Interakcje / Cefuroksym / Cefuroksym i omeprazol
Cefuroksym i omeprazol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Podawaj cefuroksym aksetyl zawsze z posiłkiem i oceniaj odpowiedź kliniczną po 48–72 godzinach leczenia.
Przyjmuj cefuroksym zawsze z posiłkiem i nie odstawiaj omeprazolu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jest teraz potrzebny.
Niekorzystna interakcjaCefuroksym+ OmeprazolPodawaj cefuroksym aksetyl zawsze z posiłkiem i oceniaj odpowiedź kliniczną po 48–72 godzinach leczenia.Przyjmuj cefuroksym zawsze z posiłkiem i nie odstawiaj omeprazolu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jest teraz potrzebny.ChPL: ostrożnośćszybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj cefuroksym zawsze z posiłkiem i nie odstawiaj omeprazolu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jest teraz potrzebny.
Omeprazol zmniejsza kwasowość w żołądku, przez co antybiotyk cefuroksym może się gorzej wchłaniać. Wtedy antybiotyk może działać słabiej, a infekcja może ustępować wolniej. Cefuroksym wchłania się najlepiej, gdy przyjmujesz go z jedzeniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy po 2–3 dniach brania antybiotyku
- utrzymująca się lub nawracająca gorączka
- nasilenie objawów infekcji
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Podawaj cefuroksym aksetyl zawsze z posiłkiem i oceniaj odpowiedź kliniczną po 48–72 godzinach leczenia. Rozłożenie dawek w czasie nie pomaga, bo omeprazol hamuje wydzielanie kwasu przez całą dobę. Jeśli omeprazol nie jest niezbędny w czasie krótkiej antybiotykoterapii, rozważ jego czasowe odstawienie. W ciężkich zakażeniach albo przy braku poprawy rozważ antybiotyk, którego wchłanianie nie zależy od pH, albo podanie cefuroksymu pozajelitowo.
Skutek kliniczny
Mniejsze stężenie cefuroksymu we krwi może osłabić skuteczność antybiotyku, zwłaszcza w zakażeniach wywołanych drobnoustrojami o wyższym MIC. W praktyce może się to objawić wolniejszą poprawą albo niepowodzeniem leczenia, a niższe stężenia sprzyjają też selekcji opornych szczepów.
Mechanizm
Omeprazol zmniejsza wchłanianie doustnego cefuroksymu aksetylu, bo podnosi pH w żołądku. ChPL cefuroksymu podaje, że leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego mogą zmniejszać biodostępność cefuroksymu aksetylu w porównaniu z podaniem na czczo i mogą znosić efekt zwiększonego wchłaniania po posiłku[1]. ChPL omeprazolu nie wymienia cefuroksymu, ale ogólnie zaznacza, że zmniejszona kwaśność soku żołądkowego może zmieniać wchłanianie leków, których wchłanianie zależy od pH[2]. Interakcja dotyczy wyłącznie postaci doustnej, czyli proleku – aksetylu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia po 48–72 godzinach
- temperatura ciała
- objawy niepowodzenia antybiotykoterapii
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub domięśniowadroga podania · cefuroksym | interakcja nie dotyczy | Cefuroksym sodowy podawany pozajelitowo nie podlega wchłanianiu z przewodu pokarmowego, więc zmiana pH żołądka nie wpływa na jego stężenie. |
| Dowolny odstępodstep · cefuroksym | inne zalecenie | Rozdzielenie dawek w czasie nie zapobiega interakcji, bo omeprazol utrzymuje podwyższone pH żołądka przez całą dobę. Skuteczniejsze jest podawanie cefuroksymu z posiłkiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zinnat 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zinnat-100074395/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop 10 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultop-100230955/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieCefuroksyma alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia.Najlepiej nie pić alkoholu do końca choroby, a jeśli się napijesz, zwracaj uwagę na dolegliwości żołądkowe.ChPL: brak wzmiankinieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Najlepiej nie pić alkoholu do końca choroby, a jeśli się napijesz, zwracaj uwagę na dolegliwości żołądkowe.
Z cefuroksymem nie ma znanej groźnej reakcji na alkohol. Alkohol może jednak nasilić nudności albo biegunkę, które czasem występują po tym antybiotyku. W czasie infekcji organizm lepiej wraca do zdrowia bez alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Nasilone nudności lub wymioty
- Uporczywa biegunka
- Pogorszenie samopoczucia mimo przyjmowania antybiotyku
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia. Pacjentowi można powiedzieć, że umiarkowane spożycie alkoholu nie wchodzi w istotną interakcję z cefuroksymem, ale w trakcie infekcji lepiej go ograniczyć.
