Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i leflunomid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj chloramfenikolu podawanego ogólnie u pacjenta leczonego leflunomidem i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego.
Zanim zaczniesz stosować chloramfenikol, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz leflunomid, i nie pomijaj zleconych badań krwi.
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ LeflunomidUnikaj chloramfenikolu podawanego ogólnie u pacjenta leczonego leflunomidem i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego.Zanim zaczniesz stosować chloramfenikol, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz leflunomid, i nie pomijaj zleconych badań krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zanim zaczniesz stosować chloramfenikol, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz leflunomid, i nie pomijaj zleconych badań krwi.
Leflunomid i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, i obciążać wątrobę. Przyjmowane razem zwiększają to ryzyko. Może to prowadzić do spadku liczby krwinek, a przez to do częstszych zakażeń, siniaków i krwawień. Maść stosowana krótko na mały fragment skóry jest dużo mniej ryzykowna niż tabletki czy zastrzyki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- drobne czerwone kropki na skórze
- bladość, duże zmęczenie, zadyszka
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj chloramfenikolu podawanego ogólnie u pacjenta leczonego leflunomidem i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego. Ciężkie zakażenie jest przeciwwskazaniem do stosowania leflunomidu[1], dlatego w sytuacjach wymagających ogólnoustrojowego chloramfenikolu leczenie leflunomidem zwykle i tak trzeba wstrzymać. Jeśli połączenie jest konieczne, ściśle monitoruj morfologię z rozmazem i aktywność enzymów wątrobowych, zwłaszcza w początkowym okresie po zmianie leczenia[1]. Po odstawieniu leflunomidu ryzyko utrzymuje się długo ze względu na długi okres półtrwania, chyba że przeprowadzono procedurę wymywania[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi nasiloną mielosupresją – leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością, a w skrajnych przypadkach aplazją szpiku. Rośnie też ryzyko uszkodzenia wątroby. Ryzyko jest największe przy chloramfenikolu podawanym doustnie lub dożylnie i znacznie mniejsze przy krótkim stosowaniu miejscowym.
Mechanizm
Toksyczne działanie obu leków na szpik kostny i wątrobę się sumuje. Działania niepożądane leflunomidu nasilają się, gdy leki toksyczne dla wątroby lub układu krwiotwórczego podaje się krótko przed nim, razem z nim albo po nim bez okresu wymywania[1]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[2]. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami wątroby i szpiku[2], a leflunomidu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i znacznym zaburzeniem czynności szpiku[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
- objawy zakażenia, krwawienia i niedokrwistości
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy krótkim stosowaniu maści na niewielką powierzchnię skóry wchłanianie chloramfenikolu jest małe, a ryzyko sumowania mielotoksyczności niskie. Wystarczy poinformować pacjenta o objawach alarmowych i nie przedłużać leczenia. |
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowy chloramfenikol znacząco zwiększa ryzyko ciężkiej mielosupresji u pacjenta na leflunomidzie. Połączenia należy unikać, a ciężkie zakażenie samo w sobie jest przeciwwskazaniem do leflunomidu. |
| Długotrwałe stosowanie lub duża powierzchnia skóryczas leczenia · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie maści lub nakładanie jej na dużą albo uszkodzoną powierzchnię skóry zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową na chloramfenikol. Wymaga to kontroli morfologii. |
| Chloramfenikol po odstawieniu leflunomidu bez procedury wymywaniakolejność włączenia · leflunomid | inne zalecenie | Ze względu na długi okres półtrwania leflunomidu ryzyko sumowania toksyczności utrzymuje się po jego odstawieniu, jeśli nie przeprowadzono okresu wymywania. Zasady monitorowania obowiązują także w tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Alkohol przy tych lekach
Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaLeflunomida alkoholW trakcie leczenia leflunomidem nie należy spożywać alkoholu.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypiłeś(-aś) i pojawiły się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypiłeś(-aś) i pojawiły się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
W czasie leczenia tym lekiem nie wolno pić alkoholu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a razem działają silniej. Dotyczy to także niewielkich ilości, bo nie wiadomo, jaka ilość jest bezpieczna. Uszkodzenie wątroby może się rozwijać po cichu, dlatego lekarz zleca badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białkówek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból w prawej górnej części brzucha
- nudności, wymioty lub utrata apetytu
- nietypowe osłabienie lub zmęczenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W trakcie leczenia leflunomidem nie należy spożywać alkoholu.[1] Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, trzeba to uwzględnić przy ocenie wyników badań wątrobowych i częściej kontrolować aktywność enzymów wątrobowych.
