Interakcje / Cerytynib / Cerytynib i cyklezonid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z cerytynibem, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów.
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi prowadzącemu, że stosujesz oba, aby mógł rozważyć zmianę inhalatora lub dawki.
Niekorzystna interakcjaCerytynib+ CyklezonidUnikaj łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z cerytynibem, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi prowadzącemu, że stosujesz oba, aby mógł rozważyć zmianę inhalatora lub dawki.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi prowadzącemu, że stosujesz oba, aby mógł rozważyć zmianę inhalatora lub dawki.
Lek przeciwnowotworowy cerytynib spowalnia rozkład wziewnego leku sterydowego cyklezonidu w organizmie. Przez to więcej sterydu może przenikać do krwi i działać na cały organizm, a nie tylko w drogach oddechowych. Może to z czasem powodować np. przybieranie na wadze, obrzęki czy wzrost cukru we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szybkie przybieranie na wadze lub zaokrąglenie twarzy
- obrzęki
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- nasilone osłabienie lub zawroty głowy
- łatwe powstawanie siniaków
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z cerytynibem, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę cyklezonidu i kontroluj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Cerytynibu nie łączy się z substratami metabolizowanymi głównie przez CYP3A, o ile dostępna jest alternatywa mniej wrażliwa na zahamowanie CYP3A4.[2]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia aktywnego metabolitu cyklezonidu zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów, takich jak objawy zespołu Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy czy pogorszenie kontroli glikemii. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach wziewnych i długim leczeniu skojarzonym.
Mechanizm
Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 in vivo, a w badaniu zwiększył AUC midazolamu 5,4-krotnie.[2] Aktywny metabolit cyklezonidu M1 jest przekształcany głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększył jego stężenie około 3,5-krotnie.[1] Podobnego wzrostu ekspozycji na M1 można się spodziewać podczas leczenia cerytynibem.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy hiperkortycyzmu (przyrost masy ciała, obrzęki, twarz księżycowata)
- glikemia
- objawy niewydolności nadnerczy po odstawieniu lub zmianie leczenia
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka wziewnadawka · cyklezonid | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach cyklezonidu wzrost ekspozycji na M1 ma większe znaczenie kliniczne dla ryzyka działań ogólnoustrojowych. |
| Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów narastają w czasie, dlatego ryzyko rośnie przy wielotygodniowym łączeniu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil 80 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaCerytyniba alkoholZalecaj unikanie alkoholu lub ograniczenie go do sporadycznych małych ilości oraz bezwzględne unikanie intensywnego i regularnego picia przez cały okres leczenia.W czasie leczenia unikaj alkoholu, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia unikaj alkoholu, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.
Lek ten może obciążać wątrobę i trzustkę oraz często powoduje biegunkę, nudności i wymioty. Alkohol działa na te same narządy, więc razem mogą zwiększać ryzyko ich uszkodzenia i nasilać dolegliwości żołądkowe. Takie połączenie nie zostało dokładnie zbadane, ale ze względu na bezpieczeństwo lepiej ograniczyć alkohol w czasie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- uporczywe wymioty lub biegunka
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu lub ograniczenie go do sporadycznych małych ilości oraz bezwzględne unikanie intensywnego i regularnego picia przez cały okres leczenia. U pacjentów pijących regularnie poinformuj lekarza prowadzącego, bo może to wymagać częstszej kontroli prób wątrobowych, lipazy, amylazy i glikemii. Przy wzroście aminotransferaz w trakcie leczenia zapytaj o spożycie alkoholu, zanim wynik zostanie przypisany wyłącznie cerytynibowi.
Skutek kliniczny
Spodziewanym skutkiem jest większe ryzyko i trudniejsza interpretacja wzrostu aminotransferaz i bilirubiny, co może prowadzić do przerw w leczeniu lub zmniejszenia dawki cerytynibu. Możliwe jest też nasilenie biegunki, nudności i wymiotów, a odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe po intensywnym piciu mogą dodatkowo sprzyjać zaburzeniom rytmu serca u pacjenta przyjmującego lek wydłużający odstęp QT i zwalniający czynność serca. Alkohol zwiększa także ryzyko zapalenia trzustki i wahań glikemii. Nie opisano badań ani serii przypadków dotyczących bezpośrednio tego połączenia, więc ocena opiera się na profilu toksyczności obu substancji.
