Interakcje / Cerytynib / Cerytynib i leniolisib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Należy unikać łączenia leniolisibu z cerytynibem, tak jak z innymi silnymi inhibitorami CYP3A4.
Nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne oraz lekarzowi, który przepisał leniolisib, że przyjmujesz oba leki.
Niekorzystna interakcjaCerytynib+ LeniolisibNależy unikać łączenia leniolisibu z cerytynibem, tak jak z innymi silnymi inhibitorami CYP3A4.Nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne oraz lekarzowi, który przepisał leniolisib, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne oraz lekarzowi, który przepisał leniolisib, że przyjmujesz oba leki.
Cerytynib spowalnia rozkładanie leniolisibu w organizmie. Przez to leniolisib może gromadzić się we krwi w większej ilości niż zwykle, a to zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych. Tych leków zwykle się razem nie stosuje, chyba że lekarze świadomie tak zdecydują.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub nasilone dolegliwości po rozpoczęciu cerytynibu
- pogorszenie samopoczucia, którego wcześniej nie było przy leniolisibie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia leniolisibu z cerytynibem, tak jak z innymi silnymi inhibitorami CYP3A4.[1] Cerytynibu nie łączy się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A, a o ile to możliwe, stosuje się leki mniej wrażliwe na zahamowanie tego enzymu.[2] Jeśli leczenie obu lekami jest konieczne, decyzję podejmują wspólnie onkolog i immunolog, a pacjent wymaga ścisłej obserwacji w kierunku działań niepożądanych leniolisibu.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się mniej więcej dwukrotnego wzrostu ekspozycji na leniolisib i większego ryzyka jego działań niepożądanych. Stężenie cerytynibu nie powinno się zmieniać.
Mechanizm
Cerytynib silnie hamuje CYP3A4 w warunkach in vivo, w tym w sposób zależny od czasu, i zwiększył AUC midazolamu 5,4-krotnie.[2] Leniolisib jest eliminowany głównie przez metabolizm oksydacyjny z udziałem CYP3A4 (95,4%), a silny inhibitor tego enzymu – itrakonazol – podwoił ekspozycję na leniolisib.[1] Cerytynib powinien więc w podobnym stopniu zwiększać stężenie leniolisibu w osoczu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cerytynib – inhibitor BCRP[3], leniolisib – substrat BCRP[4]
- Cerytynib – silny inhibitor CYP3A4[5], leniolisib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cerytynib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2E1[3], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Leniolisib: umiarkowany inhibitor BCRP[5], inhibitor OAT3[4], umiarkowany inhibitor OATP1B1[5], umiarkowany inhibitor OATP1B3[5], inhibitor UGT1A1[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- działania niepożądane leniolisibu w pierwszych tygodniach wspólnego stosowania
- tolerancja leniolisibu po każdej zmianie dawki lub odstawieniu cerytynibu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie cerytynibukolejność włączenia · cerytynib | inne zalecenie | Cerytynib hamuje CYP3A także w sposób zależny od czasu, dlatego wpływ na metabolizm leniolisibu może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu cerytynibu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Joenja 70 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/joenja-100540819/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Joenja. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/joenja-100540819/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaCerytyniba alkoholZalecaj unikanie alkoholu lub ograniczenie go do sporadycznych małych ilości oraz bezwzględne unikanie intensywnego i regularnego picia przez cały okres leczenia.W czasie leczenia unikaj alkoholu, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia unikaj alkoholu, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.
Lek ten może obciążać wątrobę i trzustkę oraz często powoduje biegunkę, nudności i wymioty. Alkohol działa na te same narządy, więc razem mogą zwiększać ryzyko ich uszkodzenia i nasilać dolegliwości żołądkowe. Takie połączenie nie zostało dokładnie zbadane, ale ze względu na bezpieczeństwo lepiej ograniczyć alkohol w czasie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- uporczywe wymioty lub biegunka
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu lub ograniczenie go do sporadycznych małych ilości oraz bezwzględne unikanie intensywnego i regularnego picia przez cały okres leczenia. U pacjentów pijących regularnie poinformuj lekarza prowadzącego, bo może to wymagać częstszej kontroli prób wątrobowych, lipazy, amylazy i glikemii. Przy wzroście aminotransferaz w trakcie leczenia zapytaj o spożycie alkoholu, zanim wynik zostanie przypisany wyłącznie cerytynibowi.