Skutek kliniczny
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani reakcji disulfiramopodobnej. Alkohol może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności czy biegunka, które bywają też działaniem niepożądanym cefuroksymu. Picie w czasie infekcji może pogarszać samopoczucie i spowalniać rekonwalescencję.
Mechanizm
Cefuroksym nie ma w budowie łańcucha bocznego typu N-metylotiotetrazol, który u niektórych cefalosporyn (np. cefotetanu, cefoperazonu) blokuje dehydrogenazę aldehydową i wywołuje reakcję disulfiramopodobną. Dlatego klasyczna reakcja z alkoholem dla cefuroksymu nie jest oczekiwana. Alkohol i antybiotyk mogą się jedynie sumować w działaniach ze strony przewodu pokarmowego oraz w ogólnym osłabieniu organizmu w trakcie infekcji.
Monitorować
- Nasilenie nudności, wymiotów lub biegunki, jeśli pacjent spożywa alkohol w trakcie kuracji
- Skuteczność leczenia infekcji, czyli ustępowanie gorączki i objawów w typowym czasie
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zinnat 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zinnat-100074395/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ceroxim 250 mg/5 ml, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ceroxim-100116260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarsime 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tarsime-100278608/
Interakcja nieistotna klinicznieOmeprazola alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia.Możesz przyjmować omeprazol zgodnie z zaleceniami, a jeśli pijesz alkohol, ogranicz jego ilość, bo może nasilać dolegliwości żołądkowe.ChPL: brak wzmiankinieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz przyjmować omeprazol zgodnie z zaleceniami, a jeśli pijesz alkohol, ogranicz jego ilość, bo może nasilać dolegliwości żołądkowe.
Omeprazol nie wchodzi w niebezpieczną interakcję z alkoholem. Lek nie nasila działania alkoholu i nie zmienia sposobu, w jaki organizm sobie z nim radzi. Alkohol może jednak podrażniać żołądek i nasilać zgagę lub ból, a wtedy leczenie bywa mniej skuteczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona zgaga lub pieczenie w przełyku po alkoholu
- ból w górnej części brzucha
- wymioty z domieszką krwi lub czarne stolce – wymagają pilnej konsultacji z lekarzem
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia. Pacjentowi można wyjaśnić, że omeprazol nie wchodzi w interakcję z alkoholem. Warto dodać, że alkohol może osłabiać efekt leczenia choroby podstawowej, ponieważ drażni żołądek i sprzyja nawrotom zgagi.
Skutek kliniczny
Omeprazol nie nasila działania alkoholu ani nie zwiększa ryzyka powikłań po jego spożyciu. Alkohol może natomiast sam drażnić błonę śluzową żołądka i pogarszać dolegliwości, z powodu których stosuje się omeprazol, na przykład zgagę lub chorobę wrzodową. To jednak nie jest interakcja między lekami.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między omeprazolem a alkoholem. Omeprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku i nie wpływa na metabolizm etanolu w stopniu, który miałby znaczenie kliniczne.
Metabolizm i transportery
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Inne interakcje tych leków 19
Połączenie przeciwwskazaneCefuroksym+ TorasemidCharakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.
Torasemid to lek moczopędny, a cefuroksym to antybiotyk wydalany przez nerki. Przyjmowane razem mogą obciążać nerki, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony albo masz już chore nerki. W ulotce jednego z leków z torasemidem to połączenie jest wymienione jako przeciwwskazane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne osłabienie lub senność
- nudności i brak apetytu
- zawroty głowy lub omdlenia
- silne pragnienie i suchość w ustach
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Charakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.[1] Jeżeli lekarz uzna, że oba leki są niezbędne, należy przed leczeniem i w jego trakcie oznaczać stężenie kreatyniny i elektrolitów, dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta i rozważyć czasowe zmniejszenie dawki torasemidu. Wybór antybiotyku spoza grupy cefalosporyn zależy od rodzaju zakażenia i należy do lekarza.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek aż do ostrego uszkodzenia nerek, szczególnie u osób odwodnionych, starszych i z wcześniejszą niewydolnością nerek. Następstwem może być kumulacja cefuroksymu i nasilenie jego działań niepożądanych.