Mechanizm
Podczas leczenia cerytynibem alkohol warto ograniczyć do minimum, bo oba mogą uszkadzać wątrobę, trzustkę i błonę śluzową przewodu pokarmowego. ChPL cerytynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu, a w przeciwwskazaniach podaje wyłącznie nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze[1]. Główne ryzyko jest farmakodynamiczne i addytywne. Cerytynib bardzo często podwyższa aktywność aminotransferaz i może wywołać polekowe uszkodzenie wątroby, a etanol jest niezależnym czynnikiem hepatotoksycznym. Do tego dochodzi wspólny wpływ na trzustkę (wzrost lipazy i amylazy, ryzyko zapalenia trzustki), na gospodarkę glukozą oraz nasilenie biegunki, nudności i wymiotów. Element farmakokinetyczny jest niepewny. Według danych in vitro cerytynib hamuje CYP2E1 w klinicznie istotnych stężeniach i może zwiększać stężenia substancji metabolizowanych głównie przez ten enzym[1]. CYP2E1 odpowiada za część utleniania etanolu, zwłaszcza u osób pijących regularnie i przy większych ilościach alkoholu, ale klinicznego znaczenia tego zjawiska dla stężenia etanolu nie zbadano.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ALT, AST i bilirubina całkowita
- lipaza i amylaza
- glikemia
- elektrolity (potas, magnez) przy biegunce lub wymiotach
- EKG – odstęp QT i częstość rytmu u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka
Kiedy ocena się zmienia
| Epizod intensywnego picia (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe duże ilości alkoholu zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia wątroby i trzustki oraz wymiotów i odwodnienia z zaburzeniami elektrolitowymi, które mogą sprzyjać zaburzeniom rytmu serca podczas leczenia cerytynibem. |
| Regularne picie (codziennie lub prawie codziennie)czas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Regularne picie zwiększa ryzyko kumulacji uszkodzenia wątroby, utrudnia interpretację wzrostu aminotransferaz i może uzasadniać częstszą kontrolę prób wątrobowych, lipazy i glikemii. Poinformuj lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Cyklezonid a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 172
Połączenie przeciwwskazanePochodne difenylometanu (np. hydroksyzyna)+ Inhibitory kinazy ALK (np. kryzotynib, cerytynib) klasaPochodnej difenylometanu nie należy podawać pacjentowi leczonemu inhibitorem kinazy ALK bez oceny EKG i tętna, a przy wydłużonym QT lub bradykardii połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z lekiem z grupy inhibitorów ALK bez zgody lekarza onkologa, a jeśli już ją dostałeś, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek bezpieczniejszy dla serca.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z lekiem z grupy inhibitorów ALK bez zgody lekarza onkologa, a jeśli już ją dostałeś, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek bezpieczniejszy dla serca.
Hydroksyzyna, przyjmowana na świąd, niepokój lub sen, może zaburzać rytm serca. Leki na raka płuca z grupy inhibitorów ALK, takie jak kryzotynib, cerytynib, alektynib, brygatynib czy lorlatynib, też mogą zwalniać lub zaburzać pracę serca. Razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii, a kryzotynib i cerytynib dodatkowo podnoszą ilość hydroksyzyny w organizmie, co nasila senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duża senność i trudność z wybudzeniem
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pochodnej difenylometanu nie należy podawać pacjentowi leczonemu inhibitorem kinazy ALK bez oceny EKG i tętna, a przy wydłużonym QT lub bradykardii połączenie jest przeciwwskazane. Hydroksyzyny nie łączy się z kryzotynibem ani cerytynibem, bo oba leki wydłużają QT, zwalniają rytm serca i podnoszą stężenie hydroksyzyny. Przy alektynibie, brygatynibie i lorlatynibie hydroksyzynę można rozważyć tylko krótko, w najmniejszej skutecznej dawce, po wykonaniu EKG i przy prawidłowym tętnie oraz stężeniu potasu i magnezu. U pacjenta z bradykardią, zaburzeniami elektrolitowymi, chorobą serca lub przyjmującego inne leki wydłużające QT hydroksyzyny nie stosuje się przy żadnym inhibitorze ALK. Na świąd, lęk lub bezsenność lepiej wybrać lek bez wpływu na QT.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwa nasilona bradykardia. Przy kryzotynibie i cerytynibie dochodzi do tego silniejsza senność i działanie cholinolityczne hydroksyzyny z powodu wyższego stężenia.