Skutek kliniczny
Spodziewanym skutkiem jest większe ryzyko i trudniejsza interpretacja wzrostu aminotransferaz i bilirubiny, co może prowadzić do przerw w leczeniu lub zmniejszenia dawki cerytynibu. Możliwe jest też nasilenie biegunki, nudności i wymiotów, a odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe po intensywnym piciu mogą dodatkowo sprzyjać zaburzeniom rytmu serca u pacjenta przyjmującego lek wydłużający odstęp QT i zwalniający czynność serca. Alkohol zwiększa także ryzyko zapalenia trzustki i wahań glikemii. Nie opisano badań ani serii przypadków dotyczących bezpośrednio tego połączenia, więc ocena opiera się na profilu toksyczności obu substancji.
Mechanizm
Podczas leczenia cerytynibem alkohol warto ograniczyć do minimum, bo oba mogą uszkadzać wątrobę, trzustkę i błonę śluzową przewodu pokarmowego. ChPL cerytynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu, a w przeciwwskazaniach podaje wyłącznie nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze[1]. Główne ryzyko jest farmakodynamiczne i addytywne. Cerytynib bardzo często podwyższa aktywność aminotransferaz i może wywołać polekowe uszkodzenie wątroby, a etanol jest niezależnym czynnikiem hepatotoksycznym. Do tego dochodzi wspólny wpływ na trzustkę (wzrost lipazy i amylazy, ryzyko zapalenia trzustki), na gospodarkę glukozą oraz nasilenie biegunki, nudności i wymiotów. Element farmakokinetyczny jest niepewny. Według danych in vitro cerytynib hamuje CYP2E1 w klinicznie istotnych stężeniach i może zwiększać stężenia substancji metabolizowanych głównie przez ten enzym[1]. CYP2E1 odpowiada za część utleniania etanolu, zwłaszcza u osób pijących regularnie i przy większych ilościach alkoholu, ale klinicznego znaczenia tego zjawiska dla stężenia etanolu nie zbadano.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ALT, AST i bilirubina całkowita
- lipaza i amylaza
- glikemia
- elektrolity (potas, magnez) przy biegunce lub wymiotach
- EKG – odstęp QT i częstość rytmu u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka
Kiedy ocena się zmienia
| Epizod intensywnego picia (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe duże ilości alkoholu zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia wątroby i trzustki oraz wymiotów i odwodnienia z zaburzeniami elektrolitowymi, które mogą sprzyjać zaburzeniom rytmu serca podczas leczenia cerytynibem. |
| Regularne picie (codziennie lub prawie codziennie)czas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Regularne picie zwiększa ryzyko kumulacji uszkodzenia wątroby, utrudnia interpretację wzrostu aminotransferaz i może uzasadniać częstszą kontrolę prób wątrobowych, lipazy i glikemii. Poinformuj lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieLeniolisiba alkoholNie jest wymagana zmiana dawki ani schematu leniolisibu z powodu umiarkowanego spożycia alkoholu.Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem, a leki na zgagę przyjmuj co najmniej 2 godziny przed lub po tabletce leniolisibu.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem, a leki na zgagę przyjmuj co najmniej 2 godziny przed lub po tabletce leniolisibu.
