Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i cylostazol

Chloramfenikol i cylostazol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Przy ogólnoustrojowym chloramfenikolu u pacjenta przyjmującego cylostazol rozważ zmniejszenie dawki cylostazolu do 50 mg dwa razy na dobę na czas antybiotykoterapii – taką dawkę zaleca się przy silnych inhibitorach CYP3A4 lub CYP2C19.

Jeśli lekarz zleca ci chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz cylostazol – maści i kropli z chloramfenikolem nie musisz z tego powodu odstawiać.

Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ CylostazolPrzy ogólnoustrojowym chloramfenikolu u pacjenta przyjmującego cylostazol rozważ zmniejszenie dawki cylostazolu do 50 mg dwa razy na dobę na czas antybiotykoterapii – taką dawkę zaleca się przy silnych inhibitorach CYP3A4 lub CYP2C19.Jeśli lekarz zleca ci chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz cylostazol – maści i kropli z chloramfenikolem nie musisz z tego powodu odstawiać.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli lekarz zleca ci chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz cylostazol – maści i kropli z chloramfenikolem nie musisz z tego powodu odstawiać.

Chloramfenikol w tabletkach lub zastrzykach może zwiększać ilość cylostazolu w organizmie i nasilać jego działania niepożądane. Może też zwiększać skłonność do krwawień. Maść albo krople do oczu z chloramfenikolem praktycznie nie przenikają do krwi, więc możesz ich używać razem z cylostazolem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub szybkie bicie serca
  • silny ból głowy
  • biegunka
  • obrzęki nóg
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne, smoliste stolce
  • krew w moczu
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy ogólnoustrojowym chloramfenikolu u pacjenta przyjmującego cylostazol rozważ zmniejszenie dawki cylostazolu do 50 mg dwa razy na dobę na czas antybiotykoterapii – taką dawkę zaleca się przy silnych inhibitorach CYP3A4 lub CYP2C19[1]. Kontroluj morfologię z liczbą płytek krwi, ponieważ chloramfenikol znacznie nasila toksyczność wobec układu krwiotwórczego[2]. Obserwuj pacjenta pod kątem krwawień i objawów nadmiernego działania cylostazolu. Jeśli pacjent przyjmuje dodatkowo lek przeciwzakrzepowy, monitoruj czas protrombinowy[2]. Przy postaci miejscowej nie trzeba nic zmieniać.

Skutek kliniczny

Przy ogólnoustrojowym chloramfenikolu mogą nasilić się działania niepożądane cylostazolu, takie jak ból głowy, kołatanie serca, tachykardia, biegunka i obrzęki[1]. Rośnie też ryzyko krwawień, zwłaszcza gdy pojawi się małopłytkowość polekowa. Chloramfenikol stosowany na skórę lub do oka praktycznie nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych, dlatego w tych postaciach interakcja nie ma znaczenia klinicznego.

Mechanizm

Chloramfenikol podany ogólnie hamuje wątrobowe enzymy mikrosomalne i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[2]. Cylostazol jest w znacznym stopniu metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C19, a leki hamujące te izoenzymy zwiększają jego całkowitą aktywność farmakologiczną[1]. Chloramfenikol hamuje między innymi CYP2C19 i CYP3A4, więc należy spodziewać się większej ekspozycji na cylostazol. Dodatkowo chloramfenikol zaburza syntezę witaminy K[2] i może uszkadzać szpik z małopłytkowością, co sumuje się z działaniem przeciwpłytkowym cylostazolu.

Metabolizm i transportery

  • Cylostazol: słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł, smoliste stolce)
  • tętno i kołatanie serca
  • ból głowy, biegunka, obrzęki
  • czas protrombinowy przy jednoczesnym leku przeciwzakrzepowym

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeChloramfenikol stosowany na skórę lub do worka spojówkowego nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych hamować metabolizm cylostazolu, dlatego nie trzeba zmieniać dawki ani wprowadzać dodatkowego monitorowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cilozek-100312759/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cilozek-100312759/