Mechanizm
Hydroksyzyna blokuje kanały potasowe hERG i wydłuża odstęp QT. Kryzotynib i cerytynib także wydłużają QT i zwalniają rytm serca, a bradykardia dodatkowo zwiększa ryzyko torsade de pointes. Działania na repolaryzację sumują się. Kryzotynib i cerytynib hamują też CYP3A4, który uczestniczy w przemianach hydroksyzyny, więc jej stężenie i działanie na serce mogą wzrosnąć. Pozostałe inhibitory ALK (alektynib, brygatynib, lorlatynib) nie wydłużają istotnie QT, ale zwalniają rytm serca lub upośledzają przewodzenie przedsionkowo-komorowe, więc wspólnym elementem całej klasy jest addycyjne ryzyko zaburzeń rytmu.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem hydroksyzyny i po kilku dniach łącznego stosowania
- tętno spoczynkowe i ciśnienie tętnicze
- odstęp PR i objawy bloku przedsionkowo-komorowego przy lorlatynibie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nadmierna senność i objawy cholinolityczne
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych hydroksyzyna silniej działa na serce i ośrodkowy układ nerwowy, a bradykardia i zaburzenia elektrolitowe są częstsze. Przy każdym inhibitorze ALK lepiej wybrać alternatywę. |
| Dawka maksymalnadawka · pochodne difenylometanu | ryzyko rośnie | Wpływ hydroksyzyny na QT zależy od dawki. Jeśli połączenie z alektynibem, brygatynibem lub lorlatynibem jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas. |
Połączenie przeciwwskazaneProkinetyki (np. cyzapryd)+ Inhibitory kinazy ALK (np. kryzotynib, cerytynib) klasaJednoczesne stosowanie prokinetyku i inhibitora kinazy ALK jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca.Nie przyjmuj leku przyspieszającego pracę żołądka razem z lekiem na nowotwór z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza onkologa, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj żadnego na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku przyspieszającego pracę żołądka razem z lekiem na nowotwór z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza onkologa, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj żadnego na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.
Niektóre leki na nowotwory płuca, takie jak kryzotynib i cerytynib, mogą razem z cyzaprydem groźnie zaburzyć rytm serca. Lek na nowotwór sprawia, że cyzapryd dłużej zostaje w organizmie, a oba leki osobno też wpływają na pracę serca. Inne leki wspomagające pracę żołądka, na przykład itopryd, nie stwarzają takiego zagrożenia. Metoklopramid również jest pod tym względem bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie prokinetyku i inhibitora kinazy ALK jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca. Dotyczy to cyzaprydu w połączeniu z kryzotynibem lub cerytynibem. U pacjenta leczonego tymi inhibitorami ALK cyzapryd należy odstawić. Jeśli potrzebny jest lek prokinetyczny, wybierz itopryd lub krótkotrwale metoklopramid w najmniejszej skutecznej dawce. Cyzapryd można włączyć dopiero po całkowitym wypłukaniu inhibitora ALK. Połączenie cyzaprydu z brygatynibem, alektynibem lub lorlatynibem również jest niekorzystne. Przy tych lekach należy go unikać, a gdy jest to konieczne, trzeba kontrolować EKG i tętno.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT oraz częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes. Może dojść do migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Bradykardia wywołana inhibitorem ALK dodatkowo zwiększa to ryzyko.