Nie są znane szkodliwe interakcje między tym lekiem a alkoholem. Picie alkoholu w umiarkowanych ilościach nie powinno zmieniać działania leku. Częste picie dużych ilości alkoholu może jednak szkodzić wątrobie i osłabiać odporność, co przy twojej chorobie ma szczególne znaczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze infekcje niż zwykle
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nasilony ból głowy, biegunka lub zmęczenie po alkoholu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- teoretyczne
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest wymagana zmiana dawki ani schematu leniolisibu z powodu umiarkowanego spożycia alkoholu. Leki zobojętniające kwas żołądkowy, po które pacjent może sięgnąć np. przy dolegliwościach żołądkowych po alkoholu, należy przyjmować 2 godziny przed lub 2 godziny po leniolisibie[1] U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu warto zalecić ograniczenie spożycia ze względu na wątrobę i odporność.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnej zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa leniolisibu. Przewlekłe picie dużych ilości alkoholu może niekorzystnie wpływać na wątrobę i odporność chorego niezależnie od leku, a także nasilać niektóre dolegliwości występujące w trakcie leczenia, takie jak ból głowy, biegunka czy zmęczenie.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol w umiarkowanych ilościach istotnie zmieniałby działanie leniolisibu. ChPL leniolisibu nie wymienia alkoholu ani etanolu, także w przeciwwskazaniach[1] Leniolisib jest usuwany głównie przez metabolizm oksydacyjny z udziałem CYP3A4, a istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne dotyczą silnych inhibitorów i induktorów CYP3A4 oraz inhibitorów BCRP[1] Etanol nie należy do silnych inhibitorów ani induktorów CYP3A4 i nie jest inhibitorem BCRP, dlatego nie oczekuje się istotnej zmiany ekspozycji na leniolisib. Nie opisano też wspólnego działania farmakodynamicznego, takiego jak sumowanie działania depresyjnego na OUN. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu może pogarszać funkcję wątroby, w której zachodzi metabolizm leku, oraz osłabiać odporność, co ma znaczenie u chorych z zespołem APDS.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- u osób przewlekle nadużywających alkoholu – próby wątrobowe zgodnie z rutynową kontrolą
- częstość infekcji u chorych z niedoborem odporności
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe picie dużych ilości alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać funkcję wątroby, w której leniolisib jest metabolizowany, oraz pogłębiać niedobór odporności w APDS. Zaleca się ograniczenie spożycia i kontrolę prób wątrobowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Joenja 70 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/joenja-100540819/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Joenja. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/joenja-100540819/
Inne interakcje tych leków 633
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, a cerytynib do nich należy.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze ci inny lek – nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze ci inny lek – nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.
Cerytynib bardzo mocno spowalnia usuwanie kariprazyny z organizmu. Kariprazyna może się wtedy gromadzić we krwi przez wiele tygodni i wywoływać silne działania niepożądane, takie jak niepokój ruchowy, drżenie, sztywność mięśni czy duża senność. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wewnętrzny niepokój i niemożność usiedzenia w miejscu
- drżenie, sztywność lub mimowolne ruchy mięśni
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, a cerytynib do nich należy[1][2]. U pacjenta leczonego cerytynibem należy wybrać lek przeciwpsychotyczny mniej zależny od CYP3A4. Gdy pacjent otrzymywał wcześniej kariprazynę, trzeba pamiętać, że jej czynne metabolity utrzymują się w organizmie przez kilka tygodni po odstawieniu, i w tym czasie obserwować go pod kątem działań niepożądanych[1]. Dawki kariprazyny nie należy redukować w celu kontynuowania tego połączenia.
Skutek kliniczny
Wielokrotny, narastający przez tygodnie wzrost stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki – akatyzji, objawów pozapiramidowych, sedacji i niedociśnienia ortostatycznego. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych cerytynibu wskutek hamowania P-gp przez kariprazynę.
Mechanizm
Cerytynib silnie hamuje CYP3A4 w warunkach in vivo i zwiększył ekspozycję na midazolam (wrażliwy substrat CYP3A) 5,4-krotnie[2]. Kariprazyna i jej czynne metabolity – demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna – są metabolizowane głównie przez CYP3A4[1]. Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) podwoił całkowitą ekspozycję na kariprazynę już po 4 dniach, a przy dłuższym podawaniu należy oczekiwać dalszego wzrostu z powodu długich okresów półtrwania czynnych metabolitów[1]. Dodatkowo kariprazyna hamuje P-gp in vitro, a cerytynib jest substratem P-gp, więc możliwy jest też umiarkowany wzrost stężenia cerytynibu[1][2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- akatyzja i objawy pozapiramidowe
- nadmierna senność
- ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
- działania niepożądane cerytynibu (biegunka, nudności, wymioty, parametry wątrobowe)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kariprazyna odstawiona przed włączeniem cerytynibukolejność włączenia · kariprazyna | inne zalecenie | Czynne metabolity kariprazyny mają długie okresy półtrwania, więc zmiany ekspozycji odzwierciedlają się w stężeniach dopiero po kilku tygodniach. Po niedawnym odstawieniu kariprazyny i włączeniu cerytynibu należy przez kilka tygodni obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ LefamulinaLefamuliny nie stosuje się u pacjenta przyjmującego cerytynib.Nie zaczynaj tego antybiotyku i od razu skontaktuj się z lekarzem, który go przepisał, mówiąc mu, że przyjmujesz lek na nowotwór płuca.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj tego antybiotyku i od razu skontaktuj się z lekarzem, który go przepisał, mówiąc mu, że przyjmujesz lek na nowotwór płuca.