Alkohol przy tych lekach

Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja o niejasnym znaczeniuCylostazola alkoholChPL cylostazolu nie zabrania alkoholu i nie wymaga zmiany dawki.Jeśli pijesz alkohol, niech to będzie niewielka ilość, a przy zawrotach głowy, kołataniu serca lub czarnych stolcach przerwij picie i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, niech to będzie niewielka ilość, a przy zawrotach głowy, kołataniu serca lub czarnych stolcach przerwij picie i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Przy cylostazolu nie masz zakazu picia alkoholu, ale nie ma też badań, które pokazywałyby, że to bezpieczne. Alkohol i cylostazol mogą razem obniżać ciśnienie i powodować zawroty głowy, ból głowy lub szybkie bicie serca. Większe ilości alkoholu mogą też drażnić żołądek, a cylostazol utrudnia krzepnięcie krwi, więc rośnie ryzyko krwawienia. Najbezpieczniej pij niewiele albo wcale.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub uczucie omdlenia po wstaniu
  • silny ból głowy
  • szybkie lub nierówne bicie serca
  • czarne, smoliste stolce lub krwawe wymioty
  • silny ból brzucha
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

ChPL cylostazolu nie zabrania alkoholu i nie wymaga zmiany dawki. Pacjenta należy poinformować o możliwych objawach (zawroty głowy, kołatanie serca, bóle głowy) i doradzić ograniczenie alkoholu do niewielkich ilości, zwłaszcza w okresie ustalania dawki. Przy większym spożyciu alkoholu, nadciśnieniu, jednoczesnym stosowaniu leków obniżających ciśnienie lub przeciwpłytkowych zalecenie warto zaostrzyć do unikania alkoholu.

Skutek kliniczny

Po alkoholu mogą silniej wystąpić zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca i spadek ciśnienia z ryzykiem omdlenia lub upadku. Przy większych ilościach alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Brak badań klinicznych oceniających to połączenie.

Mechanizm

Alkohol rozszerza naczynia i obniża ciśnienie tętnicze, a cylostazol ma działanie rozszerzające naczynia i może powodować bóle głowy, zawroty głowy i kołatanie serca. ChPL ostrzega przed jednoczesnym stosowaniem cylostazolu z lekami obniżającymi ciśnienie ze względu na addytywne działanie hipotensyjne z odruchową tachykardią[1]. Alkohol nie jest w ChPL wymieniony, więc dla niego jest to wniosek z mechanizmu, a nie udokumentowana interakcja. Cylostazol hamuje też agregację płytek, a alkohol (zwłaszcza w większych ilościach) drażni błonę śluzową żołądka. Stąd teoretycznie możliwy jest większy skłonność do krwawień z przewodu pokarmowego.

Metabolizm i transportery

  • Cylostazol: słaby inhibitor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze i tętno u pacjentów zgłaszających zawroty głowy lub kołatanie serca
  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krwawe wymioty, osłabienie) u osób pijących więcej alkoholu
  • upadki i omdlenia u osób starszych
  • jednoczesne stosowanie leków hipotensyjnych i przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych

Kiedy ocena się zmienia

Picie ryzykowne lub jednorazowo duża ilość alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu nasilają rozszerzenie naczyń, spadek ciśnienia i tachykardię oraz drażnią błonę śluzową żołądka. Zalecaj unikanie alkoholu, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków hipotensyjnych lub przeciwpłytkowych.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych spadek ciśnienia po alkoholu zwiększa ryzyko upadków i złamań. Zaostrz zalecenie dotyczące ograniczania alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cilozek-100312759/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cilozek-100312759/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 293

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ CylostazolNależy unikać jednoczesnego stosowania amisulprydu i cylostazolu i w miarę możliwości zastąpić amisulpryd lekiem przeciwpsychotycznym o małym wpływie na odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.

Amisulpryd i cylostazol mogą oba wpływać na pracę serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą powodować zawroty głowy, omdlenia, a rzadko zagrażać życiu. Zwykle lekarz wybiera wtedy inny lek albo dokładnie kontroluje pracę serca badaniem EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania amisulprydu i cylostazolu i w miarę możliwości zastąpić amisulpryd lekiem przeciwpsychotycznym o małym wpływie na odstęp QT. ChPL amisulprydu przeciwwskazuje łączenie go z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Jeżeli lekarz prowadzący uzna połączenie za niezbędne, przed jego rozpoczęciem należy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć stężenie potasu i magnezu, wyrównać zaburzenia elektrolitowe i powtarzać EKG w trakcie leczenia. Wydłużenie QTc lub pojawienie się komorowych zaburzeń rytmu wymaga odstawienia jednego z leków.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, zaburzeniach czynności nerek (kumulacja amisulprydu) i chorobie serca, która często współistnieje u pacjentów z chromaniem przestankowym.

