Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i epirubicyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjentów leczonych epirubicyną i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego.
Jeśli jesteś w trakcie leczenia epirubicyną, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym chemioterapię.
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ EpirubicynaUnikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjentów leczonych epirubicyną i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego.Jeśli jesteś w trakcie leczenia epirubicyną, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym chemioterapię.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli jesteś w trakcie leczenia epirubicyną, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym chemioterapię.
Epirubicyna to lek stosowany w chemioterapii, który osłabia szpik kostny wytwarzający krwinki. Chloramfenikol to antybiotyk, który również może uszkadzać szpik. Razem mogą bardziej obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi, co zwiększa ryzyko poważnych zakażeń i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjentów leczonych epirubicyną i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego. Chloramfenikolu, także w postaci maści, nie stosuje się u pacjentów z zahamowaniem czynności szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłową morfologią krwi w wywiadzie, co u chorych w trakcie chemioterapii antracyklinami jest częste.[1] Przed epirubicyną ustal, czy pacjent niedawno otrzymywał chloramfenikol, bo wcześniejsza ekspozycja również zwiększa ryzyko zaburzeń hematopoezy.[2] Jeśli połączenia nie da się uniknąć, kontroluj morfologię krwi z rozmazem częściej niż w standardowym schemacie i poinformuj zespół onkologiczny.
Skutek kliniczny
Ryzyko pogłębienia i wydłużenia cytopenii, czyli neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, a w konsekwencji ciężkich zakażeń i krwawień. Przy ogólnoustrojowym chloramfenikolu ryzyko jest istotne klinicznie, przy krótkim stosowaniu maści na niewielką powierzchnię skóry wchłanianie jest małe, ale nie zerowe.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działanie hamujące krwiotworzenie się sumuje. Epirubicyna powoduje zależną od dawki mielosupresję, a chloramfenikol sam działa toksycznie na układ krwiotwórczy i nasila hematotoksyczność innych leków.[1] Znaczne zaburzenie hematopoezy jest możliwe zarówno przy jednoczesnym podawaniu, jak i wtedy, gdy chloramfenikol podano przed epirubicyną.[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofilów, płytek krwi i stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka
- objawy skazy krwotocznej – siniaki, krwawienia z dziąseł lub nosa
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowo (doustnie lub dożylnie)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowy chloramfenikol daje pełną ekspozycję i istotnie zwiększa ryzyko ciężkiej mielosupresji, dlatego należy go unikać i zastąpić antybiotykiem bez działania mielotoksycznego. |
| Miejscowo na skórędroga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym stosowaniu maści na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie jest małe, jednak przy obniżonej morfologii chloramfenikol nie powinien być stosowany w żadnej postaci. |
| Chloramfenikol przed epirubicynąkolejność włączenia · chloramfenikol | inne zalecenie | Wcześniejsze stosowanie chloramfenikolu również zwiększa ryzyko zaburzeń hematopoezy po epirubicynie, dlatego przed cyklem warto uwzględnić niedawną ekspozycję i sprawdzić morfologię. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Epirubicin Accord 2 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/epirubicin-accord-100230978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/epirubicin-ebewe-100130254/
Alkohol przy tych lekach
Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.
Epirubicyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 294
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.
Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bladość i duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i duże osłabienie
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- hemoglobina i retikulocyty
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe. |
| Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Wchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.
Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.
Mechanizm
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDoksorubicyna+ EpirubicynaObu antracyklin nie podaje się jednocześnie, a przy leczeniu kolejnym sumuje się dawki wszystkich wcześniej otrzymanych antracyklin i antracenedionów.Powiedz onkologowi o każdym wcześniejszym leczeniu przeciwnowotworowym, zwłaszcza doksorubicyną lub epirubicyną, i od razu zgłaszaj duszność, obrzęki nóg, kołatanie serca albo gorączkę.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi o każdym wcześniejszym leczeniu przeciwnowotworowym, zwłaszcza doksorubicyną lub epirubicyną, i od razu zgłaszaj duszność, obrzęki nóg, kołatanie serca albo gorączkę.