Mechanizm
Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy cyzaprydu w połączeniu z kryzotynibem lub cerytynibem. Cyzapryd jest substratem CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym. Kryzotynib i cerytynib hamują CYP3A4, przy czym hamowanie przez cerytynib jest silne. Podnoszą one stężenie cyzaprydu we krwi, a stężenie to bezpośrednio wiąże się z blokowaniem kanałów potasowych hERG. Oba inhibitory ALK same wydłużają odstęp QT i zwalniają akcję serca. Efekty farmakokinetyczny i farmakodynamiczny sumują się.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- częstość akcji serca (bradykardia)
- odstęp PR przy lorlatynibie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 okresów półtrwania od odstawienia kryzotynibu lub cerytynibuinhibitory kinazy ALK | ryzyko maleje | Po całkowitym wypłukaniu kryzotynibu lub cerytynibu hamowanie CYP3A4 i wpływ na QT ustępują. Wtedy cyzapryd można włączyć, najlepiej po kontrolnym EKG. |
Niekorzystna interakcjaApomorfina+ CerytynibPołączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i okresowo w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenia potasu i magnezu.Powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, nie bierz bez konsultacji żadnych leków na nudności i zgłaszaj się na zlecone badania EKG.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, nie bierz bez konsultacji żadnych leków na nudności i zgłaszaj się na zlecone badania EKG.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na raka może dodatkowo zwalniać pracę serca, a lek na chorobę Parkinsona obniżać ciśnienie, co sprzyja zasłabnięciom. Lekarze mogą zlecić badania EKG i krwi, aby leczenie było bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i okresowo w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenia potasu i magnezu. Apomorfiny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Na początku jednoczesnego stosowania należy obserwować pacjenta w kierunku nietypowych działań niepożądanych lub nasilenia działania apomorfiny[1]. Przy wydłużeniu QTc lub objawowej bradykardii decyzję o modyfikacji leczenia podejmuje onkolog wspólnie z neurologiem.
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, a także bradykardia, niedociśnienie tętnicze i omdlenia.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację serca się sumują. Apomorfiny należy unikać z innymi lekami o znanych właściwościach wydłużających odstęp QT[1]. Cerytynib wydłuża odstęp QT i zwalnia czynność serca, a apomorfina obniża ciśnienie tętnicze, co dodatkowo zwiększa ryzyko omdleń. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ apomorfina jest metabolizowana głównie przez sprzęganie, a nie przez CYP3A4 hamowany przez cerytynib.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc i częstości rytmu przed rozpoczęciem i okresowo w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- tętno i objawy bradykardii
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dacepton 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dacepton-100329932/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAtazanawir+ CyklezonidNależy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i kobicystatem, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV, że używasz cyklezonidu, bo może on zmienić steryd wziewny na bezpieczniejszy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV, że używasz cyklezonidu, bo może on zmienić steryd wziewny na bezpieczniejszy.
Lek na HIV atazanawir może spowalniać rozkład wziewnego sterydu cyklezonidu w organizmie. Wtedy więcej sterydu przedostaje się do krwi i mogą pojawić się działania niepożądane typowe dla sterydów przyjmowanych doustnie. Ryzyko rośnie przy długim stosowaniu i gdy atazanawir jest wzmacniany innym lekiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaokrąglenie twarzy i przyrost masy ciała
- łatwe powstawanie siniaków lub rozstępy na skórze
- nasilone osłabienie, zawroty głowy lub nudności
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i kobicystatem, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta należy kontrolować pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. U pacjenta leczonego atazanawirem wzmacnianym warto rozważyć zamianę na wziewny beklometazon, którego ekspozycja w mniejszym stopniu zależy od CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wzrost ogólnoustrojowej ekspozycji na aktywny metabolit cyklezonidu zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów, takich jak objawy zespołu Cushinga i zahamowanie czynności nadnerczy. Ryzyko jest największe przy atazanawirze wzmacnianym rytonawirem lub kobicystatem i przy długotrwałym stosowaniu.