Mechanizm
Torasemid może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn, zwłaszcza w dużych dawkach.[1] Diuretyk pętlowy powoduje utratę wody i elektrolitów, a odwodnienie i zmniejszenie przepływu nerkowego sprzyjają uszkodzeniu nerek przez lek nefrotoksyczny. Cefuroksym jest wydalany przez nerki w procesie przesączania kłębuszkowego i wydzielania cewkowego, więc pogorszenie czynności nerek może prowadzić do jego kumulacji.[2]
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie sodu i potasu w surowicy
- diureza i objawy odwodnienia
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · torasemid | ryzyko rośnie | Charakterystyka torasemidu wskazuje, że nasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn dotyczy zwłaszcza dużych dawek diuretyku. |
| Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek rośnie ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji cefuroksymu, który jest wydalany przez nerki. |
| Osoba starszawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują odwodnienie i ograniczona rezerwa nerkowa, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zinnat 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zinnat-100074395/
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory pompy protonowej+ Inhibitory proteazy klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.ChPL: przeciwwskazaneszybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.
Leki zmniejszające wydzielanie kwasu w żołądku, takie jak omeprazol, pantoprazol czy ezomeprazol, mogą sprawić, że atazanawir prawie się nie wchłania. Wtedy leczenie HIV przestaje dobrze działać, a wirus może stać się odporny na leki. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, także kupowanych bez recepty na zgagę. Inne leki na HIV z tej grupy, na przykład darunawir, nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
- spadek liczby limfocytów CD4 w kolejnych badaniach
- nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie po rozpoczęciu leku na zgagę
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV. Dotyczy to pantoprazolu, omeprazolu, ezomeprazolu, rabeprazolu, lanzoprazolu i dekslanzoprazolu w równym stopniu, więc zamiana jednego inhibitora pompy protonowej na inny nie rozwiązuje problemu. W pierwszej kolejności warto rozważyć lek blokujący receptor H2, na przykład famotydynę, z zachowaniem odstępu zalecanego w ChPL atazanawiru albo leki zobojętniające przyjmowane z odstępem od atazanawiru. Jeśli pacjent wymaga długotrwałego, silnego hamowania wydzielania kwasu, lekarz prowadzący leczenie HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie zależy od pH żołądka, na przykład oparty na darunawirze. Decyzję o każdym połączeniu z atazanawirem należy uzgodnić z ośrodkiem leczenia HIV.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia atazanawiru może prowadzić do niepełnego zahamowania replikacji HIV, wzrostu wiremii i wyboru szczepów wirusa opornych na inhibitory proteazy, co ogranicza przyszłe możliwości leczenia. Ryzyko jest największe przy atazanawirze stosowanym bez leku wzmacniającego, przy większych dawkach inhibitora pompy protonowej oraz u pacjentów z wcześniejszymi niepowodzeniami leczenia przeciwretrowirusowego[1].
Mechanizm
Atazanawir słabo rozpuszcza się w środowisku o wyższym pH i do dobrego wchłonięcia wymaga kwaśnej treści żołądka[1]. Inhibitory pompy protonowej trwale i silnie hamują wydzielanie kwasu solnego, co znacząco zmniejsza rozpuszczalność i wchłanianie atazanawiru, także wtedy, gdy jest on wzmacniany rytonawirem lub kobicystatem[2]. Efekt jest wspólny dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z cech poszczególnych substancji. Pozostałe inhibitory proteazy z tej grupy nie mają tej zależności od pH, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy[2].
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po rozpoczęciu lub zmianie dawki inhibitora pompy protonowej
- liczba limfocytów CD4 w kolejnych kontrolach
- samodzielne przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej bez recepty
- przestrzeganie zaleceń dotyczących pory przyjmowania atazanawiru z posiłkiem
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir bez leku wzmacniającego (bez rytonawiru lub kobicystatu)postać · inhibitory proteazy | ryzyko rośnie | Atazanawir stosowany bez rytonawiru lub kobicystatu osiąga zbyt niskie stężenia po dodaniu inhibitora pompy protonowej i takiego połączenia nie należy stosować w żadnych okolicznościach. |
| Dawka większa niż najmniejsza dawka terapeutycznadawka · inhibitory pompy protonowej | ryzyko rośnie | Im silniejsze i dłuższe hamowanie wydzielania kwasu, tym większy spadek wchłaniania atazanawiru, dlatego przy koniecznym połączeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej zgodnie z ChPL atazanawiru. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · inhibitory pompy protonowej | inne zalecenie | Gdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia przeciwwydzielniczego, korzystniejsza od długotrwałego łączenia jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka, uzgodniona z ośrodkiem leczenia HIV. |
Źródła
- Zhu L, Persson A, Mahnke L, Eley T, Li T, Xu X, et al. Effect of low-dose omeprazole (20 mg daily) on the pharmacokinetics of multiple-dose atazanavir with ritonavir in healthy subjects. J Clin Pharmacol. 2010;51(3):368-77. doi: 10.1177/0091270010367651. PMID: 20457590.