Doksorubicyna i epirubicyna to dwa bardzo podobne leki przeciwnowotworowe, które mogą obciążać serce i osłabiać szpik kostny. Gdy dostajesz je razem albo jeden po drugim, te działania się sumują i rośnie ryzyko osłabienia serca, także wiele miesięcy po leczeniu. Dlatego lekarz liczy łączną ilość tych leków podaną w całym twoim leczeniu i regularnie bada serce oraz krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- duszność przy niewielkim wysiłku lub w pozycji leżącej
- obrzęki nóg albo szybki przyrost masy ciała
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej lub silna biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Obu antracyklin nie podaje się jednocześnie, a przy leczeniu kolejnym sumuje się dawki wszystkich wcześniej otrzymanych antracyklin i antracenedionów. Dożylne podanie epirubicyny jest przeciwwskazane po wcześniejszym leczeniu innymi antracyklinami w maksymalnych dawkach skumulowanych[1][2][3]. Epirubicyna jest też przeciwwskazana przy nadwrażliwości na inne antracykliny[1][2][3]. Antracyklin nie łączy się z innymi lekami kardiotoksycznymi, jeśli czynność serca nie jest ściśle kontrolowana przez cały okres leczenia[1]. Przy równoczesnym stosowaniu innych leków cytotoksycznych, szczególnie uszkadzających szpik, należy zachować ostrożność[4].
Skutek kliniczny
Jednoczesne lub kolejne stosowanie obu antracyklin zwiększa ryzyko kardiomiopatii i niewydolności serca, które mogą ujawnić się nawet po wielu miesiącach lub latach od zakończenia leczenia. Możliwe jest addycyjne działanie toksyczne na szpik kostny, układ krwiotwórczy i przewód pokarmowy[1]. Doksorubicyna może nasilać toksyczność innych leków przeciwnowotworowych, zwłaszcza uszkadzających czynność szpiku[4].
Mechanizm
Doksorubicyna i epirubicyna to antracykliny o tym samym mechanizmie działania i podobnym profilu toksyczności, dlatego ich działania niepożądane się sumują. Najważniejsze jest kumulowanie się dawek obu leków, od których zależy ryzyko kardiomiopatii, oraz addycyjne hamowanie czynności szpiku. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika z wpływu jednego leku na stężenie drugiego.
Monitorować
- łączna dawka skumulowana wszystkich antracyklin i antracenedionów w historii leczenia
- frakcja wyrzutowa lewej komory (echokardiografia lub MUGA) przed leczeniem i w jego trakcie
- EKG
- objawy niewydolności serca
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem
- objawy zakażenia i krwawienia
- stan błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego
Kiedy ocena się zmienia
| Maksymalna dawka skumulowana antracyklin i antracenedionówdawka · pacjent | interakcja nie dotyczy | Po osiągnięciu maksymalnej dawki skumulowanej antracyklin dożylne podanie epirubicyny jest przeciwwskazane. |
| Epirubicyna po wcześniejszym leczeniu doksorubicynąkolejność włączenia · epirubicyna | inne zalecenie | Przy włączaniu epirubicyny po doksorubicynie do dawki skumulowanej wlicza się wcześniej podaną doksorubicynę, a czynność serca kontroluje się przez cały okres leczenia. |
| Podanie do pęcherza moczowegodroga podania · epirubicyna | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie związane z wcześniejszym leczeniem antracyklinami w maksymalnych dawkach skumulowanych dotyczy podania dożylnego epirubicyny, a nie dopęcherzowego. Przy podaniu dopęcherzowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc sumowanie kardiotoksyczności nie ma praktycznego znaczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/epirubicin-ebewe-100130254/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Epimedac 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 2 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/epimedac-2-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100198594/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Epirubicin Accord 2 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/epirubicin-accord-100230978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Caelyx pegylated liposomal 2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/caelyx-pegylated-liposomal-100112718/
Połączenie przeciwwskazaneEpirubicyna+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu epirubicyną.Zanim zaszczepisz się przed wyjazdem, powiedz lekarzowi i farmaceucie, że jesteś leczony epirubicyną, i nie przyjmuj żywej szczepionki przeciw cholerze bez zgody onkologa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaszczepisz się przed wyjazdem, powiedz lekarzowi i farmaceucie, że jesteś leczony epirubicyną, i nie przyjmuj żywej szczepionki przeciw cholerze bez zgody onkologa.
Epirubicyna, jak inne leki przeciwnowotworowe, osłabia odporność. Żywa szczepionka przeciw cholerze może wtedy wywołać zakażenie zamiast chronić, dlatego w czasie leczenia się jej nie stosuje. Szczepionka z zabitymi bakteriami jest bezpieczna, ale może chronić słabiej niż zwykle.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obfita wodnista biegunka
- gorączka
- wymioty
- suchość w ustach i oddawanie małej ilości moczu
- silne osłabienie lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu epirubicyną.[1] Jednoczesnego stosowania epirubicyny ze szczepionkami żywymi atenuowanymi należy unikać.[2] Gdy pacjent potrzebuje ochrony przed cholerą w trakcie chemioterapii, można rozważyć szczepionkę inaktywowaną z zastrzeżeniem, że jej skuteczność może być mniejsza.[2] Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia ustala onkolog na podstawie stanu odporności pacjenta. Niezależnie od szczepienia pacjent wyjeżdżający na tereny zagrożone cholerą powinien ściśle przestrzegać zasad higieny wody i żywności.
