają minimalne stężenia ogólnoustrojowe i nie wywołują istotnej immunosupresji układowej. Szczepienie żywą szczepionką zaleca się jednak planować w przerwie w leczeniu, szczególnie przy stosowaniu maści na duże powierzchnie skóry.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnegokolejność włączenia · pacjent	inne zalecenie	Szczepienie można wykonać, jeśli nastąpi co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką inhibitora kalcyneuryny. Warto o tym pamiętać u kandydatów do przeszczepienia i u pacjentów przed włączeniem immunosupresji, którzy mogą podróżować w rejony endemiczne.
odstep ≥ 3 miesiące od odstawienia inhibitora kalcyneurynyinhibitory kalcyneuryny	inne zalecenie	Po zakończeniu leczenia szczepienie rozważa się zwykle nie wcześniej niż po 3 miesiącach, po ocenie stanu odporności i pozostałych leków immunosupresyjnych przez lekarza prowadzącego.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 16 października 2026

Ceftazydym i takrolimus

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawki takrolimusu, powiedz lekarzowi o leczeniu antybiotykiem i zrób zlecone badania krwi.Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynności nerek przed rozpoczęciem i w trakcie antybiotykoterapii.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy
nasilone drżenie rąk
splątanie lub nietypowa senność
drgawki

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli czynności nerek przed rozpoczęciem i w trakcie antybiotykoterapii. Dawkę ceftazydymu należy dostosować do aktualnej czynności nerek i unikać niepotrzebnie dużych dawek. Warto kontrolować stężenie takrolimusu we krwi, ponieważ pogorszenie czynności nerek i ostra infekcja mogą zmieniać tolerancję leczenia immunosupresyjnego.

Skutek kliniczny

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza
stężenie takrolimusu we krwi (stężenie minimalne)
objawy neurotoksyczności (drżenia, splątanie, drgawki)

Charakterystyka produktu leczniczego: ostrożność.