- Klein CE, Chiu YL, Cai Y, Beck K, King KR, Causemaker SJ, et al. Effects of acid-reducing agents on the pharmacokinetics of lopinavir/ritonavir and ritonavir-boosted atazanavir. J Clin Pharmacol. 2008;48(5):553-62. doi: 10.1177/0091270007313392. PMID: 18440920.
Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej+ Inhibitory kinazy BCR-ABL klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.
Leki na zgagę i nadkwaśność z grupy inhibitorów pompy protonowej, na przykład pantoprazol, omeprazol czy ezomeprazol, zmniejszają ilość kwasu w żołądku. Niektóre leki na białaczkę, przede wszystkim dazatynib i bosutynib, potrzebują kwaśnego środowiska, aby dobrze się wchłonąć, więc przy takim połączeniu mogą działać słabiej. Osłabienia leczenia nie da się odczuć, a może ono zmniejszyć kontrolę choroby. Imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu ten problem w praktyce nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawracające lub nasilające się zmęczenie i osłabienie
- częstsze infekcje, gorączka bez wyraźnej przyczyny
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
- niepokojące wyniki kontrolnych badań krwi przekazane przez lekarza
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności. Dotyczy to przede wszystkim dazatynibu i bosutynibu. Przy dazatynibie zamiast inhibitora pompy protonowej można stosować leki zobojętniające, na przykład wodorotlenek glinu z wodorotlenkiem magnezu, przyjmowane co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po dawce dazatynibu, natomiast antagonisty receptora H2 nie zaleca się. Przy bosutynibie można zastosować krótko działające leki zobojętniające lub famotydynę z rozdzieleniem pór przyjmowania, na przykład bosutynib rano, a lek zmniejszający kwasowość wieczorem[1]. Gdy inhibitor pompy protonowej jest bezwzględnie potrzebny, na przykład w leczeniu choroby wrzodowej z krwawieniem, decyzję o dalszym leczeniu i ewentualnej zmianie inhibitora kinazy należy podjąć wspólnie z hematologiem i kontrolować odpowiedź na leczenie. Imatynib, nilotynib, ponatynib i asciminib można w razie potrzeby łączyć z inhibitorami pompy protonowej bez modyfikacji schematu.
Skutek kliniczny
Zmniejszone stężenie dazatynibu lub bosutynibu we krwi może osłabić skuteczność leczenia przewlekłej białaczki szpikowej lub ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia[1]. Konsekwencją może być brak osiągnięcia lub utrata odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej albo molekularnej oraz zwiększone ryzyko progresji choroby. Interakcja nie powoduje ostrej toksyczności, a jej znaczenie polega na niezauważalnym dla pacjenta spadku skuteczności terapii przeciwnowotworowej.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Dazatynib i bosutynib to słabe zasady, których rozpuszczalność gwałtownie spada przy wyższym pH, więc w obecności inhibitora pompy protonowej mniej leku rozpuszcza się i wchłania z przewodu pokarmowego[1]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w podobnym stopniu, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej substancji. Rozłożenie przyjmowania leków na różne pory dnia nie usuwa interakcji, ponieważ działanie inhibitora pompy protonowej utrzymuje się przez całą dobę. Wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL interakcja jest wyraźna dla dazatynibu i bosutynibu, a nieistotna klinicznie dla imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu.
Monitorować
- odpowiedź molekularna – poziom transkryptu BCR-ABL w badaniu RQ-PCR zgodnie z harmonogramem kontroli hematologicznych
- odpowiedź hematologiczna – morfologia krwi z rozmazem
- objawy nadkwaśności i skuteczność leczenia zastępczego (leki zobojętniające, famotydyna)
- przegląd listy leków pod kątem inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty
Źródła
- Abbas R, Leister C, Sonnichsen D. A clinical study to examine the potential effect of lansoprazole on the pharmacokinetics of bosutinib when administered concomitantly to healthy subjects. Clin Drug Investig. 2013;33(8):589-95. doi: 10.1007/s40261-013-0103-z. PMID: 23839484.
Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej+ Inhibitory kinazy EGFR klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego.Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.