Skutek kliniczny
Żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się w trakcie terapii immunosupresyjnej, w tym chemioterapii epirubicyną.[1] Połączenie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym oraz brakiem skutecznej ochrony przed cholerą. Szczepionki zawierające zabite lub inaktywowane drobnoustroje można podawać, jednak odpowiedź na nie może być osłabiona.[2]
Mechanizm
Epirubicyna hamuje czynność szpiku kostnego i osłabia odporność, więc działa immunosupresyjnie. Żywy atenuowany szczep przecinkowca cholery może się wtedy namnażać w sposób niekontrolowany i wywołać zakażenie, a odpowiedź ochronna na szczepienie jest słabsza. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale wytwarzanie przeciwciał po niej może być osłabione.[2]
Monitorować
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego po ewentualnym podaniu żywej szczepionki (wodnista biegunka, gorączka, wymioty)
- cechy odwodnienia
- morfologia krwi z rozmazem w trakcie chemioterapii
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionkę inaktywowaną można podać pacjentowi leczonemu epirubicyną, jednak odpowiedź immunologiczna może być osłabiona i nie należy zakładać pełnej ochrony. Termin szczepienia najlepiej uzgodnić z onkologiem. |
| Dopęcherzowadroga podania · epirubicyna | inne zalecenie | Przy podaniu dopęcherzowym wchłanianie ogólnoustrojowe epirubicyny jest małe i działanie immunosupresyjne mniej prawdopodobne, ale decyzję o szczepieniu żywą szczepionką podejmuje lekarz indywidualnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/epirubicin-ebewe-100130254/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ EpirubicynaNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego epirubicynę, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje jej łączenie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku.Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i regularnie rób zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, i regularnie rób zlecone badania krwi.
Klozapina i epirubicyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą bardzo mocno obniżyć ich liczbę, co grozi ciężkimi zakażeniami. Oba leki mogą też obciążać serce. Dlatego zwykle nie łączy się tych leków bez decyzji psychiatry i onkologa oraz częstych badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub nagłe silne osłabienie
- ból w klatce piersiowej, kołatanie serca lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego epirubicynę, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje jej łączenie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku[1]. Jeżeli pacjent stabilnie leczony klozapiną wymaga chemioterapii z epirubicyną, decyzję o dalszym postępowaniu powinien podjąć wspólnie psychiatra i onkolog, rozważając zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny. Gdy zamiana nie jest możliwa i zespół świadomie przyjmuje ryzyko, konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem oraz czynności serca przez cały okres leczenia[2]. Przebyta granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest sama w sobie przeciwwskazaniem do późniejszego rozpoczęcia klozapiny[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest nasilona mielosupresja z ciężką neutropenią lub agranulocytozą i ryzykiem zakażeń zagrażających życiu. Dodatkowo może wzrosnąć ryzyko uszkodzenia mięśnia sercowego, czyli zapalenia mięśnia sercowego, kardiomiopatii lub zaburzeń rytmu. Spadek liczby granulocytów w trakcie chemioterapii utrudnia też ocenę, który lek odpowiada za toksyczność, i może wymusić nagłe odstawienie klozapiny z ryzykiem nawrotu psychozy.