Mechanizm
Atazanawir hamuje CYP3A4, a w praktyce jest zwykle stosowany ze wzmacniaczem farmakokinetycznym (rytonawirem lub kobicystatem), który silnie hamuje ten enzym. CYP3A4 jest głównym enzymem przekształcającym aktywny metabolit cyklezonidu M1[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu silnego inhibitora CYP3A4 (ketokonazolu) stężenie metabolitu M1 zwiększyło się około 3,5-raza, a stężenie samego cyklezonidu nie zmieniło się[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu Cushinga (przyrost masy ciała, zaokrąglenie twarzy, rozstępy)
- objawy niewydolności nadnerczy, zwłaszcza po odstawieniu lub zmianie leczenia
- ciśnienie tętnicze
- glikemia
- tempo wzrastania u dzieci
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · cyklezonid | ryzyko rośnie | Ryzyko ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów, w tym zahamowania osi podwzgórze–przysadka–nadnercza, rośnie przy wielotygodniowym i wielomiesięcznym stosowaniu cyklezonidu z atazanawirem. |
| Duże dawkidawka · cyklezonid | ryzyko rośnie | Większe dawki cyklezonidu zwiększają ekspozycję na metabolit M1, co w połączeniu z hamowaniem CYP3A4 nasila ryzyko działań ogólnoustrojowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil 80 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
Niekorzystna interakcjaBetametazon+ CerytynibUnikaj ogólnoustrojowego betametazonu u pacjenta leczonego cerytynibem, a gdy kortykosteroid jest potrzebny, rozważ lek mniej zależny od CYP3A4.Powiedz onkologowi, że stosujesz betametazon, i nie przyjmuj go w tabletkach ani zastrzykach bez jego zgody.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz onkologowi, że stosujesz betametazon, i nie przyjmuj go w tabletkach ani zastrzykach bez jego zgody.
Lek przeciwnowotworowy cerytynib spowalnia rozkład betametazonu w organizmie, więc steryd może działać silniej i dłużej niż zwykle. Może to nasilić typowe działania niepożądane sterydów, takie jak wzrost cukru we krwi, obrzęki, wyższe ciśnienie czy częstsze infekcje. Oba leki mogą też podnosić cukier. Krem stosowany krótko na małą powierzchnię skóry jest zwykle bezpieczny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- zaokrąglenie twarzy
- bóle głowy lub wysokie ciśnienie
- gorączka lub inne objawy infekcji
- duże osłabienie, zawroty głowy lub nudności po odstawieniu sterydu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego betametazonu u pacjenta leczonego cerytynibem, a gdy kortykosteroid jest potrzebny, rozważ lek mniej zależny od CYP3A4. Podczas leczenia cerytynibem należy unikać jednoczesnego podawania substratów metabolizowanych głównie przez CYP3A, a gdy nie da się tego uniknąć, rozważyć zmniejszenie ich dawki[1]. Jeśli betametazon ogólnoustrojowy jest konieczny, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę najkrócej, jak to możliwe, i kontroluj glikemię oraz objawy nadmiaru kortykosteroidu. Przy odstawianiu po dłuższym leczeniu zmniejszaj dawkę stopniowo, bo zahamowanie nadnerczy może trwać dłużej.
Skutek kliniczny
Przy ogólnoustrojowym podawaniu betametazonu rośnie ryzyko objawów nadmiaru kortykosteroidu – zespołu Cushinga, zahamowania osi podwzgórze–przysadka–nadnercza, nadciśnienia, zatrzymania płynów i zakażeń. Hiperglikemia może być nasilona przez oba leki jednocześnie. Przy krótkim stosowaniu kremu na niewielką powierzchnię znaczenie kliniczne jest małe.