Leki na zgagę i wrzody z grupy inhibitorów pompy protonowej, takie jak omeprazol czy pantoprazol, zmniejszają kwaśność żołądka. Niektóre leki na raka płuca, na przykład erlotynib, gefitynib i dakomitynib, potrzebują kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przy jednoczesnym stosowaniu lek przeciwnowotworowy może działać słabiej, choć nie odczujesz od razu żadnych objawów. Ozymertynib, afatynib i lazertynib nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie dolegliwości związanych z chorobą nowotworową, np. większy kaszel lub duszność
- nawracająca zgaga, która skłania cię do sięgania po leki bez recepty
- informacja od lekarza o gorszych wynikach badań kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego. Dotyczy to szczególnie erlotynibu, dakomitynibu i gefitynibu, a rozłożenie przyjmowania leków w ciągu doby nie rozwiązuje problemu. Jeśli leczenie zmniejszające kwaśność żołądka jest konieczne, lepiej zastosować antagonistę receptora H2 albo lek zobojętniający kwas solny z zachowaniem odstępu czasowego wskazanego w ChPL danego inhibitora kinazy EGFR. U pacjentów przyjmujących erlotynib lub dakomitynib warto zweryfikować wskazanie do inhibitora pompy protonowej i rozważyć jego odstawienie[1]. Przy ozymertynibie, afatynibie i lazertynibie modyfikacja leczenia nie jest konieczna, a przy aumolertynibie ze względu na brak danych zaleca się ostrożność.
Skutek kliniczny
Zmniejszone wchłanianie inhibitora kinazy EGFR prowadzi do niższego stężenia leku we krwi, co może osłabić kontrolę choroby nowotworowej i przyspieszyć jej progresję[1]. Interakcja nie powoduje ostrych objawów, więc łatwo ją przeoczyć, a jej skutek ujawnia się dopiero jako gorsza odpowiedź na leczenie.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Erlotynib, gefitynib i dakomitynib są słabymi zasadami, których rozpuszczalność wyraźnie spada wraz ze wzrostem pH, dlatego w mniej kwaśnym środowisku rozpuszczają się i wchłaniają gorzej[2]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w równym stopniu, bo wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej cząsteczki. Ze względu na długi czas działania inhibitorów pompy protonowej rozłożenie dawek w ciągu doby nie znosi tej interakcji. Afatynib, ozymertynib i lazertynib nie wykazują istotnej zależności wchłaniania od pH. Dla aumolertynibu brak wystarczających danych, dlatego do czasu ich uzyskania należy postępować ostrożnie jak w przypadku całej klasy.
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwnowotworowego w kontrolnych badaniach obrazowych
- zasadność i czas trwania terapii inhibitorem pompy protonowej
- objawy refluksu i dolegliwości żołądkowe po zmianie leku zmniejszającego kwaśność
- przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty
Źródła
- Hsieh HH, Wu TY, Chen CH, Kuo YH, Hour MJ. Clinical impact of tetracyclines and/or proton pump inhibitors on the efficacy of epidermal growth factor receptor inhibitors in non-small cell lung cancer: a retrospective cohort study. BMC Cancer. 2023;23(1):151. doi: 10.1186/s12885-023-10623-w. PMID: 36782147.
- Kumarakulasinghe NB, Syn N, Soon YY, Asmat A, Zheng H, Loy EY, et al. EGFR kinase inhibitors and gastric acid suppressants in EGFR-mutant NSCLC: a retrospective database analysis of potential drug interaction. Oncotarget. 2016;7(51):85542-85550. doi: 10.18632/oncotarget.13458. PMID: 27907909.