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać szpik kostny i serce, więc ich działania toksyczne się sumują. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej ChPL zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków, z którymi interakcja jest najważniejsza[1]. Epirubicyna jako cytostatyk antracyklinowy hamuje czynność szpiku, a jej ChPL ostrzega przed znacznym zaburzeniem hematopoezy przy jednoczesnym podawaniu preparatów wpływających na szpik kostny[2]. Druga oś interakcji to kardiotoksyczność – klozapina może wywołać zapalenie mięśnia sercowego, a ChPL epirubicyny zastrzega, że antracyklin nie należy łączyć z innymi lekami kardiotoksycznymi bez ścisłej kontroli czynności serca[2]. Nie opisano istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
- EKG i ocena czynności lewej komory serca
- objawy zapalenia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, duszność i tachykardia spoczynkowa
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperydonolanzapina
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowodroga podania · epirubicyna | ryzyko maleje | Przy podaniu epirubicyny do pęcherza moczowego narażenie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko addycyjnej mielosupresji i kardiotoksyczności jest znacznie mniejsze niż przy podaniu dożylnym. Wystarczy poinformować pacjenta o objawach, które powinny go zaniepokoić. |
| Klozapina stosowana przed rozpoczęciem chemioterapiikolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | Rozpoczynanie klozapiny w trakcie chemioterapii jest przeciwwskazane. U pacjenta stabilnie leczonego klozapiną decyzję o jej zamianie albo kontynuacji pod ścisłym nadzorem hematologicznym i kardiologicznym podejmuje wspólnie psychiatra i onkolog. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Epirubicin-EBEWE 2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/epirubicin-ebewe-100130254/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazanePrasteron+ EpirubicynaNie łącz prasteronu z epirubicyną i odstaw prasteron u każdego pacjenta leczonego epirubicyną.Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia epirubicyną ani po nim bez zgody onkologa, a jeśli już go stosujesz, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia epirubicyną ani po nim bez zgody onkologa, a jeśli już go stosujesz, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Prasteron (DHEA) to hormon, z którego organizm wytwarza estrogeny i testosteron. U osób chorujących na nowotwór, a epirubicynę podaje się właśnie w leczeniu nowotworów, taki hormon może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- przyjmowanie jakichkolwiek suplementów lub tabletek z DHEA w trakcie leczenia onkologicznego
- nowe zgrubienie lub guzek w piersi albo inne niepokojące zmiany, które zauważysz w trakcie leczenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz prasteronu z epirubicyną i odstaw prasteron u każdego pacjenta leczonego epirubicyną.[1][2] Przeciwwskazanie dotyczy choroby nowotworowej, a nie samego czasu wlewów, dlatego prasteronu nie wprowadza się także po zakończeniu chemioterapii bez decyzji onkologa.[3] O dotychczasowym przyjmowaniu prasteronu należy poinformować lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest stymulacja hormonalna nowotworu, zwłaszcza raka sutka, i osłabienie skuteczności leczenia onkologicznego. Prasteron nie wnosi żadnej korzyści terapeutycznej, która uzasadniałaby to ryzyko u chorego na nowotwór.
Mechanizm
Epirubicynę podaje się wyłącznie w leczeniu nowotworów, a prasteronu nie stosuje się u osób z nowotworem, w tym z rakiem sutka, jajnika i innymi nowotworami estrogenozależnymi.[1] Przeciwwskazanie obejmuje także raka sutka u mężczyzn, przerost i raka gruczołu krokowego oraz inne nowotwory.[3][2] Prasteron jest prekursorem estrogenów i androgenów, więc może pobudzać wzrost nowotworów hormonozależnych i przeciwdziałać efektowi leczenia przeciwnowotworowego. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Monitorować
- wywiad w kierunku przyjmowania suplementów hormonalnych i preparatów DHEA u pacjenta onkologicznego
- przekazanie informacji o wcześniejszym stosowaniu prasteronu onkologowi
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Antracykliny (np. doksorubicyna, idarubicyna, epirubicyna) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i antracykliny należy unikać tego połączenia, a jeśli jest ono konieczne – stosować je wyłącznie pod kontrolą specjalisty, z regularną kontrolą morfologii i czujnością na zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz zacząć chemioterapię albo przyjmowałeś wcześniej mitoksantron, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz zacząć chemioterapię albo przyjmowałeś wcześniej mitoksantron, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę.