Skutek kliniczny
Nasilenie uszkodzenia wątroby, które może się objawiać wzrostem aktywności enzymów wątrobowych, a w cięższych przypadkach objawami niewydolności wątroby. Ponieważ zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania leflunomidu, uszkodzenie wątroby przez alkohol może zmusić do przerwania leczenia.
Mechanizm
Leflunomid i jego czynny metabolit mogą uszkadzać wątrobę, alkohol również działa hepatotoksycznie. Oba działania się sumują, więc ryzyko uszkodzenia wątroby rośnie. ChPL wskazuje dodatkowe działanie uszkadzające wątrobę jako powód zakazu picia alkoholu w trakcie leczenia.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność enzymów wątrobowych (ALT) zgodnie ze schematem kontroli z ChPL
- wywiad dotyczący spożycia alkoholu przy każdej wizycie kontrolnej
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, osłabienie)
Kiedy ocena się zmienia
| Dowolna ilośćilość alkoholu · alkohol | inne zalecenie | ChPL nie podaje bezpiecznej ilości alkoholu. Zalecenie dotyczy całkowitej abstynencji, a nie ograniczenia spożycia. |
| Okres po odstawieniu leflunomidu, do wymycia czynnego metabolituodstep · pacjent | inne zalecenie | Czynny metabolit leflunomidu utrzymuje się w organizmie długo po odstawieniu leku. ChPL w punkcie 4.3 odwołuje się do czasu, aż jego stężenie w surowicy spadnie poniżej 0,02 mg/l. Zakaz picia alkoholu dotyczy leczenia, ale po odstawieniu leku warto omówić z lekarzem, kiedy można bezpiecznie wrócić do alkoholu, zwłaszcza gdy stosowano procedurę przyspieszonego wymywania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Inne interakcje tych leków 315
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.
Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bladość i duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i duże osłabienie
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- hemoglobina i retikulocyty
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe. |
| Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Wchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.
Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.
Mechanizm
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLeflunomid+ FingolimodNie łącz leflunomidu z fingolimodem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje, które leczenie kontynuować.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje, które leczenie kontynuować.
Leflunomid i fingolimod osłabiają układ odpornościowy, każdy w inny sposób. Przyjmowane razem mogą tak bardzo obniżyć odporność, że łatwo o ciężkie zakażenie. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Leflunomid długo utrzymuje się w organizmie, dlatego ryzyko istnieje nawet kilka tygodni po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub duszność
- opryszczka lub półpasiec
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- nietypowe, silne zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz leflunomidu z fingolimodem. Przy zmianie z leflunomidu na fingolimod przeprowadź procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu cholestyraminą lub węglem aktywnym i przed włączeniem fingolimodu oceń morfologię z rozmazem oraz aktywność enzymów wątrobowych.[1][2] W początkowym okresie po zmianie leczenia zaleca się ścisłe monitorowanie enzymów wątrobowych i parametrów hematologicznych.[1] Przy zmianie z fingolimodu na leflunomid zaczekaj na powrót liczby limfocytów do wartości akceptowalnych. Unikaj żywych szczepionek atenuowanych w trakcie leczenia każdym z tych leków.[1][2]
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest pogłębiona immunosupresja z limfopenią i zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych. Możliwe jest też nasilenie uszkodzenia wątroby, ponieważ oba leki mogą zwiększać aktywność aminotransferaz. Ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu leflunomidu ze względu na bardzo długi okres półtrwania jego aktywnego metabolitu.