Niekorzystna interakcjaMetotreksat+ OmeprazolPrzy dużych dawkach metotreksatu należy rozważyć okresowe odstawienie omeprazolu na czas podawania metotreksatu.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie metotreksatem, że przyjmujesz omeprazol, wykonuj zlecone badania krwi i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie metotreksatem, że przyjmujesz omeprazol, wykonuj zlecone badania krwi i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Omeprazol może sprawić, że metotreksat wolniej wydala się z organizmu i jego ilość we krwi rośnie. Może to nasilać działania niepożądane metotreksatu, na przykład owrzodzenia w jamie ustnej, spadek liczby krwinek czy dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Ryzyko jest większe przy dużych dawkach metotreksatu i przy chorobach nerek. Przy małych dawkach przyjmowanych raz w tygodniu leki zwykle można łączyć, ale pod kontrolą lekarza i z regularnymi badaniami krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesne zmiany w jamie ustnej
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia z nosa lub dziąseł
- nasilone nudności, wymioty lub biegunka
- ból i drżenie mięśni
- nietypowe osłabienie i bladość
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy dużych dawkach metotreksatu należy rozważyć okresowe odstawienie omeprazolu na czas podawania metotreksatu.[1] Przy małych dawkach metotreksatu stosowanych raz w tygodniu połączenie można kontynuować, zachowując ostrożność i monitorując objawy toksyczności, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.[2] Należy ocenić, czy inhibitor pompy protonowej jest nadal wskazany, i unikać jednoczesnego dokładania innych leków zmniejszających wydalanie metotreksatu, takich jak NLPZ, salicylany, penicyliny czy sulfonamidy.[2]
Skutek kliniczny
Zwiększone i dłużej utrzymujące się stężenie metotreksatu może wywołać kliniczne przedmiotowe i podmiotowe objawy jego działania toksycznego.[2] Do typowych objawów toksyczności metotreksatu należą mielosupresja, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i toksyczne działanie na przewód pokarmowy, a w opisanym przypadku z pantoprazolem wystąpiły ból i drżenie mięśni.[3] Zwiększenie stężenia metotreksatu obserwowano tylko u niektórych pacjentów, a ryzyko jest największe przy dużych dawkach metotreksatu i u osób z zaburzeniami czynności nerek.[1]
Mechanizm
Omeprazol i inne inhibitory pompy protonowej opóźniają nerkową eliminację metotreksatu, co zwiększa jego stężenie w osoczu.[2] Opisano też przypadek, w którym inhibitor pompy protonowej (pantoprazol) zahamował nerkową eliminację metabolitu – 7-hydroksymetotreksatu.[3] Prawdopodobnym mechanizmem jest zmniejszenie kanalikowego wydzielania metotreksatu w nerkach, które charakterystyki produktu opisują jako opóźnienie wydalania nerkowego.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
- stężenie kreatyniny i klirens kreatyniny
- aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT)
- stężenie metotreksatu w surowicy przy leczeniu dużymi dawkami
- objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i toksyczności ze strony przewodu pokarmowego
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki metotreksatu (wskazania onkologiczne)dawka · metotreksat | inne zalecenie | Przy dużych dawkach metotreksatu ryzyko kumulacji jest największe i należy rozważyć tymczasowe odstawienie omeprazolu na czas podawania metotreksatu. |
| Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ wydalanie metotreksatu jest już upośledzone. Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) są przeciwwskazaniem do stosowania małych dawek metotreksatu niezależnie od omeprazolu. |
| Małe dawki raz w tygodniu (wskazania reumatologiczne i dermatologiczne)dawka · metotreksat | ryzyko maleje | Przy małych dawkach metotreksatu zwiększenie jego stężenia obserwowano tylko u niektórych pacjentów i zwykle wystarcza ostrożność z rutynowym monitorowaniem morfologii, czynności nerek i wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop 10 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultop-100230955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trexan Neo 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trexan-neo-100349455/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methofill 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methofill-100380815/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Niekorzystna interakcjaOmeprazol+ KlopidogrelU pacjenta leczonego klopidogrelem, który wymaga ochrony żołądka, należy wybrać pantoprazol w dawce 20–40 mg na dobę.Zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę omeprazolu na pantoprazol.ChPL: niezalecaneopóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę omeprazolu na pantoprazol.
Omeprazol utrudnia przekształcenie klopidogrelu w jego aktywną postać, więc lek może słabiej zapobiegać zakrzepom. Przyjmowanie tych leków o różnych porach dnia nie pomaga. Podobnie działa esomeprazol, a pantoprazol nie ma tego wpływu. Leku osłaniającego żołądek nie należy odstawiać samodzielnie, bo przy lekach przeciwpłytkowych zmniejsza ryzyko krwawienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
- czarne stolce
- wymioty z krwią
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego klopidogrelem, który wymaga ochrony żołądka, należy wybrać pantoprazol w dawce 20–40 mg na dobę. Omeprazolu i esomeprazolu nie należy łączyć z klopidogrelem, a rozdzielenie dawek o 12 godzin nie zapobiega interakcji. Pacjent nie powinien odstawiać inhibitora pompy protonowej bez porady lekarza, bo przy podwójnym leczeniu przeciwpłytkowym zmniejsza on ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego[1].
Skutek kliniczny
W badaniach farmakodynamicznych reaktywność płytek przy omeprazolu jest wyższa[2]. W badaniu z randomizacją porównującym omeprazol z placebo u pacjentów leczonych klopidogrelem omeprazol nie zwiększał liczby zdarzeń sercowo-naczyniowych i zmniejszał liczbę krwawień z przewodu pokarmowego, ale badanie zakończono przedwcześnie. Znaczenie kliniczne interakcji pozostaje sporne[3].