Leki osłabiające odporność, na przykład fingolimod, teriflunomid, tofacytynib czy natalizumab, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak doksorubicyna, epirubicyna czy mitoksantron, razem mogą bardzo mocno osłabić twój układ odpornościowy. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń, a czasem także rzadkich infekcji mózgu. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po ich odstawieniu, dlatego ważne jest też to, co przyjmowałeś wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- pęcherzyki lub bolesna wysypka na skórze
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi albo osłabienie ręki lub nogi
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- kołatanie serca, zawroty głowy albo omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu leku z grupy selektywnych leków immunosupresyjnych i antracykliny należy unikać tego połączenia, a jeśli jest ono konieczne – stosować je wyłącznie pod kontrolą specjalisty, z regularną kontrolą morfologii i czujnością na zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnym nowotworem złośliwym oraz u osób z obniżoną odpornością, w tym po wcześniejszym leczeniu mitoksantronem, dlatego tego połączenia nie należy stosować. U chorych na stwardnienie rozsiane przejście z mitoksantronu na fingolimod, ozanimod, ponesimod, teriflunomid, natalizumab lub inebilizumab wymaga odczekania do normalizacji morfologii i oceny ryzyka PML. Przed rozpoczęciem antracykliny u pacjenta leczonego teriflunomidem lub leflunomidem należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leku. U pacjentów otrzymujących antracyklinę w czasie leczenia tofacytynibem, mykofenolanem, abataceptem lub belataceptem decyzję o wstrzymaniu leku immunosupresyjnego podejmuje lekarz prowadzący wspólnie z onkologiem. Przy rawulizumabie należy upewnić się, że pacjent ma aktualne szczepienie przeciw meningokokom, ponieważ neutropenia po antracyklinie dodatkowo zwiększa ryzyko zakażenia. Szczepionek żywych nie należy podawać w trakcie takiego leczenia.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym posocznicy, reaktywacji wirusów opryszczki i zapalenia wątroby typu B oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), a także głębokiej i przedłużonej cytopenii. Najpoważniejsze znaczenie ma sekwencja mitoksantron i natalizumab, ponieważ wcześniejsze leczenie immunosupresyjne jest uznanym czynnikiem ryzyka PML[1]. Przy teriflunomidzie i leflunomidzie dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby, a przy modulatorach receptora S1P możliwe jest nasilenie zaburzeń rytmu i przewodzenia u pacjentów z kardiotoksycznością poantracyklinową. Długotrwała immunosupresja może też teoretycznie zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów, w tym białaczki związanej z leczeniem.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego. Antracykliny oraz pokrewne im mitoksantron i piksantron uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, limfopenię i małopłytkowość, a leki immunosupresyjne dodatkowo hamują liczbę lub czynność limfocytów, przekaźnictwo cytokin, dopełniacz albo poziom przeciwciał. Skutkiem jest głębsze i dłuższe upośledzenie odporności niż przy każdym leku osobno. Efekt może utrzymywać się długo po odstawieniu leku, ponieważ mitoksantron powoduje przedłużoną immunosupresję, teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie przez wiele miesięcy, a po modulatorach receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) oraz lekach biologicznych (natalizumab, inebilizumab, abatacept) odnowa limfocytów trwa tygodnie do miesięcy. Dodatkowo teriflunomid i leflunomid sumują się z antracyklinami w działaniu hepatotoksycznym, a modulatory receptora S1P mogą nakładać się na kardiotoksyczność antracyklin poprzez bradykardię i zaburzenia przewodzenia. Interakcja nie wynika ze zmian stężeń leków.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów
- objawy zakażenia, w tym gorączka i stany podgorączkowe
- nowe objawy neurologiczne sugerujące PML przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i po mitoksantronie
- aktywność aminotransferaz i bilirubina przy teriflunomidzie i leflunomidzie
- EKG oraz frakcja wyrzutowa lewej komory przy modulatorach receptora S1P
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Mitoksantron przed natalizumabem lub innym lekiem immunosupresyjnymkolejność włączenia · antracykliny | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie mitoksantronem jest uznanym czynnikiem ryzyka PML i w ChPL natalizumabu stanowi przeciwwskazanie do jego stosowania u osób z obniżoną odpornością. Przy innych lekach immunosupresyjnych włączanych po mitoksantronie należy odczekać do pełnej normalizacji morfologii. |
| Teriflunomid lub leflunomid odstawiony w ostatnich miesiącachodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy po odstawieniu, dlatego przed antracykliną należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzić niskie stężenie leku. |
| Modulator receptora S1P lub lek biologiczny odstawiony niedawnoodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, natalizumabu lub inebilizumabu odnowa limfocytów trwa od tygodni do miesięcy, dlatego przed antracykliną należy ocenić liczbę limfocytów i uwzględnić utrzymującą się immunosupresję. |
| Wysoka dawka skumulowana antracyklinydawka · antracykliny | ryzyko rośnie | Wysoka dawka skumulowana antracykliny lub mitoksantronu zwiększa ryzyko kardiotoksyczności, co ma znaczenie przy modulatorach receptora S1P wpływających na rytm i przewodzenie, oraz zwiększa ryzyko wtórnej białaczki. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, przedłużonej cytopenii i kardiotoksyczności jest większe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora S1P. |
Źródła
- Bloomgren G, Richman S, Hotermans C, Subramanyam M, Goelz S, Natarajan A, et al. Risk of natalizumab-associated progressive multifocal leukoencephalopathy. N Engl J Med. 2012;366(20):1870-80. doi: 10.1056/NEJMoa1107829. PMID: 22591293.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.