Mechanizm
Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 i po 3 tygodniach stosowania zwiększał AUC midazolamu 5,4-krotnie[1]. Betametazon jest w znacznej części metabolizowany przez CYP3A4, więc jego klirens może się zmniejszyć, a ekspozycja ogólnoustrojowa i czas działania wydłużyć. Dodatkowo oba leki mogą podnosić stężenie glukozy we krwi, co sumuje się niezależnie od farmakokinetyki.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- masa ciała i obrzęki
- objawy zespołu Cushinga
- objawy niewydolności nadnerczy po odstawieniu
- objawy zakażeń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc wzrost ekspozycji ma ograniczone znaczenie. Ryzyko rośnie przy dużej powierzchni, okluzji, uszkodzonej skórze i długim stosowaniu. |
| Leczenie ogólnoustrojowe dłuższe niż kilka dniczas leczenia · betametazon | ryzyko rośnie | Długotrwałe ogólnoustrojowe podawanie betametazonu przy silnym hamowaniu CYP3A4 zwiększa ryzyko jatrogennego zespołu Cushinga i przedłużonego zahamowania nadnerczy. Odstawiaj stopniowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Niekorzystna interakcjaCyklezonid+ PozakonazolNależy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak pozakonazol, chyba że korzyści przeważają nad zwiększonym ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.Powiedz lekarzowi, że stosujesz wziewnie cyklezonid, zanim zaczniesz brać pozakonazol, i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że stosujesz wziewnie cyklezonid, zanim zaczniesz brać pozakonazol, i nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków.
Lek przeciwgrzybiczy pozakonazol spowalnia rozkładanie w organizmie wziewnego leku sterydowego cyklezonidu. Przez to więcej steroidu może przedostać się do całego organizmu. Przy dłuższym łączeniu może to wywołać działania niepożądane podobne do tych po sterydach w tabletkach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaokrąglenie i obrzęk twarzy
- szybki przyrost masy ciała
- nowe rozstępy lub łatwe siniaczenie
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- silne osłabienie, zawroty głowy lub nudności po odstawieniu jednego z leków
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak pozakonazol, chyba że korzyści przeważają nad zwiększonym ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta kontroluje się pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Warto rozważyć najmniejszą skuteczną dawkę cyklezonidu na czas leczenia pozakonazolem albo zmianę kortykosteroidu wziewnego na mniej zależny od CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wzrost ogólnoustrojowej ekspozycji na aktywny metabolit cyklezonidu zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Przy dłuższym łączeniu możliwe są objawy hiperkortyzolemii, zahamowanie czynności nadnerczy, hiperglikemia i nadciśnienie tętnicze.
Mechanizm
Pozakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może znacznie zwiększać ekspozycję na substraty tego enzymu[2]. Aktywny metabolit cyklezonidu (M1) jest przekształcany głównie przez CYP3A4[1]. Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A4 zwiększył stężenie M1 około 3,5-raza bez zmiany stężenia cyklezonidu[1], dlatego podobnego efektu należy oczekiwać przy pozakonazolu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy hiperkortyzolemii (twarz księżycowata, przyrost masy ciała, rozstępy)
- objawy niedoczynności nadnerczy po odstawieniu pozakonazolu lub kortykosteroidu
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kortyzolu przy długotrwałym łączeniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wysoka dawka cyklezonidudawka · cyklezonid | ryzyko rośnie | Im większa dawka cyklezonidu, tym większa ekspozycja na aktywny metabolit przy zahamowanym CYP3A4 i większe ryzyko ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów. |
| Długotrwała profilaktyka lub leczenieczas leczenia · pozakonazol | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowe działania kortykosteroidów narastają stopniowo, dlatego ryzyko rośnie przy wielotygodniowym stosowaniu pozakonazolu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil 80 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Niekorzystna interakcjaCyklezonid+ IdelalizybNależy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że stosujesz oba leki, bo może on zmienić inhalator lub zalecić kontrolę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że stosujesz oba leki, bo może on zmienić inhalator lub zalecić kontrolę.
Lek przeciwnowotworowy idelalizyb spowalnia rozkładanie w organizmie leku wziewnego na astmę, cyklezonidu. Przez to więcej sterydu może przedostać się do całego organizmu. Może to dać objawy podobne do przyjmowania sterydów w tabletkach. Działanie to utrzymuje się jeszcze kilka dni po odstawieniu idelalizybu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaokrąglenie twarzy i przyrost masy ciała
- nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu
- silne osłabienie lub zawroty głowy
- częstsze infekcje lub gorączka
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba kontrolować pod kątem ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów.[1] Hamowanie CYP3A przez idelalizyb ustępuje dopiero kilka dni po jego odstawieniu.[2] Gdy wziewny kortykosteroid jest niezbędny, warto rozważyć lek mniej zależny od CYP3A4.