Mechanizm
Klopidogrel jest prolekiem, który przekształca się w aktywny metabolit tiolowy w dwóch etapach z dużym udziałem CYP2C19. Omeprazol i esomeprazol hamują CYP2C19 w sposób zależny od mechanizmu, więc tworzy się mniej aktywnego metabolitu, a hamowanie agregacji płytek jest słabsze[3]. Pantoprazol hamuje CYP2C19 słabiej i w badaniach farmakodynamicznych nie osłabiał istotnie działania klopidogrelu[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Omeprazol: słaby inhibitor CYP2C19[5], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- objawy niedokrwienia serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 80 mg omeprazolu na dobęomeprazol | ryzyko rośnie | Spadek ekspozycji na aktywny metabolit o 40–45% zmierzono przy omeprazolu 80 mg, a hamowanie CYP2C19 zależy od dawki. |
| Omeprazol przyjmowany doraźnie bez receptykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy doraźnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej pantoprazol 20 mg bez recepty zastępuje omeprazol bez zmiany wskazania. |
Źródła
- Bhatt DL, Cryer BL, Contant CF, Cohen M, Lanas A, Schnitzer TJ, et al. Clopidogrel with or without omeprazole in coronary artery disease. N Engl J Med. 2010;363(20):1909-17. doi: 10.1056/NEJMoa1007964. PMID: 20925534.
- Fontes-Carvalho R, Albuquerque A, Araújo C, Pimentel-Nunes P, Ribeiro VG. Omeprazole, but not pantoprazole, reduces the antiplatelet effect of clopidogrel: a randomized clinical crossover trial in patients after myocardial infarction evaluating the clopidogrel-PPIs drug interaction. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2011;23(5):396-404. doi: 10.1097/MEG.0b013e3283460110. PMID: 21464720.
- Harmsze AM, de Boer A, Boot H, Deneer VH, Heringa M, Mol PG, et al. [Interaction between clopidogrel and proton pump inhibitors]. Ned Tijdschr Geneeskd. 2011;155(28):A2442. PMID: 21771377.
- Siller-Matula JM, Spiel AO, Lang IM, Kreiner G, Christ G, Jilma B. Effects of pantoprazole and esomeprazole on platelet inhibition by clopidogrel. Am Heart J. 2008;157(1):148.e1-5. doi: 10.1016/j.ahj.2008.09.017. PMID: 19081411.
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Niekorzystna interakcjaCefuroksym+ PantoprazolZaleć przyjmowanie cefuroksymu w postaci doustnej zawsze z posiłkiem, co zwiększa jego wchłanianie i minimalizuje ryzyko nieskuteczności antybiotykoterapii.Przyjmuj cefuroksym zawsze w trakcie posiłku, a pantoprazol tak jak dotychczas.ChPL: ostrożnośćszybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj cefuroksym zawsze w trakcie posiłku, a pantoprazol tak jak dotychczas.
Pantoprazol zmniejsza kwaśność soku żołądkowego, a w mniej kwaśnym żołądku antybiotyk cefuroksym może się gorzej wchłaniać. Wtedy do organizmu trafia mniej antybiotyku i leczenie zakażenia może działać słabiej. Gdy połykasz cefuroksym razem z jedzeniem, wchłania się lepiej i ten problem jest znacznie mniejszy. Nie musisz odstawiać pantoprazolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, która nie spada mimo leczenia
- brak poprawy samopoczucia podczas przyjmowania antybiotyku
- nasilanie się objawów zakażenia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zaleć przyjmowanie cefuroksymu w postaci doustnej zawsze z posiłkiem, co zwiększa jego wchłanianie i minimalizuje ryzyko nieskuteczności antybiotykoterapii. Odstawianie pantoprazolu ani rozdzielanie dawek w czasie nie jest konieczne, ponieważ pantoprazol hamuje wydzielanie kwasu długotrwale[1]. Przy braku poprawy klinicznej należy wziąć pod uwagę możliwość zmniejszonej skuteczności antybiotyku.
Skutek kliniczny
Mniejsze stężenie antybiotyku we krwi może osłabić skuteczność leczenia zakażenia. W badaniu klinicznym z 1984 roku leki podnoszące pH soku żołądkowego (ranitydyna i wodorowęglan sodu) zmniejszyły biodostępność aksetylu cefuroksymu o 43%, a przyjęcie antybiotyku z posiłkiem zwiększało jego biodostępność i ograniczało wpływ interakcji. Bezpośrednich badań z inhibitorami pompy protonowej brak, ale mechanizm jest ten sam.