Mechanizm

Połączenie należy uznać za przeciwwskazane, ponieważ oba leki zwiększają ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca. Amisulpryd wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a ChPL amisulprydu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Cylostazol jest inhibitorem fosfodiesterazy III, czyli leku z grupy o znanym działaniu proarytmicznym, a jego ChPL przeciwwskazuje stosowanie u osób z wydłużonym odstępem QTc, częstoskurczem komorowym, migotaniem komór lub wieloogniskową ekstrasystolią komorową w wywiadzie[2]. Sumowanie się działania wydłużającego QT i proarytmicznego zwiększa ryzyko torsade de pointes. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ amisulpryd nie jest substratem CYP3A4 ani CYP2C19, które odpowiadają za metabolizm cylostazolu.

Metabolizm i transportery

  • Cylostazol: słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość i miarowość rytmu serca
  • czynność nerek (klirens kreatyniny)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 25 ml/minpacjentinterakcja nie dotyczyPrzy klirensie kreatyniny ≤25 ml/min cylostazol jest przeciwwskazany niezależnie od innych leków, a jednocześnie zaburzenia czynności nerek sprzyjają kumulacji amisulprydu wydalanego przez nerki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cilozek-100312759/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cilozek-100312759/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.

Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • bladość i duże zmęczenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.

Skutek kliniczny

Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.

Mechanizm

Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
  • objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejePrzy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • bladość i duże osłabienie
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.

Skutek kliniczny

Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • hemoglobina i retikulocyty
  • objawy zakażenia i krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikolryzyko rośniePrzy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe.
Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeWchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.

Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nadmierna senność
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca
  • gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • nietypowa bladość i osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.

Skutek kliniczny

Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.

Mechanizm

Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].

Metabolizm i transportery

  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • stopień sedacji
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • EKG z oceną odstępu QT

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeChloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ CylostazolNie łącz haloperydolu z cylostazolem.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejsze rozwiązanie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejsze rozwiązanie.

Haloperydol i cylostazol mogą razem zaburzać rytm serca. Każdy z tych leków osobno może wpływać na pracę serca, a razem to ryzyko się sumuje i może dojść do groźnej arytmii. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • ból w klatce piersiowej
  • duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz haloperydolu z cylostazolem. Haloperydolu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2]. Jeśli pacjent potrzebuje leczenia przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QTc albo odstaw cylostazol po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym leczenie choroby tętnic obwodowych. Gdy jednoczesne stosowanie jest nieuniknione w sytuacji wyjątkowej, wykonaj wyjściowe EKG z pomiarem QTc, wyrównaj potas i magnez i powtarzaj EKG w trakcie leczenia. Zachowaj ostrożność przy łączeniu cylostazolu z substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, na przykład z pimozydem[3].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem torsade de pointes, częstoskurczu komorowego i nagłego zgonu sercowego. Cylostazolu nie stosuje się u osób z wydłużonym odstępem QTc ani z komorowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie[3]. Haloperydolu nie stosuje się przy wydłużonym QTc, komorowych zaburzeniach rytmu w wywiadzie, niewyrównanej niewydolności serca i niedawnym zawale[1]. Pacjenci z chromaniem przestankowym mają często chorobę wieńcową, co zwiększa ryzyko.

Mechanizm

Oba leki zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu. Haloperydol wydłuża odstęp QTc, a cylostazol jako inhibitor fosfodiesterazy III działa proarytmicznie i należy do leków o znanym ryzyku torsade de pointes. Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Haloperydol jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4, a podwyższone stężenie haloperydolu zwiększa ryzyko wydłużenia QTc[1]. Cylostazol hamuje CYP3A4 i zwiększa ekspozycję na wrażliwe substraty tego enzymu, na przykład AUC lowastatyny o 70%[3]. Może to dodatkowo podnosić stężenie haloperydolu, choć wielkość tego efektu nie została zbadana.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cylostazol – słaby inhibitor CYP3A4[4], haloperydol – substrat CYP3A4[5]
  • Haloperydol: inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Cylostazol: słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], substrat CYP2C19[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z pomiarem QTc przed leczeniem i w trakcie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość i miarowość rytmu serca
  • objawy nadmiernego działania haloperydolu (sedacja, objawy pozapiramidowe)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydonbrekspiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · haloperydolryzyko rośnieHaloperydol podawany dożylnie, szczególnie w większych dawkach, silniej wydłuża QTc, co dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii przy jednoczesnym cylostazolu.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej współistnieją choroba wieńcowa, zaburzenia elektrolitowe i inne leki wydłużające QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cilozek-100312759/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cilozek-100312759/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ CylostazolNie łącz hydroksyzyny z cylostazolem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z cylostazolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na lęk, sen lub swędzenie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z cylostazolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na lęk, sen lub swędzenie.