Lek na nowotwór płuca i ten antybiotyk nie mogą być przyjmowane razem. Lek przeciwnowotworowy zwiększa stężenie antybiotyku we krwi, a oba leki wpływają na rytm serca. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Lekarz może wybrać inny antybiotyk, który jest dla ciebie bezpieczny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lefamuliny nie stosuje się u pacjenta przyjmującego cerytynib.[1] Pozaszpitalne zapalenie płuc należy leczyć antybiotykiem, który nie hamuje CYP3A i nie wydłuża odstępu QT. Przerywanie leczenia przeciwnowotworowego tylko w celu podania lefamuliny nie jest uzasadnione.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, bradykardii i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Wyższe stężenie lefamuliny dodatkowo nasila jej działanie na QT i ryzyko działań niepożądanych, a wzrost stężenia cerytynibu może nasilać jego toksyczność.
Mechanizm
Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 in vivo i po 3 tygodniach stosowania zwiększał AUC midazolamu 5,4-krotnie.[2] Lefamulina jest metabolizowana przez CYP3A, a silny inhibitor CYP3A ketokonazol zwiększał jej AUC 2,65-krotnie.[1] Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i może zwiększać ekspozycję na cerytynib, który jest substratem CYP3A.[1] Oba leki wydłużają odstęp QT i mogą zwalniać czynność serca, więc ich działania na układ przewodzący serca się sumują.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cerytynib – silny inhibitor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Cerytynib – inhibitor P-gp[5], lefamulina – substrat P-gp[4]
- Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], cerytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cerytynib: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2E1[5], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przy każdym nowym leku u pacjenta leczonego cerytynibem
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriaksondoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Po odstawieniu cerytynibuodstep · cerytynib | inne zalecenie | Cerytynib hamuje CYP3A także w sposób zależny od czasu, więc ryzyko interakcji nie znika od razu po odstawieniu. Lefamulinę można rozważyć dopiero po wygaśnięciu działania cerytynibu i przy prawidłowym zapisie EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ LonafarnibLonafarnibu nie łączy się z cerytynibem, ponieważ cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A.Nie przerywaj samodzielnie żadnego leku, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego leku, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.
Te dwa leki nawzajem utrudniają organizmowi ich rozkładanie, przez co oba mogą gromadzić się we krwi w dużych ilościach. Może to nasilić działania niepożądane, takie jak biegunka, wymioty, uszkodzenie wątroby czy zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem, a lekarz musi zmienić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona biegunka, nudności lub wymioty
- kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- silne zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lonafarnibu nie łączy się z cerytynibem, ponieważ cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A[1]. Lonafarnib nie ma zamiennika w swoim wskazaniu, dlatego to leczenie onkologiczne należy w miarę możliwości zmienić na inhibitor ALK, który nie hamuje silnie CYP3A4. Decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie lonafarnibem. Ze względu na zależne od czasu hamowanie CYP3A przez cerytynib nie należy rozpoczynać lonafarnibu bezpośrednio po odstawieniu cerytynibu, tylko po okresie wypłukania ustalonym przez lekarza.
Skutek kliniczny
Należy się spodziewać istotnego wzrostu stężeń obu leków i nasilenia ich toksyczności. Dotyczy to zwłaszcza biegunki, nudności i wymiotów, hepatotoksyczności cerytynibu oraz wydłużenia odstępu QTc. Lonafarnib wymaga monitorowania QTc przy utrzymującej się toksyczności w skojarzeniu z inhibitorami CYP3A[1].