Mechanizm
Fingolimodu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne ani u osób ze zmniejszoną odpornością po wcześniejszym leczeniu.[2][3][4] Leflunomid przez swój aktywny metabolit teriflunomid hamuje proliferację limfocytów, a fingolimod jako modulator receptorów S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące i immunosupresyjne nie powinny być stosowane razem z fingolimodem ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny.[2] Przy przejściu z długotrwałego leczenia teriflunomidem na fingolimod zaleca się ostrożność.[2] Leki toksyczne dla wątroby lub układu krwiotwórczego podane przed leflunomidem, razem z nim albo po nim bez zachowania okresu wymywania mogą nasilać działania niepożądane.[1]
Metabolizm i transportery
- Leflunomid: inhibitor BCRP[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], słaby induktor CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Fingolimod: substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów przed zmianą leczenia i po niej
- aktywność ALT i AST
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i wirusowych
Kiedy ocena się zmienia
| Leflunomid odstawiony i przeprowadzona przyspieszona eliminacja przed włączeniem fingolimodukolejność włączenia · leflunomid | inne zalecenie | Po przeprowadzeniu przyspieszonej eliminacji leflunomidu cholestyraminą lub węglem aktywnym i przy prawidłowej morfologii oraz enzymach wątrobowych można rozpocząć fingolimod z zachowaniem ostrożności i ścisłym monitorowaniem w pierwszym okresie. |
| Fingolimod odstawiony przed włączeniem leflunomidukolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu liczba limfocytów wraca do normy stopniowo, dlatego przed włączeniem leflunomidu należy ocenić morfologię z rozmazem i aktywność enzymów wątrobowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneLeflunomid+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentom leczonym leflunomidem.Nie przyjmuj BCG podczas leczenia leflunomidem i przed planowanym zabiegiem lub szczepieniem powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, ale nie odstawiaj go na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG podczas leczenia leflunomidem i przed planowanym zabiegiem lub szczepieniem powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, ale nie odstawiaj go na własną rękę.
Leflunomid osłabia układ odpornościowy. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, z którymi zdrowy organizm sobie radzi, ale przy osłabionej odporności mogą one wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Leflunomid działa jeszcze długo po odstawieniu, więc samo przerwanie tabletek tuż przed zabiegiem nie wystarcza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się po podaniu BCG
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilający się ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj BCG pacjentom leczonym leflunomidem. BCG do pęcherza moczowego nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie ani u osób z zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej wywołanym lekami[1][2][3]. Szczepionek zawierających żywe atenuowane drobnoustroje nie zaleca się w trakcie leczenia leflunomidem[4]. Planując podanie żywej szczepionki po odstawieniu leflunomidu, uwzględnij długi okres półtrwania leku[4]. O czasie odstawienia leflunomidu, ewentualnym przyspieszeniu jego eliminacji i terminie podania BCG decyduje lekarz prowadzący wspólnie z urologiem lub lekarzem kwalifikującym do szczepienia.
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu, oraz ryzyko osłabienia skuteczności immunoterapii BCG. Brak danych klinicznych o bezpieczeństwie i skuteczności szczepień podczas leczenia leflunomidem[4].
Mechanizm
Leflunomid działa immunosupresyjnie, a szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, których kontrola i działanie terapeutyczne zależą od sprawnej odpowiedzi immunologicznej. Osłabienie odporności sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu prątków i jednocześnie osłabia zamierzoną odpowiedź immunologiczną na BCG. Aktywny metabolit leflunomidu ma długi okres półtrwania, więc działanie immunosupresyjne utrzymuje się długo po odstawieniu leku[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia uogólnionego BCG (gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc lub wątroby)
- aktywność enzymów wątrobowych i morfologia krwi przy zmianie leczenia immunosupresyjnego
- czas od odstawienia leflunomidu przed planowanym podaniem BCG
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe, atenuowane prątki. Żywych szczepionek nie zaleca się w trakcie leczenia leflunomidem. Szczepienie odracza się do czasu zakończenia działania leflunomidu po decyzji lekarza. |
| Zakończony okres wymywania po odstawieniu leflunomiduodstep · leflunomid | ryzyko maleje | Po odstawieniu leflunomidu i wyeliminowaniu jego aktywnego metabolitu ryzyko maleje. Planując żywą szczepionkę po odstawieniu leku, uwzględnij jego długi okres półtrwania. Termin podania BCG ustala lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Połączenie przeciwwskazaneLeflunomid+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu leflunomidem – u osób przyjmujących leki immunosupresyjne jest ona przeciwwskazana.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, żeby dobrał inne szczepienie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, żeby dobrał inne szczepienie.