Mechanizm
Pantoprazol podnosi pH soku żołądkowego, przez co doustny aksetyl cefuroksymu wchłania się słabiej. ChPL cefuroksymu podaje, że leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego mogą zmniejszać biodostępność cefuroksymu aksetylu w porównaniu z podaniem na czczo i mogą znosić efekt zwiększonego wchłaniania leku podanego po posiłku[2]. ChPL pantoprazolu wskazuje, że z powodu silnego i długotrwałego zahamowania wydzielania kwasu solnego lek może zaburzać wchłanianie produktów, których biodostępność zależy od pH w żołądku, choć cefuroksymu nie wymienia[1]. Przy niedostatecznym zakwaszeniu treści żołądka sól cefuroksymu dysocjuje w mniejszym stopniu niż w warunkach fizjologicznych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na antybiotykoterapię (ustępowanie gorączki i objawów zakażenia)
Kiedy ocena się zmienia
| Dozylna lub domiesniowadroga podania · cefuroksym | interakcja nie dotyczy | Interakcja dotyczy wyłącznie wchłaniania doustnego aksetylu cefuroksymu. Przy podaniu cefuroksymu we wstrzyknięciach pH soku żołądkowego nie ma znaczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/contix-100134453/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zinnat 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zinnat-100074395/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/contix-100134453/
Niekorzystna interakcjaCytalopram+ OmeprazolPołączenie można stosować, ale z ostrożnością i obserwacją działań niepożądanych cytalopramu, a w razie ich wystąpienia należy rozważyć zmniejszenie dawki cytalopramu.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i nie zmieniaj sam dawek – a jeśli pojawi się kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i nie zmieniaj sam dawek – a jeśli pojawi się kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Omeprazol może spowalniać rozkładanie cytalopramu w organizmie, przez co lek przeciwdepresyjny gromadzi się we krwi w większej ilości. Może to nasilić jego działania niepożądane, a rzadko wpłynąć na rytm serca. Te leki można przyjmować razem, ale lekarz powinien wiedzieć o obu. Czasem zmniejsza dawkę cytalopramu albo zamienia omeprazol na inny lek osłonowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- nasilone nudności, senność albo drżenie rąk
- niepokój, pobudzenie, nadmierne pocenie się
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale z ostrożnością i obserwacją działań niepożądanych cytalopramu, a w razie ich wystąpienia należy rozważyć zmniejszenie dawki cytalopramu.[1] Jeśli inhibitor pompy protonowej nie jest niezbędny, lepiej go odstawić albo zastąpić lekiem słabiej hamującym CYP2C19. U pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT warto wykonać EKG i oznaczyć elektrolity.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie cytalopramu nasila jego działania niepożądane, w tym zależne od stężenia wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych arytmii. Ryzyko jest największe przy dużych dawkach cytalopramu, u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii oraz u wolnych metabolizerów CYP2C19.
Mechanizm
Omeprazol hamuje CYP2C19, przez co zwalnia metabolizm cytalopramu i zwiększa jego stężenie w osoczu. ChPL cytalopramu podaje, że omeprazol w dawce 30 mg raz na dobę zwiększał stężenie escytalopramu, czyli aktywnego enancjomeru cytalopramu, o około 50%.[1] ChPL omeprazolu opisuje go jako umiarkowany inhibitor CYP2C19, który zwiększa ekspozycję na leki metabolizowane przez ten enzym, choć nie wymienia cytalopramu.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- działania niepożądane cytalopramu (nudności, senność, drżenie, kołatanie serca)
- EKG z oceną odstępu QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka cytalopramudawka · cytalopram | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram zależy od stężenia, więc przy dużych dawkach wzrost ekspozycji wywołany omeprazolem ma większe znaczenie kliniczne. Należy rozważyć zmniejszenie dawki cytalopramu lub zamianę inhibitora pompy protonowej. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych stężenie cytalopramu jest wyższe, a podatność na zaburzenia rytmu większa, dlatego wskazane jest EKG i kontrola elektrolitów. |
| Krótkotrwałe, doraźne stosowanieczas leczenia · omeprazol | ryzyko maleje | Pojedyncze dawki omeprazolu mają mniejszy wpływ na stężenie cytalopramu w stanie stacjonarnym niż leczenie przewlekłe. |
| Włączenie lub odstawienie omeprazolu u pacjenta na stałej dawce cytalopramukolejność włączenia · omeprazol | inne zalecenie | Po włączeniu omeprazolu obserwuj działania niepożądane cytalopramu przez pierwsze tygodnie. Jeśli zmniejszono dawkę cytalopramu, po odstawieniu omeprazolu stężenie spadnie i może być potrzebna ponowna ocena dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop 10 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultop-100230955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.