Mechanizm
Oba leki są jednocześnie substratami i inhibitorami CYP3A4, więc wzajemnie hamują swój metabolizm. Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 in vivo – zwiększał AUC midazolamu 5,4-krotnie[2]. Lonafarnib jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP3A5, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał jego Cmax 3,7-krotnie i AUC 5,3-krotnie[1]. Lonafarnib sam jest silnym inhibitorem CYP3A opartym na mechanizmie działania i zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie[1]. Cerytynib jest wrażliwy na silne inhibitory CYP3A – ketokonazol zwiększał jego AUC 2,9-krotnie[2]. Hamowanie przez cerytynib jest częściowo zależne od czasu[2], a lonafarnib kumuluje się w stanie stacjonarnym[1]. Dodatkowo oba leki mogą sumować działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego i wpływ na odstęp QTc.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cerytynib – silny inhibitor CYP3A4[3], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Cerytynib – inhibitor P-gp[5], lonafarnib – substrat P-gp[4]
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], cerytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Lonafarnib – inhibitor P-gp[4], cerytynib – substrat P-gp[5]
- Cerytynib: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2E1[5], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz elektrolity (potas, magnez)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ SomapacitanNie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego cerytynibem.Nie wstrzykuj leku z hormonem wzrostu, dopóki przyjmujesz lek przeciwnowotworowy, i jak najszybciej porozmawiaj o tym z onkologiem oraz endokrynologiem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie wstrzykuj leku z hormonem wzrostu, dopóki przyjmujesz lek przeciwnowotworowy, i jak najszybciej porozmawiaj o tym z onkologiem oraz endokrynologiem.
Leku na niedobór hormonu wzrostu nie stosuje się w czasie leczenia nowotworu. Hormon wzrostu mógłby sprzyjać rozwojowi choroby nowotworowej, a dodatkowo może osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego. Oba leki mogą też podnosić poziom cukru we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub nasilające się objawy choroby, np. kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- nietypowe zmęczenie lub chudnięcie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego cerytynibem. Leczenie hormonem wzrostu można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy braku aktywnej choroby nowotworowej[1]. Jeśli somapacitan był już stosowany w chwili rozpoznania nowotworu lub rozpoczęcia cerytynibu, należy go odstawić i skonsultować z endokrynologiem oraz onkologiem[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest możliwe pobudzenie wzrostu nowotworu przez hormon wzrostu u pacjenta z czynną chorobą nowotworową. Teoretycznie możliwe są też zmniejszenie stężenia cerytynibu i nasilenie zaburzeń gospodarki węglowodanowej.
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się u osób z czynną chorobą nowotworową, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Cerytynib jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w czynnym raku płuca, więc samo wskazanie do cerytynibu wyklucza leczenie somapacitanem. Hormon wzrostu może dodatkowo zwiększać klirens leków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Cerytynib jest metabolizowany przez CYP3A, a silne induktory tego szlaku istotnie zmniejszają jego ekspozycję[2], dlatego teoretycznie możliwe jest osłabienie działania cerytynibu. Somapacitan zmniejsza wrażliwość na insulinę[1], co może sumować się z hiperglikemią opisywaną podczas leczenia inhibitorami ALK.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- status choroby nowotworowej i objawy progresji
- stężenie glukozy we krwi
- skuteczność leczenia cerytynibem
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia cerytynibem i przy braku aktywnej choroby nowotworowejkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i potwierdzeniu braku aktywnej choroby można rozważyć włączenie somapacitanu pod kontrolą onkologa i endokrynologa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ FinerenonPołączenie jest przeciwwskazane, finerenonu nie stosuje się jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A4.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak zmienić leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak zmienić leczenie.
Cerytynib, lek przeciwnowotworowy, sprawia, że organizm znacznie wolniej usuwa finerenon. Finerenon gromadzi się wtedy we krwi i może podnieść poziom potasu do niebezpiecznych wartości albo za mocno obniżyć ciśnienie. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub drętwienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- nudności
- wyraźne zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane, finerenonu nie stosuje się jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A4.[1] Podczas leczenia cerytynibem należy unikać substratów metabolizowanych głównie przez CYP3A i stosować leki mniej wrażliwe na zahamowanie CYP3A4.[2] Na czas terapii cerytynibem finerenon należy odstawić, a decyzję o ewentualnej zmianie inhibitora ALK lub leczenia nefroprotekcyjnego podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z onkologiem. Ponieważ hamowanie CYP3A przez cerytynib jest zależne od czasu, po zakończeniu leczenia cerytynibem finerenon włącza się ponownie z odstępem i pod kontrolą stężenia potasu.