Skutek kliniczny
Większe narażenie ogólnoustrojowe na aktywny metabolit cyklezonidu zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Mogą to być objawy zespołu Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy i hiperglikemia.
Mechanizm
Aktywny metabolit cyklezonidu M1 jest przekształcany głównie przez CYP3A4.[1] Główny metabolit idelalizybu GS-563117 jest silnym, nieodwracalnym inhibitorem CYP3A, który zwiększał AUC midazolamu o około 440%.[2] Silny inhibitor CYP3A4 zwiększył stężenie M1 około 3,5-raza bez zmiany stężenia samego cyklezonidu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu Cushinga
- objawy niewydolności kory nadnerczy po odstawieniu leków
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- objawy zakażeń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po odstawieniu idelalizybuczas leczenia · idelalizyb | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A przez idelalizyb jest nieodwracalne, więc ryzyko interakcji utrzymuje się kilka dni po zakończeniu leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil 80 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
Niekorzystna interakcjaCyklezonid+ LonafarnibNależy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań kortykosteroidu, a wtedy trzeba kontrolować pacjenta pod kątem tych działań.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko powiedz lekarzowi, że stosujesz oba, i zapytaj, czy inhalator nie powinien zostać zmieniony.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko powiedz lekarzowi, że stosujesz oba, i zapytaj, czy inhalator nie powinien zostać zmieniony.
Lonafarnib spowalnia rozkładanie cyklezonidu w organizmie, przez co więcej leku sterydowego może przedostać się do krwi. Może to nasilać działania niepożądane sterydów, takie jak zaokrąglenie twarzy, przybieranie na wadze czy wolniejsze rośnięcie u dzieci. Lekarz może zdecydować o dalszym stosowaniu obu leków, ale wtedy potrzebna jest regularna kontrola.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaokrąglenie twarzy lub szybki przyrost masy ciała
- nowe rozstępy lub łatwe siniaczenie
- silne osłabienie, zawroty głowy lub nudności
- wolniejsze rośnięcie dziecka
- zwiększone pragnienie i częste oddawanie moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań kortykosteroidu, a wtedy trzeba kontrolować pacjenta pod kątem tych działań.[1] Rozważ zmianę na beklometazon i stosuj najmniejszą skuteczną dawkę kortykosteroidu wziewnego.
Skutek kliniczny
Wzrasta ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidu, takich jak objawy hiperkortycyzmu, zahamowanie czynności nadnerczy i u dzieci spowolnienie wzrastania. Cyklezonid nie wpływa na stężenie lonafarnibu.
Mechanizm
Lonafarnib silnie hamuje CYP3A4 w mechanizmie zależnym od działania, co po dawkach wielokrotnych zwiększa AUC midazolamu 7,4-krotnie.[2] Aktywny metabolit cyklezonidu M1 jest przekształcany głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu zwiększa jego stężenie około 3,5-krotnie.[1] Lonafarnib może więc zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na aktywny kortykosteroid.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu Cushinga (zaokrąglenie twarzy, przyrost masy ciała, rozstępy)
- objawy niewydolności kory nadnerczy przy odstawieniu lub stresie
- tempo wzrastania u dzieci
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż najmniejsza skutecznadawka · cyklezonid | ryzyko rośnie | Większa dawka cyklezonidu zwiększa ekspozycję na metabolit M1 i ryzyko działań ogólnoustrojowych przy jednoczesnym hamowaniu CYP3A4. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · cyklezonid | ryzyko rośnie | Długotrwałe łączenie zwiększa ryzyko zahamowania osi podwzgórze–przysadka–nadnercza i spowolnienia wzrastania u dzieci. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil 80 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.