Hydroksyzyna i cylostazol mogą razem zaburzać rytm serca. Hydroksyzyna może zakłócać elektryczną pracę serca, a cylostazol przyspiesza jego bicie, co razem zwiększa ryzyko groźnej arytmii. Osoby leczone cylostazolem mają chorobę naczyń, przy której hydroksyzyny się nie stosuje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • ból w klatce piersiowej
  • nagła duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz hydroksyzyny z cylostazolem. Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów ze stwierdzoną chorobą układu krążenia, znaczącymi zaburzeniami elektrolitowymi, znaczącą bradykardią ani u przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące torsade de pointes.[1][2][3] Chorobą układu krążenia jest także miażdżyca tętnic obwodowych z chromaniem przestankowym, w której stosuje się cylostazol. Przy świądzie lub pokrzywce zamień hydroksyzynę na niesedatywny lek przeciwhistaminowy, a przy lęku lub bezsenności lekarz powinien dobrać lek bez wpływu na odstęp QT.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy dużych dawkach hydroksyzyny, w podeszłym wieku oraz przy hipokaliemii, hipomagnezemii lub znaczącej bradykardii.

Mechanizm

Oba leki działają proarytmicznie, a ich działania się sumują. Hydroksyzyna wydłuża odstęp QT i może wywołać zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, dlatego nie stosuje się jej u pacjentów ze stwierdzoną chorobą układu krążenia ani z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi takie zaburzenia rytmu.[1] Cylostazol jest inhibitorem fosfodiesterazy III o działaniu przeciwpłytkowym.[4] Przyspiesza on czynność serca i może wywoływać komorowe zaburzenia rytmu. Nie podaje się go przy częstoskurczu komorowym, migotaniu komór, wieloogniskowej ekstrasystolii komorowej ani wydłużonym odstępie QTc.[4] Dodatkowo cylostazol hamuje CYP3A4 i zwiększa AUC lowastatyny o 70%.[4] Hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, więc jej stężenie może nieco wzrosnąć.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C19[5], cylostazol – substrat CYP2C19[6]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[5], cylostazol – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Cylostazol – słaby inhibitor CYP3A4[7], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[5]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]
  • Cylostazol: słaby inhibitor CYP3A4[7], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], substrat CYP2C19[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i rytm serca
  • kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynalewocetyryzynadesloratadynafeksofenadynabilastyna

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · hydroksyzynaryzyko rośnieWydłużenie odstępu QT przez hydroksyzynę zależy od dawki, więc duże dawki dodatkowo zwiększają ryzyko arytmii.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i bradykardia, które zwiększają ryzyko torsade de pointes.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cilozek-100312759/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cilozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cilozek-100312759/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, tikagrelor, seleksypag)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaJednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.

Leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy tikagrelor, oraz leki przeciwkrzepliwe, takie jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, zmniejszają krzepliwość krwi w różny sposób. Przyjmowane razem wzmacniają swoje działanie, przez co łatwiej o krwawienie, także poważne. Lekarze czasem celowo zalecają takie połączenie, na przykład po wszczepieniu stentu, ale zwykle tylko na określony czas.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • krew w moczu lub różowy albo brunatny mocz
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • długo niezatrzymujące się krwawienie z nosa lub dziąseł
  • duże, niewyjaśnione siniaki
  • nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie jednej strony ciała
  • silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Jednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia. U pacjentów z migotaniem przedsionków po przezskórnej interwencji wieńcowej preferuje się połączenie antykoagulantu z klopidogrelem, a terapię potrójną z kwasem acetylosalicylowym ogranicza się do okresu okołozabiegowego lub krótkiego czasu po zabiegu. Prasugrelu i tikagrelu nie zaleca się rutynowo w terapii potrójnej. Należy unikać długotrwałego stosowania kwasu acetylosalicylowego w dawkach większych niż kardioprotekcyjne. Eptyfibatyd i kangrelor stosuje się wyłącznie w szpitalu, z uwzględnieniem czasu ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego warto rozważyć ochronę inhibitorem pompy protonowej. Należy unikać dokładania niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego, krwawień wewnątrzczaszkowych i krwawień wymagających hospitalizacji lub przetoczenia krwi. Ryzyko rośnie wraz z liczbą leków wpływających na hemostazę, dlatego terapia potrójna (antykoagulant i dwa leki przeciwpłytkowe) jest obarczona największym ryzykiem. Połączenie ma jednak uznane wskazania, na przykład u pacjentów z migotaniem przedsionków po ostrym zespole wieńcowym lub po wszczepieniu stentu oraz w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych, gdzie stosuje się dawkę naczyniową rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowym.