Skutek kliniczny
Wyraźny wzrost stężenia finerenonu zwiększa ryzyko hiperkaliemii, w tym ciężkiej z zaburzeniami rytmu serca, oraz niedociśnienia tętniczego.
Mechanizm
Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 in vivo i zwiększa AUC wrażliwego substratu CYP3A4, midazolamu, 5,4-krotnie.[2] Finerenon jest eliminowany prawie wyłącznie przez metabolizm oksydacyjny, w około 90% przez CYP3A4.[1] Zahamowanie tej drogi prowadzi do wyraźnego wzrostu ekspozycji na finerenon – już umiarkowany inhibitor erytromycyna zwiększa AUC finerenonu 3,5-krotnie, a silny inhibitor działa jeszcze mocniej.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cerytynib – silny inhibitor CYP3A4[3], finerenon – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Cerytynib – inhibitor P-gp[5], finerenon – substrat P-gp[4]
- Finerenon – słaby inhibitor CYP3A4[4], cerytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cerytynib: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2E1[5], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Finerenon: słaby inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy, jeśli leki były przyjmowane razem lub przy ponownym włączaniu finerenonu
- ciśnienie tętnicze
- eGFR
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kerendia 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kerendia-100465400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kerendia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kerendia-100465400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ BarnidypinaBarnidypiny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy cerytynib.Nie przyjmuj barnidypiny razem z cerytynibem, a jeśli dostałeś oba leki, skontaktuj się jeszcze dziś z lekarzem, który dobierze ci inny lek na ciśnienie, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj barnidypiny razem z cerytynibem, a jeśli dostałeś oba leki, skontaktuj się jeszcze dziś z lekarzem, który dobierze ci inny lek na ciśnienie, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Lek przeciwnowotworowy cerytynib bardzo spowalnia rozkład barnidypiny w organizmie. Barnidypina może się wtedy gromadzić we krwi i zbyt mocno obniżać ciśnienie. Grozi to silnymi zawrotami głowy, omdleniem, kołataniem serca i obrzękami nóg. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie lub wyraźne przyspieszenie bicia serca
- nasilone obrzęki kostek i stóp
- uderzenia gorąca, zaczerwienienie twarzy, ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Barnidypiny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy cerytynib[1]. Podczas leczenia cerytynibem należy unikać substratów metabolizowanych głównie przez CYP3A i wybierać leki mniej wrażliwe na zahamowanie CYP3A4[2]. Przed rozpoczęciem cerytynibu zamień barnidypinę na lek przeciwnadciśnieniowy, który nie zależy od CYP3A4, na przykład na inhibitor ACE albo sartan wydalany głównie w postaci niezmienionej. Ponieważ cerytynib hamuje CYP3A także w sposób zależny od czasu[2], nie wracaj do barnidypiny bezpośrednio po odstawieniu cerytynibu.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia barnidypiny grozi nadmiernym spadkiem ciśnienia tętniczego, zawrotami głowy, omdleniem, odruchowym przyspieszeniem czynności serca, obrzękami obwodowymi, zaczerwienieniem twarzy i bólem głowy. Nie przeprowadzono badań in vivo z silnymi inhibitorami CYP3A4, dlatego skali wzrostu ekspozycji nie da się przewidzieć[1].