Leflunomid osłabia odporność. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które u osoby z obniżoną odpornością mogą wywołać zakażenie albo nie dać ochrony. Dlatego tych dwóch preparatów się nie łączy. Szczepionka podawana w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii i może być bezpieczniejszym wyborem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- bóle brzucha
- wymioty
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu leflunomidem – u osób przyjmujących leki immunosupresyjne jest ona przeciwwskazana[1]. W trakcie leczenia leflunomidem nie zaleca się szczepień szczepionkami zawierającymi żywe atenuowane drobnoustroje, a po odstawieniu leku termin takiego szczepienia trzeba ustalić z uwzględnieniem długiego okresu półtrwania leflunomidu[2]. Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, rozważ szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu, pamiętając, że brak danych klinicznych o skuteczności i bezpieczeństwie szczepień w trakcie leczenia leflunomidem[2].
Skutek kliniczny
Możliwe zakażenie szczepem szczepionkowym oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym.
Mechanizm
Leflunomid działa immunosupresyjnie, bo hamuje proliferację limfocytów. Żywa atenuowana szczepionka doustna zawiera bakterie zdolne do namnażania się w jelicie, więc przy osłabionej odporności rośnie ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym, a odpowiedź ochronna może być niedostateczna.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- gorączka i objawy żołądkowo-jelitowe po przypadkowym podaniu żywej szczepionki doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu podawana we wstrzyknięciu
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzyknięcie (szczepionka inaktywowana)droga podania · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, więc nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Odpowiedź immunologiczna może być słabsza, a brak danych klinicznych o skuteczności i bezpieczeństwie szczepień w trakcie leczenia leflunomidem. |
| Czas potrzebny na eliminację aktywnego metabolitu po odstawieniu leflunomiduodstep · leflunomid | inne zalecenie | Planując żywą szczepionkę po odstawieniu leflunomidu, trzeba uwzględnić długi okres półtrwania leku. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Połączenie przeciwwskazaneLeflunomid+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu leflunomidem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.
Leflunomid osłabia odporność, dlatego żywa szczepionka przeciw cholerze może u ciebie wywołać zakażenie zamiast chronić. Tej szczepionki nie wolno ci przyjmować w trakcie leczenia ani przez długi czas po jego zakończeniu, bo lek długo utrzymuje się w organizmie. Możesz za to zaszczepić się szczepionką z zabitymi bakteriami, choć może ona chronić nieco słabiej. Taką szczepionkę przyjmij co najmniej godzinę przed tabletką leflunomidu albo godzinę po niej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wodnista biegunka po szczepieniu
- gorączka
- silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu
- zawroty głowy lub osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu leflunomidem[1]. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wybierz doustną szczepionkę inaktywowaną i zachowaj co najmniej 1 godzinę odstępu między nią a dawką leflunomidu[2]. Planując żywą szczepionkę po odstawieniu leflunomidu, uwzględnij długi okres półtrwania jego aktywnego metabolitu[3]. Termin szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu terapii powinien ustalić lekarz prowadzący, z uwzględnieniem ewentualnej procedury przyspieszonej eliminacji.
Skutek kliniczny
Po żywej szczepionce istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem oraz ryzyko niewystarczającej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej możliwa jest słabsza odpowiedź ochronna bez zagrożenia zakażeniem.
Mechanizm
Leflunomid działa immunosupresyjnie przez swój aktywny metabolit A771726, który długo utrzymuje się w organizmie. U osoby z osłabioną odpowiedzią odpornościową żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może się niekontrolowanie namnażać, a odpowiedź ochronna na szczepienie może być słabsza. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[1]. W trakcie leczenia leflunomidem nie zaleca się szczepionek zawierających żywe atenuowane drobnoustroje[3]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność podczas leczenia leflunomidem nie została zbadana[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- biegunka, gorączka i objawy odwodnienia po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
- czas od ostatniej dawki leflunomidu przy planowaniu żywej szczepionki
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite komórki Vibrio cholerae O1 z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholerycznej)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale wymaga odstępu 1 godziny od innych leków doustnych. Skuteczność szczepienia w trakcie leczenia leflunomidem nie została zbadana. |
| Po odstawieniu leflunomidukolejność włączenia · leflunomid | inne zalecenie | Planując żywą szczepionkę po odstawieniu leflunomidu, uwzględnij długi okres półtrwania aktywnego metabolitu. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.