Mechanizm

Leki przeciwpłytkowe hamują agregację płytek krwi różnymi drogami. Kwas acetylosalicylowy blokuje cyklooksygenazę płytkową. Klopidogrel, prasugrel, tikagrelor, tyklopidyna i kangrelor blokują receptor P2Y12. Eptyfibatyd blokuje glikoproteinę IIb/IIIa. Cylostazol hamuje fosfodiesterazę 3. Seleksypag, iloprost, treprostynil i epoprostenol pobudzają receptor prostacykliny. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowy układ krzepnięcia i zmniejszają powstawanie trombiny. Jednoczesne zahamowanie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się i zwiększa skłonność do krwawień. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich leków obu grup. Różni się jedynie jej nasilenie, które jest największe dla leków blokujących receptor P2Y12, eptyfibatydu i kangreloru, a mniejsze dla analogów prostacykliny, seleksypagu i cylostazolu. Tikagrelor słabo hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, ale ten wpływ na stężenie rywaroksabanu, apiksabanu i edoksabanu ma małe znaczenie wobec efektu farmakodynamicznego.

Monitorować

  • objawy krwawienia jawnego i utajonego (smoliste stolce, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł)
  • morfologia krwi z oceną hemoglobiny i płytek krwi
  • czynność nerek (eGFR lub klirens kreatyniny) w celu doboru dawki inhibitora czynnika Xa
  • czynność wątroby
  • planowany czas trwania terapii skojarzonej i termin odstawienia leku przeciwpłytkowego

Kiedy ocena się zmienia

Kwas acetylosalicylowy w dawce większej niż kardioprotekcyjnadawka · leki przeciwpłytkoweryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawkach przeciwbólowych lub przeciwzapalnych z inhibitorem czynnika Xa wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień i powinno być unikane.
Terapia potrójna dłużej niż okres okołozabiegowyczas leczenia · leki przeciwpłytkoweryzyko rośniePołączenie inhibitora czynnika Xa z dwoma lekami przeciwpłytkowymi niesie największe ryzyko krwawień i powinno trwać możliwie krótko, z jasno określonym terminem odstawienia kwasu acetylosalicylowego.
Dawka naczyniowa rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowymdawka · inhibitory czynnika Xainne zalecenieMała dawka rywaroksabanu podawana dwa razy na dobę razem z kwasem acetylosalicylowym jest celowym schematem w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych i zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych kosztem umiarkowanego wzrostu ryzyka krwawień.
Dożylnadroga podania · leki przeciwpłytkoweinne zalecenieEptyfibatyd, kangrelor, epoprostenol oraz dożylne postacie iloprostu i treprostynilu stosuje się w warunkach szpitalnych, a decyzję o podaniu podejmuje się z uwzględnieniem czasu przyjęcia ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa i czynności nerek.
wiek ≥ 75 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawień przy terapii skojarzonej jest większe, dlatego szczególnie ważne są skrócenie czasu leczenia skojarzonego, kontrola czynności nerek i prawidłowy dobór dawki inhibitora czynnika Xa.
Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na inhibitory czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, co dodatkowo nasila ryzyko krwawień w połączeniu z lekiem przeciwpłytkowym i wymaga dostosowania dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/acard-100002148/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrea 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abrea-100364986/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardiopirin 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cardiopirin-100033226/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
  12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tigrix-100415324/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPołączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.

Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, mogą zmieniać działanie niektórych leków przeciwpłytkowych. Przy tikagrelorze i cylostazolu lek przeciwpłytkowy działa wtedy silniej i rośnie ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu flukonazol i worykonazol mogą osłabić jego działanie, co zwiększa ryzyko zakrzepu. Kwas acetylosalicylowy i prasugrel nie wchodzą w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • czerwony lub ciemny mocz, czarne stolce
  • silny ból głowy, kołatanie serca lub zawroty głowy
  • nasilona duszność lub bardzo wolne bicie serca
  • ból w klatce piersiowej, nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego. Tikagreloru nie należy łączyć z itrakonazolem, pozakonazolem ani worykonazolem – trzeba wybrać inny lek przeciwgrzybiczy albo, po decyzji kardiologa, inny lek przeciwpłytkowy, a przy flukonazolu i izawukonazolu wystarczy ścisła obserwacja w kierunku krwawień. Przy cylostazolu i każdym triazolu należy zmniejszyć dawkę cylostazolu zgodnie z ChPL albo wstrzymać go na czas krótkiej terapii przeciwgrzybiczej. Przy klopidogrelu należy unikać flukonazolu i worykonazolu, zwłaszcza w okresie po wszczepieniu stentu, a gdy triazol jest niezbędny, rozważyć prasugrel lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP2C19. Po odstawieniu triazolu dawki leków przeciwpłytkowych przywraca się dopiero po ustąpieniu hamowania enzymów.

Skutek kliniczny

Przy cylostazolu i tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, a przy cylostazolu także działań naczyniowych i sercowych, takich jak bóle głowy, tachykardia, kołatanie serca i niedociśnienie. Przy tikagrelorze mogą nasilić się duszność i bradyarytmie. Przy klopidogrelu skojarzonym z flukonazolem lub worykonazolem skutek jest odwrotny – osłabienie hamowania płytek może prowadzić do zakrzepicy w stencie, zawału serca lub udaru niedokrwiennego[1]. Połączenie tikagreloru z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem, jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tikagreloru.

Mechanizm

Wszystkie triazole stosowane ogólnoustrojowo hamują CYP3A4 – silnie itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, umiarkowanie flukonazol i izawukonazol. Flukonazol i worykonazol dodatkowo silnie hamują CYP2C19, a itrakonazol i pozakonazol również glikoproteinę P. Ofiarą są leki przeciwpłytkowe zależne od tych szlaków. Cylostazol jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C19, więc każdy triazol zwiększa jego stężenie oraz stężenie jego aktywnych metabolitów. Tikagrelor jest substratem CYP3A4 i glikoproteiny P, więc jego stężenie rośnie najbardziej przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Klopidogrel i tyklopidyna są prolekami aktywowanymi m.in. przez CYP2C19, więc flukonazol i worykonazol zmniejszają powstawanie aktywnego metabolitu i osłabiają działanie przeciwpłytkowe[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy leków przeciwpłytkowych – nie dotyczy leków niemetabolizowanych przez CYP3A4 ani CYP2C19, natomiast w grupie triazoli dotyczy wszystkich substancji, z różnym nasileniem.

Monitorować

  • objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł i nosa, krwiomocz, smoliste stolce)
  • morfologia krwi z hemoglobiną przy dłuższym leczeniu
  • częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze przy cylostazolu
  • duszność i bradykardia przy tikagrelorze
  • objawy niedokrwienia serca lub mózgu przy klopidogrelu z flukonazolem lub worykonazolem
  • ewentualnie test agregacji płytek przy klopidogrelu u pacjentów wysokiego ryzyka zakrzepowego

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazoleryzyko malejeJednorazowa dawka flukonazolu, np. w kandydozie pochwy, daje krótkotrwałe i słabsze hamowanie enzymów, więc zwykle wystarczy poinformowanie pacjenta o objawach krwawienia bez zmiany dawki leku przeciwpłytkowego.
Duże dawki flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach jego wpływ na cylostazol i tikagrelor zbliża się do silnych inhibitorów.
Do kilku tygodni od odstawienia pozakonazolu, itrakonazolu lub izawukonazoluodstep · triazoleinne zaleceniePozakonazol, itrakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie enzymów utrzymuje się długo po odstawieniu, a powrót do pełnej dawki cylostazolu lub włączenie tikagreloru należy odroczyć.
Triazol dołączany do stałego leczenia przeciwpłytkowegokolejność włączenia · leki przeciwpłytkoweinne zalecenieGdy triazol dołącza się do ustalonego leczenia tikagrelorem, klopidogrelem lub cylostazolem, zmiana działania przeciwpłytkowego pojawia się w ciągu kilku dni, dlatego decyzję o zmianie leku przeciwgrzybiczego lub dawki trzeba podjąć przed pierwszą dawką triazolu.

Źródła

  1. El Khoury A, Butchakdjian ZM, Lagha E, Semaan P, Soueidy M. Acute Multiple In-Stent Thromboses in a Patient With Clopidogrel-Fluconazole Interaction. Cureus. 2022;14(3):e23718. doi: 10.7759/cureus.23718. PMID: 35510000.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.