Mechanizm
Cerytynib silnie hamuje CYP3A4, a barnidypina jest metabolizowana przez ten enzym, więc jej stężenie we krwi może istotnie wzrosnąć. Cerytynib zwiększył AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,4-krotnie i hamuje CYP3A także w sposób zależny od czasu[2]. Barnidypina jest metabolizowana przez CYP3A4, a już słabszy inhibitor, cymetydyna, średnio podwajał jej stężenie w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- częstość akcji serca
- obrzęki obwodowe
- zawroty głowy i omdlenia
- aktywność aminotransferaz, ponieważ barnidypina jest przeciwwskazana przy zaburzeniach czynności wątroby
Bezpieczniejsze alternatywy
peryndoprylramipryllizynoprylwalsartankandesartantelmisartan
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 20 mgbarnidypina | ryzyko rośnie | Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 nie zwiększa się dawki barnidypiny do 20 mg. Przy wyższej dawce ryzyko ciężkiej hipotonii jest jeszcze większe. |
| Cerytynib dołączany u pacjenta leczonego barnidypinąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przed pierwszą dawką cerytynibu zamień barnidypinę na lek przeciwnadciśnieniowy niezależny od CYP3A4 i skontroluj ciśnienie po zamianie. Hamowanie CYP3A przez cerytynib narasta z czasem, więc hipotonia może się ujawnić dopiero po kilku dniach. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Barnidipine Teva 10 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/barnidipine-teva-100437900/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Barnidipine Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/barnidipine-teva-100437900/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ DaridoreksantDaridoreksantu nie łączy się z cerytynibem ani z innymi silnymi inhibitorami CYP3A4.Nie przyjmuj daridoreksantu, gdy leczysz się cerytynibem, i poproś lekarza o inny lek na bezsenność.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj daridoreksantu, gdy leczysz się cerytynibem, i poproś lekarza o inny lek na bezsenność.
Lek przeciwnowotworowy cerytynib spowalnia rozkładanie leku nasennego daridoreksantu w organizmie. Przez to daridoreksant może się gromadzić i działać dużo silniej i dłużej niż powinien. Możesz wtedy być bardzo senny lub senna także w ciągu dnia, mieć gorszą koordynację i łatwiej się przewrócić. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się rano
- chwiejność lub upadki
- spowolnienie i trudności z koncentracją
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Daridoreksantu nie łączy się z cerytynibem ani z innymi silnymi inhibitorami CYP3A4[1]. Substratów metabolizowanych głównie przez CYP3A4 należy unikać w trakcie leczenia cerytynibem i wybierać leki mniej wrażliwe na zahamowanie tego enzymu[2]. U pacjenta leczonego cerytynibem bezsenność należy leczyć lekiem nasennym, którego metabolizm nie zależy od CYP3A4. Daridoreksant można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia cerytynibem i ustąpieniu jego działania hamującego, które zależy od czasu i nie znika od razu po odstawieniu.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia daridoreksantu może nasilić i wydłużyć jego działanie depresyjne na OUN. Grozi to nadmierną sennością, także następnego dnia, zaburzeniami sprawności psychoruchowej, upadkami i niebezpieczeństwem podczas prowadzenia pojazdów. Działanie addytywne z alkoholem na sprawność psychoruchową zostało potwierdzone dla dawki 50 mg[1]. Przy zwiększonej ekspozycji może być ono silniejsze.
Mechanizm
Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 in vivo i hamuje ten enzym także w sposób zależny od czasu. Po 3 tygodniach stosowania cerytynibu AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A4, wzrosło 5,4-krotnie[2]. Daridoreksant jest metabolizowany głównie przez CYP3A4. Już umiarkowany inhibitor tego enzymu (diltiazem) zwiększa AUC daridoreksantu 2,4-krotnie, a Cmax 1,4-krotnie[1]. Przy silnym inhibitorze można oczekiwać jeszcze większego wzrostu ekspozycji. Ma to drugorzędne znaczenie, ale daridoreksant w dawce 50 mg łagodnie hamuje P-gp (AUC dabigatranu wzrosło o 42%), a cerytynib jest substratem P-gp[1][2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cerytynib – silny inhibitor CYP3A4[3], daridoreksant – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Daridoreksant – słaby inhibitor CYP3A4[4], cerytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Daridoreksant – słaby inhibitor P-gp[4], cerytynib – substrat P-gp[5]
- Daridoreksant – induktor CYP3A4[4], cerytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cerytynib: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2E1[5], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Daridoreksant: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], słaby inhibitor P-gp[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP2C9[4], induktor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- nadmierna senność w ciągu dnia
- sprawność psychoruchowa i ryzyko upadków
- zdolność do prowadzenia pojazdów
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Cerytynib odstawionykolejność włączenia · cerytynib | inne zalecenie | Cerytynib hamuje CYP3A4 także w sposób zależny od czasu, dlatego jego działanie hamujące nie ustępuje natychmiast po odstawieniu. Daridoreksant można włączyć dopiero po zakończeniu leczenia cerytynibem i wygaśnięciu jego wpływu na metabolizm, w porozumieniu z lekarzem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego QUVIVIQ 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/quviviq-100468984/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego QUVIVIQ. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/quviviq-100468984/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ WoklosporynaPołączenie jest przeciwwskazane, bo woklosporyny nie podaje się z silnymi inhibitorami CYP3A4.Nie zaczynaj brania jednego z tych leków, gdy przyjmujesz drugi, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, nie odstawiając samodzielnie leczenia przeciwnowotworowego.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brania jednego z tych leków, gdy przyjmujesz drugi, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, nie odstawiając samodzielnie leczenia przeciwnowotworowego.
Lek na raka płuca cerytynib bardzo mocno spowalnia usuwanie z organizmu leku na zapalenie nerek woklosporyny. Przez to stężenie woklosporyny może wzrosnąć wielokrotnie i uszkodzić nerki albo podnieść ciśnienie krwi. Te dwa leki nie mogą być stosowane razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silny ból głowy albo bardzo wysokie ciśnienie
- drżenie rąk
- nasilona biegunka, nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub oczu
- kołatanie serca lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane, bo woklosporyny nie podaje się z silnymi inhibitorami CYP3A4.[1] Cerytynibu należy unikać z substratami CYP3A o wąskim indeksie terapeutycznym, w tym z inhibitorami kalcyneuryny cyklosporyną i takrolimusem.[2] Trzeba zmienić jeden z leków – rozważyć inny inhibitor ALK, który nie jest silnym inhibitorem CYP3A4, albo inne leczenie toczniowego zapalenia nerek niż inhibitor kalcyneuryny. Ze względu na zależne od czasu hamowanie CYP3A przez cerytynib woklosporynę po odstawieniu cerytynibu wprowadza się dopiero po ustąpieniu jego działania hamującego, w porozumieniu z onkologiem i nefrologiem.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się wielokrotnego wzrostu stężenia woklosporyny we krwi i nasilenia jej toksyczności, przede wszystkim nefrotoksyczności ze spadkiem eGFR, a także nadciśnienia i zaburzeń elektrolitowych typowych dla inhibitorów kalcyneuryny. Możliwy jest też wzrost stężenia cerytynibu z nasileniem jego działań niepożądanych, takich jak biegunka, nudności, wymioty i hepatotoksyczność. Oba leki działają w różnych wskazaniach, a połączenie nie daje korzyści terapeutycznej.
Mechanizm
Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 in vivo i zwiększał AUC midazolamu 5,4-krotnie, a dodatkowo hamuje CYP3A w sposób zależny od czasu.[2] Woklosporyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał narażenie na nią 18,6-krotnie.[1] Woklosporyna hamuje glikoproteinę P[1], a cerytynib jest substratem tego transportera, więc jego stężenie także może wzrosnąć.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cerytynib – silny inhibitor CYP3A4[3], woklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Woklosporyna – inhibitor P-gp[4], cerytynib – substrat P-gp[5]
- Cerytynib: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2E1[5], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Woklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor OATP1B1[4], słaby inhibitor OATP1B3[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- eGFR i stężenie kreatyniny w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- EKG z oceną odstępu QTc
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty)
Bezpieczniejsze alternatywy
alektynibbrygatynibmykofenolan mofetylubelimumab
Kiedy ocena się zmienia
| Po odstawieniu cerytynibuodstep · cerytynib | inne zalecenie | Cerytynib hamuje CYP3A także w sposób zależny od czasu, więc jego wpływ nie ustępuje od razu po odstawieniu. Woklosporynę wprowadza się dopiero po wygaśnięciu działania hamującego, z kontrolą eGFR na początku leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lupkynis 7,9 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lupkynis-100475063/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lupkynis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lupkynis-100475063/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.